Opinions

Nederlandse producties krijgen zelden genoeg ruimte om grootse ambities waar te maken. Of zoals 'Elixer' (2025) met Big Pharma een intrigerende clash schetst tussen ethiek, wetenschappelijke vooruitgang en zakelijke belangen. Gelikt geschoten met fraaie drone-shots en levendige straatbeelden. Vooral ook door het gevoel van schaal met verschillende locaties over de hele wereld om de globalisering tot leven te brengen. Toch sterke sfeerschetsen van een Limburgs familiebedrijf met een katholiek schuldcomplex. Maar het overgecompliceerde plot levert in 'Elixer' (2025) weinig binding op met de familie Rombauts. De verschillende personages zijn überhaupt zelden met elkaar samen in dezelfde ruimte. Hierdoor voelen loyaliteitsverschuivingen vooral geforceerd en vergezocht. Uiteindelijk is de moralistische boodschap belangrijker dan de knetterende spanning tussen de familieleden.

Een mensenleven geleden las ik eens een interview in de VARA-gids met de Nederlandse auteur J. Bernlef. Ik kan het helaas niet meer terugvinden, maar de strekking was dat hij koos voor personages met psychische zijnstoestanden als autisme, schizofrenie of dementie. Maar voor hem zouden sociopathie/psychopathie nooit interessante karakters opleveren, en dan al helemaal niet wanneer ze 'onmenselijk' gedrag vertonen als mishandeling en geweld. En toch intrigeerde het mij tot op de dag van vandaag. Het moet toch mogelijk zijn om een seriemoordenaar gestalte te geven als een gelaagd en menselijk personage? Als iemand die (net als iedereen) ontwikkelingen doormaakt en intellectuele inzichten verkrijgt, die misschien blijk geeft van een zeker idealisme of een wens om de maatschappij te veranderen. Wat dat aangaat ken ik weinig films of series waarin seriemoordenaars neergezet worden als gelaagde mensen. Misschien komen Hannibal met Mads Mikkelsen en Dexter met Michael C. Hall nog enigszins in de buurt!?

Je begrijpt waarom de premisse van 'The End of the F***ing World' (2017) bepaalde verwachtingen opriep. Niet alleen was de seriemoordenaar van dienst een onzekere tiener, maar James (Alex Lawther) ging op een roadtrip met een potentieel slachtoffer als Alyssa (Jessica Barden). De coming-of-age van twee beschadigde jongeren waarvan de één denkt dat er verlossing te vinden is wanneer hij de ander schade berokkent. Ik was hoogst geïntrigeerd door deze macabere opzet, maar vroeg me tegelijkertijd af hoe je in hemelsnaam een serie gaande houdt waarin 'die ene moord' een intrinsieke motivatie is. Eigenlijk kan het niet anders dan aflopen met een teleurstelling, want als 't James lukt dan verliest hij alle sympathie van de kijker en valt er een ander charismatisch karakter weg. Maar als hij 't niet doet dan is de seriemoordenaars-insteek een tikkeltje onlogisch en vergezocht. Toch hield 'The End of the F***ing World' (2017) mijn aandacht vast omdat ik hoopte op een slim script dat een weg wist te vinden met deze onmogelijke opzet.

Nu kun je een serie natuurlijk niet beoordelen op verkeerde verwachtingen mijnerzijds. Op zichzelf is 't gewoon een prima 'road trip' in de geest van Bonnie & Clyde of Tarantino's 'True Romance' (1993). Filmisch imposante sfeershots van het Britse platteland met een ironische knipoog naar het Amerika van de jaren vijftig en zestig. Opvallend lekkere soundtrack met een anachronistische fusion van genres en stijlen: van Rockabilly, Britpop, Garagerock tot gevoelige ballads. Alleen al die heerlijk melancholische terugkeertrack 'Laughing on the Outside' (1962) van Bernadette Carroll. Een paar gevoelige mumblecore-momentjes van twee emotioneel beschadigde tieners die met elkaar de intensiteit van een jeugdliefde ervaren en de kracht verkennen van intimiteit. Maar zoals een wijze filosoof ooit sprak: 'Isn't that cute...BUT IT'S WRONG!' Het aparte is dat je aan 't begin echt een andere serie lijkt te kijken dan tegen het einde. Veel grimmiger en vertrekkend vanuit een werkelijk originele premisse. Daar komt bij dat het subplot rond een lesbisch detective duo alweer de zoveelste Fargo-ripoff is.

'The End of the F***ing World' (2017) heeft onmiskenbaar een eigen charme, maar speelt te vaak leentjebuur bij andere producties en kiest uiteindelijk voor een veilige weg. Zelfs de slotscène - waar destijds veel om te doen is geweest - is stiekem een beetje braaf en voorspelbaar.

HBO-light. De episodes zijn als een bite size versie van de ''grote'' HBO-titels als Six Feet Under en The Sopranos. Het is leuk, snel en grappig, en het heeft natuurlijk net dat tikkeltje meer diepgang dan de meeste series op televisie. Goed te pruimen dus!

Nog beter dan het eerste seizoen. De karakters worden net iets beter uitgewerkt, verhaallijnen zijn nog diepgaander (ondanks de korte duur van de afleveringen) en de party's zijn weer iets uitbundiger. Vooral het aspect dat Ari en E. nu op gelijke hoogte staan maakt de serie onweerstaanbaar grappig. Om nog maar te zwijgen over het hele Aquaman-debacle. Het blijft HBO-light, maar desondanks toch zeer smakelijke televisie!

Fijne herinneringen aan deze veredelde soap: mysterie zat leuk in elkaar, Curaçao was een leuke locatie voor een ouderwets schatzoekersavontuur, vermakelijke 'helden' en 'schurken'. Met mijn huidige smaak 2* voor de krakkemikkige soap-opzet, maar tel er gerust 1* bij op voor de warme avonden dat ik er destijds met moeder en zus naar heb gekeken.

Animatieklassieker. Over een jong meisje dat -oh, hoe anime-logica- de verpersoonlijking is van een massavernietigingswapen. Vol overbekende clichés, maar het heeft een frisse eigen stijl en toon. Fijn hoe het zware thematiek, opgroeien zonder liefde en genegenheid, uitwerkt in een zinderend actiespektakel, met zeer tot de verbeelding sprekende explosieve geweldorgies van uit elkaar gereten mensenlichamen. Ook een steengoede soundtrack; zo één die ik, jaren na dato, nog wel eens opzet om te genieten van het bombastische strijkersspel waar Japanners zo van houden. Nu ik de dertig gepasseerd ben, vrees ik dat de pedofiele ondertonen bij herziening minder gewaardeerd worden. Minutenlang naar een naakt meisje in een bad kijken, ook al is het getekend, is niet per se iets waar ik tegenwoordig op zit te wachten.

Nog even snel erdoorheen gejast voordat deze miniserie van netflix werd gehaald. Op zich ben ik altijd wel te porren voor een juridisch drama rond een moreel ambigue uitdrager van het recht. In 'The Escape Artist' (2013) is Will Burton (David Tennant) een gladde topadvocaat die is gespecialiseerd in het onderuithalen van strafzaken door te wijzen op vormfouten of door ooggetuigen in diskrediet te brengen. Zand in de raderen als overwinningsstrategie. Een combinatie van branie, geen scrupules hebben en torenhoge ambitie heeft van Burton de absolute nummer één van zijn firma gemaakt. Totdat de advocaat op een dag geconfronteerd wordt met zijn eigen morele kompas, wanneer hij de strafzaak krijgt toegewezen van seriemoordenaar Liam Foyle (Toby Kebbell). Het bewijsmateriaal lijkt een 'smoking gun' van jewelste in hoe pornografisch internetmateriaal en zoektermen op Foyle's harde schijf wel erg veel gelijkenissen vertonen met de moordzaken waar hij voor wordt verdacht. Maar Burton neemt de verdediging toch aan.

Het aardige aan 'The Escape Artist' (2013) is dat 't je als kijker in de positie plaatst dat je hoopt dat die gelikte haaibaai het voor elkaar speelt om zelfs een seriemoordenaar vrij te pleiten. Zoals de overwinningsadvocaat opeens een sympathieke underdog wordt omdat hij in deze zaak onmogelijke kaarten krijgt toegespeeld. Tegelijkertijd een heerlijke spanning tussen advocaat/verdachte omdat de twee dan wel binnen het rechtssysteem aan dezelfde kant staan, maar moreel bestaat er een wereld van verschil tussen een braaf mens en een moordlustig roofdier. Zo'n strafzaak waar alles van afhangt voor beide partijen lijkt me meer dan genoeg materiaal bieden voor een drieluik. Maar 'The Escape Artist' (2013) gooit aan 't einde van de eerste aflevering alle subtiliteit overboord voor een nogal vergezochte wending. Erger nog is dat die wending op een wel erg karikaturale manier de mate van invloed suggereert die een verdachte zelf heeft op de rechtsgang. Van het platte niveau dat rechtsspraak fundamenteel onrechtvaardig is omdat ook extreem nare mensen rechtsbescherming genieten.

'Evil Genius' (2018) heeft meer weg van smeuïge exploitatietelevisie in de late avonduurtjes dan diepgravende onderzoeksjournalistiek. Nu is de zogenaamde 'Pizza Bomber Heist' ook wel een erg bizarre en macabere moordzaak. De wat simpele Brian Wells deed ogenschijnlijk mee met een speurtocht toen hij met een nekbom en een provisorische shotgun een bank probeerde te overvallen. Hij werd voor de deur onder schot gehouden door de politie en de explosievendienst was te laat om hem te bevrijden uit zijn penibele situatie. Wells leek zelf het meest verbaasd van iedereen dat de timer werkelijk aftikte naar zijn gruwelijke dood. Deze docuserie zet bijna verlekkerd in op een suggestieve, eenzijdige insteek om Marjorie Diehl-Armstrong neer te zetten als de kwade genius achter dit horrorscenario. Ik zie geen logische reden waarom mannelijke 'co-conspirators' als William Rothstein en Kenneth E. Barnes bij lange na niet zo'n uitvoerige profielschets krijgen als de dame in hun gezelschap. Diehl wordt geportretteerd als een fatale vrouw in de meest klassieke zin: als een brunette met priemende blik, die de vreselijkste dingen gedaan krijgt met haar berekenende verleidingskunsten. Het levert een sensationalistische karikatuur op die seksisme in de hand werkt door steeds haar vrouw-zijn en geestesziekte negatief op de voorgrond te plaatsen.