Opinions

Monteer je vier films achter elkaar (de minutenlange optitelingen verwijderen), breng het zo uit in het buitenland, en het verricht wonderen.

Voyna i Mir is een van die Russische filmklassiekers die iedereen van naam kent, te danken aan de Oscar en natuurlijk het boek van Tolstoj, dat nog niet zo lang geleden door een of andere nationale poll werd uitgeroepen als nr. 3 van een beste boek allertijden competitie.

Gelukkig werd deze bijna 7 uur durende queeste geen teleurstelling. Deze gelauwerde versie is groots in alles. De duizenden figuranten, de kostuums, de salons, balzalen, kerkinterieurs, veldslagen, brandende gebouwen, en camera-posities vanuit de hemel. De gekte van oorlog komt zodoende in beeld, tesamen met denkbeelden daarover door de protege's van het verhaal; denkbeelden die als dromen en orchestratie van beelden kracht worden bijgezet.

Hier en daar over de top, fragmentarisch en soms niet te volgen, maar tevens een onnavolgbaar stuk cinema dat nooit en te nimmer meer op deze manier gemaakt zal worden [cgi-tijdperk].

Ik zal eens beginnen aan het boek, wordt net als het zien van dit cinema-geschiedenis stuk wel eens tijd. Dikke 4*.

Vreemd. De introducties van de personages vond ik juist moordend, veel te langzaam aan de ene kant, en veel te onduidelijk (alleen toegankelijk voor hen die het epos kennen) aan de andere kant. Zelf heb ik het boek nog niet gelezen.

Daarna barst het compleet los. Veldslagen, duizenden figuranten (de Sovjet-Unie subsidieerde de film o.a. in natura, door het Sovjet-leger in te zetten als de duizenden mankrachten...prachtig, miljoen keer mooier dan alle cgi-poppetjes die we de laatste jaren zien). En wat een prachtige sterf-scenes. Dan kan ik nog wel kwijlen over de kostuums, decors, gigantische kamervertrekken, koorgezang, hemelse camera-shots en wat al niet meer.

De voice-over van de gedachtengang van titelpersonage Prins Andrei Bolkonsky vond ik briljant i.t.t. de mening van Queto. Zeker de laatste minuten in combinatie met de prachtige symboliek van de eik en het camera-werk daaromtrent. Poëtische beeldspraak ondersteund door beelden, in de film werkt het meer dan goed.

Indrukwekkend, jammer van het beginstuk waar ik me doorheen moest worstelen. Op naar de volgende delen!

Opmerkelijk dat er weinig gestemd is op de afzonderlijke delen (met lage gemiddelden) en juist meer op de internationale, aan elkaar geplakte Oscar-winnende deel (met een prima gemiddelde). De Moskwood-editie (en andere dvd-edities volgens mij) is toch de afzonderlijke delen editie.

Tevens, mogen de posters bij de afzonderlijke delen wel aangepast worden (nu de complete serie dvd-cover). Een fanatiekeling 'in the house'?

4*, maar neigt zeer sterk naar de 4,5*. En nu overschakelen naar de soap-ontwikkelingen in deel 2.

Deel II is haast een sprookjesachtig geheel. Dromerig is wellicht een betere omschrijving. Lyudmila Savelyeva als Natasha Rostova transformeert van jeugdig speels meisje naar een pubermeisje dat verliefd wordt naar een volwassen jongedame met gewetenswroegingen. Prachtige rol overigens, vol dansgezwier en heerlijke tranen van dromen die uitkomen en uiteenspatten als zeepbellen.

Geen veldslagen ditmaal, wel een opmerkelijke wolvenjacht, dat eindigt door de ogen van de prooi. Op naar deel III dat blijkbaar hoofdzakelijk bestaat uit veldslagen, veldslagen en nog eens veldslagen. Ach, voor de afwisseling...

Deel 3 van het vier-delige epos is naar mijn mening het allerbeste deel. Gewoon een uur lang een mega-veldslag met echte mensen (en paarden en rokende kanonnen). Niks uit de computer getoverd. En het wordt prachtig in beeld gebracht. Reusachtig ballet lijkt het wel.

Proza komt tot leven, maar sterft (helaas) bij het slotakkoord wanneer het drama te dik wordt aangedikt met stilstaande shots van wat we reeds gezien hebben. Erg jammer. Daardoor net geen 5*

De eerste helft van dit slotdeel van het 6,5 uur durende epos is werkelijk magistraal. Moskou in brand (groots + prachtig ge-ensceneerd) en humanistische denkbeelden die met krachtige beelden worden bijgestaan. Ik kreeg een brok in m'n keel.

Dan gaat het helaas ietsjes mis, als we weer verwikkeld raken in de soap. Vanuit het niets moet er iets gedaan worden met het jongere broertje van Natascha. De vele droom-scenes (met iedere keer veel wolken) vallen in herhaling. Het gaat van hot naar her, te fragmentarisch. Gelukkig weten de filmmakers er toch een goed einde aan te breien, nadat ze zich verslikt hadden in de veelheid van de subplotjes. Jammer dat het niveau van het eerste gedeelte van deel 4 'verspeeld' wordt.

Prachtig camerawerk, muziek om van te smullen (o.a. een of andere requiem van Mozart zag ik tijdens de aftiteling [ook het enige wat ik kon lezen]), en acteerwerk van de hoogste plank.

"Helaas" bespeurde ik bij mij weinig emotie. 4*

ARTE zond gisteren tóch een nagesynchroniseerde versie uit. Ik wist me deze keer over de pijngrens heen te zetten...

Gelukkig maar, prachtig werk. Mooie shots (de plaatsing van Herlof's Marte, de heks, op de brandstapel vond ik zelfs shockerend), uitermate interessant script en fabuleus acteerwerk.

Vier sterren voor nu, de film moet ik herzien met de originele taal. Zoals ik reeds merkte bij 'Gertrud' (die ARTE wél uitzond in het Deens) speelde in die film de intonatie van de woorden een grote rol. Dat kan ik me bij Vredens Dag ook goed voorstellen. Een opwaardering zal dan zeker tot de mogelijkheden behoren.

ARTE zendt volgende week nog Ordet (blijkbaar ook nagesynchroniseerd potdikkie) en Mikael ('silent movie') uit. Vreemd dat deze Frans-Duitse zender niet Dreyers films uitzendt die gemaakt zijn in Frankrijk en Duitsland, respectievelijk La Passion de Jeanne d'Arc en Vampyr.

Nog opmerkelijker is dat Vredens Dag door de censuur van nazi-Duitsland is gekomen. Hedentendage leg je de link (die er ook niet is) heksenvervolging vs Jodenvervolging niet, maar in die tijd 'moest' dat toch wel?!

Fascinerende filmmaker deze Dreyer; ik wil meer!