Opinions

Twaalf afleveringen volstonden om deze reeks de status te bezorgen van ultieme Britse sitcom. Het hotel in Torquay zou geïnspireerd zijn door een echt hotel waar alles in het honderd liep.

Basil Fawlty is een snob die zich op de bovenklasse wil richten. Hij mist echter de zelfbeheersing die bij een hogere stand hoort, en zet zichzelf te kijk met z'n woede-uitbarstingen. Z'n vrouw Sybil is bekwamer, maar heeft een onuitstaanbaar kantje met dat prekerige toontje en die zagerige telefoongesprekken ("I kneeeeuw..."). Polly is sympathieker en speelt soms mee met z'n plannetjes. In het echte leven waren John Cleese en Connie Booth getrouwd, en ze schreven de serie samen. Het grappigste nevenpersonage is Major Gowan, een dementerend relikwie uit de tijd van het Britse Imperium.

De intriges zijn opgebouwd rond moeilijk vol te houden leugens, misverstanden en verwisselingen. Een poging om een probleem op te lossen leidt meestal tot een groter probleem. Legendarische afleveringen zijn The Builders, Gourmet Night, The Germans, Waldorf Salad en Basil the Rat.

Deze drie afleveringen zijn een vervolg op En Pilgrims Död (2013), met dezelfde speurders uit de boeken van Leif G. W. Persson, maar je kunt ze ook prima als een afzonderlijke miniserie bekijken. Het verhaal springt heen en weer tussen drie verschillende periodes.

In 1989 wordt de moord op ambtenaar Kjell Ohlsson onderzocht onder leiding van Evert Bäckström, een homofobe, alcoholistische dikzak. De jonge politievrouw Jeanette Eriksson is het niet eens met zijn bevindingen, maar als groentje kan ze niet tegen haar overste ingaan.

In het heden (nutid) wordt Lars Martin Johansson (L.M.J.) het nieuwe hoofd van Säpo, de Zweedse veiligheidsdienst. Nadat nieuwe informatie opduikt over het slachtoffer van twintig jaar geleden, wordt de zaak heropend. Jeanette Eriksson maakt opnieuw deel uit van het onderzoeksteam.

In 1975 werd de West-Duitse ambassade in Stockholm bezet door de Rote Armee Fraktion – een historisch feit. Volgens deze fictieserie kregen de terroristen daarbij hulp van vier Zweden. Kjell Ohlsson en twee anderen zijn bekend, maar de speurders moeten verder zoeken naar “de vierde man” – die uiteindelijk een vrouw blijkt te zijn.

Wat begint als een doorsnee whodunit, wordt een complexe politieke thriller met ethische dilemma’s en gelaagde personages. De acteurs doen het uitstekend. Ondervragingen worden afgewisseld met actie en sfeervolle stadsbeelden. Deze mag in het rijtje van knappe Scandinavische misdaadreeksen.

De eerste minuten vreesde ik even dat het te veel de kant op zou gaan van flauwe grappen over seks, maar algauw wordt het beter. Phoebe Waller-Bridge speelt niet enkel de hoofdrol, maar schreef ook alle teksten, gebaseerd op een theatervoorstelling. Ze doorbreekt vaak de vierde muur met opmerkingen terzijde. De beste aflevering is de vierde, wanneer ze met haar zus op bezinning gaat. De schaamteloze humor gaat samen met een meer ernstige verhaallijn die via flashbacks tot stand komt.

Het gaat erop achteruit met de misdaadbestrijding. Derrick en Columbo hadden destijds slechts vijftig minuten nodig om een zaak op te lossen; die speurders van tegenwoordig doen er twintig afleveringen over. Om het zo lang boeiend te houden, volgen ze het kettingprincipe. Elke getuige of verdachte leidt naar een volgende schakel; elke aflevering is er een incident of een wending die er de stoom in houdt. De sfeer is grauw, er zijn veel nachtelijke scènes en ze drinken veel koffie.

Sofie Gråbøl speelt Sarah Lund, een inspecteur die vaak dezelfde trui van Faeröerse wol draagt en zich niet te veel aantrekt van procedurefouten. Natuurlijk is er een onbekwame overste die haar van de zaak wil halen. Søren Malling speelt een ruwer type dan gewoonlijk, al dwingt hij na een tijd toch sympathie af.

Een extra spanningselement is de verstrengeling met de stadspolitiek van Kopenhagen. In een verkiezingsperiode raken de kandidaten liever niet in een schandaal betrokken. De burgemeester is een oude krokodil die nog van zich af weet te bijten. Lars Mikkelsen komt uit de schaduw van z’n jongere broer vandaan als vertegenwoordiger van de Nieuwe Politieke Cultuur - maar zijn z’n handen wel zo proper? Marie Askehave heeft een mooie bijrol als zijn invloedrijke assistente en minnares Rie. Op privévlak valt vooral Bjarne Henriksen op, als vader van het slachtoffer en bullebak die graag op eigen houtje handelt. Hiermee verdrong Scandinavië het Verenigd Koninkrijk van de troon als producent van de beste misdaadseries.

Deze familiekroniek volgt drie generaties in Londen van 1874 tot 1920. Ze is gebaseerd op een romancyclus van John Galsworthy, die al eens eerder verfilmd was. Er is veel aandacht besteed aan de modegrillen in kleding en kapsels, de modernisering van voertuigen en de veranderende morele opvattingen. Ook de muziek volgt de tijdgeest, van romantiek tot boogie woogie. Het is handig om een stamboom te maken om de vele familieleden uiteen te leren houden in het begin. Het draait om relaties, persoonlijke conflicten en financiële kwesties. Geboorten, sterfgevallen en huwelijken dienen vaak als kantelmoment. Echtscheiding lag nog zeer moeilijk in het voctoriaanse tijdperk, maar ook dat evolueert.

Damian Lewis speelt een indrukwekkende hoofdrol als de autoriaire, conservatieve en schijnbaar gevoelloze Soames, met bijhorende maniertjes en bewegingen. Gina McKee speelt de veel progressievere Irene, die wegens geldgebrek een verstandshuwelijk met hem aangaat. Ook verschillende acteurs in nevenrollen zijn een ontdekking, zoals Gillian Kearney in de rol van de artistieke June, of Ben Miles in de komische nevenrol van de gokverslaafde Monty. Dit is een topper in het genre historisch drama.

Deze meertalige politieke thriller is onderhoudend maar ongeloofwaardig. De inspiratie kwam van de polarisatie na de terroristische aanslagen in de V.S. en Europa, maar ook van de daaropvolgende samenzweringstheorieën. Het inflitreren bij een extreemrechtse groepering zorgt voor spanning. Moeilijk te geloven is dat iemand berichten verstuurt vanuit z'n computer en dat alle veiligheidsdiensten ter wereld erin trappen, met uitzondering van onze helden. Ine Marie Wilmann is wel een leuke actrice, en de actiescènes zijn in orde.