Opinions

Documentaire wordt vooral interessant wanneer Stones ideologie, stijl en zelfs idioom op een lijn met die van Trump wordt gezet en wanneer historische precedenten -waarin Nixon en Reagan zo ongeveer als de voorvaders van een aardverschuivende beweging worden gepresenteerd- de revue passeren. Wat betreft dat betreft, laat de docu dan ook bonuspunten liggen. Het feit dat Trump helemaal niet zo idiosyncratisch is als iedereen denkt en zich van het zelfde vocabulaire bedient als Stone en van dezelfde stokpaardjes als Nixon en Reagan - 'The Silent Majority' en Make America great again - had meer uitgemolken mogen worden. De documakers hadden wat meer lef mogen tonen en dit betreffende best een boude these mogen poneren.

In het tweede deel verzandt, zoals Onderhond reeds aangeeft, het in een opeenstapeling van grofschandalige akkefietjes, fulmineerpartijen en wat dies meer zij. Ook de overstap naar de zegetocht van Trump, met Stone die ineens tot een sideliner in de documentaire verworden is, is wat men noemt 'hak op de tak'. Jammer dus dat het document op twee gedachten hinkt: enerzijds het gezicht laten zien van een zeer belanghebbende, grijze eminente van de conservatief-populistische stroming, anderzijds een samenvatting van Trumps opkomst. Niet dat die synthese op zichzelf niet plausibel kan zijn, alleen de balans raakt ergens halverwege de prent zoek.

Tour de force op een bescheiden aantal vlakken. De karaktertrekken die komen kijken bij de belegen monologen die Edward Murrow aflevert, raken een snaar. Deze man is van bittere ernst en zijn vertogen hebben een zeer pregnante lading. Het straalt gewoon van zijn porem af dat de onderwerpen waarover hij handelt danig delicaat zijn dat het gaan of staan van beschaving ermee gepaard gaat. Klasse geacteerd.

Voor eenieder die geïnteresseerd is in politiek-culturele filosofie moet dit een waarachtig smulwerk wezen. Voor vele andere mensen zal het echter rauwe, al te rationele kost zijn. Je wordt immers niet vanzelf meegesleept in het verhaal omdat de film te fragmentarisch van aard is. Het enige waar het feitelijk allemaal om draait is Murrow vs. McCarthy en wanneer zij op het spreekgestoelte plaatsnemen. De andere scenes steken er wat bleek bij af. Vooral het zijplotje van Robert Downey jr. weet ik niet zo goed wat ik ermee aan moet. Het draagt noch bij aan emotionele betrokkenheid, noch is het narratief doordacht, noch is het exemplarisch voor het tijdsbeeld. Een rondje kranten doen in een met rook doordesemd jaren vijftiger café is wat dat laatste betreft een pak meeslepender.

Een film die dus niet echt als een geheel aanvoelt, maar door enkele sterke elementen er bijzonder hard wezen mag. In sommige scenes bekruipt van lieverlede het gevoel dat je naar iets zit te kijken dat er echt toe heeft gedaan. En dat is knap gedaan. Al met al een document dat het tijdsgewricht met verve weet te vangen en in een aantal sleutelscènes virtuoos uitlicht.

Prachtige film, die het moet hebben van de dialoog. De thema's an sich zijn natuurlijk niet heel origineel, het is meer de uitwerking die erg fraai is. Een rits aan scherpe, ontroerende of vindingrijke dialogen zonder dat het ook maar een moment geforceerd aanvoelt.

De scene tussen Affleck en Damon bij bouwval spant voor mij de kroon. Affleck toont onthutsende nederigheid naar zijn vriend door o.a. te zeggen dat iedereen graag het talent van Damon had gehad. De manier waarop hij dat betoog afsteekt trof mij zeker. Uiteraard ligt het er dik bovenop dat dat dat het kantelpunt in de film en het leven van Will Hunting is, maar de uitwerking is, zoals gezegd, zeer goed.

De film laat zien dat wanneer je zoals Will heel veel mee hebt of zoals de professor veel succes hebt gehad, dit bepaald niet automatisch betekent dat het geluk ook om de hoek komt kijken. De nog ontbrekende factor zit hem voor Will (en in mindere mate ook voor de professor) op het emotionele vlak. Die 'levenswaarde' wordt prachtig gepersonifieerd door Robin Williams.