Log

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#47 – The Wizard of Oz

Na de wat knullige sepia-introductie op de boerderij gaat The Wizard of Oz los. Als Dorothy midden in de storm belandt, vliegen voor het raam de meest bizarre beelden voorbij. Mensen fietsen, rennen en roeien door de lucht. Vanaf dat moment is niets meer normaal en belanden we in een fantasiewereld met een hoofdletter F.

En dan opent Dorothy letterlijk de deur naar de kleurrijke wereld van het Land van Oz.

Zeker in 4K is het een wonder van kleur. De transfer ziet er werkelijk schitterend uit en de Technicolor-kleuren spatten van het doek.

Kleurenfilms waren in 1939 natuurlijk niets nieuws en musicals stonden al langer bekend om hun uitbundige decors, maar Munchkinland is toch wel een klasse apart. Zeker wanneer de Munchkins tevoorschijn komen. Uit werkelijk alle hoeken en gaten rennen ze het beeld in, de ene outfit nog kleurrijker en krankzinniger dan de andere.

Persoonlijk vind ik ze doodeng. Het zijn een soort fundamentalistische pretkabouters met niet de beste looks, maar o, wat zijn ze blij. En het zijn er ook nog eens ontzettend veel en ze zingen dan ook nog eens met hoge, vervormde stemmetjes. Het spul waar nachtmerries van gemaakt worden.

Gelukkig laten we de Munchkins snel achter ons en worden we getrakteerd op een aaneenschakeling van kleurrijke decors, prachtige shots, geweldige special effects en fantasievolle personages. Iedere keer als ik hem opnieuw zie, ben ik weer verbaasd over hoeveel plezier ik eraan beleef.

Het is toch een beetje de moeder aller moderne avonturenfilms. Zeker niet de eerste — The Thief of Bagdad was bijvoorbeeld al veertien jaar ouder — maar de invloed van The Wizard of Oz is nauwelijks te overschatten. De vormgeving, de fantasiewereld, de archetypische personages en het idee van een groep buitenbeentjes die samen op avontuur gaat: je ziet het allemaal terug in talloze films die daarna zijn gemaakt.

Zo blijkt de Wizard of Oz uiteindelijk gewoon een man behind the curtain. Misschien zit daar ook wel een deel van de populariteit van de film onder andere filmmakers in, die er veelvuldig uit citeren. Regisseurs zijn tenslotte zelf ook de personen achter het gordijn. Vanuit een afgeschermde plek creëren ze werelden vol fantasie.

Want uiteindelijk gaat The Wizard of Oz ook daarover: fantasie, geloof en de ontdekking dat je vaak al in je hebt wat je zo wanhopig ergens anders probeert te vinden.

There is no place like home!

Een tijdloze klassieker.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#46 – Once Upon a Time in the West

De eerste keer dat ik Once Upon a Time in the West zag, was ik een puber. Samen met twee klasgenoten zag ik ’m in Luxor, wel meteen op het grote scherm dus. We vonden er weinig aan. De film was ontzettend traag.

Toen keek ik films nog vooral voor het verhaal en kreeg ik van de vorm niet zoveel mee. Tegenwoordig kijk ik daar anders naar. Want het is juist die vorm die Once Upon a Time in the West voor mij tot een van de beste westerns aller tijden maakt.

Dat begint al met die magistrale openingsscène. Daar is het vooral de audio die de show steelt. Alles wordt muziek: het krakende windmolentje, het zoemende insect, het druppelende water. En wanneer de trein uiteindelijk arriveert, klinkt hij als een levend wezen. Hijgend, puffend, met een kloppend hart. De trein wordt bijna een personage. Niet voor niets, want uiteindelijk gaat de hele film over de komst van het spoor.

Ook visueel is het van een haast Kubrickiaanse perfectie. Niet alleen de beroemde close-ups, maar werkelijk ieder shot is fantastisch gecomponeerd. En niemand is in staat om zo lang de tijd te nemen voor een standoff als Leone. Hij kan minutenlang ogenschijnlijk niets laten gebeuren en toch de spanning steeds verder opvoeren.

En wat een briljante keuze was het om Claudia Cardinale als Jill te casten. Een Southern belle op weg naar een tweede bestaan, maar met precies genoeg doorleefdheid in haar gezicht om die rol geloofwaardig te maken. Hetzelfde geldt natuurlijk voor Charles Bronson en Henry Fonda, twee iconische koppen.

Maar de grootste ster is uiteindelijk toch de muziek van Ennio Morricone. Die hemelse klanken tillen Once Upon a Time in the West naar een nog hoger niveau. Leone en Morricone lijken soms niet eens meer afzonderlijk te regisseren en componeren; beeld, geluid en muziek zijn volledig met elkaar versmolten. Het bizarre is dat ze ook samen in de schoolklas zaten.

Ook zonder muziek gebruikt Leone geluid fantastisch. Zoals bij de schietpartij buiten de saloon, waarbij we vrijwel niets van het vuurgevecht zien. We horen de schoten en zien alleen de reacties van de mensen binnen. Je krijgt de hele confrontatie mee zonder dat we iets te zien krijgen en het had niet spannender gekund.

Ondertussen vertelt de film een veel groter verhaal dan alleen dat van Harmonica, Frank en Jill. De komst van de trein betekent de komst van een nieuwe wereld en daarmee het einde van het Wilde Westen.

Dat wordt prachtig samengevat in de scènes tussen Frank en Morton aan boord van de trein. Daar wordt langzaam duidelijk dat geld het nieuwe pistool is. Het geweld van het Wilde Westen wordt ingeruild voor de dodelijkere kilheid van geld, macht en zakendoen.

Ook mooi hoe Jill ontdekt wat het plan van haar vermoorde man was, hoe ze gechanteerd, misbruikt en bedreigd wordt, maar het uiteindelijk zo weet uit te spelen dat ze overwint en aan de basis van de toekomst staat. Ergens tussen al het mannelijk geweld is het een juist feministische western.

En dan dat meesterlijke einde.

Voor het eerst viel me op hoe ongelooflijk mooi dat allerlaatste shot eigenlijk is. De trein arriveert, de arbeiders stromen toe, Jill brengt ze water en in de verte trekt Harmonica naar het westen, terwijl de modernisering hem op de hielen zit.

Kippenvel.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#45 – The Descent

The Descent is echt een van de allerbeste horrorfilms ooit gemaakt.

Het begint al met die heftige openingsscène en vanaf dat moment hangt er constant een donkere sluier over de film. Zelfs de zes stoere vrouwen kunnen dat gevoel van onbehagen niet doorbreken. Je weet eigenlijk vanaf het begin dat dit geen fijn avontuur gaat worden.

Eenmaal in de grot wordt de film zo ontzettend claustrofobisch dat ik al bijna achter de bank kruip. Nauwe doorgangen, totale duisternis en het besef dat er honderden meters rots boven je hoofd zitten. Brrr….. En dan moet de echte pret nog beginnen.

Op mijn leeftijd word je niet snel meer bang van films, maar The Descent jaagt mij keer op keer de stuipen op het lijf. De setting is fantastisch en de film is ontzettend goed en overtuigend gemaakt. De grot voelt smerig, nat en vooral levensecht.

De 4K is hierbij echt een aanrader. Zwartlevels, contrast en kleur spelen een enorme rol in een film die zich grotendeels in het donker afspeelt, en de UHD Blu-ray ziet er spectaculair goed uit. Vooral het diepe zwart en de verschillende lichtbronnen maken de grot nog dreigender. En wat gaat het uiteindelijk gruwelijk los op het eind..

Wat een film!

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#43 – Post Tenebras Lux

De film opent met een magische scene op een drassig voetbalveld tussen de Mexicaanse bergen. Een klein meisje loopt tussen spelende koeien, rennende honden en galopperende paarden. De natuur is tegelijkertijd overweldigend en sereen. Langzaam valt de duisternis in en begint het in de verte te onweren. Het beeld is aan de randen vervormd en verdubbeld, alsof we naar een vage herinnering kijken.

Vervolgens maken we kennis met een kleine Mexicaanse gemeenschap waar de meeste mensen kleurrijke bijnamen dragen, zoals Seven, R2D2 en The Turtle. Bijna iedereen lijkt ondertussen tegen zijn eigen demonen te vechten. Alcohol, seks, drugs, geweld en frustratie zijn nooit ver weg.

Centraal staan landeigenaar Juan, zijn vrouw Natalia en hun twee kinderen. Carlos Reygadas vertelt alles fragmentarisch en bijna documentair. Scènes lijken soms nauwelijks met elkaar verbonden en verleden, heden, dromen en herinneringen lopen zonder waarschuwing door elkaar heen. Als kijker leer je zo langzaam de personages en hun gemeenschap kennen.

Het is vooral Reygadas’ stijl en unieke blik die van Post Tenebras Lux zo’n fascinerend kijkspel maken. Beelden zijn vervormd, geluiden worden uit hun natuurlijke verband getrokken en soms overdreven hard weergegeven. Daardoor krijgt zelfs iets alledaags iets vreemds en onheilspellends en hangt over de hele film een dromerige, surrealistische sfeer.

Ondertussen smeet Reygadas met bizarre, prachtige, gewelddadige en soms ontroerende scènes een totaalbeeld van een gedesillusioneerde samenleving.

Het is geen film die een afgekaderd verhaal vertelt. Het is meer een verzameling indrukken, gevoelens en herinneringen, maar ik vind het heerlijk om ernaar te kijken.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#42 – Drive

Ik hou van zwijgende personages. Film is tenslotte in de eerste plaats een beeldverhaal en beelden zeggen soms meer dan duizend woorden. Ryan Goslings Driver is daar het perfecte voorbeeld van. Hij zegt nauwelijks iets, maar je weet voortdurend wat er in hem omgaat.

Drive moet het dan ook niet hebben van een ingewikkeld verhaal, maar van stijl, sfeer en suggestie. Dat wordt meteen duidelijk in de fantastische openingsscene. Een overval verloopt niet volgens plan, maar de Driver blijft kalm en schut zo een helikopter en een aantal politieauto’s van zich af. Niet door zo hard mogelijk te rijden, maar juist door berekend te rijden.

En dan is er natuurlijk die soundtrack. Een van de fijnste van deze eeuw, met die heerlijke elektronische songs en de iconische electirnusche score van Cliff Martinez. Samen zetten ze de toon voor een romantische misdaadfilm waarin de Driver zich opwerpt als een soort beschermengel voor zijn buurvrouw, een charmante Carey Mulligan en haar zoontje. Opvallend genoeg lijkt hij bijna meer geïnteresseerd in het jongetje dan in haar. De relatie blijft platonisch. Alsof hij op een missie is, het beschermen van een jeugd die hij zelf nooit heeft gehad.

Gaandeweg kun je je zelfs afvragen of de Driver wel helemaal menselijk bedoeld is. Zijn bijna totale onbaatzuchtigheid, het onpersoonlijke masker en zijn bovenmenselijke zelfbeheersing, zowel in stilte als tijdens zijn geweldsuitbartsingen, geven hem iets mythisch. Een archetype, beschermengel en wraakengel tegelijk.

Refn speelt daar ook visueel mee. Het krachtigste voorbeeld is het shot waarin een werklamp als een halo boven het hoofd van de Driver hangt. En dan natuurlijk dat prachtige, ambivalente einde.

Juist die dubbele laag, gecombineerd met de stijlvolle regie van Refn, de prachtige cinematografie en de muziek, maakt Drive voor mij tot een van de beste films van deze eeuw.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#41 – The Thin Red Line

The Thin Red Line opent met een paradijselijke setting. Het vredige leven op een eiland in de Stille Oceaan, met daaroverheen de prachtige muziek van Hans Zimmer en de eerste filosofische bespiegelingen in voice-over. Dat zal niet voor iedereen zijn, maar ik hou er wel van. Die diepere gedachten over het bestaan intrigeren me. Vooral de centrale vraag van de film: waarom lijken er aan alles altijd twee kanten te zitten?

Dat is waar Terrence Malick gedurende drie uur voortdurend mee speelt. Het vredige eilandleven tegenover de vernietigende oorlog op Guadalcanal. De strijd om de overwinning tegenover de strijd om je manschappen in leven te houden. Pacifisme tegenover oorlog. Schoonheid tegenover vernietiging. Hoop tegenover wanhoop.

Het maakt The Thin Red Line misschien wel de meest poëtische oorlogsfilm ooit gemaakt. Maar centraal in al die poëzie zit ook een van de meest indrukwekkende oorlogsscenes ooit gefilmd. De bestorming van de heuvel duurt ruim een uur en is waanzinnig spannend, chaotisch en realistisch.

Die tweestrijd krijgt ook een gezicht in Sean Penn en Jim Caviezel, die twee vrijwel tegenovergestelde wereldbeelden vertegenwoordigen. Penn is teleurgesteld in de mens en heeft iedere illusie verloren. Caviezel blijft overal hoop in zien.

Volgens de introductie op de Blu-ray moet je The Thin Red Line vooral hard zetten. Dat werkt. Het voortdurende lage gebrom van motoren en oorlogsmachines ligt als een dreiging onder de film en draagt enorm bij aan de spanning.

Prachtig is ook de ongemakkelijke verhouding tussen kolonel Tall en generaal Quintard, gespeeld door Nick Nolte en John Travolta. De laatste voortdurend op zijn hoede, de eerste verbeten en gefrustreerd. Twee mannen die elkaar voor geen meter vertrouwen, maar wel van elkaar afhankelijk zijn.

Daarna schakelt Malick naar de manschappen in het ruim van het schip. Jonge jongens, allemaal met hun eigen verhaal, zonder enig idee wat hun te wachten staat en ieder op zijn eigen manier omgaand met de spanning. De stilte voor de storm.

En dan volgt de landing. Malick bereikt bijna dezelfde spanning als Spielberg in Saving Private Ryan, maar uiteindelijk grbeurt precies het tegenovergestelde. Er wordt geen schot gelost. De landing verloopt zonder slag of stoot. Het versterk ook de tegenstelling tussen het verwachte oorlogsgeweld en de idyllische schoonheid van de natuur.

Hier valt ook op hoeveel bekende acteurs aan de film meedoen. Soms maar heel even, bijna als edelfigurant. Een leuke anekdote is dat Adrien Brody, die dacht dat hij een van de hoofdrollen speelde en er bij de première achter kwam dat vrijwel zijn complete rol uit de film was verdwenen. Het zegt veel over Malicks improviserende manier van werken.

Het lijkt soms zelfs alsof Malick inspiratie heeft gehaald uit Bondarchuks War and Peace. Ook hier is de natuur een machtige, tijdloze observator van de menselijke waanzin. Ook hier zijn er de filosofische voice-overs en de afwisseling tussen gigantisch spektakel en piepkleine menselijke momenten.

Tijdens de tocht over het eiland ontvouwt alles zich aanvankelijk bijna in stilte. Er zijn nauwelijks oorlogshandelingen, maar toch worden we geconfronteerd met twee slachtoffers. Soldaten die in stukken zijn gescheurd bij het plaatsen van explosieven. Malick maakt er geen heroïsch schouwspel van. Hij toont enkel de gevolgen.

Ook tijdens de bestorming van de heuvel blijft Malick die chaos afwisselen met verstilling. Onder de grootsheid van het strijdgewoel vinden voortdurend kleine persoonlijke drama’s plaats. Een van de pijnlijkste momenten is de dood van Woody Harrelson. Echt hartverscheurend.

Het is juist in deze verstilde scenes dat The Thin Red Line zich onderscheidt van vrijwel iedere andere oorlogsfilm. De bestorming van de heuvel is een lange aaneenschakeling van dood, angst en verwarring. Niets wordt hier als heldhaftig voorgesteld. Het gaat niet om heldendom. Het gaat om overleven.Het is vooral de angst die regeet.

En in het midden daarvan zet Nick Nolte misschien wel de beste rol uit zijn carrière neer. Zijn kolonel Tall is een ijzervreter, maar tegelijkertijd een man die gevangen zit tussen de bevelen van zijn generaal, zijn eigen ambitie en de weigering van zijn kapitein om manschappen zinloos de dood in te sturen.

Dan is er nog de waanzinnige fotografie van John Toll. The Thin Red Line is een van de mooiste films die ik ken. De camerabewegingen, de montage, het licht, het gras dat in de wind beweegt terwijl mensen elkaar afslachten. Nog voordat Emmanuel Lubezki van die dwalende camera een handelsmerk van Malicks latere films maakte, deed Toll het hier alemaal voor..

En wanneer de Japanners uiteindelijk zijn verslagen, blijken zij nog uitgemergelder en getraumatiseerder dan de Amerikanen. Malick blijft uitgebreid bij hun lijden stilstaan. De vijand blijkt uiteindelijk net zo goed slachtoffer.

Hans Zimmer levert ondertussen wat mij betreft met afstand zijn beste score. Vooral de variatie is fantastisch. Van de gezangen van de eilandbewoners tot de slepende orkestrale muziek en de onderliggende ritmes tijdens de bestorming van de heuvel en de aftermath: ieder thema is raak.

En steeds weer die tegenstellingen. De trauma’s van de soldaten tegenover de kille afstandelijkheid van de hoogste officieren, die ver van het daadwerkelijke oorlogsgeweld blijven. De overwinning tegenover het gevoel dat er helemaal niets gewonnen is. Het paradijs tegenover het bloedvergieten,

Door voortdurend bij al die verschillende kanten stil te staan, maakt Malick een bewust verwarrende oorlogsfilm. Een film die tegelijkertijd prachtig en afgrijselijk is. Een oorlog die gewonnen wordt, maar nergens als een overwinning voelt. Het zijn de verliezen die beklijven.

The Thin Red Line voor mij een van de allerbeste oorlogsfilms ooit. Een majestueuze film die een vaste plek in mijn top 10 heeft.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#40 – Escape from New York

Escape from New York heeft misschien wel een van de sterkste uitgangspunten ooit. Heel Manhattan is veranderd in één gigantische gevangenis. Tegenwoordig klinkt dat misschien als een krankzinnig idee, maar eind jaren zeventig waren grote delen van Manhattan een no go-zone, waardoor het toekomstbeeld van John Carpenter helemaal niet zo gek was.

En dan is er natuurlijk Snake Plissken. Kurt Russell met ooglap en permanente desinteresse: een gedesillusioneerde oorlogsheld en antiheld die na een mislukte bankoverval zelf veroordeeld is. Hij krijgt een unieke kans de president te redden. Die president kan Snake geen reet schelen, maar de beloofde vrijheid spreekt hem wel aan.

Voor het decor hadden Carpenter en production designer Joe Alves een ongelooflijke meevaller. In East St. Louis vonden ze complete stadsblokken die door brand waren verwoest. Met relatief weinig middelen konden ze zo een overtuigend verlaten Manhattan creëren, compleet met het wrak van het neergestorte vliegtuig. James Cameron werkte ook mee en verzorgde matte paintings die de skyline van Manhattan verder vormgaven.

Tel daarbij een fantastische cast op met Lee Van Cleef, Adrienne Barbeau, Donald Pleasence, Harry Dean Stanton, Ernest Borgnine en natuurlijk Isaac Hayes als The Duke of New York, een geweldige bad guy. De sfeervolle cinematografie van Dean Cundey, de heerlijk droge regie van Carpenter en vooral die geweldige pulserende synthesizerscore van Carpenter en Alan Howarth maken het af.

Het resultaat is ruim 90 minuten pure sfeer: donker, nihilistisch, cool en ontzettend vermakelijk. Escape from New York is misschien wel een van de films die ik het vaakst heb gezien. En iedere keer vind ik het weer heerlijk.

Een geweldig meesterwerk op de grens van de jaren 70 en 80. Gritty en entertaining!

5*

vote posted

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#39 – To Live and Die in L.A.

In de jaren zeventig maakte William Friedkin met The French Connection misschien wel de beste politiefilm van dat decennium. Tien jaar later flikte hij het gewoon nog een keer.

Ditmaal heeft hij de claustrofobische, grauwe straten van New York ingeruild voor de uitgestrekte vlaktes, felle kleuren en zonovergoten wereld van Los Angeles. De agenten zijn echter net zulke klootzakken.

Willem Dafoe is om van te smullen als bad guy en de openingsscène met de geldpers is geweldig.

To Live and Die in L.A. is ook nog een tandje nihilistischer dan The French Connection. Alles ademt cynisme en moreel verval, terwijl de heerlijke eighties-soundtrack van Wang Chung en de fantastische cinematografie van Robby Müller de film juist een ontzettend stijlvolle en kleurrijke uitstraling geven.

En dan die autoachtervolging. Die uit The French Connection mag dan de beroemdste zijn, maar die uit To Live and Die in L.A. vind ik nog beter. Niemand brengt dit soort scènes met zoveel intensiteit in beeld als Friedkin.

En zo leverde hij ook in de jaren tachtig weer een geweldig meesterwerk af.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#38 – The Fly

Met The Fly brak David Cronenberg kortstondig door naar de mainstream. De film gaf een enorme boost aan de carrière van Jeff Goldblum, die zijn rol als hyperintelligente, wat neurotische wetenschapper later nog vele malen zou herhalen, en Geena Davis, die met haar grote ogen perfect gecast is als de empathische journaliste die langzaam moet aanzien hoe de man op wie ze verliefd wordt voor haar ogen uit elkaar valt.

The Fly mag dan een remake zijn, het is op en top Cronenberg: een intelligent script, sobere architectuur, sterk acteerwerk en natuurlijk body horror. De special make-upeffecten van Chris Walas behoren nog altijd tot de beste ooit gemaakt en zijn zelfs veertig jaar later nauwelijks aangetast door de tand des tijds. Maar de echte kracht van de film zit voor mij niet alleen in de fysieke transformatie.

Even indrukwekkend is hoe Brundle langzaam ook mentaal in een vlieg verandert. Goldblum speelt niet alleen iemand wiens lichaam uiteenvalt, maar iemand die steeds minder menselijk gaat denken en bewegen. Zijn houding, mimiek, motoriek en uiteindelijk zijn hele persoonlijkheid veranderen mee.

Het hele verhaal wordt bijzonder effectief in anderhalf uur verteld en kent een reeks fantastische scènes: de baviaan, het armworstelen, de gymnastiek, de eetles en natuurlijk de nachtmerrie. En dan die geweldige, gruwelijke en ontroerende finale.

Maar ook de muziek van Howards Shore moet genoemd worden. Iemand die voor al Cronenberg’s films de muziek verzorgde, maar altijd met iets totaal anders voor de dag kwam. Hier is het een prachtige klassieke score die de emotie van het verhaal versterkt.

Ook John Getz is perfect gecast als de vreselijke ex en editor. Een personage waar je het grootste deel van de film een hekel hebt, maar met wie je tegen het einde onverwacht toch meeleeft.

Want hoezeer The Fly ook een aaneenschakeling is van fantastische gore en groteske transformaties, uiteindelijk is het vooral de tragiek van Seth Brundle die blijft hangen. Hij beseft wat er met hem gebeurt, probeert het aanvankelijk nog te rationaliseren en moet vervolgens machteloos toezien hoe zijn menselijkheid verdwijnt.

Een hoogtepunt uit het oeuvre van Cronenberg én van de jaren 80-horror.

5*

vote changed, original voice was 4,5 stars

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#37 – War and Peace

Ik had War and Peace om twee redenen op de shortlist voor mijn 111 favoriete films gezet. Enerzijds als stok achter de deur om hem eindelijk eens te herzien, anderzijds omdat ik oprecht hoopte dat hij uiteindelijk in de lijst zou belanden.

Ik had de film één keer eerder gezien, in de bioscoop. Een voorstelling die vrijwel een hele dag in beslag nam en die toen diepe indruk maakte. Daar hoopte ik opnieuw op. Maar Russische cinema heeft voor mij ook altijd iets moeilijks. Ritme, tempo en taal zijn allemaal net anders dan ik gewend ben. Dat maakt het uitdagend, maar tegelijkertijd juist verrijkend.

De film opent met een camera die langzaam opstijgt en zich losmaakt van het vredige Russische landschap. Daarna belanden we op een avond van de Moskouse adel die bijna iets weg heeft van een wassenbeeldenmuseum. Ingetogen omgangsvormen, statige composities en beheerste camerabewegingen, terwijl de voor- en tegenstanders van Napoleon en de oorlog hun standpunten uitwisselen.

Het volgende feest is het totale tegenovergestelde: bezwete gezichten, drankgelag, chaos, dynamisch camerawerk en zelfs een drinkende bruine beer.

De toon is gezet. War and Peace is op vrijwel ieder niveau een film van tegenstellingen.

Op beide feesten ontmoeten we Pierre, misschien wel de hoofdpersoon van het verhaal. Alleen gedraagt hij zich zelden als een traditionele protagonist. Pierre kijkt. Pierre twijfelt. Hij laat zich meeslepen, neemt voortdurend verkeerde beslissingen en lijkt soms eerder toeschouwer en lijdend voorwerp dan de held van zijn eigen leven.

Na ruim een uur verplaatst de camera zich richting het slagveld. De opbouw is fantastisch en wat volgt is het soort oorlogsspektakel waarvoor War and Peace beroemd is geworden. Maar het zijn juist Tolstojs bespiegelingen over het soldatenbestaan die deze scènes zo krachtig maken. Tegenover de haast versteende schoonheid van de Moskouse adel staat de totale willekeur van de oorlog.

Een van de vreemdste en mooiste beelden komt aan het einde van het eerste deel. Terwijl de veldslag verloren gaat, rennen steeds meer paarden zonder berijders over het slagveld. Een even eenvoudig als huiveringwekkend beeld van een leger dat uiteenvalt.

En de film barst van zulke momenten.

Natuurlijk zijn er de gigantische oorlogsscènes, met duizenden figuranten in kostuum, paarden, geweren, rook en explosies, gefilmd vanuit de lucht en vanaf de grond. Maar dan is er in het tweede deel ineens die schitterende balscène, vol spiegels, onscherpte en bijna tastbare sfeer. Of die scène met de boom. De natuur staat voortdurend tegenover de menselijke beslommeringen: onverstoorbaar, cyclisch en tijdloos. Niet voor niets zien we lente, zomer, herfst en winter meerdere keren voorbijtrekken.

Ik ken nauwelijks een film die natuurlijk licht mooier gebruikt. Ochtendmist, laagstaande zon, kaarslicht, sneeuw, rook. Zelfs Barry Lyndon heeft het nakijken.

Het tweede deel draait grotendeels om het volwassen worden van Natasha. Inhoudelijk vond ik dat aanvankelijk misschien wat minder interessant, maar visueel en qua sfeer is het mogelijk het mooiste deel van de hele film. Sommige scènes zijn simpelweg betoverend. Uiteindelijk valt dit verhaal goed op zijn plek. Het leven bestaat misschien wel meer uit kleine innerlijke emoties dan uit grote gebeurtenissen.

In het derde deel valt de oorlog definitief Rusland binnen. Van balzalen en dorpspleinen tot slagvelden: overal begint de chaos binnen te dringen. Alleen bij de adel blijft uiterlijk alles beheerst, al is de angst inmiddels voelbaar.

En dan de slag bij Borodino…

De voorbereidingen alleen al zijn verbijsterend. Duizenden figuranten verspreid over een gebied dat zich kilometers lijkt uit te strekken. Vervolgens krijgen we geen overzichtelijke militaire actiescène, maar een bijna poëtische verbeelding van oorlog: rook, vuur, explosies, dood, verderf, massascènes, angst, woede en volledig losgeslagen mannen.

Ook na ruim zestig jaar ken ik geen film die de waanzin van oorlog zo groots, meeslepend en tegelijkertijd zo waarachtig heeft verbeeld.

Alleen dit derde deel zou al voldoende zijn om War and Peace een plek tussen mijn 111 grootse en obscure meesterwerken te geven. En dan moet het bijna even indrukwekkende vierde deel nog komen.

Moskou wordt verlaten. Napoleon neemt een stad in die vol staat met paleizen en schatten, maar waar nauwelijks nog mensen zijn. Een surrealistische overwinning op een verlaten stad, met geen eer als prijs, maar enkel kille stenen en kunst die zich niet laat meenemen.

En dan de brand van Moskou.

Ik heb er bijna geen woorden voor. Het voelt als een inferno. Ook filmisch is het van het allerhoogste niveau: technisch verbluffend, visueel overweldigend en tegelijkertijd vol poëtische kracht. Het is werkelijk bizar dat dit ooit zo is gemaakt.

Maar onder al dat spektakel zit iets veel eenvoudigers.

Mensen willen betekenis geven aan geschiedenis. Generaals denken dat ze haar sturen. Aristocraten discussiëren erover. Soldaten proberen haar te overleven. Pierre probeert haar te begrijpen. Maar ondertussen trekken de seizoenen voorbij, groeien bomen, worden mensen verliefd, raken ze elkaar kwijt en vinden ze elkaar soms weer terug.

Pierre kijkt ernaar, begrijpt het vaak maar half en laat het gebeuren.

War and Peace is in de meest letterlijke betekenis van het woord waarschijnlijk een van de grootste meesterwerken die ooit zijn gemaakt. De schaal is nauwelijks te bevatten. Dat een film van deze omvang, schoonheid en ambitie tegenwoordig relatief obscuur is, is bijna schandalig.

En misschien is het mooiste uiteindelijk nog wel de boodschap die na zeven uur vol oorlog en vrede, liefde en dood, schoonheid en vernietiging overblijft:

Wij zijn niet gemaakt voor oorlog. We zijn gemaakt voor vrede, voor liefde en om van het leven te genieten.

Na zeven uur vol tegenstellingen heeft War and Peace me daarvan meer dan overtuigd.

Gaat dat zien.

Alle zeven uur.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#36 – Soldaat van Oranje

Lang voordat Woody Allen en Forrest Gump ermee aan de haal gingen, plaatste Paul Verhoeven Rutger Hauer al in historische beelden, alsof hij daadwerkelijk naast koningin Wilhelmina stond toen zij terugkeerde naar Nederland.

Soldaat van Oranje is natuurlijk een epische vertelling over het Nederlandse verzet, Engelandvaarders en het Englandspiel, maar Verhoeven maakt er geen traditioneel heldenepos van. Zijn oorlog is spannend en avontuurlijk, maar tegelijkertijd chaotisch, rauw en soms behoorlijk knullig. Heldendom blijkt regelmatig vooral een kwestie van toeval.

Ondanks het relatief beperkte budget is de film opvallend energiek en dynamisch geregisseerd. Hier zie je eigenlijk alles al wat Verhoeven later internationaal zo bijzonder zou maken: technisch vakmanschap, een rauwe en realistische kijk op de wereld en dat heerlijke sardonische gevoel voor humor.

Ook de muziek van Rogier van Otterloo is fantastisch, met die geweldige hoornsectie. Mooi detail is de dreigende muziek waarmee de nazi’s worden geïntroduceerd, die opvallend veel weg heeft van Jaws.

En dan zit er op de dvd ook nog gewoon een pauze in de film. Kennelijk was die bewust door Verhoeven ingepland om de film een episch karakter mee te geven, want meestal had je die enkel bij films die nog veel langer duurden.

Ik had Soldaat van Oranje zeker tien jaar niet gezien en was eigenlijk verrast door hoe ontzettend goed hij nog steeds is. Vooral het laatste half uur is erg spannend..

Volgend jaar is het vijftig jaar geleden dat de film uitkwam. Hoog tijd dus dat de erven van Houwer eindelijk eens voor een fatsoenlijke 4K-uitgave zorgen.

Want na bijna vijftig jaar is dit wat mij betreft nog altijd de beste Nederlandse speelfilm aller tijden.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#35 – Goodfellas

Met Goodfellas perfectioneerde Martin Scorsese niet alleen de stijl die hij al had ingezet met Mean Streets, hij zette ook de toon voor een hele generatie misdaadfilms en biopics die zou volgen.

De razendsnelle montage, voice-over, freeze frames, lange tracking shots en opzwepende popnummers zorgen voor een heerlijke flow. Scorsese jaagt door het verhaal heen zonder dat de film ooit gehaast aanvoelt. Goodfellas is een aaneenschakeling van geweldige scenes, fantastische personages en briljante filmische vondsten.

Liotta, De Niro en Pesci zijn alle drie in topvorm. Vooral Pesci is angstaanjagend omdat zijn personage het ene moment ontzettend grappig kan zijn en een paar seconden later volkomen onvoorspelbaar en gewelddadig. Het geweld komt daardoor hard aan. Scorsese romantiseert de maffia eerst bijna, om vervolgens steeds duidelijker te laten zien hoe paranoïde, gewelddadig en zelfdestructief deze wereld eigenlijk is.

Tegelijkertijd schetst Goodfellas een fantastisch tijdsbeeld. Een speciale shout-out voor de art direction, want man, wat hadden we in de jaren zeventig ontiegelijk lelijke interieurs.

Een heerlijke film die eigenlijk nooit gaat vervelen.

5*

vote posted

vote posted

vote posted

vote posted

vote posted

vote posted

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#32 – Commando

Ik heb even getwijfeld of ik Commando wel in deze lijst moest opnemen. Maar waarom eigenlijk niet? Ik vind dit oprecht een briljante komedie.

Ik ken nauwelijks een film met zoveel geweldige oneliners. Arnold Schwarzenegger heeft er bijna iedere scène wel eentje en zijn komische timing is geniaal. De film weet volgens mij ook precies hoe absurd zijn personage is en maakt daar maximaal gebruik van.

Maar ook de actie is geweldig. Vaak is het bijna fysieke komedie, waarbij Arnolds enorme postuur natuurlijk goud waard is. Hij tilt mensen op, gooit ze door de lucht, rukt telefooncellen uit elkaar en loopt met een compleet arsenaal aan wapens rond alsof het de normaalste zaak van de wereld is.

Het verhaal is heerlijk simpel: zijn dochter wordt ontvoerd en Arnold moet haar terughalen. Onder de vlotte regie van Mark L. Lester krijgt hij vervolgens anderhalf uur de tijd om alle boeven op te ruimen. Meer heeft de film ook helemaal niet nodig.

Ook de cast is heerlijk. Rae Dawn Chong zorgt voor een leuke tegenhanger, Vernon Wells gaat als Bennett volledig over de top en Dan Hedaya is precies het soort schurk dat bij deze film past.

Wat me bij deze kijkbeurt ook opviel, zijn de explosies tijdens de finale. In de jaren tachtig vond ik die ontploffende barakken soms een beetje knullig ogen. Anno 2026 denk ik daar heel anders over. Juist omdat er daadwerkelijk dingen worden opgeblazen, hebben die explosies een fysieke impact die met kop en schouders boven veel artificiële CGI-explosies uitsteekt.

Is Commando een goede film? Misschien niet. Maar als anderhalf uur pure, ongegeneerde actiekomedie is hij bijna perfect.

Ongelooflijk geestig, enorm entertainend en inmiddels toch echt een van mijn favorieten.

“Let off some steam, Bennett.”

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#31 - Once Upon a Time in America

Het was alweer acht jaar geleden dat ik Once Upon a Time in America voor het laatst zag. Dit keer heb ik de nieuwe Italiaanse 4K bekeken. De transfer is prachtig: iets koeler en grijzer dan ik me herinnerde, maar dat past eigenlijk perfect bij de melancholische sfeer van de film.

Wat me vooral opnieuw opviel, is hoe geweldig Sergio Leone met beelden vertelt. In het eerste halfuur wordt nauwelijks gesproken. Hij heeft vrijwel geen dialoog nodig. Blikken, geluiden, locaties, voorwerpen en Morricones muziek vertellen het verhaal.

Het helpt overigens wel als je de film al kent, want anders val je volledig in het diepe. Once Upon a Time in America beslaat verschillende periodes uit het leven van Noodles en zijn vrienden en springt voortdurend heen en weer in de tijd. Verleden, heden en herinnering beginnen langzaam door elkaar te lopen.

En juist daarin zit voor mij een groot deel van de magie van de film. Een klok wordt weer opgewonden, een deur gaat open en Leone laat ons letterlijk door een kijkgat naar het verleden kijken.

De episode met de jonge gangsters vind ik toch de sterkste. De fotografie van Tonino Delli Colli en het production design zijn fenomenaal. Bijna ieder beeld zit vol details: warme kleuren, donkere interieurs, rook, tegenlicht en gigantische decors. Het New York van Leone voelt tegelijkertijd echt en als een herinnering aan een wereld die nooit helemaal zo heeft bestaan. Ook de jonge Jennifer Connelly is een plaatje.

En dan de muziek van Morricone. Die is niet zomaar begeleiding, maar onderdeel van de emotionele structuur van de film. De muziek was vooraf opgenomen en werd op de set gebruikt om de toon te zetten. Het helpt de film enorm.

Once Upon a Time in America is een prachtig verhaal over vriendschap, liefde, schuld, verraad en het verstrijken van de tijd. Elke periode is prachtig vormgegeven, met een geweldige ontknoping.

Een prachtig epos!

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#24 – The Evil Dead

Sommige films moet je onder de juiste omstandigheden zien.

De eerste keer dat ik The Evil Dead zag, was op een zonovergoten middag waarbij de halve woonkamer in de beeldbuis van de televisie weerspiegelde. In die omstandigheden werkte de film voor geen meter.

En ik stond daarin niet alleen. De Speelfilmencyclopedie gaf de film in de eerste editie slechts een halve ster en omschreef hem als amateuristisch gepruts.

Later zag ik hem opnieuw, ditmaal tijdens een nachtelijke filmmarathon. En ineens werkte alles.

De film was doodeng. De demonen waren stuk voor stuk geweldig creepy en de combinatie van special effects, geluid en schrikeffecten werkte perfect. Het was alsof ik naar een compleet andere film zat te kijken.

Grappig genoeg ging ook de Speelfilmencyclopedie later overstag. In een volgende editie werd The Evil Dead ineens omschreven als een meesterlijke achtbaanrit en werden vooral het innovatieve camerawerk, de sterke montage en het hallucinerende geluidsdesign geroemd. Ditmaal kreeg de film 4,5*.

En het zijn precies die elementen waardoor de film nog steeds zo goed werkt. Sam Raimi’s camera raast door het bos, duikt over de grond en lijkt soms zelf een personage te worden. De montage is razendsnel, het geluid hallucinant en de praktische effecten zijn nog steeds goor en uniek.

En vooral: er wordt nauwelijks tijd verspild. Geen uitgebreide karakterontwikkeling of ellenlange introductie. Een groep jongeren, een afgelegen hut, een kwaadaardige kracht en gaan….

The Evil Dead blijft een heerlijk efficiënte horrorachtbaan die ruim veertig jaar later nog steeds overtuigt.

Maar probeer je eens voor te stellen hoe dit in 1981 moet hebben gevoeld, als je m tenminste onder de juiste omstandigheden zag.

5*

vote posted

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#17 – Predator

Toen Predator uitkwam, werd hij vooral gezien als het antwoord van Schwarzenegger op Rambo: een simpel actiespektakel met spierbundels, machinegeweren en explosies.

Bijna veertig jaar later is het een van de meest iconische actiefilms ooit gemaakt. En ook een veel intelligentere film dan hij op het eerste gezicht lijkt.

Net als in Rambo begint alles met een reddingsactie. Alleen is het eenmansleger hier vervangen door een van testosteron overlopende militaire eenheid onder leiding van Schwarzenegger. Aan charisma geen gebrek: het team bevat zelfs twee latere gouverneurs en een kandidaat-gouverneur van grote Amerikaanse staten.

Maar het knappe is dat niemand er een karikatuur van maakt. Iedereen speelt zijn rol behoorlijk onderkoeld en de dialogen worden tot een minimum beperkt. Ook Schwarzenegger laat hier zien hoeveel hij met weinig kan doen. Zijn blikken zijn soms meer waard dan hele pagina’s dialoog.

Na een geweldige actiescène blijkt de missie onder valse voorwendselen te zijn uitgevoerd en begint de film pas echt.

Vanaf dat moment verandert Predator langzaam van een militaire actiefilm in een film over de jager en zijn prooi. De mannen die zojuist nog met absurd machtsvertoon een compleet kamp hebben weggevaagd, ontdekken dat ze zelf worden bekeken, gevolgd en opgejaagd.

En ineens stellen al die spieren en wapens niet zoveel meer voor, al is de scene waar ze een compleet bos wegvagen een classic.

De Predator is nog altijd een fantastisch vormgegeven creature. Ook de relatief eenvoudige visuele effecten zijn verrassend goed verouderd, juist omdat ze basic zijn gehouden.

Maar vooral de regie van John McTiernan is ijzersterk. Zonder haast voert hij de dreiging steeds verder op, terwijl de commando’s één voor één beseffen dat ze tegenover iets staan waar ze kansloos tegen zijn.

De jager is prooi geworden.

Zo blijkt Predator bijna veertig jaar later veel meer dan het spierballenspektakel waarvoor hij ooit werd aangezien.

En bovenal blijft het 106 minuten ijzersterk vermaak.

5*

vote posted

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#9 – Pulp Fiction

Tarantino’s tweede film en grote doorbraak blijft een heerlijke film.

Allereerst valt natuurlijk de structuur op. Iedere losse scène voelt bijna als een op zichzelf staande korte film, terwijl scènes en verhaallijnen pas later als een mozaïek in elkaar vallen. Tarantino speelt voortdurend met tijd, waardoor je als kijker steeds nieuwe verbanden ontdekt.

Daarnaast wordt de film bevolkt door heerlijke personages, gespeeld door een fantastische cast. Toen de film uitkwam, ging veel aandacht uit naar de comeback van John Travolta. Voor iedereen die hem vooral kende van Saturday Night Fever en Grease had de danswedstrijd natuurlijk een extra dimensie. Maar ook zonder die voorkennis zijn zijn loopjes, poses en dansmoves hilarisch.

Hetzelfde geldt voor Christopher Walken als voormalig krijgsgevangene. De associatie met The Deer Hunter is snel gemaakt, maar zijn scène is zo kort, bizar en sterk dat je dat ook weer snel vergeet.

Verder barst Pulp Fiction van de geweldige scènes. De adrenaline-injectie, de scène met The Gimp, het schoonmaken van de auto, Mr. Wolf… Het is bijna onmogelijk om een favoriete scène te kiezen.

Ik had de film al een tijd niet meer gezien, maar bij deze herkijk op 4K UHD viel me ook op hoe mooi hij eigenlijk geschoten is. Het sterke kleurgebruik, de composities en belichting geven de film bij vlagen bijna een soort stripboekachtige uitstraling.

Ruim dertig jaar later voelt Pulp Fiction nog steeds fris, grappig, gewelddadig en volstrekt eigenzinnig.

Heb echt genoten!

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#8 – The Long Goodbye

Ik ben dol op films waarin het plot min of meer verstopt zit achter de scènes. Het maakt films onvoorspelbaar en je kunt er heerlijk in verdwalen. Bovendien lenen ze zich perfect voor herziening, omdat ze veel meer te bieden hebben dan alleen het verhaal.

The Long Goodbye is daar voor mij een perfect voorbeeld van. Het is een heerlijke film vol charmante, geestige en bijzondere scènes.

Net als hoofdpersoon Philip Marlowe heb je als kijker slechts een vaag idee van wat er precies gaande is. De film geeft de informatie niet netjes en overzichtelijk prijs, maar laat je die opmaken uit terloopse gesprekken, vreemde ontmoetingen en scènes die aanvankelijk nauwelijks met elkaar verbonden lijken. Maar de sfeer is zo sterk dat je je graag laat meevoeren, ook wanneer het plot even naar de achtergrond verdwijnt of je zelfs de draad helemaal kwijt raakt.

De film beweegt voortdurend tussen noir, satire en komedie. De vele onverwachte momenten en bizarre personages die de revue passeren, voelen daardoor niet als losse grappen, maar als een opeenstapeling van een wereld die niet helemaal betrouwbaar is.

Mocht je onderweg de draad niet helemaal zijn kwijtgeraakt, dan word je bovendien getrakteerd op een geweldig einde. En anders zijn er nog de fijne fotografie van Vilmos Zsigmund en de buurmeisjes.

The Long Goodbye is misschien een wat minder bekende film uit het oeuvre van Robert Altman, maar ik vind het zelf zijn beste. En de invloed ervan op een groot aantal films die later nog in mijn lijst voorbijkomen, is overduidelijk.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#7 - Birdman or (The Unexpected Virtue of Ignorance)

Ik hou van films met een origineel concept. Ik hou ook erg van films met een bijzondere, eigenzinnige vorm. En ik hou van metafilms over films en acteurs.

Met Birdman kom ik dus goed aan mijn trekken, want de film biedt het alle drie.

De film is een heerlijke pressure cooker over een voormalige Hollywoodster die vlak voor zijn debuut op Broadway staat. Dat gevoel wordt nog eens versterkt door de illusie dat de hele film uit één lang shot bestaat, begeleid door een nerveuze soundtrack vol polyritmes. Voor sommigen misschien irritant, maar ik vind het heerlijk.

En dan is er nog de strijd tussen de acteurs en alle stress, ego’s en het ongewenste gedrag dat de creatieve sector zo vaak lijkt te plagen. Edward Norton is briljant als getalenteerde, narcistische acteur die werkelijk overal lak aan heeft. En Naomi Watts en Emma Stone hebben allebei een heerlijke kont.

Kortom: een heerlijk stuk cinema dat natuurlijk niet in mijn lijst kon ontbreken.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#6 – Repo Man

A film with an attitude.

Alex Cox is een van die regisseurs die zijn debuut eigenlijk nooit meer heeft weten te overtreffen. Repo Man is een bizarre, geeky sciencefiction, punk, misdaadcomedy.

De film is van begin tot eind een heerlijke aaneenschakeling van absurde scènes, gortdroge humor en geweldige oneliners. Alles ademt punk: de personages, de energie, de anarchistische vertelstijl en natuurlijk de fantastische soundtrack.

Ook op visueel vlak is Repo Man een feest. Robby Müller fotografeert Los Angeles prachtig en geeft deze vreemde wereld tegelijkertijd iets alledaags en buitenaards. Tel daar een geweldige cast bij op, met Emilio Estevez en de heerlijke rol van Harry Dean Stanton, en je hebt een film die werkelijk nergens op lijkt.

Repo Man is vooral een heerlijke slice of life uit een universum waar ik steeds graag naar terugkeer. Alsof je in een bruine Chevy Malibu stapt en zo terug kunt rijden naar 1984.

Erg fijn!

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien\. De volgorde is random.

#5 – Le Salaire de la peur (Wages of Fear)

Met het openingsshot van vechtende kakkerlakken die aan een touwtje vastzitten, vangt Clouzot in één beeld wat er komen gaat.

De film gaat over een groep lowlifes die om onbekende redenen in een stoffig en straatarm Midden-Amerikaans dorpje zijn beland. De enige uitweg is geld, maar geen van hen komt in aanmerking voor een baan op het Amerikaanse olieveld vlakbij. Hun situatie is uitzichtloos.

Maar dan breekt er een grote brand uit op het olieveld en worden vier mannen gerekruteerd om een aantal vaten nitroglycerine door de bergen naar de brand te vervoeren. Een zelfmoordmissie, want iedere trilling kan fataal zijn.

Wat volgt is een bloedstollende tocht met twee grote vrachtwagens over onverharde en verraderlijke wegen.

De film kent een aantal nagelbijtend spannende scènes, waarbij de scène met de petroleumplas voor mij een absoluut hoogtepunt is. Rauw, meedogenloos en vooral op visueel vlak indrukwekkend.

Dat geldt zeker ook voor het inferno op het olieveld. Indrukwekkende, bijna apocalyptische beelden die qua sfeer en compositie opvallend vooruit lijken te lopen op James Camerons toekomstscènes in The Terminator.

Een ongelooflijk spannende klassieker. Gast dat zien!

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#3 – Annette

Ik ben fan van musicals, omdat het genre veel ruimte biedt aan creativiteit. Omdat de personages regelmatig in zang uitbarsten, kun je ook met de vormgeving en structuur alle kanten op. Stijl boven inhoud leidt hier vaak tot prachtige cinema.

Dus toen ik hoorde dat Leos Carax een musical ging maken, was ik direct enthousiast. En dan ook nog eens met muziek van Sparks.

Het is een rijke meta-musical geworden die visueel uitbundig is en tegelijkertijd commentaar geeft op het huidige medialandschap en sterrendom. 140 minuten is wel wat aan de lange kant en je moet tegen het personage van Henry kunnen, want die is bewust afstotelijk. Maar de vele wisselingen van toon en ritme maken dit tot een fijne achtbaanrit, met een prachtig en ontroerend einde.

5*

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random.

#2 – Henry: Portrait of a Serial Killer

Je krijgt precies wat de titel belooft: een afstandelijk portret van een seriemoordenaar, losjes gebaseerd op het leven van Henry Lee Lucas.

De film opent met stillevens van Henry’s slachtoffers. Ze zijn al dood en op de achtergrond horen we hoe ze om het leven werden gebracht. Vervolgens zien we Henry door Chicago rijden, loerend naar een volgend slachtoffer. Een meisje met een gitaar stapt bij hem in de auto en niet veel later komt Henry thuis… met een gitaar.

De film focust verder voornamelijk op de driehoeksverhouding tussen Henry, Otis en zijn zus Becky. Op een vreemde manier heeft de film zelfs iets weg van een Ingmar Bergman-film, waarbij de nadruk volledig ligt op de onderlinge relaties en de personages genadeloos eerlijk zijn in wat ze zeggen en doen. Geen uitgebreide psychologische verklaringen, maar gewoon observeren wie deze mensen zijn.

En zo eerlijk is ook de aanpak van regisseur John McNaughton. De camera draait niet weg en laat de moordpartijen in al hun gruwelijkheid zien. Zonder opsmuk en zonder er een conventioneel horrorspektakel van te maken. Juist die afstandelijkheid maakt het vaak extra gruwelijk.

In die tijd was Henry een baanbrekende shocker. Ik zag hem voor het eerst op een vierdegraads kopie van een VHS-band was. Het beeld was groezelig, donker en bijna zwart-wit, wat eigenlijk alleen maar sfeerversterkend werkte. In zwart-wit zou Henry waarschijnlijk nog meer een Bergmanesque film zijn.

Maar ook gewoon in kleur blijft dit een van de sterkste, rauwste en meest verontrustende films over een seriemoordenaar ooit gemaakt.

5 sterren

111 grootse en obscure meesterwerken

Ik heb me voorgenomen de rest van het jaar mijn 111 favoriete films te herzien. De volgorde is random

1 Bad Timing

Wat is dit toch een verschrikkelijk goede film. Eigenlijk een soort antithese van het verschrikkelijke Before Sunrise. Ook daar hebben we twee buitenlanders die elkaar in Wenen vinden, maar waar bij Linklater alles romantisch, bedacht en vooral ontzettend nep is, maakt Nicolas Roeg een schitterend portret van echte mensen..

Ook hier draait het om een liefdesrelatie tussen twee buitenlanders in Wenen, maar al in de openingsscène wordt duidelijk dat we hier niet naar twee volmaakte romantische personages zitten te kijken. Ze zijn kubistisch, verwrongen en beschadigd.

Theresa Russell is fenomenaal als de manisch-depressieve Milena. Grillig, verleidelijk, kwetsbaar en ongrijpbaar, soms allemaal binnen dezelfde scène. Art Garfunkel is doodeng als creepy bezitterige en kille professor. Dat hun relatie zal ontsporen wordt vanaf het begin duidelijk gemaakt door de geweldige flashback structuur van de film, waarin volledig moeiteloos tussen verschillende tijdlijnen en situaties heen en weer wordt gesneden.

We beleven hun relatie in flarden, mede gevoed door het politieonderzoek van Harvey Keitel, die hier qua uiterlijk trouwens verdacht veel wegheeft van een jonge Mr. Wolf. Langzaam ontstaat uit al die losse fragmenten het beeld van een obsessieve, destructieve relatie.

En dit alles wordt ook nog eens schitterend in beeld gebracht in Roegs kenmerkende desoriënterende stijl. Elk beeld is prachtig en rijkelijk gevuld. De buitenwereld weerspiegelt voortdurend de innerlijke wereld van de personages en de gelaagdheid van dit beeldverhaal is fenomenaal. Roeg vertelt minstens zoveel met montage, kleur, compositie en associaties als met dialogen. En dan is er nog die schokkende finale, die alles wat eraan voorafging in een nog grimmiger perspectief plaatst.

Een van de beste films ooit gemaakt.

Dikke 5 sterren.

vote posted

vote posted

vote changed, original voice was 4,0 stars

vote posted

vote posted

vote posted

vote posted

vote posted

vote changed, original voice was 2,5 stars

vote changed, original voice was 3,0 stars