Opinions

Deze miniserie blikt terug op de opkomst van Bauhaus in de jaren 1919 tot 1925. Bauhaus was een moderne kunstacademie onder leiding van architect Walter Gropius. De politieke, sociale en artistieke conflicten uit die periode worden geloofwaardig weergegeven, maar dialogen en persoonlijke kwesties zijn grotendeels verzonnen. Het historische gedeelte wordt omkaderd door een fictief interview met de bejaarde Walter Gropius. Acteur August Diehl is hiervoor ouder gemaakt door de make-upafdeling. Trine Dyrholm speelt een journaliste met feministische inslag.

Walter Gropius wordt voorgesteld als een charismatische figuur met een progressieve visie op moderne kunst. Politiek probeert hij neutraal te zijn, voor zover dat mogelijk is in die periode. Op vlak van vrouwenrechten is z'n rol nogal dubbelzinnig en moet hij een paar keer inbinden. Het botst vaak tussen hem en Dörte Helm - een prachtige rol voor de energieke Anna Maria Mühe. Dörte bewondert Gropius voor z'n vernieuwende ideeën, maar wil zich niet neerleggen bij een traditionele, onderdanige rol als vrouw. Er waren geruchten over een affaire tussen Walter en Dörte, maar daar zit veel speculatie bij. De dialogen tussen die twee zijn zeer intens.

Het opvallendste nevenpersonage is Johannes Itten. Deze kaalkop stelde zich op als een soort goeroe op artistiek en religieus gebied. Hij was een aanhanger van Mazdaznan, een sekte die voortbouwde op het zoroastrisme. Soms komt hij over als een halve gare. Voor beeldende kunst worden vermaarde figuren als Klee en Kandinsky aangetrokken, maar hun aandeel in de reeks is beperkter. Alma Schindler, die achtereenvolgens met Mahler, Gropius en Werfel getrouwd was, wordt nogal onsympathiek voorgesteld.

Op politiek vlak was het een woelige periode met een polarisatie tussen links en rechts. In 1920 vond de Kapp-putsch plaats, een mislukte staatsgreep van protonazi's. Tegelijk waren er communistische betogingen en vakbondsacties. Vrouwen hadden stemrecht verworven in 1918, maar moesten nog strijden voor gelijke kansen in onderwijs, kunst en privéleven.

In 1925 zou Bauhaus verhuizen van Weimar naar Dessau. De voorbereiding is volop bezig, met de constructie van het beroemde schoolgebouw. Grillige versieringen en tierlantijntjes werden gemeden. Geometrische, abstracte vormen pasten bij de nieuwe tijd. Ook qua schilderkunst, beeldhouwen en meubelkunst zijn er treffende voorbeelden van constructivisme. Interessante discussies gaan over de verhouding tussen mens en omgeving, en over de vraag of kunst de maatschappij kan veranderen.

Synesthesie was een theorie die een verband zocht tussen muzikale klanken en gekleurd licht. Dat verklaart de felle kleuren op de affiche. Foto's uit die tijd waren echter in zwart-wit. Fotografie komt er ook in voor, met af en toe een montage van stilstaande zwart-witbeelden. Het is een boeiende reeks met visuele contrasten en interessante historische en esthetische thema's.

Deze sketchshow verlegde de grenzen van het soort humor dat op televisie kon. Er werd gelachen met religie, racisme, seksisme, homofobie, positieve discriminatie, dierenrechten, euthanasie en zelfmoord. Actuele figuren werden bespot: “Maggie” Thatcher, Jimmy Carter, Leonid Brezjnev en de eeuwig sympathieke ayatollah Khomeini. Het Britse koningshuis werd op de hak genomen. De politieke satire ging verder dan voorheen. Er waren parodieën op nieuwsberichten, en grappige montages waarin nieuwsbeelden en fictie aaneengeplakt werden. Woordeloze “quickies” zorgden voor een aangename verandering van ritme. Een aflevering eindigde vaak met een muzikale parodie, bijvoorbeeld op Kate Bush. Ook een kerstliedje werd van een schunnige tekst voorzien.

Het was de doorbraak van Rowan Atkinson, die vaak onbeschofte types speelde, en uitblonk in zowel verbale als visuele humor. Smith en Jones gingen later door als komisch duo, terwijl Pamela Stephenson een carrière als psycholoog uitbouwde. Richard Curtis leverde een belangrijke bijdrage als schrijver. Helaas is de volledige reeks nooit op dvd uitgebracht, wellicht omdat veel grappen aan de actualiteit van toen gebonden waren. Een van de beste sketches, John McEnroe's Breakfast, is alleen in de compilatie van de jaren '90 te vinden.

Op het einde van de derde aflevering spelen tien pianisten elk met één vinger op hetzelfde instrument. Dat was geen quatre-mains, maar een dix-doigts. In de zesde aflevering zit een tv-debat waarin de Bijbel beschuldigd wordt van plagiaat op Monty Python. Dit eerste seizoen kent z'n hoogtepunten, maar is nog wisselvallig, vooral door de aanwezigheid van de overbodige Chris Langham. Vanaf het tweede seizoen haalden ze een constanter niveau met het vaste team van vier acteurs.

In dit derde seizoen kwamen ze op kruissnelheid met het vaste team van vier acteurs. Gewaagde onderwerpen als werkeloosheid en euthanasie werden niet geschuwd. Ronald Reagan werd voorgesteld als een dummy die zich alles in liet fluisteren door een woordvoerder. Een tv-debat in aflevering 5 verandert compleet van toon wanneer een van de politici doodvalt. Sommige parodieën zijn tijdgebonden, maar dat mag de pret niet drukken.