Opinions

Dit is niks voor mij geloof ik. Erg oubollige film met beroerd acteerwerk, ook met Stewart had ik helemaal niets. Dat het op een toneelstuk gebaseerd is valt zeker te merken. Niet alleen aan het overdramatische acteerwerk, maar ook aan het feit dat alles gebaseerd is op van die misverstanden die je mijlenver ziet aankomen maar vervolgens gewoon 'ten tonele' worden gebracht. Inderdaad, een klucht.

Sjonge, ik kan me niet herinneren ooit zo van mening te zijn veranderd bij herziening. Bijna anderhalf jaar na de eerste poging is het nu ineens een favoriet geworden. De losse flodders, onverklaarbare handelingen en uitspraken over het geloof in rechtvaardigheid en dergelijke zie ik nu als een prachtig geheel. En fantastisch camerawerk trouwens.

Heimat staat voor mij gelijk aan een soort plaatsvervangende 'Sehnsucht', zoals de Duitsers dat zo mooi kunnen verwoorden. We zien de tijd ouder worden, tegelijk met de mensen die met een onbehaaglijk gevoel het voortschrijden der tijd, de rücksichtlose dwang tot vooruitgang, waarnemen. En het is allemaal zo subtiel verbeeld, dat je naarmate de serie vordert werkelijk deel gaat uitmaken van die wereld die nu voorbijgegleden is, en waar je met een soort wrange nostalgie op terugkijkt. Vandaar de plaatsvervangende Sehnsucht, en het is geweldig knap van Reitz dat hij in staat is om dit gevoel met zoveel speels gemak over te brengen.

Een quote uit het begeleidende boekje bij de uitgave van 2004 geeft heel helder weer met welke visie hij Heimat gemaakt heeft, en vooral afgaande op het eerste deel van deze uitspraak is dit precies hoe ik Heimat ook heb ervaren:

Als de wereld geen grenzen meer heeft en plaatsen arbitrair worden, dan is het woord 'Heimat'niet langer een uitdrukking van plaats, maar is het een uitdrukking van tijd geworden. Film is de enige kunstvorm die het voorbijgaan van de tijd kan keren. Al kan cinema de tijd niet stoppen, hij kan erover vertellen. Film kan een 'Heimat' zijn.

Doorheen de lange serie krijg je als kijker een unieke blik toegeworpen: dat je mensen in hun jeugdige verhoudingen tot elkaar ziet, en in kort tijdsbestek hun geheel eigen(zinnige) keuzes ziet maken en terecht ziet komen. Het is ook enkel deze comprimerende blik die een gevoel van sehnsucht kán opwekken, het is de enige mogelijkheid om de ontwikkelingen in perspectief te zien. Nostalgie is, zonder een dergelijke helicopterview, vaak onbegrepen en wordt afgedaan als 'met de rug naar de toekomst staan'. Reitz slaagt dan ook met vlag en wimpel voor wat mij betreft de hoofdtaak van een historicus is: het verleden inzichtelijk maken. Niets meer, niets minder. We zien bijvoorbeeld de opkomst van het nazisme in een zeer direct verband geplaatst met de moderniteit, met allerlei electronische apparatuur die zijn intrede doet en de aanleg van de snelweg. Het roept ergens een gevoel van logica op, van een mate van vanzelfsprekendheid, om mee te gaan in een beweging die zich als pleitbezorger van deze vooruitgang heeft opgeworpen.

Voor mij zaten de hoogtepunten dan ook niet zozeer in het plottechnische bereik, als wel in de thematiek. Ik kon bijvoorbeeld erg genieten van scenes uit de ruzie tussen Ernst en Anton, over het ouderlijk huis. Geweldig hoe Reitz met Ernsts voornemen oude balken te gebruiken in moderne, naar het verleden teruggrijpende cafés toont hoe in een zekere fase wordt omgegaan met het verleden: als een gimmick, een onnatuurlijke relikwie in een totaal andere omgeving.

En als ik dan toch één hoogtepunt mag noemen, is het wel de reikwijdte van een op het oog onschuldige uitspraak van de oude Wiegand in het tweede deel, Die Mitte der Welt:

Kijk, hier is Parijs, en hier is Berlijn. En hier is Schabbach, het ligt precies in het midden. En als je een lijn trekt van de noordpool naar de zuidpool, dan loopt ze precíes door Schabbach!

Reitz weet heel fijntjes wereldbeschouwingen in de film te verwerken, en zo de kroniek van Duitsland uit te tillen boven het tijdperk zelf, door vragen te stellen, en sommige zelfs te beantwoorden, over de relatie van het heden tot het verleden en vice versa. De reeds geciteerde passage uit het begeleidende boekje geeft dit exact weer: de werkelijke Heimat is misschien wel het verleden geworden. Een constatering die vooral eigen is aan de afgelopen eeuw, waarin zoveel veranderde, en waarin die grenzen van plaats deels zijn opgeheven. De ontmoeting van de drie broers in het ouderlijk huis spreekt dan ook boekdelen: het is niet zozeer een Sehnsucht naar een verloren plaats als wel naar een verloren tijd.

Interessant is ook de afwisseling van kleur en zwart-wit te noemen tijdens de afleveringen, tussen scenes maar zelfs ook tijdens de scenes! Het is niet altijd duidelijk of Reitz er inhoudelijk iets mee wil zeggen over bepaalde ontwikkelingen, wanneer hij bijvoorbeeld overschakelt van zwart-wit naar kleur. Geregeld dacht ik dat hij het ene als modern en het andere als behorend tot de oude tijd wilde afschilderen, maar dat kan toch niet helemaal opgaan. Het maakt je als kijker in elk geval bewust van het effect dat kleur heeft op je waarneming van een verbeelde tijd. Opnieuw een voorbeeld van hoe Reitz niet enkel bezig is geweest met een chronicering van de Duitse geschiedenis, maar zeer veel te zeggen heeft over het leven dat het verleden leidt in het heden: de perspectieven en de waarneming ervan.

Tot slot toont Reitz zich daarnaast ook als een divers filmmaker. De aflevering over Hermännchen bijvoorbeeld is een complete film, terwijl de laatste aflevering, de Tanz der Lebenden und der Toten, een werkelijk klassiek, bijna balkanesk einde vormt met magisch-realistische elementen, betoverende muziek en een melancholie die van het scherm spat.

Als besluit nog een anachronistische typering, vergeef het me: Heimat is een hoogtepunt in de filmgeschiedenis.

Ach, het valt allemaal wel mee hoor, met deze film. Hij is natuurlijk braaf, zonder vloek, zonder sex, maar stiekem valt zo'n spruitjesgeur nog best met een glimlach te ontvangen. Sympathieke personages, helden zoals we die kennen uit verhalen van vroeger, maar alles met een knipoog; zelfs Chris Zegers valt weinig te verwijten. Gewoon niet te serieus nemen.

Aardige docu, maar heeft niet heel veel om het lijf. Het interessantst vond ik nog de ontmoeting met de Israeli die wat al te anti-Palestijnse uitspraken had gedaan, en de gesprekken op de heen- en terugweg van die ontmoeting. Het einde is ondanks de verder luchtige toon wel weer erg pro-Palestijns, omdat de vredesboodschap van de film in de monoloog van Ahmeds vader en de zingende kindertjes vrijwel direct aan de Palestijnse zaak gekoppeld wordt. Maar wel degelijk boeiend.

Wat wendyvortex zegt. Veel onderhuidse spanning, met subtiele en knappe benadering van complexe gevoelens. En dat alles in een prachtig landschap, met wat onbestemde soundtrack. Maar er mist iets waardoor het weinig beklijft; misschien is het de beschouwende vertelling, misschien ligt het ook aan het uiteindelijke teveel aan drama. Interessant werk in elk geval.

Matige reacties hier, maar was toch wel onder de indruk van deze wat naargeestige film. Zeer apart concept, een gezin dat aan een verlaten en slechts half aangelegde snelweg woont. Het lijkt in eerste instantie een wat absurde komedie, maar geleidelijk begint het toch wat te wringen, en dat is een gevoel dat steeds erger wordt. De personage blijken wat vreemde trekken te hebben, vooral moeder, en hoe langer de film duurt hoe benauwender het wordt... letterlijk.
De afloop is wel enigszins teleurstellend. Niet de muziek en de shots, die waren prachtig, maar het was enigszins abrupt en bovenal, het liep goed af. Het is een concept dat Haneke had kunnen bedenken, maar die had het vermoedelijk in stijl afgemaakt...

Hier mogen de admins de buitencategorie 'bagger' voor creëren. Zelfs binnen het 'genre' niet om aan te gluren. Waarom dan toch gedaan? Dat is voer voor de psychiaters in onze samenleving.

Een film, zoals alleen Tsjechen die kunnen maken. Het verbaast me iedere keer weer hoe ze toch altijd die bescheurende humor weten te versmelten met een flinke dosis melancholie. Hoe het ook afloopt, je houdt er op een of andere manier altijd een feel-good-mood aan over, maar dan van een ander kaliber dan in Hollywood...

Horem Padem slaagt daar ook goed in. Drie verhaallijnen worden gevolgd en moeten dus eens wel bij elkaar komen, en het zou geen Tsjechische film zijn als dat niet een simpele maar bizarre gebeurtenis zou zijn. Uiteindelijk gaat de film over racisme en het accepteren van 'nieuwelingen', zowel in de zin van immigratie als in familiekring. De haat tegen zigeuners die uit enkele personages spreekt, is overigens een typisch hedendaags issue in de midden-europese samenlevingen, en hier wordt die van een enerzijds luchtige, maar desondanks serieus genoege kant getoond. En zo mooi... De scene, als tegen het einde van de film het (zwarte) zoontje van de Australier in een rood shirt van Nedved op het strand voetbalt en richting zee loopt, en tussendoor de 'herboren' Franta 'zwarte zwijnen' scandeert met de andere hooligans... ongelooflijk 'mooi'.
En even tussendoor zien we ook nog een Japans stel dat zijn martial-artskunsten toont, briljant! Het is daarom geen makkelijke film, maar wel een die me lang op het netvlies gebrand zal blijven. 4 hele dikke sterren, die maar zo hoger gaan uitvallen bij herziening.

Op naar de laatste van Hrebejk.

Goeie Netflix-tip inderdaad! Vrij minimalistische film ook van zichzelf, niet enkel over het laten gaan van het verleden maar veeleer over de betekenis van banden en connecties met mensen om je heen en de verantwoordelijkheid voor zowel je eigen geluk als voor de ander die je achterlaat. De film biedt veel boeiende nuances. Krachtig moment was waar Aim Jean confronteert met het zelfzuchtige aspect van haar excuses naar hem toe. Tot drie keer toe wordt expliciet door een personage gezegd dat we uiteindelijk allemaal (moeten) doen wat het beste voor onszelf is, waarmee dat nu juist ter discussie wordt gesteld. Ik vond het, net als eRCee, plezierig dat zaken worden uitgesproken, terwijl het precies zo'n drama is waar je zwijgende personages verwacht. Het was er soms iets over, maar al met al een sterke film.

Aardig filmpje: leuk concept en nog goed uitgewerkt ook, dat gebeurt nog wel eens anders. Vlot verteld. Heel veel diepgang heeft het niet, en het is allemaal wat duister, maar de film komt af en toe wel verrassend uit de hoek.

Pfoe, dit soort films is altijd een zware zit, door de spanning die soms werkelijk amper te verdragen is. Ik kijk ze eigenlijk ook niet graag, maar ben wel onder de indruk.

Jammer is alleen dat na het zeer spannende eerste anderhalve uur het realisme waarom de film (in mijn ogen ten onrechte) zo wordt geprezen, langzaam alsnog plaatsmaakt voor drama. Het heeft de schijn althans tegen, wat me vooral opviel bij die scene waar James de ouders van dat jochie probeert op te zoeken.

En dan blijft er uiteindelijk toch vrij weinig inhoud over, en doet de film niet veel meer voor een Amerikaans publiek over Irak dan wat Warriors deed voor de achterblijvers van Bosniëgangers. Is die toch voor de hand liggende vergelijking al gevallen? Daarvan was ik destijds nog veel meer onder de indruk, omdat het in evenveel tijd veel meer weet te brengen. In The Hurt Locker blijft het grotendeels bij een aaneenschakeling van actiesituaties, terwijl de onderlinge contacten relatief weinig aandacht krijgen. Ze zijn me veel te oppervlakkig. In Warriors wordt veel meer aandacht besteed aan die randverschijnselen. The Hurt Locker is spannend door het gebrek aan zijplots, maar heeft vervolgens weinig te zeggen. Warriors doet me met bijzonder realisme, weinig opsmuk en veel diversiteit aan onderwerpen veel meer. Opvallend trouwens dat bij The Hurt Locker ook zo'n scene aan het eind zit van een soldaat die bijna verzuipt in een enorme supermarkt.

De kwaliteit van The Hurt Locker zit vooral in het stilistische en de afwezigheid van zijplots die de spanning doet toenemen (evenals het kiezen voor onbekende acteurs, zodat je op een of andere manier altijd kunt verwachten dat ze worden opgeblazen), maar de film heeft uiteindelijk te weinig om het lijf om echt te beklijven. Jammer dat Avatar hierdoor vele prijzen misliep...

Ik snap dat velen het een clichérijke film vinden, maar ik was desondanks behoorlijk gecharmeerd. Basketbal is totaal niet mijn sport, maar ik kon me prima laten meeslepen, zelfs ondanks de enorme hoeveelheid inside informatie en echte basketballegendes die ik totaal niet ken waarmee ze je om de oren slingeren.

De reden om toch gecharmeerd te zijn: Adam Sandler. Net als in Uncut Gems brengt hij echt iets extra, waardoor zijn personage en de hele film een andere 'flow' krijgen. Leuke wegkijker dus.

Fijne film, al gaf het eerste uur nog niet veel hoop daarop. Dat was zelfs enigszins cliché te noemen, precies wat je verwacht van een film met norse, zwijgzame mensen in een verlaten en ruw landschap (ook al leuk voor sommigen). Maar het wordt steeds beter, met mooi drama, leuke filmische vondsten en momenten (bijvoorbeeld dat rotsblok dat naar beneden rolt), en een goed einde. Daardoor dus een krappe 3.5*.