Opinions

Een film die langzaamaan aan zijn eigen sentiment ten onder gaat. Jammer, want het acteerwerk is prachtig. Toch vind ik het lastig me mee te laten voeren in het verhaal wanneer de slechteriken, hoe onsympathiek ze ook zijn, eenvoudigweg gelijk lijken te hebben.

Voor wie daar lekker geen boodschap aan heeft: prettige snotterfilm.

Oei, wat een teleurstelling. Op cinematografisch gebied een waar meesterwerk, maar dramaturgisch toch af en toe drakerig. Nooit kreeg ik een idee wat Pawlikowski nu precies wil zeggen. Iets over identiteit? Over religie? De holocaust? Of over schuld en boete?

Misschien vraagt Ida om dieper graafwerk, maar helaas zijn de personages niet boeiend genoeg om in te investeren. "Ik snap het," schampert Wanda. "Ik ben de hoer en jij het heilige boontje." Het mag dan sarcastisch zijn, ook als kijker kom je niet veel verder dan deze vlakke archetypering van de twee hoofdpersonages. De regisseur speelt veel in op de extreme tegenstellingen van nicht en tante, wat ik een beetje een goedkope manier vind om een verhaal gaande te houden. Dat het nergens geloofwaardig wordt dat de twee met elkaar optrekken en -schieten helpt dan niet mee.

Toch zonde, want het camerawerk is mooi, zo mooi dat de herinneringen aan het werk van Tarkovsky en Dreyer zich opdringen. Het nodigt uit om de film nog een keer te kijken, maar helaas moet ik me dan ook door het rommelige script heen werken.

Sinds Apocalypse Now is Cambodja niet meer zo ijzingwekkend weergegeven. Panh kiest heel wijs niet voor een reconstructie van de massamoorden, maar voor een essayistische overpeinzing van zijn ervaringen als slachtoffer. De kalme, poëtische voice-over en de in de tijd bevroren staande kleipoppetjes zijn de vormgeving geworden van een unieke documentaire; schokkend, hartverscheurend en beklijvend.

Dat Nolan een briljant regisseur is, maakt ook Interstellar weer duidelijk. De vergelijkingen met 2001 worden veelvuldig gemaakt, en de film verdiend deze vergelijking op veel momenten dan ook wel degelijk. Net als Kubrick durft Nolan de science in science fiction serieus te nemen (wat al begint met een geluidloze ruimte) en weet hij dit meerdere malen tot fenomenale pracht te maken. Zo zijn de beelden van het zwarte gat gebaseerd op de daadwerkelijke berekeningen van fysici, die er aanvankelijk voor vreesden hun harde werk verloren te zien gaan om plaats te maken voor wat behapbaardere Hollywoodbeelden. Maar het ziet er fantastisch uit. Zo ook de beelden van de kale Aarde, de kadrering van de Endurance in die enorme leegte en de cinematografie op die schitterend kale planeten...

Daar komt bij dat Nolan, anders dan Kubrick, toch wel degelijk een blockbusterfilmer in hart en nieren is, als een arts met de adrenalinespuit in zijn hand: de scène waarin Cooper zijn shuttle met de snel neerstortende Endurance probeert te koppelen staat hoog bovenaan in de lijst van meest awesome en bad ass scènes van het jaar. De opzwepende muziek van Zimmer heeft daar ook zeker een handje in. De beste man lijkt zich deels op Philip Glass' Koyaanisqatsi gebaseerd te hebben, wat een meesterlijke (en zeer toepasselijke) inspiratie is gebleken.

Dat Nolan daarentegen een erg matig schrijver is, blijkt óók uit Interstellar weer. Net als Inception is de film te veel een aanéénschakeling van set-pieces, die de menselijkheid waar Nolan naar hint af en toe wegdrukken. Wanneer Cooper en Brand na hun onfortuinlijke missie op de waterplaneet bijvoorbeeld na enkele uren terugkeren bij Romilly en er 23 jaar voorbij blijken te zijn gegaan wordt er met laatstgenoemd personage vrij weinig gedaan. Scènes die Nolan ongetwijfeld als ontzagwekkend bedoeld moest hebben worden door de personages vaak vrij laconiek betreden en verlaten. Ik had bijvoorbeeld een wel iets grotere opbouw naar het aankomen bij het wormgat verwacht en verlangd, en de achteloze werving van Cooper door NASA was ook opvallend.

Ook de dialoog is verre van goed: is het niet uitleggerig, dan is het wel stuntelig of kitscherig. Alleen McConaughey weet zijn zinnen volledig naar zijn hand te zetten en zet een acteerprestatie van jewelste neer.

Noland durft grote thema's aan te halen en interessante vragen te stellen, alleen raakt in zijn enthousiasme het publiek te willen wegblazen helaas alleen de oppervlakte alvorens zich weer in een volgend spektakel te storten. Kwesties omtrent menselijkheid, liefde en overleven worden zo al gauw simplistisch sentimenteel (zeker in de laatste akte), in plaats van de prikkelende en filosofische zaken waar Interstellar zich op richt. Dat voelt zonde, omdat Nolan zo'n goed begin maakt door de thema's binnen zo'n wetenschappelijk plausibel scenario te plaatsen.

Ik zou de film kunnen zien als een Hollywoodblockbuster waar Nolan iets aan heeft weten toe te voegen en de film een dikke 4* kunnen geven. Of ik zou het kunnen beoordelen als ware het een ware Nolanfilm die helaas te lijden heeft onder de Hollywoodwetten en de film een 3,5* geven. Ik neig naar het laatste, omdat ik de potentie van Nolan nu wel doorheb en ik weet dat hij als regisseur zo ijzersterk is, maar zich helaas constant in de vingers blijft snijden door de scenario's samen met zijn broer zelf te schrijven. Nolan is te eigenzinnig om dit werk tussen alle andere blockbusters te kunnen gooien, en daarom verdiend hij het om iets strenger beoordeeld te worden.

Niks bijzonders, wel mooi

Intouchables begint een beetje raadselachtig: een bebaarde man (Philippe) zit in een Maserati Quattroporte terwijl hij door een enorme zwarte man (Driss) op hoge snelheid door nachtelijk Parijs gereden wordt. Al snel hebben ze de politie op de hielen. Door te doen alsof Philippe een beroerte heeft komen ze ermee weg, breed naar elkaar lachend.

Dan begint de flashback die deze absurde situatie zal verklaren: knuffelallochtoon Driss, afkomstig uit een achterstandswijk, solliciteert als verzorger bij de verlamde en stinkend rijke Philippe om zo zijn uitkering te kunnen ontvangen. Moe van alle medelijden neemt Philippe de hondsbrutale kerel tot diens verbazing in dienst. Twee absolute tegenpolen die met elkaar opgescheept zitten: een overbekende formule om grap op grap te kunnen opdienen. En inderdaad ontstaat de één na de andere humorvolle situatie als Driss blootgesteld wordt aan klassieke muziek, opera, schilderkunst en de ontlasting van Philippe.

Voor we het weten is de ongeschoolde Senegalees een vriendelijke, welgemanierde jongeman, maar wel één die zijn kenmerkende levenslust behouden heeft. En dat vormt de voorspelbare kern van de film: de rijke, maar versufte Philippe blijkt ook flink wat te kunnen leren van zijn hulpje. Een ontroerende vriendschap is geboren.

Het is zonde dat de film in medias res opent. Meteen laten zien hoe goed Driss en Philippe het uiteindelijk met elkaar zullen gaan vinden voegt niet alleen geen mallemoer toe, maar het lijkt nu bovendien alsof regisseurs Nakache en Toledano zich hierdoor gelegitimeerd voelen de opbouw van hun relatie snel door te spoelen: dat ze lachend naast elkaar terecht zullen komen is nu toch al verklapt. En zo voelt het ook een beetje, ook al is de uitkomst zo voorspelbaar. De ontwikkeling van Driss’ en Philippe’s vriendschap blijft in de eerste helft enorm aan de oppervlakte steken; de laatste begint op een gegeven moment alleen wat meer om de eerste te lachen.

Het gebrek aan een solide basis blijkt daarentegen geen rem te vormen en grollen en emoties blijven elkaar het uur erna in rap tempo afwisselen. Af en toe zien we hoe Driss zijn verstoorde thuissituatie langzaam weer op de rails krijgt, maar dit sociaal-realisme lijkt slechts bijzaak te zijn en dient meer om het contrast tussen de twee hoofdpersonages duidelijker te maken.

Dat de film in al zijn conventionele eenvoud toch weet te overtuigen is dan weer te danken aan het spel van de twee hoofdrolspelers: François Cluzet’s ogen alleen al weten te ontroeren en de lach van Omar Sy is zó aanstekelijk dat Intouchables je zonder twijfel met een brede glimlach achter laat.

Alsof Allen, die toch wel bekend staat als intellectueel, een begincursus filosofie gevolgd had en dacht wel iets met die existentialisten te kunnen. Veel oppervlakkig gegooi met grote namen en ondertussen Dostojevski's Misdaad en straf kopiëren. Weinig tot niks nieuws onder de zon.