Opinions

Striptekenaar Charles Addams gebruikte z'n eigen familienaam voor een reeks cartoons in de New Yorker. Dankzij deze vroege sitcom werd het excentrieke gezin internationaal populair. Ze wonen in een griezelig huis met levende en opgezette roofdieren. Met hun donkere kleren en make-up lopen ze vooruit op de gotische stijl die een paar decennia later een subcultuur zou worden. Ze dwepen met al wat morbide en luguber is, en amuseren zich met het veroorzaken van kleine explosies. Nochtans doen ze geen vlieg kwaad. Eigenlijk zetten ze zich af tegen de schijnheiligheid en de gemaakte vrolijkdoenerij van de maatschappij.

Veel afleveringen volgen een gelijkaardig patroon. Een buitenstaander komt op bezoek en reageert bang en verward. Het gezin zelf lijkt zich niet bewust van z'n eigen excentriciteit. Het meest buitenissige is "het Ding", een hand die zelfstandig beweegt. Er komen een paar bovennatuurlijke zaken in voor, zoals telepathie en voodoo. Morticia lijkt op een heks, maar ze heeft een goed karakter. Carolyn Jones geeft haar iets sinisters en iets zachtaardigs tegelijk. De butler Lurch, gespeeld door de reus Ted Cassidy, heeft wat van het monster van Frankenstein. het is een leuke combinatie van griezelen en lachen.

Favoriete afleveringen: 1, 9, 15.

In het eerste seizoen werden tien van de kortere verhalen van Agatha Christie geadapteerd. Deze werden uitgebreid met komische momenten en actiescènes, om tot afleveringen van vijftig minuten te komen en om het visueel aantrekkelijk te maken. David Suchet zet de beste versie van Poirot neer, met de maniertjes, het Waalse accent en de getrimde snor. De Belgische detective lijdt aan OCD, want alles moet symmetrisch, netjes en precies zijn. Captain Hastings, Miss Lemon en Chief Inspector Japp zitten in bijna elke aflevering, hoewel ze in de originele verhalen vaak niet voorkomen. De door en door Britse Hastings is er voor comic relief, om foute theorieën te verkondigen, als gesprekspartner en als chauffeur. Japp, die met een plat accent spreekt, is een speurhond die een spoor kan volgen met verbetenheid, maar zelf niet kan redeneren.

De misdaadintriges worden vrij trouw gevolgd, maar de locatie en de tijd worden vaak veranderd. Verschillende delen van Engeland komen aan bod, van Londen tot plattelandsdorpjes. Het uitstapje naar Rhodos is een zonnige afwisseling. Poirot draagt dan een keertje wit. Een doorsnee van de bevolking wordt getoond, van dienstmeisjes tot de adel. Alles is in de vroege jaren '30 geplaatst, met passende kleding, attributen, voertuigen, muziek en ontspanning. In de titelsequentie zitten geometrische figuren die typisch waren voor art déco. De muziek van Peter Gunning is een van de betere tv-tunes.

Favoriete afleveringen: 1, 6, 9.

In de eerste aflevering van dit tweede seizoen heeft een dubbele lengte, want daarin wordt voor het eerst een roman geadapteerd. Daarna zijn het weer kortverhalen. Ze gaan door op hetzelfde elan, met Hastings, Lemon en Japp in bijna elke aflevering. Voor de humor wordt een papegaai of een bioscoopbezoek erbij gehaald. Voor actie zorgen enkele achtervolgingsscènes. Poirot beweert dat hij een misdaad op kan lossen zonder z'n flat te verlaten. Het interbellumsfeertje wordt uitstekend weergegeven.

Favoriete afleveringen: 1, 5, 6, 8.

Na het succes van E.T. moest dat idee wel uitgemolken worden. Ook hier komt een buitenaards wezen, met een afkorting als naam, toevallig terecht in een Amerikaans modelgezinnetje, dat weggelopen lijkt uit de betere conflakereclame. Het is een typische sitcom uit die tijd, grotendeels opgenomen in een tv-studio met vast decor. Elke aflevering heeft de titel van een liedje.

Het grappige aan ALF is dat hij brutaal en ongemanierd is, ongehinderd door de bij ons geldende regels van goed fatsoen. Hij heeft veel weg van een verwend kind uit de late jaren '80: hij is verslaafd aan kabeltelevisie, houdt van snelle voertuigen en van speculeren op de beurs. Hij is ondeugend, maar heeft een goed hart. Hij richt een hoop materiële schade aan en gooit met geld. Ongeloofwaardig is dat hij Engels spreekt en dingen weet over oude auto's en honkbal.

Poppenspeler Paul Fusco doet de stem en de meeste bewegingen van ALF op weergaloze wijze. Wanneer het wezen volledig in beeld komt, zit de Hongaarse dwergacteur Michu Meszaros in z'n vacht. Het is complete kolder, maar knap uitgewerkt en bij momenten echt grappig.

Favoriete afleveringen: 1, 6, 10.

Op de tonen van de speelse Marche funèbre d'une marionnette van Charles Gounod verschijnt het silhouet van de Meester. Als inleiding spreekt hij het tv-publiek rechtstreeks toe, met droge, Britse humor, op een wat sullig toontje, soms in een lachwekkende situatie. Regisseurs in dit eerste seizoen waren onder anderen Hitchcock zelf (4x), Robert Stevens en Robert Stevenson. Veel bekende acteurs maken hun opwachting: Joseph Cotten, Claude Rains, John Williams, John Cassavetes, Vera Miles, Thelma Ritter en dochter Pat Hitchcock. Wie vooral nevenrollen vertolkte op het witte doek, speelt nu een hoofdrol op het kleine scherm.

Het zijn tv-bewerkingen van misdaadverhalen die vooral in tijdschriften gepubliceerd werden. Schrijvers zijn vaak vergeten Amerikanen, maar ook de Britse Dorothy Sayers. Het zijn vernuftig geconstrueerde minithrillers en mysteries. De beperkte lengte laat toe dat je een aflevering in één keer uitkijkt zonder dat je concentratie verslapt.

Het gaat over gewone mensen in een ongewone situatie. Vaak zijn het brave burgers met financiële of echtelijke problemen. Soms wordt het verhaal verteld uit het standpunt van de misdadiger. Iemand plant de perfecte misdaad, maar er gaat iets mis. In andere gevallen wordt iemand geconfronteerd met een dreiging of mysterie. Als kijker kun je gemakkelijk meeleven. Er is een geslaagde mix van spanning, psychologie en humor. De verrassende ontknopingen laten je achter met het gevoel dat je het had kunnen raden.

Favoriete afleveringen: 1, 3, 4, 10, 20, 38.

De inleidingen worden leuker, want de Meester bevindt zich in potsierlijke situaties, spreekt op een sullig toontje en hoeft geen reclame meer aan te kondigen.

Vaak wordt een spelletje gespeeld met de kijker, door die meer te laten weten dan de personages. Een bonte mengeling treedt op van creatieve moordenaars, fantasten, brave mensen in gevaar, nieuwsgierige kinderen en grappige speurders. Veel gelukkige huwelijken komen er niet in voor. De ene keer is het meer humor; de andere keer is de toon ernstig. Sommige afleveringen spelen zich in Engeland af. Er zit ook een driedubbele aflevering in, met een ingenieuze plot. Knappe rollen zijn er voor Claude Rains, Hume Cronyn, John Williams, Jessica Tandy en Pat Hitchcock.

Favoriete afleveringen: 1, 4, 25-27, 28, 30, 34.

Het derde seizoen bevat een aantal van de beste afleveringen. De toepasselijke inleidingen krijgen wat meer attributen, zoals een reusachtige rekenmachine. Een voorouder van Hitchcock was blijkbaar de uitvinder van de knoopsgaten.

Heel wat bekende namen hebben er weer aan meegewerkt. Robert Altman regisseerde een paar afleveringen. Twee verrassende vertellingen van Roald Dahl werden verfilmd. Sterren als Joseph Cotton, Vincent Price, Jessica Tandy en maken hun opwachting, maar sommige van de knapste prestaties komen van karakteracteurs die in bioscoopklassiekers vooral nevenrollen speelden: Hume Cronyn, John McGiver, Barbara Bel Geddes...

De moordenaars komen meestal uit de hogere burgerij. Ze kunnen een financieel of een persoonlijk motief hebben, maar soms hebben ze ook een buitenissige reden om aan het moorden te slaan. Intriganten met plannetjes en theorieën krijgen vaak het deksel op de neus, terwijl een braverik er goed uit komt. Je weet dat er een verrassende wending zal komen, maar toch is het moeilijk om de precieze afloop te voorspellen. Misdaad is zelden zo plezant geweest.

Favoriete afleveringen: 1, 7, 13, 15, 17, 23, 28, 29, 33.

Deze reeks over een advocatenkantoor in Boston combineert juridische geschillen met een dosis romantiek, humor en muziek. Elke aflevering begint met een grappige teaser. Het zappende jaren-'90-publiek moest de voorafgaande reclame erbij nemen, want wie te laat inschakelde, had de opening gemist.

Onderwerpen als discriminatie, censuur, politieke correctheid, transseksualiteit, kunstmatige inseminatie, seksisme en grensoverschrijdend gedrag worden op humoristische wijze aangekaart. De verdedigers gebruiken verrassende argumenten, retorische technieken en vertragingsmanoeuvres. Gevoelige discussies vinden plaats in de uniseks toiletten. Banale disputen wekken de indruk dat Amerikanen elkaar voor het minste akkefietje voor de rechter slepen. "We're in the business of getting even."

Ally McBeal (Calista Flockhart) komt speels en meisjesachtig over. Haar levendige verbeelding uit zich in fantasiebeelden die symbolisch uitdrukken hoe ze zich voelt, maar inspireert haar ook om een rechtszaak vanuit een originele invalshoek te benaderen. Ze maakt freudiaanse versprekingen. Soms zegt haar lichaamstaal het tegenovergestelde van haar woorden.

Muziek speelt een centrale rol. Voor juristen hebben ze een bovengemiddeld zangtalent. John Cage, naamgenoot van de al even excentrieke componist, gelooft dat een inwendig lijflied een muziektherapeutisch nut kan hebben. Voor Ally wordt dat Tell Him van The Exciters. Vonda Shepard introduceert het kenwijsje Searchin’ My Soul, en zingt pianoversies van toepasselijke oldies.

Favoriete afleveringen: 3, 5, 9, 14, 16.

Het tweede seizoen begint heel goed dankzij de komst van twee nieuwe personages. Je krijgt meteen het gevoel dat ze erbij horen. Portia de Rossi speelt de ijskoningin Nelle. Lucy Liu speelt haar cliënte Ling, die rechtszaken aanspant om de verst gezochte redenen. Later pas blijkt ze zelf ook jurist te zijn.

De beste afleveringen zijn die waarin een interessant geschil centraal staat. Vaak is er een verband tussen het juridische conflict en het privéleven van Ally, die de zaken te veel op zichzelf betrekt en steeds verder op in haar eigen fantasiewereldje. Muziek speelt weer een grote rol, met toepasselijk gekozen evergreens in de versie van Vonda Shepard, en met een gastoptreden van de echte Barry White - geen hallucinatie!

Favoriete afleveringen: 1, 2, 4, 8, 18, 21.

In dit vierde seizoen komt deze reeks op kruissnelheid dankzij de komst van Diana Rigg als vaste tegenspeler van Patrick Macnee. De twee hoofdpersonages vertegenwoordigen twee stijlen en twee generaties. John Steed is de klassieke Britse gentleman met bolhoed en paraplu; Mrs Emma Peel draagt een jumpsuit en past bij de jeugdige stijl van Swinging London. Ondanks het contrast in stijl vormden de twee een hecht duo. Hun dialogen zijn een subtiel steekspel met woorden.

Elke aflevering volgt een gelijkaardig patroon. Het kenwijsje zet meteen de juiste toon: gracieus en spannend tegelijk. Het dappere duo wordt geconfronteerd met een mysterie, bestaande uit een reeks misdaden, verdwijningen of andere vreemde gebeurtenissen. Daar blijkt een geheim genootschap achter te zitten met als leider een gewetenloze megalomaan die zich bedient van de modernste technologie. Soms zit er een sciencefictionelement in. De Wrekers opereren vooral op Engelse bodem, maar in aflevering 5 maken ze een uitstapje naar Schotland. Gastacteur daarin is Gordon Jackson, bekend als de butler in Upstairs, Downstairs.

Een deel van de pret zit erin dat Peel en Steed tijdens hun onderzoek op diverse plaatsen infiltreren. Ze doen zich voor als golfspeler, zakenman, huwelijkskandidaat, danslerares of secretaresse om de nodige informatie te bekomen. De climax is een actiescène. Het eindigt met een komische uitsmijter.

Net als haar voorganger Honor Blackman zou Diana Rigg na het vijfde seizoen deze reeks verlaten om een Bondgirl te worden. Nochtans is dit een veel interessantere rol. Hier is ze geen aanhangsel van een mannelijke held, maar een actieheldin die haar eigen boontjes kan doppen.

De montage is vlot, de camerastandpunten gevarieerd. Scènes met pratende hoofden worden vermeden met een spelletje mikado of het bouwen van een kaartenhuis. De techniek is soms gedateerd, bijvoorbeeld wanneer ze autorijden voor een scherm in een studio. Dat wordt ruimschoots goedgemaakt door de leuke acteurs een overvloed aan suspens, fantasie en humor.

Favoriete afleveringen: 1, 3, 5, 7, 17, 25.

De komst van kleur in het vijfde seizoen is optimaal benut. In de titelsequentie zijn de primaire kleuren opvallend aanwezig. De felle tinten van Emma’s jumpsuits werden zichtbaar, net als haar kastanjebruine haar en blauwe Lotus Elan. De Bentley van John Steed is meestal groen. Een tweede vernieuwing was de dubbele tagline volgens het patroon “Steed doet dit, Emma doet dat” - altijd met een woordspeling. Daarna komt telkens het zinnetje “Mrs Peel, we’re needed” op een originele manier in beeld.

Elke aflevering moeten ze een mysterie ontsluieren. Er zit dikwijls science fiction in: tijdreizen, een onzichtbare man. Sommige ideeën zijn ontleend aan H. G. Wells of Agatha Christie. De schurk kan een krankzinnige professor zijn, of een excentriekeling met bizarre trekjes, bijvoorbeeld melk slurpen als een kat. Soms wordt het heel bizar.

Steed en Peel lossen al deze zaken met z’n tweeën op zonder hun koelbloedigheid of elegantie te verliezen. Hij maakt gebruik van gadgets in z’n bolhoed of z’n paraplu; zij kent oosterse gevechtstechnieken. Tijdens een moordscène komt soms alleen het doodsbange slachtoffer in beeld. Luchtige intermezzo’s krijgen een visueel trekje door Peel en Steed te laten schilderen of behangen. Ze werken wellicht voor een branche van MI5, al wordt dat nooit expliciet gezegd. De gunstige afloop beklinken ze met een glas champagne.

Veel toekomstige sterren hebben een gastrol: Donald Sutherland, Ronnie Barker, Ron Moody, Brian Blessed, Charlotte Rampling. Ook horrorsterren Christopher Lee en Peter Cushing maken hun opwachting. De muziek van Laurie Johnson klinkt als de reeks: spannend en elegant tegelijk.

Favoriete afleveringen: 2, 6, 7, 14, 24.