Opinions

Prachtig opgebouwde film, die balanceert tussen een overschot aan melancholieke levensbeschouwing en het down to earth vertellen van deze liefdesgeschiedenis. Doet inderdaad wel wat aan Woody Allen denken. Qua sfeer is dit sowieso helemaal mijn ding, maar nu en dan dreigde het af te glijden naar onrealistische analyses van levensvragen en verhoudingen. Naar het einde toe gaat het ook allemaal iets te traag en is het drama iets te voorspelbaar, maar dit neemt het algemeen positieve gevoel zeker niet weg. Geweldig acteerwerk, vooral van Kingsley, en de perfecte muziek om een film neer te zetten die je afleidt van dagelijkse beslommeringen.

Vooral (verhaal)technisch een uitstekende film van Verhoeven. Sterk plot, een boeiende Isabelle Huppert, en qua intrige en drama volledig passend in de klassiek Franse stijl.

Tegelijk, maar eigenlijk wist ik dat al, is het universum van Verhoeven zodanig kil dat het moeilijk is om je te identificeren met één van de karakters. Het vreemde is dat hij dit wel lijkt te willen; het voelde aan als een lang betoog om de kijker te overtuigen van het feit dat ieder mens in de kern puur zelfzuchtig en geweldbelust is. Verhoeven brengt dit (knap) vrij luchtig (daar zou Haneke stiekem nog wel iets van kunnen leren...) maar zet in mijn beleving zulke kille personages neer dat de herkenning weinig mogelijk is en de film op afstand blijft. Los van de intriges en het drama is de film dan ook weinig gelaagd. Hoewel het (seksueel) geweld nog explicieter had gekund - andere films van Verhoeven shockeerden meer denk ik - is het toch vooral een dingetje dat hij de kijker opdringt zonder dat het veel diepgang krijgt. De gedragsmotieven van de karakters, hoewel die pas later duidelijk worden, zijn vrij simplistisch: masochisme en egoïsme. Enkel de buurvrouw is een interessante uitzondering, maar haar intrigerende opmerking ("bedankt dat je hem een tijdlang gaf wat hij nodig had") blijft zonder uitwerking.

Toevallig had ik net enkele weken geleden voor het eerst La Pianiste gezien van Haneke. Frans drama, seksueel geweld, Isabelle Huppert, een belerende toon - de gelijkenissen zijn opvallend en de inspiratie, naast zijn eigen werk (die schedeluitzuigende slang komt rechtstreeks uit Starship Troopers) komt er duidelijk vandaan.

Vanwege de kilte dus niet helemaal mijn smaak, maar het is zonder meer een knappe film.

Toch een goede film hoor. Ik snap wel dat er aan soap gerefereerd wordt in de recensies, maar ik moet de eerste soap nog zien waar de verbeelding van gevoelens zo naturel overkomt.

Niet alles is even geloofwaardig, dat klopt. Met name het personage van Mikkelsen vind ik vrij slecht uitgewerkt; het wordt totaal niet duidelijk waarom hij zo op slag verliefd wordt. Nu vind ik hem alleen maar een grote klootzak, en ik weet niet helemaal of dat de bedoeling was. Maar dit, evenals het argument als zouden alle cliche's over traumaverwerking (ongeluk, gezinsproblematiek) over de toonbank gaan, vormt niet de 'base-line' van de film. Vermoedelijk juist door het enigszins simpele verhaal, maar de zo krachtige verbeelding is dit naar mijn smaak tot nog toe de beste van Bier die ik heb gezien.

Een (be)vreemde(nde) film wel. Ik had de hele tijd het gevoel naar iets goeds te kijken - er gebeurt immers altijd iets bij Larraín, en ook hier doet hij weer mooie dingen met cinematografie, dans, ritme en symboliek - resulterend in prachtige scenes - en een fascinerend personage in Ema. Toch kreeg ik nooit het idee er de vinger op te kunnen leggen waar dit nu eigenlijk over ging, en wat Larraín ermee wilde. Mijn stem zweeft nog wat in het luchtledige voor het moment.

De thematiek van destructie en rebellie is zonder meer politiek geladen (zie de recente context van Chileense straatprotesten). Maar inhoudelijk begrijp ik het weinig, en ik snap Ema als personage ook niet goed. Alles wat ze aanraakt dreigt ze te vernietigen, zo legde de (overigens erg mooie) actrice uit in de MUBI-versie die ik zag met Q&A na afloop. En geleidelijk wordt misschien duidelijk wat haar plan was, en daarmee de emotie die ze met zich meedroeg rond het 'teruggeven' ter adoptie van haar zoontje. Maar daarmee is haar verdere gedrag - haar directe stijl, de open relaties, de vernielzucht etc - nog lang niet verklaard. Daarvoor zijn de scenes té fragmentarisch, en vindt er misschien ook te weinig dialoog plaats om haar als een geloofwaardig personage te kunnen volgen. Met haar mooie, eerlijke ogen maar tegelijk manipulerende gedrag belichaamt ze een vreemde, moeilijk te interpreteren moraal. En de uitleg die in de Q&A gesuggereerd werd, over de nieuwe, veel vrijere en kennelijk betere moraal van de jonge Chileense generatie, vond ik niet bepaald bevredigend.

Maxcomthrilla's verhaal is de juiste recensie als de 'trip' goed is bevallen, maar als dat niet het geval is, zoals bij mij, lijk je dingen op te kloppen die lang niet zo geweldig waren.

Noé schetst met Enter the Void wederom een pikzwarte wereld. De enige 'liefde' en 'geluk' zit in scenes die verwijzen naar de jeugd van de hoofdrolspelers, maar Noé windt geen doekjes om de afloop daarvan. (ik schrok me iedere keer rot bij beelden van dat ongeluk, echt vreselijk om te zien). Voor het overige moet de film één lange 'trip' voorstellen, zoals na gebruik van de wat sterkere middelen.

Door deze keuze ontstaat echter weinig invoeling met de personages. Het is een aaneenschakeling van hallucinerende scenes, die visueel weliswaar kunstig gemaakt zijn, maar niet per se mooi. Het middenstuk, waar tot vervelens toe scenes aaneengeregen worden met de camera die naar het licht toe wordt gezogen, is door gebrek aan zinnige dialogen en interessante ontwikkelingen domweg saai. Daar had Noé echt flink de schaar in zijn film moeten zetten. Richting het einde wordt het overigens wel weer beter (vanaf pakweg de ontmoeting in de taxi). Het spelen met de cameraperspectieven is sowieso wel goed gedaan. Trouwens, die slotscene is wellicht een verwijzing naar 2001, maar meer nog naar zijn eigen Irreversible als je het mij vraagt. De circel van het leven is in beide gevallen een belangrijk deel van de thematiek.

Verder is Noé weer opvallend expliciet, zo had ik nog nooit een abortus in beeld gezien. Voor degene die dit nog niet mag lezen en zich gretig afvraagt wat Noé nou laat zien: het is bepaald geen fijne aanblik. Meerdere keren vraag je je af waar je nu eigenlijk naar kijkt.

Al met al een uiterst fascinerende ervaring, dat moet gezegd, maar ik kan het niet echt 'goed' noemen. Daarvoor zijn grote stukken te inhoudsloos. Het concept is wat de film eventueel goed maakt, waardoor ook met name het begin en het einde vrij sterk te noemen zijn. Een tergend lange zit is het gevolg. Me bijblijven is wat de film nog wel zal doen.

P.s. Heeft hij nou werkelijk alles in Europa gedraaid? Inclusief die shots van 'Tokyo'?

Wat een fenomeen weer, deze film van Lars von Trier. Scherp en confronterend (hoewel minder dan in andere films van hem), meedogenloos tot het bittere end, maar meeslepend en onherroepelijk Von Trier vanaf het begin waar de verteller (Max von Sydow!) op de kadans van een rijdende trein de kijker Europa 'instuurt'. De visuele stijl is natuurlijk het meest opmerkelijk aan de film, met beelden van ongekende scherpte en pracht. Ik denk dat het niet onlogisch is om dit te vergelijken met de stijl die hij ook in Antichrist gebruikt, met name in de verbluffende proloog.

Maar om te zeggen dat de film enkel op de beelden drijft, gaat te ver, dat is ook niet hoe we Von Trier uit later tijd kennen natuurlijk. De film is een tocht door Europa, een tocht langs goed en kwaad, idealisme en cultuurrelativisme. Opvallend is dat zijn anti-Amerikaanse sneren van later tijd hier juist op Europa (of in elk geval Duitsland) worden geprojecteerd. Waar Dogville als een doorsnede van een Amerikaans dorp kan worden beschouwd dat door Von Trier moreel (en fysiek) met de grond gelijk wordt maakt, doet hij hier eigenlijk hetzelfde met Europa: het is een beschouwing van een samenleving in verval.

De setting is dan ook bijzonder naargeestig en verontrustend: Duitsland, vlak na de oorlog. Von Trier weet die naargeestige sfeer helder op te roepen door de onheilspellende, soms staccato muziek en duistere beelden. Alles is verwoest, overal puinhopen, Amerikanen maken er de dienst uit en kleine terreurgroepen (de Werwolfs) proberen uit patriottisme nog zoveel mogelijk te saboteren door mensen die met Geallieerden collaboreren om te leggen. Het is alsof de oorlog met alle spanning en geheimzinnigheid nooit is weggeweest. De baas van de het transportbedrijf (Zentropa) moet worden geholpen in zijn positie te blijven door een jood te laten verklaren dat die baas hem heeft laten onderduiken; de hoofdpersoon, een Amerikaan die uit idealisme naar Duitsland kwam om het land te helpen opbouwen en nu conducteur wordt in slaapwagons, wordt meegesleurd in intriges, waardoor hij een kant moet kiezen.

Zoals TOR terecht opmerkt, is de inhoudelijke parallel met andere films zeer duidelijk, van een idealist die met haar (in dit geval zijn) neus op de feiten wordt gedrukt. Verschil is wel dat Von Trier later in zijn carriere charmantere vrouwen wist uit te zoeken met ook wat meer diepgang in hun karakter... Uiteindelijk is dat naar mijn beleving hetgene wat Europa dan ook minder maakt dan bijvoorbeeld Dogville. Er zijn vele vergelijkingen te maken, inclusief de interessante voice-over, wat een diepere laag aan de film geeft. Maar het grote verschil zit wat mij betreft in de empathie voor de personages. In Dogville is die groot: Grace maakt duidelijk een ontwikkeling door en ook de andere personages leren we vrij goed kennen. Heeft ook te maken met de voice-over, die expliciet de gevoelens van de personages beschrijft. In Europa gebeurt dit niet en blijven de karakters tamelijk oppervlakkig. Het gevolg is een iets te geconstrueerde film.

Deze geconstrueerdheid die uitmondt in afstandelijkheid is denk ik het grootste minpunt, daarnaast is er simpelweg minder diepgang dan in veel latere films. Niettemin een zeer mooie film met een memorabel einde.

Zeer interessante film, absoluut de moeite waard. Dat mijn score niet zo hoog uitvalt heeft ermee te maken dat ik zoals wel vaker de uitwerking en inhoud net niet overtuigend genoeg vond, maar als expressie van moderne cinema mag dit niet worden gemist. Een flink spektakel, nogal ingewikkeld soms en lastig te volgen zoals ook wel vaker bij films die werken met het 'multiverse'-concept, maar het biedt veel creatieve explosie. Een mix van Kaufman en The Matrix, zeg maar. Zeer goede en volwassen rol ook van Michelle Yeoh, nota bene bekend als Bond-girl in Tomorrow Never Dies.

Wat zonde van deze film. Een heerlijke gevoel aan het begin, dat in alles doet denken aan Jeunet, en een beetje Wes Anderson. Een klein verhaal en concept, maar erg speels en gestileerd gebracht.

Het wordt echter allemaal wat teveel uitgemolken, waardoor zelfs 76 minuten op zeker moment lang aanvoelden. Het grootste probleem zit wat mij betreft in de karikaturale en voorspelbare teksten, uitspraak en handelingen van 'haar', wat de interesse langzamerhand doet afnemen.

Het einde was dan weer wel geinig en origineel. Veel leuke elementen dus, maar net niet volwassen genoeg om zich met Jeunet etc. te kunnen meten.