Opinions

Farhad Safinia neemt teveel hooi op zijn vork in dit oppervlakkige, te nadrukkelijke geregisseerde historische drama door te proberen zowel recht te doen aan James Murray [Mel Gibson], de autodidactische talendeskundige die zich stort op de schier onmogelijke taak om de eerste editie van The Oxford Dictionary te voltooien, en William Chestor Minor [Sean Penn], een voormalig officier in de Amerikaanse Burgeroorlog die in een krankzinnigengesticht terecht is gekomen nadat hij in een vlaag van verstandsverbijstering de onschuldige George Merrett [Shane Noone] dood schoot. Murray moet zich zien staande te houden onder de druk die 'echte' Oxford-academici hem steeds opleggen met behulp van een select groepje trouwe medewerkers en worstelt met zijn rol als echtgenoot en vader, Minor worstelt met zijn geestelijke gezondheid en schuldgevoel, maar vindt iets van zijn oude zelf terug wanneer hij zich volledig stort op het lezen van boeken na een algemene oproep van Murray. Er is ook nog een subplot omtrent Merrets weduwe [Natalie Dormer]. Het feit dat Safinia al deze elementen in iets meer dan twee uur wil proppen betekent dat bepaalde aspecten nadrukkelijk onderbelicht blijven - de dood van Murrays echtgenote is het meest schrijnende voorbeeld. Penn acteert er enorm op los en Gibson doet zijn best om hem te evenaren, ook al is zijn rol beduidend minder interessant. De sterkste momenten komen echt op het conto van Jennifer Ehle, als Murrays geduldige echtgenote en de altijd betrouwbare Eddie Marsan als Muncie, de gevangenisbewaarder die een sleutelrol speelt in Minors rehabilitatie. Zij zorgen voor enkele zeer ontroerende momenten in een regelmatig wat frustrerende reconstructie van een cruciaal stuk geschiedenis.

Piepjonge militair Giovanni [Alessandro Momo] wordt aangesteld als gezelschap en begeleider van Fausto Consolo, een voormalige kapitein die door een ongeluk met een bom blind is geworden. De venijnige Vittorio sleept zijn jonge metgezel door de stad op zoek naar hoeren en andere oppervlakkige pleziertjes, maar later blijkt dat zijn losbandige gedrag een diep emotionele oorzaak heeft. Gassman en Momo zijn uitstekend in deze vlot geregisseerde komedie die vanwege het (deels bewust aangedikte) seksisme mogelijk minder goed in de aarde valt bij een modern publiek. De gelijknamige film uit 1992 met Al Pacino en Chris O'Donnell is een losse remake.

Reconstructie van de carrière van wielrenner Lance Armstrong [Ben Foster], bij kort na het behalen van de wereldtitel teelbalkanker werd vastgesteld. Hij overwon de ziekte en met hulp van dr. Ferrari [Guillaume Canet] zet hij een dopingprogramma op, zodat het op papier onbeduidende team van US Postal heerst in de Tour de France, de wielerronde die Armstrong in totaal zeven keer zou winnen. Met het dopingschandaal rondom de Festina-ploeg van 1998 nog vers in het geheugen, is de Ierse sportjournalist David Walsh [Chris O’Dowd] de enige die hardop vraagtekens durft te zetten bij miraculeuze wederopstanding van Armstrong. Voor wie de wielersport volgt, bevat het scenario geen verrassingen en dat is jammer, want Foster is zeer overtuigend (ook qua uiterlijk) als Armstrong en houdt vast aan een nuance die gemakkelijk ondergesneeuwd had kunnen raken in de controverse. Na verloop van tijd zal dit mogelijk een interessante geschiedenisles zijn, maar ook dan zal het niet kunnen tippen aan de documentaire Lance.

Uitstekend geregisseerde tragikomedie over de 40-jarige Herbert [Thomas Höppener] die zich als baliemedewerker op het stadhuis precies aan de regels houdt. Tot zijn moeder [Celia van den Boogert] hem dwingt om op zichzelf te gaan wonen. Hij gebruikt zijn regeltjeskennis om een kamer te krijgen in een studentenhuis en leert daar dat orde en regelmaat niet zo vanzelfsprekend is als hij dacht. Om zich staande te houden zal hij zijn levensstijl en zijn houding moeten aanpassen. Met zijn licht verdwaasde blik en zijn uitgemeten stemverheffingen vindt Höppener de juiste balans tussen pathetisch en aandoenlijk en maakt hij van Herbert een herkenbaar, sympathiek personage. Hoewel de meeste personages in essentie archetypes zijn, zorgt Bredero ervoor dat niemand in karikatuur vervalt. Nazmiye Oral (als passief-agressieve collega Jenny) en André Dongelmast (als vermeende visfanaat Freek) springen het meest in het oog. Het laatste shot is briljant.

Hopeloos SF-prulletje met idiote kostuums, ultragoedkope (en volstrekt ongeloofwaardige) sets, mislukte special effects en een dwaas scenario met een einde dat je moet zien om het te geloven. Alhoewel, je doet er wellicht verstandig aan om deze film simpelweg helemaal niet te zien.

Extreem braaf, formulematig Disney-niemendalletje over een keur aan volstrekt bordkartonnen karakters dat zich druk maakt om de aanstaande Prom. Uiteraard draait alles om het vinden van een date en leidt dat tot misverstanden, ruzies en andere ongemakkelijke situaties. In het einde komt alles natuurlijk goed in een even fantasieloze als kleurloze finale. Louter interessant voor beginnende tieners die nog nooit een film over dit thema hebben gezien, voor meer ervaren kijkers zou je wellicht een cliché-bingokaart in de aanslag kunnen houden. Het is overigens wel prettig om eens een tienerfilm te zien waarin het niet gaat om seks, drugs, alcohol een aanverwante artikelen.

Een school in Indiana besluit onder druk van kritische ‘The Prom’ af te blazen omdat de lesbische Emma Nolan [Jo Ellen Pellman] heeft aangekondigd om tegen de traditie in een vrouwelijke date mee te nemen. Dee Dee Allen [Meryl Streep] en Barry Glickman [James Corden] zijn twee zelfingenomen Broadwayveteranen die in zak en as zitten nadat ook hun nieuwe productie, een musical over Eleanor en Franklin Delano Roosevelt, is geflopt. Zij zien de controverse rondom The Prom als een uitgelezen mogelijkheid om zichzelf op de kaart te zetten als LHBTG-activisten en zo hun reputatie wat op te vijzelen. Met hulp van de ambitieuze danseres Angie Dickinson [Nicole Kidman] en sitcomster Trent Oliver [Andrew Rannells] vestigen ze met een hoop bombarie de aandacht op de kwestie... maar vooral op zichzelf. Maar wanneer ze Emma en de schooldirecteur [Keegan-Michael Key] die het voor haar opneemt leren kennen, raken ze daadwerkelijk persoonlijk betrokken bij de strijd voor een ‘all-inclusive prom’. Energieke, vrolijke showmusical met een ijzersterke cast klinkt wellicht als een liberale pamflet voor acceptatie van de LHBTG-gemeenschap – en het einde zal dan ook geen verrassing zijn – maar onderscheidt zich door het milde, empathische standpunt ten opzichte van de tegenstanders en hilarische, maar niet te missen kritiek op de zelfingenomenheid waarmee beroemdheden hun beroemdheid kunnen misbruiken voor eigen gewin onder het mom van activisme. Met meer dan voldoende goede song en een tomeloze energie is een brede glimlach – en zo nu en dan een traan – gegarandeerd. Oorspronkelijk (hoe kan het ook anders) een Broadwaymusical.

Betreft de Japans gesproken versie:

Galo Thymos [Ken’ichi Matsuyama] is de leider van Burning Rescue, een groep die 30 jaar geleden voorkwam dat de Burnish – ‘verkeerd begrepen’ mutanten – de aarde volledig in as legden. Maar Lio Fotia [Taichi Saotome] doet nu een nieuwe poging met zijn Mad Burnish. Er is ook nog een Freeze Force, een alternatief voor de brandweerdiensten van Burning Rescue. Het doet er allemaal niet toe, want aangezien dit begint met een visueel overweldigend (in het kwadraat) duel dat 20 minuten (!) duurt gaat het hier niet om het verhaal. Er is veel gekrijs (in het Japans) tussen de eindeloze gevechten door. De visuele stijl kan ik het beste omschrijven als Marvel Avengers Assemble gezien onder invloed van LSD of hele sterke truffels. Zeer inventief, maar dit is een aanslag op alle zintuigen en wat mij betreft niet in positieve zin.

De beroemde Franse schrijver Romain Gary [Pierre Niney] is in Mexico waar hij zo’n ernstige last heeft van hoofdpijnen dat hij denkt een dodelijk hersentumor te hebben. Onderweg naar Mexico Stad leest zijn vrouw [Catherine McCormack] Romains autobiografische manuscript getiteld ‘La Promesse de l’Aube’. In een lange flashback ontdekken we de invloed van Romains moeder Nina [Charlotte Gainsbourg] die zich na elke tegenslag weet op te richten en de antisemitische bewoners van het Poolse dorpje Vilna belooft dat haar zoon een succesvol schrijver zal worden. Gainsbourg is voortreffelijk in de moederrol en Pawel Puchalski biedt uitstekend tegenspel als de jonge Romain. De scène waarin hij solo een tango danst om zijn moeder op te vrolijken is bijzonder memorabel, maar dit is een tragikomische historische vertelling vol bijzonder momenten en tevens een weerspiegeling van de behandeling van Joden in de jaren ’30 en ’40 in Polen en Frankrijk. Ronduit prachtig.

Het is 2094 wanneer wetenschappers Elizabeth Shaw [Noomi Rapace] en Charlie Holloway [Logan Marhall-Green] een expeditie leiden naar een planeet waar grottekeningen op Aarde naar zouden verwijzen. De wetenschappers vermoeden dat de bewoners van deze planeet de mensheid hebben geschapen. Wanneer ze aankomen blijkt dat financier Peter Weyland [Guy Pearce] de feitelijke leiding heeft gegeven aan Meredith Vickers [Charlize Theron] die de expeditie een ander doel geeft. De onderlinge spanningen tussen de bemanningsleden nemen toe wanneer ze een angstaanjagende ontdekking doen op de planeet. Scotts prequel op Alien toont aan is visueel verbluffend en vindt in Noomi Rapace een uitstekende heldin en in Fassbender een puike modernisering van de Android waarvan de eigenlijk motieven nooit helemaal duidelijk zijn. Fans van de Alien-franchise zullen niet teleurgesteld zijn.

Toen Soekarno aan het eind van de Tweede Wereldoorlog verklaarde dat het voormalige Oost-Indië voortaan als het onafhankelijke Indonesië verder zou gaan, beloofde Nederland de 800.000 inwoners van Papua een referendum om te bepalen of zij zich wilden aansluiten bij Indonesië of als zelfstandig land verder wilden gaan. Die belofte is uiteindelijk niet nagekomen en een van de gevolgen is dat Indonesië de macht heeft gegrepen en zich naar verluidt (Indonesië laat geen onafhankelijke pers toe) schuldig maakt aan genocide. Waarom kwam Nederland haar belofte niet na? En waarom spreekt het zich niet uit over wat zich daar afspeelt? Julia Jouwe is een journaliste die in de archieven duikt om antwoorden te krijgen op deze vragen en Oridek Ap is een activist die soms op ludieke, soms op confronterende wijze aandacht voor de situatie in Papua te krijgen. Een boeiende en relevante les (onder het tapijt geveegde) Nederlandse geschiedenis met schitterend gerestaureerd archiefmateriaal. Helaas laat Veldhuizen een tijdlijn, locaties en namen en functies van de betrokkenen achterwege waardoor de archiefbeelden regelmatig meer voor verwarring dan verheldering zorgen.

Multinational Global Gas stuurt vertegenwoordigers Steve Butler [Matt Damon] en Sue Thomason [Frances McDormand] naar een plattelandsdorpje om de bewoners over te halen hun huis en hun grond te verkopen, zodat ze daar een frackingoperatie kunnen beginnen. Steve en Sue doen willens en wetens beloftes die ze niet waar kunnen maken, maar stuiten op weerstand dankzij de kennis van zaken van een vooraanstaande natuurkundige [Hal Holbrook], die zijn medebewoners achter zich heeft staan. Kort daarna verschijnt Dustin Noble [John Krasinski], een activist in dienst van een grote milieubeweging, op om het verzet tegen Global Gas handen en voeten te geven. Steve krijgt bovendien gewetenswroeging wanneer hij bevriend raakt met plaatselijke lerares Alice [Rosemarie DeWitt]. Milieudrama behoort niet tot de meest meeslependen in het genre en heeft een nogal twijfelachtige ontknoping, maar vooral Damons transformatie van praatjesverkoper tot een mens van vlees in bloed is overtuigend.

Fennell won een Oscar voor het scenario van deze gitzwarte komedie over een ‘veelbelovende jonge vrouw’ Cassandra [Carey Mulligan] die haar studie medicijnen afbrak en op haar 30e in en koffiezaak werkt en nog steeds thuis woont. Een toevallige ontmoeting met een voormalige klasgenoot [Bo Burnham] brengt haar op het spoor van een aantal personen met wie ze nog een rekening te vereffenen heeft in verband met iets wat tijdens haar studietijd is gebeurd. Een fraaie rol voor Mulligan en met veel gevoel voor stijl geregisseerd. Een film die expliciet verwijst naar The Night of the Hunter heeft bij mij sowieso een streepje voor, maar het scenario beschikt over een aantal aangename wendingen. De slotwending is jammer genoeg een gemakzuchtige uitvlucht.

Dit had natuurlijk net zo'n ontzettende baggerfilm kunnen en moeten zijn als Sint. Er is ook teveel aan te merken op deze Nederhorror [niet in de laatste plaats de slechte kwaliteit van de CGI] om 'm een voldoende te kunnen geven, maar ondanks dat Dick Maas weer teveel leunt op horrorclichés en stereotype bijrollen uit Amerikaanse B-horrorfilms is Prooi bij vlagen vermakelijk. Viktor Löw is zeer vermakelijk als de neef van de Amsterdamse commissaris, die de kans krijgt om zijn uitgebreide ervaring als 'professionele jager' tentoon te spreiden. En Mark Frost steelt de film als de even invalide als excentrieke jager die al vaker met dit bijltje heeft gehaakt. Het slaat natuurlijk allemaal nergens op en echt spannend wil het niet worden, maar deze keer valt er tenminste wel iets te lachen.

Egbert Barten doet al sinds 1989 onderzoek naar de Nederlandse film tijdens de Tweede Wereldoorlog. Daarin was een sleutelrol weggelegd voor Jan Teunissen die werd afgeschreven na zijn met veel bombarie aangekondigde, peperdure flop Willem Van Oranje en kans zag om een comeback te maken als ‘Filmtsaar’ in dienst van de NSB en de bezetter. Rolf Schuursma interviewde Teunissen in 1961 zeven uur lang en maakte ook opnames van zijn gesprekken met andere prominente Nederlandse filmmakers tijdens de bezetting. Met een mix van homevideo’s, fragmenten uit Nederlandse propagandafilms uit de oorlogsjaren en archiefbeelden brengt Bouwman de verhalen van Teunissen en zijn collega’s op knappe wijze tot leven. Een uitstekend document van een aspect van de Tweede Wereldoorlog dat decennialang grotendeels onder het tapijt is geschoven. Sommige zullen geschokt zijn door de verklaring, maar het is ook een verademing om eens iemand te horen die op een eerlijke, niet-confronterende wijze uitspreekt wat vele Nederlanders indertijd dachten.

Rael is de centrale figuur in een religie die gebaseerd is op zijn ontmoetingen met ruimtewezens. Tot zijn eigen verbazing krijgt de Israëlische filmmaker Shamir uit het niets een uitnodiging om een speciale prijs te ontvangen. Hij besluit deze persoonlijk in ontvangst te nemen en van de gelegenheid gebruik te maken om uitgebreid te spreken met Rael en zijn volgelingen. Tevens onderzoekt hij de persoonlijke reis die Claude Vorilhon maakte voor zijn goddelijke openbaring. Rael is ontegenzeggelijk een charismatische persoonlijkheid, maar Shamir zet vraagtekens bij de achterliggende motieven voor zijn boodschap van vrede, broederschap en geluk. Dat hij Rael nooit echt het vuur aan de schenen legt is jammer, maar bewijst wellicht ook hoe gemakkelijk je je kunt laten meeslepen in de euforie achter deze zonderlinge religie vol ogenschijnlijk gelukkige en (niet onbelangrijk) vrijdenkende volgelingen.

Ambitieuze, maar mislukte poging om een aantal gedichten uit het boek The Prophet van filosoof Kahlil Gibran te combineren met het verhaal van Almitra, een meisje [Ouvenzhané Wallis] dat sinds de dood van haar vader drie jaar geleden weigert te spreken, haar moeder Kamilla [Salma Hayek] en met filosofische bespiegelingen strooiende man [Liam Neeson] voor wie Kamilla werkt. De raamvertelling blinkt niet uit in visuele schoonheid en heeft een simplistische verhaallijn waardoor al snel de indruk ontstaat dat dit een kinderfilm is. Voor elk gedicht benaderden Hayek (voor wie dit een droomproject was) en Allers voor elk gedicht verschillende kunstenaars om de woorden te visualiseren, maar helaas versterken die alleen maar de prekerigheid van de teksten die daardoor wellicht meer irriteren dan imponeren. Vernieuwend is dit wel en Neesons voordracht is uitstekend, maar als geheel werkt het niet.

Tijdens een missie in Vietnam in 1991 ontfermt huurling Moody [Samuel L. Jackson] zich over de piepjonge Anna [Eva Nguyen Thorsen], die erin geslaagd is om de mannen dood te schieten die haar ouders voor haar ogen vermoordden. Dertig jaar later zint Anna [Maggie Q]op wraak als Moody tijdens een klus omkomt bij een bomaanslag. Ze gaat op zoek naar de opdrachtgever [Patrick Malahide]. Michael Keaton speelt de voornaamste sta-in-de-weg in een B-film die door de grote namen in de cast de middelmaat ontstijgt.

Prachtig gefilmde western met een sterke cast, waaronder Harry Dean Stanton (onder de naam Dean Stanton) als een cowboy die het aan het begin van de film aan de stok krijgt met John Chandler [Alan Ladd], zelf een rondreizende cowboy die op zoek is naar iemand die hulp zoekt voor zijn zoon David [David Ladd] die sinds de dood van zijn moeder geen woord meer heeft gesproken. De knokpartij brengt John voor de rechter die hem veroordeelt tot gevangenisstraf of een boete die John onmogelijk kan betalen. Hulp komt uit onverwachte hoek van Linnett Moore [Olivia DeHavilland] die belooft John aan het werk te zetten op haar ranch tot hij zijn boete heeft terug betaald. Linnett heeft het regelmatig aan de stok met buurman Harry Burleigh [Dean Jagger], die geen enkel middel schuwt om haar ranch - letterlijk en figuurlijk - met de grond gelijk te maken.

David Ladd lijkt op een kruising tussen Alan Ladd en Brandon DeWilde, de jongen uit Ladds beroemdste (en meest succesvolle) western Shane. Net als die film draait "The Proud Rebel" meer om de persoonlijke ontwikkeling van de hoofdfiguren dan om de actie. DeHavilland blijkt zich ook in dit genre uitstekend staande te kunnen houden en haar scènes met de Ladds zijn een genot om naar te kijken. Maar de film wordt bijna gestolen door King, de schaapshond met wie David een unieke band heeft opgebouwd en die een sleutelrol speelt in de spannende finale van dit uitstekende westerndrama.

Sterke, originele film noir met deze keer een 'homme fatale', gespeeld door Van Heflin. Hij is één van de twee politieagenten die reageert op een telefoontje van de steenrijke Susan [Evelyn Keyes], een aantrekkelijke vrouw wiens echtgenote [Sherry Hall] een aardig centje verdient als nacht-DJ bij een populair radiostation. Susan beweert dat er een 'prowler' rond sluipt, maar Webb Garwood [Heflin] en partner Bud Crocker [John Maxwell] vinden geen aanwijzingen. Later die avond keert Webb terug, naar eigen zeggen om Susan nog eens gerust te stellen, en hij weet haar over te halen een kop koffie met hem te drinken. Wanneer het Webb eindelijk lukt Susan te verleiden moet er in zijn ogen nog één obstakel uit de weg worden geruimd: haar echtgenoot.

Minder gestileerd dan de klassieke film noirs, maar het scenario is een perfecte mix van alle benodigde ingrediënten. Keyes is erg goed als de vrouw van wiens motieven nooit helemaal duidelijk zijn en Van Heflin blinkt uit in een ongebruikelijke, onsympathieke rol. Donald Trumbo, die naar verluidt ook meewerkte aan het scenario, verzorgde de stem van de DJ en zorgt in die rol voor een aantal sterke ironische momenten. De spannende finale is ironie in optima forma en onderstreept nog maar eens dat deze weinig bekende film zich kan meten met de beste genregenoten.

Voormalig NS-conducteur Alex kampt met PTSS door de 36 keer dat hij ooggetuige was van zelfdoding op het spoor. Fimme heeft een verslavingsverleden, kampt met een negatief beeld en heeft een eetstoornis. Beide mannen hebben vele GGZ-trajecten doorlopen, zonder succes. Afzonderlijk van elkaar besluit ze hun heil te zoeken in psychedelische therapie. Daarbij nemen ze onder begeleiding van een bevoegde specialist een hallucinogeen in dat hen “meeneemt op een reis” en dat zou moeten zorgen voor verlichting van hun psychische stoornissen. Smeekes pogingen om de ervaring te visualiseren, zijn wat knullig, maar ze verdient lof voor haar integere benadering. Ze velt geen oordeel over Alex, Fimme en de keuze die ze maken. Ze registreert slechts de aanloop naar de psychedelische sessie en (in vogelvlucht) het verloop ervan. Alex en Fimme geven na afloop hun mening en laten het oordeel verder aan de kijker.

Janet Leigh speelt de rol van Marion Crane, een bankassistente die een LAT-relatie heeft met Sam Loomis [John Gavin] en haar lunchuur gebruikt om een uurtje met hem door te brengen in een motel. Marion en Sam willen meer, maar Sams financiële problemen maken het onmogelijk voor Marion om haar baan op te zeggen en bij hem in te trekken. Wanneer een dronken miljonair erop staat 10.000 dollar contant af te geven bij haar bank, geeft Marions baas haar de opdracht het geld naar de bank te brengen. Marion vraagt of ze daarna naar huis mag gaan, omdat ze last heeft van hoofdpijn. Wanneer de baas toestemt, ziet Marion haar kans schoon om met het geld de ruim 750 mijl van San Francisco naar Sams woonplaats Phoenix af te leggen. Door een combinatie van een langdurige, stevige regenbui en vermoeidheid mist Marion echter een afslag en komt ze terecht op een verlaten weg. Ze besluit te overnachten bij Bates Motel, dat gerund wordt door Norman een vriendelijke, maar wat onzekere jongeman die met zijn moeder in een spookachtig huis achter het motel woont. De hongerige Marion gaat in op Normans uitnodiging om samen wat boterhammen te eten in zijn kantoortje en de twee hebben een diepgaand gesprek dat zowel Norman als Marion ertoe aanzet andere keuzes voor hun leven te maken. Marion keert terug naar haar kamer, neemt een douche en dan...

De douchescène is veelvuldig geanalyseerd, vast studievoer voor filmstudenten en is nog steeds ijzersterk. Het is even jammer als onbegrijpelijk dat zo weinig filmmakers in de bijna 60 jaar sinds de première van “Psycho” de lessen van deze film nauwelijks lijken te hebben begrepen. Als je puur analytisch kijkt naar deze ‘gruwelijke’ scène, kom je tot de conclusie dat er geen expliciet geweld is. We zien de dader het mes richting de camera steken, we horen het geluid van de messteken (gemaakt met behulp van een meloen!), we horen Janet krijsen en we zien haar sterven, maar op geen enkel moment zie je het mes in het lichaam gaan en je ziet niets van de verwondingen! Het is dus de suggestie van geweld die dankzij de montage (die Hitchcock volledig had uitgewerkt in een storyboard) de scène zo effectief maakt. Bernard Herrmann, Hitchcocks vaste componist sinds “The Trouble With Harry”, moest alle zeilen bijzetten om Hitchcock zover te krijgen muziek toe te voegen aan deze scène. Schoorvoetend ging Hitchcock akkoord en Herrmanns bijdrage behoort tot de meest herkenbare muzikale motieven uit de geschiedenis van de filmmuziek. Zijn score is sowieso onvergetelijk en is mijn persoonlijke favoriet aller tijden. Liefhebbers van filmmuziek doen er sowieso goed aan om het oeuvre van Bernard Herrmann te beluisteren, vooral de zeer ondergewaardeerde score van “Marnie”.

Janet Leigh, die samen met Tony Curtis de BrAngelina van hun generatie was, geeft hier een geweldige vertolking waarin ze erg veel communiceert met haar ogen. Hoewel ze hiervoor wel een Oscar-nominatie kon bijschrijven op haar CV, ging de Academy Award dat jaar naar Shirley Jones voor haar rol in “Elmer Gantry”. Anthony Perkins is minstens net zo indrukwekkend, vooral in de scènes net voor de douchemoord, wanneer hij naar zijn huis gaat om zijn moeder eens goed de waarheid te zeggen, en net na de douchemoord, wanneer hij de badkamer schoonmaakt en alle sporen tracht uit te wissen. Dit is acteren in optima forma en zou verplicht studiemateriaal moeten zijn voor iedere acteur met filmaspiraties.

De film duurt dan nog een uur, waarin Sam en Marions zuster Lila [Vera Miles] detective Milton Arbogast [Martin Balsam] inhuren om uit te zoeken waar Marion is gebleven. Dat deel is dus veel minder interessant, maar let eens op de cameravoering bij de introductie van Arbogast. Hitchcock gaf Balsam bovendien de aanwijzing om steeds een glimlach op zijn gezicht te hebben, ook in de suspensevolle scène wanneer hij Normans moeder wil ondervragen. Het is prima gedaan allemaal, maar het steekt toch een beetje schril af bij de sublieme kwaliteit van de eerste helft van dit meesterwerk.

Met vereende krachten hebben de bewoners van de planeet Gigax, lichtjaren verwijderd van de Aarde, een einde kunnen brengen aan de meedogenloze heerschappij van “The Archduke of Nightmares” [gespeeld door Matthew Ninaber die werd gedubd door Steven Vlahos]. In de eerste van een serie zeer vergezochte wendingen graven Mimi [Nita-Josse Hanna] en haar broer Luke [Owen Myre] bij toeval het lichaam op en komt Mimi in het bezit van een magisch medaillon waarmee ze het monsterlijke wezen in haar macht heeft. Ze besluit die macht te gebruiken voor haar eigen doeleinden, niet wetend dat buitenaardse machten onderweg zijn om in te grijpen. Kostanski’s scenario heeft een origineel uitgangspunt en had een veel betere film opgeleverd zonder de abominabele Hanna, die met haar geschmier vrijwel elke grap volledig dood weet te slaan. Robert Homer scoort als de tot zombie gemaakte politieagent.

Mijn inziens de beste sequel aller tijden en niet alleen omdat het een vervolg betreft op één van de meest geroemde en invloedrijke films aller tijden (Psycho staat op nummer 14 in de Top 100 van The American Film Institute). Hitchcock zou zelf waarschijnlijk genoten van deze meer expliciete, maar vaak net zo suspensevolle horrorthriller. Het ijzersterke scenario zou tot niets hebben geleid zonder aanwezigheid van Anthony Perkins, die zonder enige problemen opnieuw in de huid kruipt van serie-moordenaar Norman Bates, die 22 jaar na zijn veroordeling genezen wordt verklaard en de kans krijgt iets van zijn oude leven op te pakken, ondanks fel protest van Lila Loomi [Vera Miles], de zus van Marion Crane en weduwe van Sam Loomis uit het origineel.

Bates keert terug naar Bates Motel en krijgt een baantje in de keuken van een wegrestaurant waar hij bevriend raakt met Mary Samuels [Meg Tilly], aan wie hij tijdelijk onderdak verleent omdat haar relatie is stukgelopen. Briefjes en telefoontjes van 'moeder', alsmede haar verschijning voor het raam in Normans huis, duiden op een complot bedoeld om Norman opnieuw tot waanzin te drijven.

De suspense komt aanvankelijk voort uit de vraag wat het effect is op de (begrijpelijkerwijs) nerveuze, onzekere Norman. Het prachtige spel van Perkins - iets wat hij niet kon vasthouden in deel 3 - houdt je op het puntje van je stoel. Halverwege maakt scenarist Tom Holland ons duidelijk hoe de vork in de steel zit en ontstaat er extra suspense, wat leidt tot een ware nagelbijter van een finale, gevolgd door de veelbesproken epiloog. Tilly is eveneens uitstekend en Dennis Franz maakt indruk in zijn belangrijke bijrol als de man van Bates Motel een 'succes' heeft weten te maken. Regisseur Richard Franklin vult de film bovendien met vermakelijke visuele verwijzingen naar het origineel, die echter nooit afleiden van het uitstekende plot. Deze fan van Hitchcock en Psycho had zich geen beter vervolg kunnen wensen.

Met behulp van animaties en gelikte montages maakt Michael McNamara hoe het beeld is ontstaan dat mopshondjes schattige hondjes en perfecte modeaccessoires zijn. Het versterkt het contrast met de werkelijk die geschetst wordt door met name Blanche Axton. Zij is pleegcoördinator van Pugalug Pug Rescue en vangt mopshondjes op die zijn afgedankt, meestal omdat de eigenaar de zorg voor de arme beestjes niet langer op zich kunnen of willen nemen. Dan zijn er ook nog de professionele fokkers die constant praten over ‘the perfect pug’ zonder ooit duidelijk te maken waar hun definitie van perfectie op is gebaseerd. De gevolgen van amateurfokkerij en van het verwrongen imago van mopshondjes, mede veroorzaakt door vloggers als Christie Young, zijn schrijnend. Onderhoudend en leerzaam.

Allard Detiger legde de uiterst complexe relatie met zijn inmiddels bejaarde moeder vast in deze merkwaardige documentaire die zich voltrekt gedurende een periode van 10 jaar. Omdat zijn oudere broer op zijn 20e in de VS woont krijgt Allard heel wat op zijn bordje wanneer de politie contact met hem opneemt omdat buren grote zorgen hebben uitgesproken over het gedrag van zijn moeder en de leefbaarheid in haar woning. Allard suggereert op enig moment dat zijn moeder een narcist is met borderline. Ze werkt iedereen in het harnas met het geklaag over haar gezondheid, en het gebrek aan (tijdige) zorg. Tja, een lastig mens is het zeker, maar getuige de bizarre intermezzo’s in een zwembad is Allard vooral bezig zichzelf af te schilderen als slachtoffer. Die boodschap was zeker overtuigender geweest als hij deze documentaire in handen van een buitenstaander had gegeven. Deze documentaire lijkt eerder een signaal dat hij net zo narcistisch is als zijn moeder.

Met de belofte van een zomerhuisje met een zwembad neemt Agus [Joenoes Polnaija] zijn 14-jarige dochter Robin [Joy Esschendal] mee naar de buurt waar hij opgroeide. Daar hoopt hij de band aan te halen met zijn ouders en met zijn voormalige boezemvriend [Gerson Oratmangoen]. Schwab groeide zelf op in een Moluks gezin en schets een authentiek beeld van de bijbehorende normen en waarden. Nel Lekatompessy heeft een mooie rol als Robins oma, die haar kleindochter een stapje op weg helpt bij de zoektocht naar haar identiteit. Telefilm kent weinig verrassingen en de vliegerscènes werken niet, maar het acteerwerk is redelijk en het is een verademing dat ‘gewone’ Molukkers centraal staan in een Nederlandse film.

Jim [Jordan Oosterhof] wordt door zijn vader Stan [Tim Roth] klaargestoomd om diens droom te vervullen en het te maken als professioneel bokser. Stan verliest zich echter in de drank en Jim maakt kennis met Whetu [Conan Hayes], een homoseksuele sekswerker voor wie hij al snel meer dan vriendschappelijke gevoelens koestert. Redelijk, maar weinig memorabel romantisch melodrama omdat het voornamelijk platgetreden paden volgt.

Tachtiger Michael Hellgardt is een 83-jarige kunstenaar die ondanks zijn fysieke beperkingen nog altijd in een trappenhuis Amsterdam een Amsterdamse gracht woont. Aan het begin van deze naar ijdelheid riekende documentaire (het was Hellgardts eigen idee) verkondigt hij dat hij het leven beu is en wil hij zijn dood plannen. Zijn arts weet hem met de nodige omzichtigheid over te halen om zijn besluit nog even uit te stellen: hij is namelijk al meerdere keren van gedachten veranderd. We zien hem worstelen met alle fysieke ongemakken van een bijna uitgeleefd (en broodmager) lichaam. Klaagt hij de ene keer over de uitzichtloosheid van zijn bestaan, dan klaagt hij vervolgens over het feit dat hij nog één keer naar het Concertgebouw en dus nog niet klaar is om te sterven. Steeds hetzelfde liedje dus. Uit fotoalbums blijkt dat hij vroeger een levensgenieter was. Maar ja, dat maakt hem óók niet bijzonder. Of interessant.

Vanwege zijn betrokkenheid en enthousiasme geniet voetbaltrainer Ries [Gijs Naber] het volste vertrouwen van zijn club en de ouders van de jongens die hij traint. Voor Daan [Bart De Wilde] is hij een soort tweede vader met wie hij kan praten en leuke dingen (een broodje kroket eten, een wedstrijd van Vitesse kijken) kan doen. Wanneer Daan regelmatig bij Ries thuis aanklopt, beseft Daan niet dat Ries stapje voor stapje zijn grenzen overschrijdt. Junger rekent af met het stereotype van de pedofiel door Ries neer te zetten als een vriendelijke, innemende en geduldige man en schetst zo een realistisch beeld neer van het groomingproces. Naber schittert in een gewaagde rol, Hadewych Minis en Marcel Hensema leveren eveneens goed werk af als Daans ouders, maar De Wilde is minder overtuigend. Gebaseerd op het autobiografische boek Je Ogen Verraden Je van Stefan van der Loeven.