Opinions

Wat in 'The Keepers' (2017) begint als een moordmysterie rond de moord op zuster Cathy, wordt allengs een verzameling getuigenverslagen over de gruwelijkheden op Baltimore's Archbishop Keough High School. Achter het minzame glimlachje van decaan Joseph Maskell ging een seksueel roofdier schuil, die z'n pupillen terroriseerde met de ranzigste seksuele machtsspelletjes en er zelfs machtsdragers bij betrok voor gunsten en diensten. Het sterke aan deze docuserie is hoe het inzicht geeft in impact, reikwijdte en grootschaligheid van geïnstitutionaliseerd misbruik. Van de jaren zeventig waarin kerk, instituties en gemeenschap een ondoordringbaar bastion vormden voor een generatie misbruikslachtoffers. De jaren negentig waarin de katholieke kerk smeercampagnes en dure advocaten inzette om haar gelijk te krijgen, terwijl pedoseksueel Joseph Maskell niet op non-actief werd gesteld. Tot 'onze tijd' waarin misbruikslachtoffers elkaar via sociale media weten te vinden om afzonderlijke puzzelstukjes bij elkaar te leggen. 'The Keepers' (2017) verzandt ietwat te vaak in sentimentele karakterschetsen en Amerikaans heroïsme. Maar dit epos maakt pijnlijk invoelbaar hoe het strafrecht decennialang niet in staat is geweest om erkenning te bieden voor het onbevattelijke leed van deze vrouwen.

Voor mij is deze eerste reeks onovertroffen omdat het concept 'kijken in de ziel' zich bijzonder wel leent om bij psychiaters een zelfanalyse uit te lokken. Bij andere (beroeps-) groepen pakte het helaas niet altijd even interessant uit. Coen Verbraak is een traditionele interviewjournalist: een brave gentleman die zichzelf in de vraaggesprekken op de achtergrond plaatst, terwijl hij onverminderd scherp persoonlijke en beroepsmatige uitspraken ontlokt aan zijn geïnterviewden. De reeks wordt ook zo fijn omdat de psychiaters, waarvan ik er een heleboel vooraf niet eens kende, zich gaandeweg de reeks ontpoppen als kleurrijke personen, die vaak diametraal tegenover elkaar staan in hun opvattingen over wat de psychiatrie vermag ten opzichte van de cliënten die behandeld worden. Het levert een spannende televisiereeks op over de mores van een beroepsgroep en de interessante sujetten die er een onderdeel van uitmaken.

Mijn tweede favoriete reeks uit deze serie. Hier weet Coen Verbraak spanning te vinden door twijfels en onzekerheden eruit te lichten. In mijn hoofd zijn rechters toch een beetje clichéfiguren: onkreukbaar, onfeilbaar en extreem rechtschapen. Het beeld wat hieruit voortkomt is zo anders. Ze twijfelen. Ze hebben spijt van gemaakte keuzes. Ze maken zich zorgen over de invloed die hun uitspraken hebben gehad op de levens van de mensen die door hen veroordeeld zijn. Ze hebben kritiek op hoe toereikend het systeem is om mensen te helpen die het slachtoffer zijn geworden van zichzelf. Ze moeten hun uitspraken doen onder een populistisch vergrootglas van pers/politiek waarin emotionaliteit soms verdrukt wordt door feitelijkheid. Een uniek beeld van de rechtsstaat vanuit de rechterlijke macht zelf, mede zo interessant omdat de geïnterviewde rechters onverwacht openhartig zijn.

'Hollands Hoop' (2014) wilde heel erg op 'Breaking Bad' lijken, maar ik denk dat het 'Klem' (2017) uiteindelijk meer gelukt is om in de buurt te komen van die Amerikaanse hitserie. Het drama rond de twee familiemannen (Marius en Hugo) gaat prima samen met een plot dat bevredigende wendingen neemt en een smaakvolle, stijlvolle sfeer neerzet van de verschillende werelden waarin de personages zich begeven. Zoals eerder gezegd, het is jammer dat het uiteindelijk niet de diepgang heeft die er wel in had gezeten. Niet in de manier waarop onder- en bovenwereld met elkaar verstrengeld raken. Niet in de karakterontwikkeling en psychologie van de personages.

En toch weet de serie leuk te blijven, omdat het zichzelf net serieus genoeg neemt om je erin mee te zuigen, maar veel komische terzijdes heeft als de scheldkanonnades van Marius of de absurde details eromheen (een mogelijke afrekening in een ballet-school, een bonte avond waar crimineel/belastinginspecteur een act opvoeren, etc) Klem vermaakt in ieder geval, en dan moet ik ook nog even de grootste ontdekking noemen: Georgina Verbaan! Haar Kitty wordt minstens zo interessant uitgewerkt als de personages van Jacob Derwig en Barry Atsma.

Fijn vervolgseizoen waarin de contrasten en de overeenkomsten tussen de hogere ambtenarij tegenover het criminele milieu van Marius weer wat dikker worden aangezet. De inktvlek van corruptie en machtsmisbruik wordt groter en groter. Veel nieuwe personages die je de touwtering toewenst en een klappie op hun harses gunt, zoals de onuitstaanbare corpsbal Wout Borgesius (Maarten Heijmans) of de volkscrimineel Ron (Gijs Scholten van Aschat). Maar misschien is Sophie (Ellen Parren) het meest interessante nieuwe personage, omdat de beeldschone brunette als fatale vrouw - nota bene een FIOD-inspecteur- het gevaar met zich meedraagt dat Hugo's plannetjes worden ontmanteld. Dit seizoen heeft een net iets spannender plot waarin situaties steeds verder uit de controle raken van de penoze en zijn maffiamaatje. Qua geloofwaardigheid vliegt het soms uit de bocht als de toevalligheden zich rap opstapelen, maar ik bedek dat graag met de mantel der liefde omdat het vrijwel altijd tot bevredigende confrontaties leidt. Al mogen de politieagenten volgend seizoen weer op de achtergrond raken en zou ik een bonter gezelschap maffiosi willen zien.

Toch een stuk minder dan het eerste seizoen. 'Kleo' had altijd een hoog stripboekgehalte, maar nu wordt het erg scheutig met verschillende eendimensionale schurken. Ook enorm voorspelbaar en ongeloofwaardig. Het helpt niet dat ik bijna alle grote plotwendingen zelf al zag aankomen. Tot het punt dat ik verward was als bijvoorbeeld bekend werd dat Ciana voor de CIA werkt of dat Nikolai Zhukov eigenlijk Kleo's vader is. Al oogt 'Kleo' nog steeds bijzonder verzorgd voor een Europese productie. Met die sfeervolle sets en frisse kleurtjes. Ik zou een derde seizoen niet overslaan.

Wel van genoten. De onuitstaanbare karakters. De vileine zwarte humor. De schitterende sfeerbeelden van Knokke en omgeving. De snelle montage en filmische trucjes om de wankelijke geestesgesteldheid van sommige personages neer te zetten. Bij vlagen best lief als de personages toch liefde en genegenheid bij elkaar vinden. Al voegt het thriller-motiefje weinig toe aan de serie en laat het acteerwerk soms serieus te wensen over. Maar ik geef een tweede seizoen van 'Knokke Off' zeker een kans. Je gaat wel geven om die rijkeluisklootzakken met hun malle fratsen.

Het voelt wat onwennig om zo'n overduidelijke televisieproductie te recenseren, maar kennelijk is daar tegenwoordig de ruimte voor. Waarom ook niet? Ik ben zelf fan van 'Het Jachtseizoen' om het briljant simpele format waarin je elke aflevering weer onverwachte plekken in Nederland ziet. Andere spelletjesshows als 'De Kluis' zijn het voor mij nooit helemaal. Te ingewikkeld. Teveel regels. Te gemaakt. 'Know Where to Hide: Wie Niet Weg Is...' (2025) is wel leuk door de verschillende locaties en het verstoppen blijkt intenser dan verwacht. Maar tegelijkertijd vind ik dat gedoe met die poorten en triangles een beetje flauw. Wel erg opzichtig een manier om het spel te beïnvloeden. Het helpt ook niet dat de goedbetaalde BN'ers doen alsof het 't allerbelangrijkste in de wereld is dat zij verstoppertje winnen.

Opnieuw een fijn samenspel tussen Michael Douglas en Alan Arkin. Ouder worden als een grootse strijd tegen het verval, terwijl het proces tegelijkertijd ook zo immens banaal is. Maar uiteindelijk blijft de vriendschap overeind tussen de acteur die het nooit werd en de manager die bleef geloven. Ook echt hele fijne gastrollen van Kathleen Turner en Haley Joel Osment. Misschien is dit vervolgseizoen iets scherper en beter getimed dan het vorige seizoen!?

De sterfscène als zwanenzang voor een acteur. Of zoals Sandy Kominsky (Michael Douglas) in het laatste seizoen niet alleen twijfelt over zijn aftakelende lichaam, maar inmiddels ook dierbaren begint te verliezen. Nog pijnlijker dan de eigen sterfelijkheid, is dat anderen niet gevrijwaard zijn van dat onvermijdelijke einde. Hoe goed je ook voor hen probeert te zorgen. Toch hoef je in het slotseizoen van 'The Kominsky Method' geen sentimentele tearjerker te verwachten, want elke dood vindt achter de coulissen plaats. De acteercoach leert juist opnieuw wat acteren en leven met elkaar gemeen hebben: rouw is een scheppende kracht. Als acteur vindt hij immers diepere lagen in zijn eigen pijn, maar als mens leert hij het 'zijn' waarderen. En Kominsky vindt de troost dat hij zal voortleven in de herinnering van anderen, zelfs als hij definitief van het toneel verdwijnt.