Opinions

Lieflijke, kleine film over de 6-jarige Tanaka, die op zoek gaat naar zijn vader die aan het werk is op een vismarkt. In Tanaka, la nuit où j'ai nagé volgt de camera vrijwel voortdurend Tanaka die, vanuit zijn perspectief gezien, allerlei avonturen beleeft: Tanaka in een trein, Tanaka die wil oversteken, Tanaka in een winkelcentrum enzovoorts. Tanaka, la nuit où j'ai nagé is een stille film: er wordt niet gesproken en de regisseur laat de naturelle omgevingsgeluiden en de beelden voor zich spreken. Het is soms mooi om te zien wat Tanaka ziet en te horen wat hij hoort en de film daagt je uit om zelf weer eens kind te zijn of althans in de huid van een kind te kruipen. Toch lukt dat maar ten dele en dan is een film als deze toch enigszins een beproeving, al zal dat ook zeker aan mezelf liggen. Wel een ontroerende beproeving overigens.

"Liefde gaat door de maag", zo vat ik de heerlijk absurdistische arthouse klassieker Tampopo maar even samen. Maar "zien eten doet eten" is net zo goed passend, want na het zien van Tampopo was de verleiding wel erg groot om naar mijn favoriete restaurant in de stad te snellen (niet gedaan overigens).

Tampopo is de hoofdpersoon in de film, een weduwe die haar zoontje opvoedt en een kleine uitspanning bestiert waar zij het bekende Japanse noedelgerecht Ramen serveert. Helaas blijft de klandizie weg en zodoende krijgt Tampopo hulp van een stel 'cowboys' om uiteindelijk de lekkerste Ramen van de stad te kunnen serveren.

Altijd lastig om oudere films op waarde te schatten, maar Tampopo heeft mij aardig kunnen bekoren. Er zit een aantal heel grappige scenes in de film en de makers hebben/hadden duidelijk een grote voorliefde voor voedsel en alles wat met eten te maken heeft. Er zit veel vaart in de film, waarbij de scenes kort maar krachtig zijn. Keerzijde is dat het soms wat fragmentarisch aandoet en dat sommige scenes weinig toevoegen aan de plot, maar er wat bijgesleept lijken te zijn. Desalniettemin mag Tampopo gerust een tijdloos document genoemd worden.

Gezien in het kader van Previously Unreleased. Zonder ondertiteling maar desondanks en ondanks de 'slang' toch goed te volgen. In Tangerine volgen we enerzijds de prostituees en transgenders Sin-Dee en Alexandra die door de mindere buurten van Los Angeles struinen en de van oorsprong Armeense taxichauffeur Razmik die in deze buurten zijn diensten draait en de illusie van een gelukkig gezinsleven in stand probeert te houden.

Regisseur Sean Baker is niet vies van low budget filmen en dat is ook te zien aan Tangerine: de acteurs komen voor een groot deel zo van de straat en de film schijnt te zijn opgenomen met drie, weliswaar wat aangepaste, iPhone 5s toestellen, wat ook wel enigszins is te zien. Maar dit geeft de film juist zijn charme en het wat schokkerige en soms onscherpe filmen past goed bij de grauwe omgeving en omstandigheden waarin de hoofdpersonen verkeren. Sin-Dee en Alexandra kunnen vooral zichzelf zijn in de film en dat gaat met het nodige drama en theater gepaard en levert ook humoristische scenes op. Een plot is er niet echt, maar dat is ook niet nodig: Tangerine is veel meer het portret van bepaalde personen in een bepaalde subcultuur, die op een respectvolle manier in beeld wordt gebracht. Het kleurgebruik is prachtig en geeft een mooi contrast met de grauwe omgeving. Indrukwekkende, kleine film.

Een beklemmende maar vooral ook interessante film over hechte familiebanden tegen de achtergrond van een sluimerend complex etnisch en politiek conflict. In Tesnota staat Ilana (Darya Zhovnar) centraal, een eigenzinnige en zelfbewuste jonge Joodse vrouw die samen met haar broer bij haar ouders woont in Naltsjik, de hoofdstad van de autonome Russische deelrepubliek Kabardië-Balkarië. De familie wordt op de proef gesteld en dreigt verscheurd te raken als de broer van Ilana wordt ontvoerd en er losgeld moet worden betaald, maar ook door de relatie van Ilana met een jongen die Kabard is.

Darya Zhovnar is wat mij betreft echt een vondst: de wijze waarop zij Ilana neerzet als een uiterlijk wat nonchalante en jongensachtige vrouw (ook in haar doen en laten) die weinig om haar uiterlijk geeft, maar die innerlijk worstelt met bijvoorbeeld haar rol in de familie, is van bijzondere kwaliteit. Haar voorkomen had op de een of andere manier ook een magnetische uitwerking op mij.

Los van het thema draagt de manier van filmen (de belichting, het kleurgebruik, de 'ruwe' omgeving) bij aan het beklemmende gevoel dat de film oproept. Dat wordt nog versterkt door de (veelbesproken) onthoofdingsvideo die tussendoor is ingelast en waarvoor hier en daar van tevoren wordt gewaarschuwd. Een gewaagde keuze van de regisseur, die wat mij betreft goed uitpakt, omdat het de film nog meer op scherp zet.

Al met al een rauwe film die door de manier van filmen toch ook een sluier van schoonheid kent.

Boeiende documentaire die meer nog dan over Elvis Presley gaat over de Amerikaanse droom en samenleving (en het morele failliet ervan) door de jaren heen. In The King wordt daarop gereflecteerd door een keur aan bekende en minder bekende Amerikanen, onder wie Chuck D, Ethan Hawke, John Hiatt, Alec Baldwin, Immortal Technique alsook de Canadees Mike Myers. Regisseur Eugene Jarecki kiest ervoor om dit alles gestalte te geven vanuit en rondom de oude Rolls Royce van Elvis en al trekkend door de VS, aangevuld met beelden uit de oude doos. Dit roadmovie element levert mooie plaatjes op en de flitsende montage houdt je bij de les.

The King laat ons onder andere zien dat de Amerikaanse droom een farce is: een fata morgana voor de overgrote meerderheid, gelet op het feit dat, afhankelijk van hoe je het begrip Amerikaanse droom overigens definieert, een schamele 1% van de Amerikaanse bevolking 99% van het geld bezit, terwijl de overige 99% van de bevolking, hoe hard zij ook werkt, nooit 'selfmade' kan zijn/worden. Wat zegt dit in morele zin over een samenleving? Zoals het leven van Elvis eindigde in een nachtmerrie, zo lijkt ook de VS af te stevenen op een nachtmerrie, voor zover het daarin niet al ruimschoots verkeert. Al met al een documentaire die genuanceerd en slim in elkaar zit en stemt tot nadenken.

De filmpers loopt aardig weg met deze film, maar mij wist hij niet te bekoren. In Tiempo Compartido volgen we enerzijds Pedro (en zijn gezin) die denkt te kunnen gaan genieten van een welverdiende vakantie in een luxe resort, maar dit al snel in rook ziet opgaan als blijkt dat de villa dubbel geboekt is. Anderzijds Andrés die in dat 'luxe' resort in een laagbetaalde baan werkzaam is. De film toont een parallel tussen de twee mannen, die beiden terechtkomen in een dolle achtbaan van absurde gebeurtenissen en die geconfronteerd worden met zichzelf en gefnuikte dromen/idealen.

Tiempo Compartido kan onder andere gezien worden als een parodie op de vermaaksindustrie en de maakbare ideale wereld, die in deze film wordt vertolkt door een gladde RJ Mitte, die ook de verpersoonlijking is van de Amerikaanse overheersing, waarop deze film duidelijk kritiek levert of die althans op de hak neemt. Het geheel levert een film op die enerzijds humoristisch zou moeten zijn en die anderzijds tot nadenken zou moeten stemmen en die ook zou moeten raken, gelet op de emotionele gebeurtenissen die zowel Pedro als Andrés overkomt. De film werkte voor mij in beide richtingen niet: gelachen heb ik niet en gevoeld heb ik deze film ook niet.

Surrealistische en genre overstijgende film, die enigszins de sfeer oproept van het werk van David Lynch. Dat begint al bij de mysterieuze openingsscene, waarin we vanuit een auto meekijken op het wegdek voor ons in een tunnel. Het kleurgebruik en de score van Bartosz Chajdecki versterken dat gevoel van mysterie. Daarna volgen de gebeurtenissen elkaar in hoog tempo op, waarbij je steeds op het verkeerde been wordt gezet en het eigenlijk zinloos is om te proberen te begrijpen wat er nu precies gebeurt. De film lijkt in die zin één grote hallucinatie of droom en ik vond het persoonlijk wel aangenaam om mij daarin geheel onder te dompelen. Meer dan oké, deze film!

Een wat verdrietige film. In Hard Paint (Tinta Bruta) volgen we Pedro (Shico Menegat), een voormalig student die onder de naam 'Neon Boy' via internet deels betaalde seksueel getinte shows opvoert, waarbij hij zijn lichaam in felle kleuren doet oplichten met verf en blacklight. De inkomsten die hij daarmee verdient, heeft hij hard nodig om rond te kunnen komen, aangezien hij op zichzelf is aangewezen. We leren Pedro kennen als een wat verlegen, sociaal onhandige en introverte jongeman. Als Leo in zijn leven verschijnt, lijkt hij wat op te leven. Maar dan krijgt Leo een beurs voor een dansacademie in Berlijn en wordt Pedro weer teruggeworpen op zichzelf en zijn lege bestaan op internet.

Hard Paint is ondanks de vrolijke en felle kleurtjes die Pedro op zijn lijf smeert beslist geen vrolijke film. Die kleuren contrasteren in sterke mate met de wat depressief overkomende Pedro, die worstelt met zijn seksuele en sociale identiteit en ook nog in zijn maag zit met een strafzaak tegen hem. We leren dat het leven voor een homoseksuele jongen niet makkelijk is in de Braziliaanse stad Porto Alegre. Regisseurs Filipe Matzembacher en Marcio Reolon weten de troosteloosheid van die stad en de tristesse van Pedro en zijn bestaan mooi in beeld te vangen. Door de bijzondere acteerprestaties van Shico Menegat is de lethargie en op sommige momenten de spanning goed voelbaar. Een knappe prestatie. Hard Paint sluit af met een, niet geheel verwachte, slotscene die vergezeld gaat van de prachtige stem en tonen van Anohni's song 'Drone Bomb Me'.

Kan mij goed vinden in de recensie van De filosoof hierboven. Todos lo Saben is een kalme, observerende, maar intense film. Een familiedrama en thriller ineen, waarin de tijd wordt genomen om de onderlinge verhoudingen tussen de diverse familieleden gestalte te geven en waarmee, door de manier waarop dat gebeurt en het verhaal wordt verteld, de 132 minuten speeltijd wat mij betreft gerechtvaardigd zijn. Normaliter ben ik niet zo'n fan van Penelope Cruz, maar in deze film heb ik mij geen moment gestoord aan haar. Javier Bardem zet (weer) een geweldige rol neer en weet soms allerlei emoties met een enkele blik over te brengen. Het scenario is misschien niet zo heel bijzonder en zelfs wat vlak, maar dat is in deze film (en misschien sowieso in een film van Farhadi) van ondergeschikt belang: primair gaat het om een familie, waarin de verschillende familieleden zich op een bepaalde manier tot elkaar verhouden, met alle ingewikkeldheden, geheimen enz. van dien. Juist de rake observaties van die familiedynamiek maken Todos lo Saben zo interessant, als je ervan houdt natuurlijk.

Een film die lange tijd weet te intrigeren, maar uiteindelijk gaat tegenstaan en min of meer als een ballon uit elkaar klapt. In Transit is Georg op de vlucht (voor wie eigenlijk?) en probeert hij Frankrijk, dat gezuiverd wordt (van wie eigenlijk?) uit te komen en daarvoor de juiste documenten te verkrijgen. Het scenario zit misschien intelligent in elkaar, maar was en bleef voor mij verwarrend, waardoor ik nooit echt vat op de film kreeg. Misschien wat dat ook nadrukkelijk de bedoeling van de regisseur, gelet op de duidelijke relatie met het huidige vluchtelingenprobleem, waarbij vluchtelingen in Europa ook geen of nauwelijks vat op hun situatie kunnen krijgen door de wijze waarop zij worden behandeld en lange tijd in het ongewisse gelaten.

Het verhaal heeft elementen van een thriller, maar echt spannend wordt het nooit. Daarbij roept de film zoveel vragen op, die niet beantwoord worden, dat het onbevredigend is. Als Transit vooral een associatieve film moet zijn, waarin de parallel met het huidige vluchtelingendrama in Europa er duimendik bovenop ligt en wellicht ook wordt veroordeeld, en waarbij de kijker vooral zelf mag invullen wat hij erin heeft gezien, dan is dat in dit geval een miskleun van jewelste. Vooral ook omdat de film mij op dat thema niet heeft geraakt en ook niet aan het denken heeft gezet.

Een fijne en verrassende film, met een sterke rol van Charlize Theron. Het zou mij niet verbazen, al is het nog vroeg, als zij voor haar hoofdrol een oscarnominatie in de wacht sleept. Aanvankelijk twijfelde ik of ik deze film zou gaan zien, omdat ik vreesde een gezapige gezinsfilm voorgeschoteld te krijgen. Verre van dat, zo bleek. Los van de heerlijk bijtende humor heeft deze film ook een verrassende twist, die alles wat je ervóór hebt gezien in een ander perspectief plaatst. Knap gedaan.