Opinions

Het speelt zich af tijdens de wederopbouw van West-Duitsland in de jaren'50. Het Wirtschaftswunder wordt meestal als positief beschouwd, maar Fassbinder is er kritisch over. Het conflict draait rond de tegenstelling tussen de corrupte zakenman Von Bohm (Armin Mueller-Stahl) en de ambtenaar met propere handen Schukert (Mario Adorf). De ommekeer vindt plaats wanneer Mr. Proper zich het hoofd op hol laat brengen door Lola (Barbara Sukowa). In de herkenningsscène in de nachtclub realiseert hij zich dat ze een cabaretzangeres en een prostituee is. De gelijkenis met Der blaue Engel valt op: ook een voorbeeldige burger en een nachtclubzangeres.

Interessante nevenpersonages zijn de communist Esslin en Lola's moeder, die als huishoudster voor Schukert werkt. Ze beweert dat haar dochter klassisch zingt - een lichte verdraaiing van de waarheid. De vrouw van Von Bohm kijkt neer op Lola's moeder, iemand van een lagere stand.

Het gebruik van gekleurd licht gaat samen met de karakterisering: blauw voor Schukert (koel, zakelijk), groen voor Von Bohm (gifgroen, kleur van dollarbiljet), rood voor Lola (passie, verleiding). Het camerastandpunt is meestal laag, lichtjes in kikkerperspectief, naar het schijnt om het vleseijke aspect van de personages te benadrukken.

De liedjes van Freddy Quinn e.d. werken op nostalgie en het Heimatgevoel.

De snelle montage, het hyperkinetische sfeertje en de opgefokte elektronische muziek sluiten aan bij de jongerencultuur van de jaren '90. Franka Potente oogt atletisch, rebels en vurig met haar geverfde haar. Moritz Bleibtreu heeft meer geblokte energie. Er is bijna voortdurend beweging, al zijn er een paar momenten van stilstand, zoals wanneer de portier haar vertraging doet oplopen.

Er zit een filosofisch thema in: de verschillende mogelijke werkelijkheden. Het vlindereffect houdt in dat één kleine gebeurtenis een totaal andere toekomst kan veroorzaken. Hier zien we drie verschillende werkelijkheden achtereen. In tegenstelling tot bij Sliding Doors (1998) hebben ze gekozen voor drie werkelijkheden met een totaal verschillende ontknoping, dus geen voorbestemdheid maar contingentie. Tussendoor zijn er enkele fotomotages met een mogelijke toekomst van een nevenpersonage. Er zijn ook twee flashbacks als intermezzo, waarbij de twee hoofdpersonages samen in bed liggen, beschenen door rood licht. Eén interpretatie is dat alleen deze intermezzo's echt plaatsvinden; dat de rest gefantaseerd is. Het feit dat Lola tweemaal op rij wint in het casino doet die derde versie op een fantasie lijken. Ze wint met het getal 20, niet toevallig het aantal minuten dat ze heeft om het geld te verzamelen. Er zijn ook komische momenten, zoals met die zwerver en met die ruit die al dan niet aan diggelen gereden wordt. Je kunt het resultaat ondergaan als een sneltrein waar je op stapt, maar het kan ook aanzetten tot reflectie.

Een kostschool is een afgesloten omgeving waar leerlingen uniformen dragen en in de pas leren lopen. Tieners komen er soms terecht wegens familiale problemen. Hun wereld is gedurende enkele jaren beperkt tot het internaat.

Mouse is het groentje dat met open, verwonderde blik om zich heen kijkt. Haar gezicht komt soms op de voorgrond terwijl de gebeurtenissen zich op de achtergrond afspelen. Haar twee oudere kamergenoten worden geconfronteerd met een dilemma: conformeren aan een conservatieve omgeving of je eigen verlangens volgen. Ze maken een verschillende keuze.

Paulie beleeft alles met passie. Voor haar klasgenoten is literatuurles een saaie verplichting, maar zij gebruikt Shakespearecitaten om haar eigen gevoelens te verwoorden. Op haar leeftijd kan ze zich niet voorstellen dat ze ooit over haar liefdesverdriet heen zou raken. Het portret van Che Guevara past bij haar rebelse mentaliteit.

De omgevende Canadese natuur biedt ademruimte. De tuinman is er vooral als raadgever en gesprekspartner van Mouse. De zaadjes symboliseren haar drang om open te bloeien. De valk symboliseert Paulies roofzuchtige ingesteldheid. Ze is fatalistisch: ofwel zal ze Paulie krijgen, ofwel sterven. Op het einde lijkt ze te denken dat ze zelf zal kunnen vliegen.

Een verrassende muziekkeuze is de Belgisch-Congolese Missa Luba. Dit is geen sentimenteel tienerdrama, maar wel een vertolking van intense emoties door Mischa Barton en Piper Perabo.

Met dit werk van de oude Vlaamse stempel zal een jong publiek moeite hebben wegens het gezapige tempo en de technische beperkingen, maar het blijft een ontroerend verhaal. Nic Bal en Roland Verhavert weken sterk af van de novelle van Conscience. De christelijke moraal is geminimaliseerd en er werden enkele scènes met bruut geweld in verwerkt. Dat Jan Braems zich door een rijke om liet kopen, was hun eigen vondst.

Veel aandacht gaat naar de armoede van het boerenvolk, dat zich vastklampte aan geloof, bijgeloof en kwakzalverij. De Kempense natuur komt moot in beeld, vooral wanneer ze dat beekje doorwaden en tijdens het onweer. De scènes in de kazerne, eigenlijk het begijnhof van Diest, vormen een grauw contrast. Het wordt niet expliciet gezegd, maar Jan Braems krijgt chlamydia na z'n bezoek aan die prostituee. Slechte hygiëne - hij liet zich wijsmaken dat hij z'n ogen moest wassen met urine - leidden tot een trachoom, een ontsteking waarvan hij blind werd.

Ze hebben de boeren geen ABN laten spreken, maar ook geen plat dialect. Er komen Franse leenwoorden in voor als courage en pertanc (pourtanc). Tijding in plaats van nieuws is een archaïsme. Het beste citaat: "Ge moet maar denken, het zijn mijn oversten." Het grootste minpunt is de nasynchronisatie. De lippen bewegen ongelijk, de rustige spreekstem van Jan Decleir komt probleemloos boven het onweer uit en de Nederlandse actrice spreekt met een Vlaams accent. Magda Lesage deed de stem van Trien, omdat Ansje Beentjes ziek was. Zij had wel het ideale vlasblonde kopje om de puurheid en onschuld van haar personage uit te drukken te midden van ellende en geboefte. Je kunt nog altijd meeleven met Jan en Trien, die ondanks alle ontberingen blijven doorgaan.

Krapuul. Dat is de juiste omschrijving van het slag mensen waar Loulou toe behoort. Hij wordt gespeeld door een jonge Gérard Depardieu met verwilderde haarbos. Nelly (Isabelle Huppert) staat voor een dilemma tussen rede en passie. Blijft ze bij een saaie echtgenoot die haar financiële zekerheid biedt, of kiest ze voor het opwindende gezelschap van een stuk krapuul?

Parijs staat bekend als de Lichtstad, maar hier krijgt deze een kille en donkere aanblik. Maurice Pialat vertegenwoordigt een Europese, realistische stijl met handcamera en zonder technische effecten. Zijn acteurs krijgen de vrijheid om te improviseren. Wanneer ze door het bed zakken, blijven ze lustig doorspelen, alsof het zo gepland was.

Het etentje bij Loulous familie is een prettig intermezzo, totdat bij z'n jaloerse schoonbroer Thomas de stoppen doorslaan. Nelly beseft dat haar sociale situatie verslechterd is en neemt een radicale beslissing. Het is een ontnuchterend portret van twee antihelden die slechts oppervlakkig genot nastreven.

De eerste samenwerking tussen Billy Wilder en screenwriter I. A. L. Diamond vertoont reeds alle typische kenmerken: gevatte dialogen, een hoog tempo, en een goed evenwicht tussen humor en romantiek. Het is vooral Audrey Hepburn die deze komedie draagt, met haar bekende gamine-look en haar expressieve gelaatsuitdrukkingen. Als tegenspeler hadden ze misschien beter Gregory Peck of zo gekozen, maar Gary Cooper blijft een goed acteur. Maurice Chevalier, met z'n charmante glimlach en z'n grappige accent, is wellicht de oudste Franse acteur die tot het collectieve geheugen behoort. Een leuke nevenrol is er voor John McGiver als de jaloerse echtgenoot. Heel grappig is het hondje, dat steeds blaft wanneer er wat aan de hand is, maar nooit geloofd wordt.

Muziek speelt een grote rol. Ariane sleept haar cellokist overal mee naartoe, al dan niet met een cello erin. Verschillende personages lopen het walsmelodietje Fascination te neuriën. Michel is meer geïnteresseerd in Wagner dan in Ariane die naast hem zit, en vergelijkt Italiaanse opera's met draaiorgelmuziek. Kostelijk is het alomtegenwoordige zigeunerkwartet met onder meer een hakkebord.

Wanneer Ariane haar ingebeelde minnaars opsomt, doet dat denken aan de cataloogaria in Mozarts Don Giovanni. Ze is democratisch, want behalve een edelman en een bankier krijgen ook een chauffeur en een berggids hun plaatsje. Met deze figuren, die uit het archief van haar vader komen, doorbreekt ze de dubbele normen tussen man en vrouw en wekt ze Franks jaloezie op. Ironisch genoeg zal deze don juan uiteindelijk voor monogamie kiezen - al wordt in de slotzin het huwelijk met levenslang vergeleken.

Alles is in Parijs en omgeving opgenomen. De openingsbeelden tonen minnaars op verschillende plaatsen in de stad. Het Ritzhotel is een mooie locatie, met z'n mansarderamen, grote gordijnen en grillige decoratie. In het operagebouw komt de grote kroonluchter mooi in beeld en wordt de hoogte van de zaal getoond. In de sauna en in het station is er veel stoom. De acteurs staan zelden in het midden van het scherm; meestal is er een open raam, een deuropening of een spiegel om diepte te creëren.

Bespieden is een motief. De detective bespiedt de minnaars; zijn dochter bespiedt hem. Een fototoestel, een vergrootglas en een toneelkijkertje staan hiervoor symbool. Momenten van herkenning of plots inzicht geven een wending. Er is wat suspension of disbelief nodig, bijvoorbeeld voor het feit dat de Fransen Engels spreken met diverse accenten, maar als je je daaroverheen zet, blijft er een heerlijke komedie over.

I spent exactly seventeen days in the pornography industry, and somehow these seventeen days are supposed to define who I am for the rest of my life.

Ook voor mij was Linda Lovelace alleen maar die actrice in de bekendste pornofilm aller tijden, maar hier krijg je te zien welke vrouw daarachter zat. Ze is misbruikt door haar echtgenoot, werd gedwongen tot prostitutie en werd slachtoffer van een groepsverkrachting. Later werd ze een antipornoactiviste en schreef ze een autobiografie.

Sterke hoofdrol van Amanda Seyfried. Sharon Stone had ik niet eens herkend. Minpuntje is dat het soms wat sentimenteel wordt, met name op het einde.

Er is een visuele tegenstelling tussen de twee locaties. Het eiland - naamloos maar eigenlijk Formentera - is overgoten met zonlicht en azuurblauw. Madrid is donker met veel rood en bruin. Madrid staat voor tragiek en verdriet; het eiland voor geluk.

Eigenlijk begint en eindigt het verhaal op het eiland, met Madrid als middenstuk. Doordat het niet chronologisch verteld wordt en vermengd met fictiefragmenten uit Lorenzo's roman in wording, is het vrij complex. Lorenzo probeert een geheim uit z'n verleden te versluieren, terwijl Lucía juist op zoek gaat naar onthullingen.

Luna wordt bij volle maan verwekt en ernaar vernoemd. Er is een matchcut van de volle maan naar de zwangerschapstest. Eenmaal is de volle maan bij daglicht te zien. Krekels en het geruis van water klinken op de achtergrond. Water staat vaak symbool voor dromen. De vuurtoren en de kuil waarin Lucía valt, kun je freudiaans interpreteren als mannelijk en vrouwelijk.

De stem van Paz Vega klinkt als zacht gespin. De mooiste nevenrol is voor Elena Anaya als de kinderoppas. Julio Medem maakte een kleurrijk en hoopvol drama met mediterrane stemming.