Opinions

Dit atypische werk van Stone bedient zich van een merkwaardige combinatie van satire en effectbejag. De bijna megalomane uitvoering loopt hiermee bijna parallel met het televisieprogramma van Robert Downey's personage. De morbide grappen, een apathische Lewis, een schmierende Tommy Lee Jones; de film laat doelbewust het idee van subtiliteit volledig varen. Er is geen enkel sympathiek personage te bekennen en de hoofdrolspelers zijn zelfs volledig gespeend van enige morele ambiguïteit.

Gewoon de culminatie van onvervalste slechtheid in tha face, dacht Stone. Dat de naam Quentin Tarantino aan dit project is verbonden, verklaart wel wat, maar ook voor diens doen is dit voorbij alle grenzen. Mijn persoonlijke oordeel over dit gegeven is tweeledig: aan de ene kant is het vermaak in optima forma, anderzijds werkte de robuuste cinematografie en het expliciete vertoon van geweld gaandeweg afvlakkend. Als we aangekomen zijn bij de rebellie in de gevangenis, heeft de perplexe kijkervaring inmiddels plaatsgemaakt voor hoongelach.

Dit is nu zo'n heerlijke actiefilm van de jaren '90. Een rits bekende koppen, een een vlot lopend verhaal en er wordt een fijne sfeer neergezet. Uiteraard, hij blinkt niet uit in originaliteit en diepte en wellicht dat mijn becijfering daarom wat te hoog is maar deze film representeert nog echt de jaren 90. Daarna wordt de actiefilm er qua sfeer er naar mijn mening toch wat oppervlakkiger en vlak op.

Spacey steelt -uiteraard- de show, Samuel L. Jackson is degelijk en David Morse, Ron Rifkin en John Spencer completeren de cast uitstekend.

Sterk staaltje vakmanschap, doch gespeend van spontaniteit, eigenheid en creativiteit. Daar voelt het te gefabriceerd voor aan. Fords aperte ambitie om alle aspecten van dit heterogene filmstuk tot in de perfectie uit te voeren, staan nieuwe, unieke vondsten in de weg. Hierdoor krijgt de film van mij het predicaat 'degelijk': in geen enkel opzicht is de film slecht, in geen enkel opzicht is de film vernieuwend. Het verhaal in het verhaal, doet in alles denken aan No Country for Old Man, de moraal (het noodlottige geval van een mooie vrouw die het pretentieuze masker voor de omgeving heeft opgetrokken met alle sinistere zielenroerselen van dien) kennen we wel en ook de keuze voor een interpretatief open einde is een zet waarvan vele contemporaine grootmeesters (denk aan Birdman en Villeneuves bombarie) zich bedienen.

Eigenlijk alleen een enkel shot in het beginstuk van de film straalt (visuele) virtuositeit uit: de aanblik van het postmodernistische optrekje als Amy Adams in nachtelijke uren haar terrein oprijdt. Een miniem detail, maar ik heb het onthouden omdat dat dit enige keer was dat er een vibratie van kinderlijk behagen door mijn lijf gierde.

Beste scene was die tussen Shannon en Gyllenhaal in een plattelandsrestauratie: Gyllenhaal vraagt Shannon naar zijn persoonlijke leven die zich duidelijk ongemakkelijk bij dit pregnante vraagstuk (want waarom bijt een plaatselijke rechercheur zich zo in een uitzichtloze zaak vast?) voelt, maar besluit zijn omstandigheid niet te verhullen en lapidair antwoord geeft om zich snel weer te wenden tot datgene waarvoor ze aan die tafel zitten. Sterk acteerspel van Shannon in de eerste plaats, en in de tweede een krachtige ingreep in het script vanuit het gezichtspunt van Gyllenhaals personage: het toont een zichtbaar verraste Edward over de realisatie dat hij eigenlijk helemaal niets weet - en zich dit dus ook nog nooit had afgevraagd- van de man die als enige nog een houvast aan zijn levensvervulling (het opsporen van de daders) geeft. Cruciale scene in het raamverhaal.

Deze review tikkende, realiseer ik me dat ik in feite alleen gebiologeerd door het kaderverhaal ben. Daar zitten de beste acteerprestatie (Shannon), de beste scene (zie alinea hierboven) en het leukste fragment in (Shannon en Gyllenhaal die de meesterschurk gade slaan terwijl die zit te constiperen op het wc-pot dat hij, jawel, vóór zijn woonwagen heeft gestald). Het wel en wee van de oh zo tragische Susan Morrow heb je in feite al te pakken als je de synopsis voorafgaand aan de film hebt gelezen.