Opinions

Langzamerhand begin ik volgens mij steeds meer feeling en bewondering voor de aziatische klassieke cinema te krijgen, al gaat het met kleine stapjes. Kurosawa ken ik al een jaar of tien (met wisselend succes), van Ozu heb ik Tokyo Story gezien (greep me nog niet echt, maar herziening lijkt op zijn plaats) en dit is mijn eerste Mizoguchi. En ik moet zeggen dat het de mooiste is tot nu toe, al loop ik met Rashomon toch ook wel weg.

Het is ècht schitterend gefilmd, thematisch toch behoorlijk interessant en het acteerwerk is grotendeels erg goed. Ik las na de film Eberts review en ontdekte tot mijn plezier dat ook hij aan Murnau's Sunrise had moeten denken, ik had dat zelfs een aantal keren tijdens de film. Ook het Essay van Phillip Lopate voor Criterion is de moeite waard.

Ik ben erg benieuwd nu naar Sansho the Bailiff en de andere films van Mizoguchi. Ik mag het nog niet zeggen na een van zijn films, één van Ozu en wel meerdere Kurosawa's, maar het zou zomaar kunnen dat van 'de grote drie' dit mijnfavoriete Japanse regisseur gaat worden. We'll see...

4*

P.s. ik heb ook genoten van de discussie tussen Djelle en Ramon K., dank daarvoor.

Umbilical World is David Firth's retrospectieve verzameling aan 13 jaar geanimeerde waanzin, samengesmolten tot één groot doorlopend, nachtmerrie-achtig geheel. Met zowel nieuw materiaal als een hoop ge-remasterde klassiekers, van Spoilsbury Toast Boy tot Health Reminder. Ook de bekende internetsensatie 'Salad Fingers', een dun, groen, krankzinnig schepsel dat in een desolate wereld leeft , speelt een rol in de film.

Ik ben geen groot David Firth kenner, ik zag Cream (2016) in 2021, maar verder was ik totaal onbekend met zijn werk. Ik denk dat ik op dat moment pas leerde wat Salad Fingers was, waarna ik me voornam daar wat van te kijken; maar dat gebeurde nooit. Dat komt er vast een keer van, want ik vond dit wel deliciously weird.

Ik zou deze film vorig jaar al kijken voor de horrorchallenge 2023, maar toen kwam Unicorn Wars (2022) er voor in de plaats; welke ook een succes was. Ik ben benieuwd hoe deze is om te herzien, met zulke waanzin. Zou er dan meer op zijn plaats vallen? Who knows, het maakt me eigenlijk niet veel uit.

Check vooral de trailer. Jammer dat zoiets unieks zo slecht te krijgen is wanneer de dvd eenmaal uitverkocht is, zo zonde. Als iemand dit ook heel graag wil zien maar echt niet kan vinden, dan hoor ik het graag.

4*

Ik heb tijdens mijn studie wel wat Kundera versleten, maar ik kan me niet herinneren dat The Unbearable Lightness of Being daar bij zat, en als Goodreads klopt, bezit ik er ook geen kopie van. Op zich jammer, want het zou me niet helemaal verbazen als Kundera's protagonist het beter doet in de fantasie van de lezer dan op op celluloid (ok, of een MKV bestand), zelfs wanneer deze door een ultiem glijerige Daniel Day-Lewis wordt vertolkt. Mooie bijrollen in de cast van Binoche, Olin (allebei beeldschoon hier) en Skarsgard. Jammer dat we niet iets meer van Praag zien, maar ik mag op dat vlak gelukkig niet klagen met hoe vaak ik er zelf ben geweest. Ga die stad zien als je het nog niet deed.

Voor zover ik kan beoordelen als iemand die het boek niet gelezen heeft, brengt Philip Kaufman het er prima vanaf. Toch denk ik dat een Milos Forman deze film had moeten maken, en dan uiteraard niet in het Engels; het blijft iets waar ik me wat lastig overheen kan zetten.

Naast de nominatie voor Best Writing, Screenplay Based on Material from Another Medium, was The Unbearable Lightness of Being genomineerd voor beste cinematografie van de Bergman oudgediende Sven Nykvist. Beide nominaties gingen naar andere films (Dangerous Liasons & Mississippi Burning). Het gebrek aan nominaties voor het acteerwerk hier valt me wel op. Binoche is jong, maar ze maakt hier best indruk.

3,5*

Soms blijven films onverklaarbaar lang op de kijkstapel liggen. Als liefhebber van de Iraanse cinema, wilde ik Under The Shadow eind 2016 al kijken, maar toen dat niet op tijd lukte was de druk gelijk van de ketel. Dan blijft het soms liggen, zoals zoveel titels. De horrorchallenge was natuurlijk een uitgelezen gelegenheid om dat recht te zetten en bepaalde titels in te halen. Met stip op één: Under The Shadow. Met een gematigde score op MM, een erg goede metascore en een near perfect score op Rotten Tomatoes, was ik erg benieuwd. PG-13 is doorgaans niet mijn ding, maar in zulke gevallen maak ik graag een uitzondering.

De film speelt tijdens de oorlog tussen Irak en Iran. Terwijl in tehran de bommen vallen, probeert de jonge moeder Shideh haar studie medicijnen te herpakken, maar blijkt op de zwarte lijst te staan omdat ze politiek actief is geweest. In dit klimaat van politieke strubbelingen, beginnen er vreemde dingen te gebeuren wanneer een raket hun flatgebouw raakt, maar niet ontploft.

Goed, het is misschien geen Asghar Farhadi, maar op het vlak van horror uit deze contreien, komt er volgens mij niets dichter in de buurt. Narges Rashidi speelt erg goed als beschermende moeder, en de historische setting geeft wel degelijk een meerwaarde, althans voor wie daar waarde aan hecht. Als ik zo de synopsissen van Babak Anvari’s shorts zie, die hij voor dit debuut maakte, dan ben ik daar erg benieuwd naar, net als de films die hij nog maken gaat. Rashidi is trouwens een knappe verschijning. Misschien maar eens meer van zien.

Toch duurt het eigenlijk veertig minuten voor de horror begint, en ik kan me voorstellen dat een aantal horrorliefhebbers de film op dat punt al opgegeven hebben, al denk ik dat het helemaal afhangt van de verwachtingen waarmee je eraan begint. Als drama met horrortrekjes, zou de film wellicht beter in de smaak vallen. Maar de 'kritiek' op jump scares, al dan niet geslaagd (ze doen het hier redelijk), is wél terecht: daar maakt de film in de tweede helft gretig gebruik van. Atmosferische horror is het misschien dus niet helemaal, maar ik was nochtans tevreden, ondanks dat enkele CG effecten op het einde, waar de film toch iets uit de bocht vliegt, niet helemaal geslaagd zijn. Al met al is het op zijn minst weer eens wat anders.

Artycreepyjumpy, mag best.

3,5*

El Salvador. Een van de landen waaruit ik pas één film zag, dat zijn er nu dus twee. Unforgivable (2020) schetst een intrigerend beeld over deze gevangenen die jong bij een bende gingen en onderdeel werden van een moordeenheid. Je kunt het je moeilijk voorstellen als je onder de Tats zittende convicts elkaar speels hapjes eten ziet voeren. Daarnaast blijkt er op deze plek zowaar een ruimte voor (zo te zien) oprechte, tedere, liefde; iets wat in de gewelddadige en macho gangcultuur niet mogelijk was.

Marlén Viñayo's film won de prijs voor beste korte docu op het IDFA, en ik snap wel waarom. Wonderlijk. Legaal te zien op YouuTube, met interviews direct achter de docu aan:

3,8*

Het was even zoeken dit jaar naar een horror uit Afrika voor de jaarlijkse horrorchallenge, al is dat deels mijn eigen schuld omdat ik er meteen bovenop spring als ik er eentje zie. Aanraders als Gaia (2021) & Saloum (2021) had ik daardoor al gezien. Toen viel mijn oog op The Unforgiving (2010), het debuut van From a House on Willow Street (2016) regisseur Alastair Orr. The Unforgiving is een Zuid-Afrikaanse horror met 4* van Onderhond en FillumGek, en 3,5* van Sinterklaas. Oh ja, en een rinkelende 3,6 uit 10 op IMDb. De vraag was dus in welk kamp ik zou vallen...

Twee overlevenden van een aanval door een seriemoordenaar worden ondervraagd door een detective. De film gaat afwisselend heen en weer tussen de scènes van de ondervraging, en hun gevangenschap ergens onder een snelweg buiten Johannesburg. Langzaam komen de puzzelstukjes bij elkaar voor de ontknoping in de derde akte, maar The Unforgiving is geen narratief huzarenstukje dat je kijkt voor het indrukwekkende plot. Dit is een puur genrewerkje van een debuterend regisseur, die met durf en zelfvertrouwen zijn visie ongeremd (de film is zoals onderhond opmerkt bepaald niet subtiel) op het scherm lijkt te kwakken. For better or worse. De gelijkenis met Saw is snel gemaakt, maar een kloon is de film wat mij betreft zeker niet.

Regisseur Alastair Orr verhuisde naar Johannesburg voor een carrière in de filmindustrie en werkte zich op in de postproductie, waar hij talloze muziekvideo's, tv-programma's en reclamespots monteerde. Omdat hij het beu was om altijd aan andermans projecten te werken, financierde hij zijn eerste film, The Unforgiving, in 2010. Met een microbudget van slechts $5000 is de film een prestatie op zich, het kan niet anders gezegd. Bloed en andere prosthetic effecten zien er prima uit. Het acteerwerk daarentegen is weer iets ondermaats, en of de washed out digital look van de film, en de shaky cam close-ups met snelle montage je bevallen, zal helemaal van de kijker afhangen.

Ondanks dat niet alles optimaal werkt, is The Unforgiving allesbehalve een slecht debuut, zeker gezien de zeer beperkte middelen. De horror en het geweld komen goed over, en met 75 minuten is het geen onoverkomelijke investering qua tijd, mocht het niet bevallen. Ook wat mij betreft is de 3,6 op IMDb dus een (forse) onderwaardering.

3,2*

Unheimliche Geschichten (1919) is wellicht de eerste horror anthologie (ook omnibusfilm of porte-manteau genoemd). In de proloog zien we drie schilderijen van respectievelijk de duivel, de Dood en een prostituee, in een boekwinkel ’s nachts tot leven komen en 5 verschillende griezelverhalen uitbeelden. Hierbij nemen de acteurs van de schilderijen, ook de karakters in de vijf verschillende verhalen voor hun rekening. Vijf macabere verhaaltjes dus, waarin bij de meeste een driehoeksverhouding een rol speelt.

Eerder dat jaar maakte regisseur Richard Oswald het zeer vooruitstrevende Anders als die Andern (1919), waarin dezelfde Conrad Veidt die hier de Dood vertolkt, een homoseksuele violist speelt, die met chantage en een hem ongunstig gezind rechtssysteem in aanraking komt. Deze thematisch compleet andere film Eerie Tales, zoals de Engelse titel luidt, kan gezien worden als een vroege voorloper van het Duits expressionisme, al moet je het er misschien wel in willen zien. De hierboven genoemde Veidt zou 4 maanden later behoorlijk bekend worden met zijn vertolking van Cesare in Das Cabinet des Dr. Caligari (1920), en het moet gezegd, deze film kan niet in de schaduw staan van Wienes klassieker.

Niet de horrorsilent die ik aan zou raden aan filmliefhebbers die nog niet zo bekend zijn met de stomme film dus. Ik denk dat met name de filmhistorisch geïnteresseerde kijkers plezier aan dit werkje zullen beleven. Hoor je daar niet direct bij, dan is het wellicht aan te raden om eerst een blik te werpen op films als Nosferatu, eine Symphonie des Grauens (1922), Faust: Eine Deutsche Volkssage (1926) of Caligari. Desalniettemin heb ik me niet verveeld. OK, nauwelijks.

De film is online te bekijken op o.a. YouTube in de Arte restauratie versie.

3*

"De teddyberen voeren een brute oorlog tegen onschuldig ogende eenhoorns, ingegeven door religieuze ijver en het geloof dat de eenhoorns het Magische Woud hebben gestolen."

De gruwelijkheden van oorlog, religieuze indoctrinatie en de zich immer herhalende cyclus van conflict, maar dan in knuffelachtige, mooi gekleurde animatie met beertjes en eenhoorns!

Alberto Vázquez heef sinds de short Birdboy (2011) nog 6 andere IMDb credits als regisseur, en ik zag ze allemaal. Op de meest recente na uiteraard, tot vandaag althans. Unicorn Wars (2022) draait vanaf morgen hier in de bios, en ik zou zulks maar wat graag met Miss Milton gaan kijken. Maar aangezien dat er niet inzit met de kleine, moet een pindakaas volstaan.

De meeste animatieliefhebbers zullen Vázquez wellicht van zijn film Psiconautas, los Niños Olvidados (2015) (de langspeler Birdboy) kennen, al moet ik me daar met 13 stemmen wellicht niet al teveel van voorstellen. Ik zie dat ik zijn film Decorado (2016) nota bene zelf heb toegevoegd. Van ons horrorgezelschap heeft zo te zien alleen Noodless Psiconautas ook gezien. Hoe dan ook, ik ben een sucker voor animatie voor volwassen, en Vázquez heeft reeds laten zien een toffe tekenstijl in zijn animaties te kunnen stoppen, naast de volwassenere thema's.

Om eerlijk te zijn sta ik er ondanks de Goya wel een beetje versteld van dat het werk van deze regisseur opeens in de Nederlandse bioscopen draait, al gun ik het hem juist van harte. Maar ik ben tegelijkertijd blij dat ik niet de programmeur ben die moet gokken of een Spaanstalige horroranimatie aan gaat slaan. Of de inkoper bij Periscoop film die de ballen had om deze stap te nemen. If you read this, My hat's off to you, Sir or madam. Fijn dat deze artiest onze theaters siert. Mocht het lukken dan kom ik alsnog geld brengen. En ik zal ter compensatie van mijn pindakaas om me heen zoveel mogelijk reclame maken!

3,8*

Broer en zus kopen een mooi, groot huis aan de kust voor een prikkie, en komen uiteraard al snel achter de echte reden daarvoor: het spookt er (verrassing!). Het knappe buurmeisje van 20, waar de man al snel gevoelens voor krijgt, blijkt met de geschiedenis van het huis verbonden.

Hoewel het in de jaren '50-'60 pas echt van start ging, worden er al sinds het tijdperk van de stille film haunted house films gemaakt. Hoewel ik zelf niet persé een fan ben van het subgenre, zitten er soms erg goede tussen. Het nadeel alleen is dat er zo verschrikkelijk veel gemaakt zijn, dat je alle clichés en tropes op een gegeven moment kent. En als hij op dát vlak niet verrast, moet een film op andere fronten compenseren om indruk te maken. Visuele stijl, sfeer, acteerwerk, muziek, of wat dan ook. En daar wringt net een klein beetje de schoen.

The Uninvited heeft een paar prima acteurs met Ray Milland, Ruth Hussey en Gail Russel, al spelen ze soms (zelfs voor '44) wat theatraal. Eng wordt de film niet, het is meer een psychologisch drama met bovennatuurlijke kantjes. Alles moet in zijn eigen tijd bekeken worden natuurlijk, maar dan nog is duidelijk dat The Uninvited niet als doel heeft om je haren overeind te laten staan. Je vraagt je wel af hoe men destijds reageerde op de paar pionierende spookeffecten, die op zich niet eens zo heel veel geraffineerder zijn dan waar Méliès veertig jaar eerder al mee experimenteerde.

Over drama gesproken, Gail Russel, die de bevallige, jonge buurvrouw speelt, was zo zenuwachtig wanneer ze acteerde dat ze haar onrust met alcohol probeerde te temperen. Tragisch, want ze kwam er nooit meer echt vanaf, werd na een dronken ongeluk gedumpt door Paramount en op 36 jarige leeftijd dood gevonden als gevolg van zwaar overmatig alcoholmisbruik, omringd door lege flessen. Now that ís horrific. En onwillekeurig gaat de gedachte even door je hoofd wat ze dacht, een jaar na deze film, toen ze Billy Wilders Alcoholdrama The Lost Weekend (1945) zag, met tegenspeler Milland in de hoofdrol.

3*

N.b. review van de horror challenge in 2016, destijds vergeten te plaatsen

We leven allemaal in dezelfde atmosfeer, moeten hier ons lot vormgeven, maar waarom maken we onderscheid en streven we naar macht en heerschappij? Dat soort vragen worden in Unity gesteld. Shaun Monsons Earthlings (2005) heb ik nog nooit durven kijken, afkerig als ik ben tegen dierenleed. Deze opvolger waar hij zeven jaar aan gewerkt heeft om het van de grond te krijgen, opent weliswaar ook gelijk gezellig met twee bange koeien die geslacht gaan worden. Wat we vervolgens uiteraard ook gaan zien.

Hoewel dat soort ellende de rest van de film vergeleken met zijn voorganger minder aanwezig lijkt te zijn, valt er genoeg andersoortige gruwelijkheid te zien, van operaties tot gelynchte african-americans. Waarom kunnen we niet lief voor elkaar zijn, waarom doden we elkaar en eten we dieren? Geen onbelangrijke vragen, maar de manier waarop Monson het aanpakt is behoorlijk prekerig, en het moet gezegd: zweverig. Ik eet zelf uit eigen beweging vanaf mijn 8e al geen vlees meer, dus je zou zeggen dat ik dat reeds tot zijn ‘parochie’ behoor. Maar de drammerige aanpak van Unity, waarbij de ene celeb na de andere een zinnetje mag uitspreken, afgewisseld met wijze spreuken van guru’s en citaten uit de Bhagavad Gita, stond me echt tegen.

Nee, de vragen zijn niet oninteressant, maar een film van iemand die iets meer met beide benen op de grond en in de realiteit staat, was fijner geweest.

2*

Low budget en valt het een en ander op aan te merken, maar net als bij Qaqqat Alanngui (2011) die ik van Kleist zag, heeft de herkomst ook hier een meerwaarde. Want hoe vaak zie je nou een horrorfilm uit Groenland? Dan is het gelijk al fascinerender dan wanneer 3 yanks in California dit hadden gemaakt. Voor mij wel althans.

Toch zou ik zijn eerdere film aanraden boven deze, denk ik.

En daarmee zijn we wat de jaartallen van de subgenres voor de horrorchallenge 2024 betreft, aangekomen bij ons huidige decennium.

Vier kinderen tussen zes en twaalf jaar spelen samen in de zomerperiode. Ver weg van het alziende oog van de volwassenen komen hun bovennatuurlijke krachten naar boven. Het is alsof een geheime, nieuwe wereld voor hen opengaat waar evenwel onverklaarbare en angstaanjagende gebeurtenissen zich voordoen. Marvel? Verre van, dit is filmhuis tot en met. Joolstein vermoedde het al.

Ik heb geen idee of dit herkenbaar is, maar soms wil ik iets heel graag zien, maar wanneer het mislukt is de haast er compleet van af en blijft het liggen tot alle andere usual suspects het al gezien hebben. Dat gebeurde me met Robert Eggers' The Lighthouse bijvoorbeeld. En nu met De Uskyldige; ik was er zelfs al eens aan begonnen, maar teruggefloten na 13 minuten met het oordeel dat 'dit niet de juiste film was voor die avond'. Tjsa, dan beland je met 13 minuten gekeken enigszins half op de kijkstapel. Een beetje sneu voor de Noorse regisseur Eskil Vogt, want exact datzelfde is met zijn regiedebuut Blind (2014) gebeurd.

Toch is zijn naam blijven hangen, want ik kwam hem reeds tegen als schrijver van het indrukwekkende Oslo, 31. August (2011), Thelma (2017) en Verdens Verste Menneske (2021); inderdaad niet de minste. The Innocents was daarmee een van de must-see titels voor mij deze challenge, eentje die meermaals werd aangeraden en die ik op verscheidene lijstjes terugzag.

De vraag is dan natuurlijk altijd of die verwachtingen dan worden waargemaakt, en het wachten wordt beloond. Bij The Lighthouse was dat absoluut zo. De Uskyldige begint gelijk intrigerend, maar zal sommigen wellicht iets te lang duren qua opbouw. De sfeer is ongemakkelijk, maar de film vliegt niet uit de startblokken; het duurt een klein uur voor er een beetje schot komt in de zaak. Toch blinkt de film uit in zijn vakmanschap, zowel regie als spel. De kindacteurs zijn bijzonder sterk, met name de dochter van. Of de film je met al die kwaliteiten echter ligt, is volgens mij wel degelijk een tweede. Als je niet in dit tempo kunt komen, wordt het geen leuke zit.

Als jonge pappa (ok, ouwe pappa met jong kind) vond ik dit erg fascinerend, aangezien ik dagelijks zie hoe die ukken met elkaar (en volwassenen) omgaan. Daarom is het des te interessanter dat Vogt het lef heeft gehad om eerlijk te verkennen hoe het zou zijn als zulk grut dergelijke krachten zou hebben.

Al kan het natuurlijk zomaar zijn dat die kiddo's weer een afspiegeling van ons zijn.

3,6*