Opinions

Deze week een week met stormachtig weer. Volgens de weerman typisch Belgisch en dus neem ik als aperitief een Belgische film erbij to feel the mood. Offline heeft mij misschien niet zo omver geblazen als de storm maar het scheelde niet veel. Ik hou wel van dit soort films waarin het leven geen reclame filmpje is maar grauw en triest en waarin mensen verkeerde keuzes maken en slecht communiceren. Peter Monsaert kiest voor een rechtdoor aanpak nl over gevoelens van mensen in crisis. Eerlijk, ambigue (is Willaert nu goed of slecht ?) en tragi komisch gelukkig ook een beetje. Jammer dat dit alles is nl toenadering van vader naar dochter. Maar de couleur locale van mensen in de marginaliteit (behalve de ex) is treffend (Café De Viking - hoe heb je dit gevonden, Peter ? - beter dan het kapsalon, toch), goed gekozen locaties (dit inderdaad anoniem desolaat appartementsgebouw aan de Muide bv) creëren de juiste sfeer. De titel offline ? Er zijn inderdaad 2 werelden nl de offline wereld waar alles fout gaat en de online wereld waar alles goed gaat (niet toevallig dat de communicatie in de on line wereld tussen vader en dochter een band schept). Maar de film had zich misschien wat ambitieuzer mogen opstellen en dit gegeven meer aandacht geven als commentaar op interactie tussen mensen. Dan was het thema (moeilijke integratie voor mensen aan de kant van de maatschappij) in een ruimere context gegoten. Het einde ? Tja, open einde vind ik de gemakkelijkste weg. Kiezen voor een einde (verzoening, destructie, etc), nemen van standpunt had ik beter gevonden. Maar dat neemt niet weg dat de film een krachtige reflectie - en fantastisch geruggensteund door de muziek score van Triggerfinger - is van mensen die wind tegen krijgen (die stormweek toch !) als ze zoeken naar geluk en dan (bijna) opgeven.

Ergens 2/3 in de film krijgen we deze onsterfelijke dialoog te horen :

- Are you a bounty hunter ?

- Well, a man ’s gotta make a living these days

- dying ain’t much of a living, boy

Yeeha, we zitten dus in een western. Mannen die leven volgens de code van de snelste ‘draw’, die eenzaam ronddwalen op de prairie. De man die verantwoordelijk is voor dit pareltje heet Clint Eastwood. Hij domineert reeds vanaf de jaren 60 de cinema als acteur (begonnen als The man with no name in de dollar trilogie van Leone gevolg door de koele cop Dirty Harry die met de slogan ‘go ahead, make my day’ nog steeds filmliefhebbers pleziert) naderhand ook als regisseur. De meerderheid zal zijn film Unforgiven aankruisen als de magnus opus van de western – en terecht ! - maar ik blijf trouw zweren aan TOJW wegens de humor (die hond !) en spanning (als een bende soldaten de rivier wil oversteken op een vlot doet aan de overkant Josey bijwaar een dutje). Dat deze film een beetje in de vergeethoek is geraakt, blijft jammer maar ook begrijpelijk. Zijn films in de periode ’70 en ’80 waren veelal middelmatig, Clint Eastwood regisseerde hier en daar wel een goede film (Play misty for me, Bird, Midnight in the garden of good and evil en vooral High plains drifter) maar er waren ook ‘en mineur’ bij. Pas vanaf jaren ‘2000 kwamen de meesterwerken op een rij. Mystic river, Million dollar baby, Flags of our father en Letters from Iwa Jimo. Beklijvende donkere films waren dit. In de galerie van groten der groten. En nog altijd is Eastwood niet uitgeteld. Op pensioen leeftijd maakt hij nog altijd relevante films die oscar nominaties in de wacht slepen en kunnen rekenen op goede recensies (trouwens, het Franse maandblad Positif nomineerde hem als beste regisseur van het decennia 2000-2009). Our man Clint is hier (als acteur én regisseur) in bloedvorm. De eerste 5 minuten van TOJW bv zijn meesterlijk verteld nl hoe de boer Josey Wales een outlaw wordt. Het is maar een detail maar zo’n belangrijk visueel detail in het montage fragment : we zien we eerst de bende in frontaal zicht, dan in een tweede fragment plots Josey voorop. De evolutie naar Outlaw zonder woorden in 1 seconde. Deze film raakt reeds een thema aan nl reputatie dat gemaakt wordt door roddels en pers + fotografie dat authenticiteit brengt door schaars verlichte kamers en weidse landschappen voor de lens te schilderen (door Bruce Surtees de vaste cameraman in de jaren ’70 en ’80) dat later allemaal in Unforgiven magistraal wordt uitgewerkt. Clint heeft ook altijd oog voor de dramatiek. De gruwelen van een oorlog, de ruwe pelsjagers, een ongelooflijke stille scene als de jonge Bottoms zijn lot aanvaard. In die wereld (vlak na de burgeroorlog waar gezag onbestaande is) is een mensenleven weinig waard. Josey is een held met wraakmotief, in wezen dus een klassieke film. Eastwood heeft dan ook nooit vernieuwing gezocht of gereageerd tegen stromingen. Het is een storyteller pur sang, een vakman zoals de oude garde van de Hollywoodstudio’s Ford of Hawks – scripts zijn steeds van derden, genres gaan van western over melodrama tot thriller. In die zin een atypische jaren ’70 film, misschien enkel flarden van de score van Jerry Fielding of het universum dat als sober en zonder glamour wordt afgeschilderd, herinnert aan jaren ’70. De western is nu een beetje een niche verhaal maar doorheen de filmgeschiedenis kregen we schitterende films geserveerd zoals Duel in the sun, High Noon, The man who shot liberty Vallance, Patt Garret and Billy the kid. We wisten het reeds toen we in de tuin in korte broek met onze speelgoed geweren aan het ravotten waren en nu terwijl we een biertje nuttigen in de sofa met TOJW in de DVD player, zijn we nog steeds overtuigd : cowboys zijn cool.

een uittreksel uit mijn boek 'mijn 100 favoriete films' met op nr 86 : The outlaw Josey Wales