Opinions

Bad Boys is geen bijster goede film, maar biedt de kijker een stel erg leuke personages.

Bad Boys II is evenmin een bijster goede film, maar biedt de kijker wel enkele superieure actiescènes.

Bad Boys for Life is simpelweg geen bijster goeie film. Wat het de kijker biedt? Veel en lelijke CGI, weinig indrukwekkende actie, een stupide plot dat zo uit The Fast and the Furious-reeks gejat lijkt en stramme dialogen waar de leuke acteurs maar slecht mee uit de voeten kunnen.

De eerste keer leek Badlands me gewoon een mooie roadmovie, over twee outlaws op een romantische vlucht naar vrijheid.

De tweede keer, in de bios, viel me pas op hoe gestoord de hoofdpersonen eigenlijk zijn. Psychopaten eersteklas, zonder enig besef van de realiteit. De megalomane maar vooral onsamenhangende, irrationele gedachten, uitspraken en handelingen van Kit ("I've found a toaster.") en de naïeve voice over van Holly bieden een bescheiden inzicht in hun psyche, maar Malick blijft altijd op gepaste afstand om te voorkomen dat hij iets voorbarigs over hun beweegredenen zegt.

IJzersterke karakterstudie.

Perfect weergegeven imperfectie

De ironische voice over, de traag voortschrijdende beelden en de starre kop van Ryan O’Neill: het is even wennen, maar na een half uur valt het kwartje dan eindelijk en blijkt Barry Lyndon helemaal niet die lange zit te worden waar ik voor vreesde.

In plaats daarvan kreeg ik een meeslepend en ongekend mooi gefilmd verhaal van een jongeman van eenvoudige komaf die, na de liefde van zijn leven verloren te hebben aan een welgestelde kapitein, geobsedeerd lijkt te zijn met geld en status. Middels bedrog en vernuft, en met goed (on)geluk slaagt hij daar nog in ook. Hoe hij het vervolgens allemaal grondig weet te verneuken beslaat de tweede helft van de film.

Het is Kubrick ten voeten uit: cynisch, komisch en ondanks alle larger-than-life personages genuanceerd. Het camerawerk behoort tot het mooiste ooit in cinema, niet alleen de scènes zonder kunstlicht, maar vrijwel alles waar John Alcott zijn camera op richtte verwordt tot een bewegend schilderij. En ook de aankleding is, zoals gebruikelijk bij Kubrick, nagenoeg perfect.

Maar wat de film dan toch écht zo interessant maakt is het hoofdpersonage. Vlak, emotieloos en onsympathiek zijn de meest voorkomende beschrijvingen die ik over hem lees, maar ik vond hem juist een bijzonder complex, ambigue en getormenteerd personage. En in de eerste helft zeker niet onsympathiek.

Tuurlijk, hij is hebberig en ontrouw, een bedrieger en een leugenaar, maar daarnaast is hij iemand die in zijn gekrenkte trots eindelijk probeert zijn eigen baas te zijn en bovenal gerespecteerd te worden: als dat niet lukt als de man die hij is, dan misschien als de man die hij niet is. De hypocriete, materialistische wereld waarin hij leeft gunt hem nauwelijks een andere manier dan zich omhoog te likken en liegen.

Moeten we zijn keuzes dan goedpraten? Natuurlijk niet, maar we zouden kunnen spreken van "verzachtende omstandigheden."

Het is vrijwel onmogelijk om geen medelijden met de arme Barry te voelen wanneer alles wat hij heeft weten op te bouwen zich tegen hem begint te keren. Wat voor arrogante eikel het ook mag zijn, Kubrick laat ons in de eerste plaats een mens zien, net zo imperfect als iedereen.

Natuurgeweld

Godsamme, wat een mooie film. Ik kan er bijna alleen maar kwaad om worden.

Binnen vijf minuten was ik al weggeblazen door het vuur dat achter het celluloid schuilgaat. De scherende, vliegende en losse camera ondersteund een fantastische (in de meest letterlijke zin van het woord) energie die ik de afgelopen tijd te weinig op het doek heb mogen aanschouwen.

Het is bijna onmogelijk het verhaal van The Beasts of the Southern Wild na te vertellen. Zoals het hierboven staat is mooi geprobeerd, maar de film hanteert bovenal een heerlijk ongeforceerde vertelstructuur, en lijkt puur instinctief en associatief in elkaar gezet te zijn. Ik was me bijna niet bewust van een plot, en liet de film als een golf over me heen komen. Anderhalf uur pure cinema.

De film is een zeldzaamheid. Het is zeker niet de eerste film die pretendeert vanuit het oogpunt van een kind een verhaal te vertellen, maar zeker wel één van de weinigen die hier ook daadwerkelijk in slagen. Wij lachen in films vaak om de naïviteit van het kind in volwassen situaties, maar hier is alles zó absurd dat we onze normaal neerkijkende blik verstellen en ons laten begeleiden door Hushpuppy en haar bezwerende voice over. De fronsende, vroegvolwassen Quvenzhané Wallis blijkt perfect gecast te zijn. Ze draagt zonder moeite de hele film, zonder tegelijkertijd ook maar een moment te vergeten dat ze een zesjarige speelt. Ook Dwight Henry maakt indruk als haar alcoholische vader, ondanks dat het merkbaar is dat hij geen geschoold acteur is. Zijn performance is rauw, en herbergt een bepaalde authenticiteit: alsof de rol iets mysterieus vroeg waar alleen hij het antwoord op had.

Ik heb na afloop nog een half uur lopen huilen, dit om twee reden: omdat ik een jankerd ben en de vader nu eenmaal doodgaat, en uit pure blijdschap dat deze film gemaakt is. The Beasts of the Southern Wild gaat niet óver een natuurkracht, deze film ís een natuurkracht.

De eerste helft van Behind the Candelabra is hilarisch. De tweede helft daarentegen nogal zwaar. Daardoor had ik het gevoel dat de film inkakte.

Waren ze gelijk al begonnen met de serieuze toon die de film in het laatste uur inzette, dan hadden de (leuk) karikaturale personages van Damon en Douglas wellicht wat meer diepgang gekregen. Nu begint Soderbergh daar na een uur grollen eigenlijk te laat mee, waardoor er voor écht interessante bevindingen over Liberace, homoseksualiteit of roem geen tijd meer is.

Waar Soderbergh wel in excelleert is de weergave van Scott's en Liberace's relatie: intiem en tegelijkertijd ongelijk; echt en onecht. Het is genoeg om twee uur te boeien, maar helaas te weinig om te spreken van een meesterwerk.

Alles wat je voor een film nodig hebt is een pistool en een vrouw.

En zo is Bleeder Refn's eigen Godardfilm. Het reële en gruwelijke geweld dat Leo en Louise overkomt wordt op redelijk meesterlijke wijze afgewisseld met het kunstmatige filmgeweld dat het Leo's cinefiele vriend Lenny bezig houdt.

Dat de oorsprong van Leo's mentale aftakeling nergens expliciet naar voren komt is nergens storend. Refn weet de beklemmende atmosfeer in de Kopenhaagse wijk zo goed neer te zetten dat het eerder verrast dat geen van de andere personages hetzelfde overkomt.

"Het is alsof ze plotsklaps weten hoe ze pistolen moeten afvuren," zegt Leo over de personages uit Lenny's films. "Zelfs normale mensen zoals wij." Het duurt niet lang of hij vuurt zelf twee kogels in het lichaam van zijn schoonbroer.

Het is deze postmoderne en naar zichzelf verwijzende aanpak, gestalte gegeven in de persoon Lenny, die de zware film de enige luchtigheid geeft. Toch voelt hier niks geforceerd aan: Lenny wordt geen comic reliefpersonage, maar ontroerd en wordt sterk neergezet door Mads Mikkelsen.

De afwisseling zorgt voor een aangenaam ritme. Net wanneer de film te beklemmend wordt, krijgen we vrolijkheid. Lenny's dialogen met Lea zijn tenenkrommend grappig. Wanneer het allemaal te grappig dreigt te worden, krijgen we een flinke portie extra ellende op ons bord. De "executie" van Leo eindigt verrassend genoeg nog schokkender dan verwacht.

Refn's tweede film is een kwalitatief hoogwaardig unicum in zijn oeuvre en tegelijkertijd bijzonder toegankelijk.

Zeker geen slechte film, maar de aanschouwende stijl die Somewhere juist zoveel goeds deed werkt hier minder sterk; zeker ook omdat hier nu eenmaal een stuk meer gebeurd. Het pleit voor haar dat Coppola geen moraliserende positie inneemt, maar tegelijkertijd had ik het idee dat ze op verscheidene punten net iets dieper had mogen gaan.

Nu blijft ze vooral steken op een rake observatie van de hedendaagse jeugdcultuur, waarin smartphones bij het minste of het geringste tevoorschijn getrokken worden, waar socialites aanbeden worden en waar het op de achtergrond wemelt van de "no way's", "like's", "whatever's" en "totally's". De oppervlakkigheid van de faamwellustige jongeren wordt zo op een ironische en vaak grappige manier neergezet (niet in de minste plaats door een stel goed spelende acteurs), maar helaas dreigt de film te vaak eveneens in oppervlakkigheid te verzanden door niet meer te worden dan een observatie.

De enerverende regie houdt The Bling Ring gelukkig boven water, net zoals Coppola's dappere keuze ons geen sympathieke personages voor te schotelen, maar het is desalniettemin een lichte teleurstelling na drie goede tot zeer goede films te hebben afgeleverd.

Was Ray Liotta maar het enige dat zo aan GoodFellas deed denken. Maar helaas: het onderwerp; de verhaalstructuur; het camerawerk; de toepassing van de soundtrack... zo origineel is het helaas allemaal niet meer sinds 1990.

Maar goed, het zet voor het eerste uur wel een vlotte film neer. Helaas slaagt het er daarna niet meer in om de aandacht heel erg vast te kunnen houden. Daarvoor gaat Demme niet zo diep als hij makkelijk had gekund en valt de film uiteindelijk in herhalingen.

Daar staan dan wel weer een paar topacteurs tegenover. Vooral Ray Liotta en Rachel Griffiths zetten twee fantastische rollen neer als getroebleerde ouders.

Wat deed die olifant daar?

De angst dat volkszanger Jan Smit het grootste collectieve trauma van Rotterdam zou bezoedelen is ongegrond gebleken. Die dubieuze eer gaat naar vrijwel alle andere aspecten van Het Bombardement.

Met het plot waar James Cameron vijftien jaar geleden de bioscopen mee vol deed stromen en dialogen vol steenkolenduits (gesproken door Duitsers gespeeld door Nederlanders) en zinnen als “Ik heb misschien nog wel een gers ideetje” hoopte Paul Ruven, schrijver van Rijk door 1 zin, minstens een half miljoen bezoekers te kunnen trekken. Minder dan dat zou een denkfout betekenen.

Met dit in het achterhoofd en een dealtje met Tros haalde de scenarist/producent Jantje Smit aan boord. Geen verkeerde keus, want deze beslissing leidde al gauw alle aandacht af van wat er werkelijk schort aan dit wanproduct.

“Goedkoop is duurkoop” is 1 zin waar Paul Ruven misschien mee had moeten aankomen toen het hele budget van vijf miljoen euro in goedkope Hongaren geïnvesteerd werd. Het resultaat dat nu het eerste in het oog springt is het afstotelijke digitale camerawerk van ene Gábor Szabó, die de beroemde Nederlandse lucht standaard overbelicht en in nachtscènes geen geheim maakt van de locatie van de oranje studiolampen.

Misschien dat de acteurs het nog een beetje kunnen redden. We hebben twee debutanten: Jan Smit en Roos van Erkel. Hij doet het nonverbaal nog best aardig. Zij acteert alsof ze ieder moment in zingen uit kan barsten. Het is het scenario waar geen van beiden echt iets mee kan: iedere acteur krijgt één aspect om met zijn personage mee te nemen. Vincent een schuldgevoel, Eva een dubbele agenda, broer Chris een ziekte waar hij op terug kan vallen en slechterik Dirk is slecht. Met zo weinig inzicht in henzelf en elkaar, en met tenenkrommende dialogen, spelen alle acteurs volledig langs hun collega’s heen en acteren niks meer dan wat geschreven staat. De broedergevoelens tussen Chris en Vincent; de walging die Vincent en Dirk voor elkaar voelen; de dreiging die de Duitse soldaten uitstralen: allemaal ver te zoeken.

En al helemaal nonexistent is de chemie tussen de hoofdpersonages. Iedere intieme scène tussen Eva en Vincent lijkt op het begin van een pornofilm. En daar spat meer van het doek af. Als Vincent uitroept dat hij, en niet Dirk, met haar moet en zal trouwen komt die plotselinge passie als nogal een verassing. Echt. Je zou bijna vergeten hoe voorspelbaar die hele romance was als je die twee een halve minuut lang in extreme close-ups naar elkaar ziet staren en lachen.

En dan komt daar, na een uur en een kwartier zonder opbouw, eindelijk dat veelbelovende bombardement waar Aart Staartjes tijdens die Klokhuisfragmenten al niet bijzonder subtiel naar zit te hinten. Nu zal regisseur Ate de Jong ofwel gedacht hebben aan de kracht van suggestie ofwel gefrustreerd opgemerkt hebben dat die vijf miljoen toch echt op waren. Stof, stof en nog meer stof. En veel kabaal. En een olifant? Smijt wat stenen in het rond en we hebben een goedkoop 14 mei uit het Oostblok, mensen.

En dan, na een kwartiertje, is deze onderbreking van het werkelijke verhaal alweer voorbij en kunnen we eindelijk de afraffeling van deze bakvissenromantiek aanschouwen. En voor de zoveelste keer zie ik Ate de Jong en Paul Ruven samen op de bank met grote verwonderde ogen naar Titanic kijken.

Het verhaaltje is dan misschien niet enorm veel soeps, maar het is een uitstekend excuus om fenomenale klei-animatie, dito set-design en de erg leuke stemacteurs (vooral Elle Fanning is geweldig met haar posh Brits) een podium te geven. En dat zorgt alvast voor anderhalf uur topvermaak.

Dit zal de film zijn geweest waar ik de zomer het meest naar heb uitgekeken. Enkel en alleen om de reden dat er twaalf jaren aan gewerkt is; veel meer wist ik er dan ook niet van af.

Ik krijg alleen langzaamaan het idee dat het deze achtergrondinformatie is die de meeste mensen ertoe beweegt de film met lovende kritieken te overladen, want hoe ambitieus het project ook geweest is, wat ik te zien kreeg was een vrij weinig verrassend en conventioneel coming-of-agedrama.

Linklaters keuze zich te richten op de wat meer alledaagse aspecten van het leven van een jongen in Texas is leuk, maar veel blijft wel op een érg laag pitje staan. Totdat er dan vervolgens grootse wendingen (veelal rondom Arquette's alcoholische echtgenoten) plaatsvinden en het geheel in melodrama dreigt te vervallen.

Ook is het grappig om af en toe dingen uit je jeugd terug te zien, die Linklater besloot te filmen op goed geluk, hopend dat het iconen zouden zijn uit die periode. Maar toch, na een tijdje beginnen die expliciete close-ups van Gameboys, de kleurige Apple-computers, DragonBall Z, de iPod en ga zo maar door wel erg te irriteren.

Wat me ook meteen tot het formalistische aspect van de film brengt: die was ronduit saai. De cameravoering was verre van bijzonder, op het basale af, en ook de montage en geluidsband kon nergens verrassen of intrigeren. Nu staat Linklater hierom bekend, maar goed… dan ga ik er maar vanuit dat ik geen fan van de man ben.

Toch zou de film, in al zijn ingetogenheid, hebben kunnen werken. Ik ben over het algemeen dol op films waarin 'niks' gebeurd, waarin we meanderende personages in de weinig dramatische momenten in hun leven meemaken (Jarmusch). Noodzaak is dan wel dat de personages interessant zijn. En nu is het allergrootste mankement aan Boyhood dat het hoofdpersonage Mason een saaie, irritante donder is waarbij het niet alleen lastig meeleven is, maar waarbij zich ook constant de vraag aandoet waarom we als kijker überhaupt de moeite zouden doen dat te proberen.

Daarmee is de tweede helft van de film ook meteen de minst interessante: Mason ontwikkeld zich in een arrogant, pretentieus rotjoch en Coltrane in een ronduit slecht acteur met een afschuwelijke dictie.

Nu is het acteerwerk sowieso ondermaats. Enkel Hawke is een feest om naar te kijken. Hoe stereotiep zijn rol als vader-die-maar-niet-op-wil-groeien ook is, de man heeft meer charisma in zijn snor zitten dan alle andere acteurs bij elkaar.

Het zijn dan ook zijn scènes (en in mindere mate de ambitie van Linklater) die de film het kijken waard maken.

Bronson biedt voornamelijk een podium voor Hardy, die bewijst een uitstekend acteur te zijn, en Refn, die laat zien hoe hij keer op keer iets unieks weet neer te zetten.

De opvallend gestileerde vormgeving is consequent en houdt de vaart er in. Bovendien is de film op momenten erg grappig.

Toch is de film ondanks de overduidelijk aanwezige kwaliteiten van Hardy en Refn verre van een meesterwerk: het grootste mankement is dat Bronson namelijk nergens naar op lijkt te bouwen. We zien Bronson ons in zijn cel vertellen over zijn leven, maar in plaats dat het er antwoord komt op de vraag hoe hij daar in die cel terecht gekomen is, blijkt na een tijdje de vraag niet eens van belang. We kijken anderhalf uur naar hoe Michael Peterson onder de naam Charlie Bronson in een spoor van geweld van gevangenis naar gevangenis overgeplaatst wordt. Zelfs Hardy slaagt er met zoveel herhaling uiteindelijk niet meer in zijn personage interessant genoeg te houden.

De interessante stilering houdt de film vermakelijk genoeg, maar of we aan het eind nu wat over Michael Peterson te weten zijn gekomen?

Dat de film nét niet leuk werd, hoewel voornamelijk de scenes met de onovertroffen J.K. Simmons het wel die kant op trokken, valt te wijten aan de letterlijke overload aan personages. Hoewel geen enkele acteur een slechte prestatie gaf was het lastig je je met de personages te vereenzelvigen omdat er geen tijd werd genomen een karakter uit te diepen. Wanneer dit toch dreigt te gebeuren, schakelt de film meteen door naar een nieuw of ander personage.

De Coens hebben als handelsmerk wel vaker onverschillig om te gaan met hun personages, maar het gebeurt zelden dat ze de kijker hiermee net zo onverschillig laten. Hierdoor is de film net niet leuk, maar gewoon... vermakelijk voor een keer. Om hem daarna te kunnen vergeten.

Onbedoeld hilarisch

The Butterfly Effect is een bespottelijk prutswerk dat zich ervan heeft overtuigt een ingenieus plot te ontvouwen door leentjebuur te spelen bij Back to the Future, Groundhog Day en Donnie Darko. De teleurstelling is net zo groot als de pretenties.

In het eerste kwartier wordt de kijker al meteen doodgegooid met allerlei mysterieuze zaken: de zevenjarige Evan maakt verontrustende tekeningen op school, ervaart vreemde black-outs en heeft een vader in een inrichting die na nog geen vijf minuten met hem voor het eerst gesproken te hebben dood is.

Wie denkt dat de film hierna wel wat subtieler zal worden zit er flink naast: het komende anderhalf uur wordt Evan onder andere seksueel misbruikt door een pedofiel, wordt Evans hond in brand gestoken, slaat hij de broer van zijn vriendin dood, komt hij vervolgens zonder veroordeling terecht in een corrupte staatsgevangenis, wordt zijn vriendin een heroïneverslaafde prostituee die zelfmoord pleegt, raakt hij zijn armen kwijt en zitten twee van zijn jeugdvrienden in een inrichting. En er ontploft ook nog ergens een baby.

Al deze loodzware elementen zijn uiteindelijk funest voor een film die maar niet boven zijn B-status uit kan komen. Toch nemen de schrijvers van Final Destination 2 hun werk er veel te serieus mee. Het hele concept, van een jongen die door de tijd kan reizen door even een zinnetje uit zijn dagboek te lezen en zo het verleden kan aanpassen (met alle gaten in het plot en ruimte-tijd continuüm van dien), voelt gewoon uitermate lachwekkend. Als Evan zonder armen weer terug in de tijd besluit te gaan en bedenkt dat hij die dagboeken zonder handen natuurlijk nooit heeft kunnen schrijven valt hij even stil, beweegt zijn stompjes heen en weer en mompelt: “Shit, no arms.” Nou, veeg me dan maar op.

Dat moment gaf daarentegen wel even hoop dat de escapades van Evan nu eindelijk voorbij waren. Na zoveel herhaling is het voor de kijker ondertussen wel duidelijk geworden dat het alleen maar ellende teweegbrengt. Nadat het voor de zoveelste keer fout gegaan is en Lenny zijn vriendje Tommy in zijn rug gestoken heeft mist iedere miskleun die Evan teweegbrengt nog enige impact. ‘Niet weer,’ is de enige reactie die mij erna nog ten deel viel. Het wordt ons ook niet makkelijk gemaakt om door die flashbacks heen te zitten. Niet alleen doen ze denken aan het concept van Groundhog Day, ze zijn soms ook nog even komisch, als een volwassen vent in het lichaam van zijn zevenjarige zelf de vader van zijn vriendje de huid volscheldt. Dat het de beste man ook onmiddellijk tot een mak schoothondje maakt is misschien nog wel hilarischer.

Met de uiteindelijke conclusie van de director’s cut zijn de makers er in ieder geval in geslaagd consequent te blijven: het idee van een foetus die zich in de baarmoeder van zijn moeder maar wurgt met zijn navelstreng om alle vreselijke gevolgen van zijn hypothetische leven te voorkomen is minstens zo belachelijk als de voorgaande twee uur.