Opinions

Fraai kostuumdrama, of kostuumkomedie, het is maar net hoe je ernaar kijkt. Na 'The Killing of a Sacred Deer' tapt Yorgos Lanthimos uit een ander vaatje: geen ijzingwekkend mysterieuze thriller die lang nazindert, maar vilein gekonkel aan het Engelse hof in de 18e eeuw waarbij je je ogen uitkijkt en dat regelmatig een lach op je gezicht tovert. In The Favourite 'vechten' Sarah (Rachel Weisz) en Abigail (Emma Stone) om de gunst van de labiele en incompetente, doch machtige, koningin (Olivia Colman). Dit, tegen de achtergrond van een turbulent Engeland, dat in een oorlog is verwikkeld met Frankrijk.

The Favourite valt op door een ijzersterke rolbezetting, gevatte dialogen, prachtige kostuums en decors, sfeervolle belichting en een bijzondere cameravoering (groothoeklenzen, waardoor een panoramisch beeld ontstaat). Daarnaast past The Favourite helemaal in het huidige tijdsbeeld: vrouwen hebben een prominente positie in de film, terwijl de mannen in feite allemaal machteloze sulletjes zijn. De lesbische geaardheid van koningin Anne is daar bovenop een vanzelfsprekend gegeven.

Hoewel The Favourite in veel opzichten dus imponeert, is het toch geen film die, in tegenstelling tot eerder werk van Lanthimos, lang zal nazinderen. Misschien is deze film daarvoor te mainstream en te weinig verontrustend. Een bijzondere kijkervaring is The Favourite wel.

Een intiem en bij vlagen onthutsend adoptiedrama. In Figlia Mia staat de 10-jarige Vittoria (Sara Casu) centraal. Zij is als baby 'geadopteerd' door Tina (Valeria Golino) omdat moederlief Angelica (Alba Rohrwacher) door persoonlijke problematiek niet kon zorgen voor haar. Dan breekt daar het onvermijdelijke moment aan dat Vittoria achter de waarheid komt en steeds meer naar Angelica toetrekt, tot ongenoegen van Tina, en uiteindelijk emotioneel klem komt te zitten tussen haar twee moeders. Ook Tina heeft het dan moeilijk, omdat zij zich bedreigd voelt in haar moederrol.

Er wordt sterk geacteerd in Figlia Mia, waarbij met name Sara Casu indruk maakt als de wat dromerige en observerende Vittoria, die nergens echt bij hoort. Maar ook Alba Rohrwacher zet een sterke rol neer als de labiele (biologische) moeder van Vittoria. Zij weet zowel weerzin als medelijden op te roepen.

Een minpunt van deze film is wat mij betreft de onvaste cameravoering, die de film soms wat onrustig maakt. Jammer genoeg wordt de film naar het einde toe ook wat afgeraffeld voor mijn gevoel. Desondanks een mooie film.

Enige tijd uitgesteld omdat ik dacht dat First Man (Dreamworks/Spielberg) een typisch zoetsappige Hollywood film zou zijn. Nou is dit inderdaad een Hollywood film, maar gelukkig een van de betere soort naar mijn smaak. Van de reis naar de maan en de eerste stap op de maan door Neil Armstrong in 1969 bestaat in het algemeen nog steeds een geromantiseerd beeld en de makers hadden ervoor kunnen kiezen om dat beeld vooral in stand te houden. Die keuze is (gelukkig) niet gemaakt: First Man is een rauwe, fysieke film die aanvoelt als een lange trip in een helse achtbaan. De film toont de lange opmaat naar de feitelijke maanreis en de strubbelingen en (emotionele) tegenslagen die eraan vooraf gingen. Dat daarbij de nodige mensenlevens verloren zijn gegaan, is niet bij heel veel mensen bekend. In First Man is een dimensie toegevoegd, door ook de persoonlijke levensomstandigheden van Neil Armstrong in die periode te tonen. Daarbij is een mooie rol weggelegd voor Claire Foy als de vrouw van Armstrong, die niet alleen, net als Armstrong, het verlies van een kind moet verwerken, maar ook de zorg voor de rest van het gezin draagt en tegelijk maar iedere keer weer moet hopen dat haar man levend thuiskomt en dat de kinderen hun vader niet verliezen. Een goede keuze van de regisseur om dit aspect nadrukkelijk ook in de film te verwerken: het levert niet alleen meer diepgang op, maar biedt ook de gewenste rustpunten. En bij vlagen weet de film hierdoor ook te ontroeren, zoals bijvoorbeeld het moment dat Armstrong zijn kinderen moet vertellen dat hij misschien niet meer thuiskomt.

First Man mag dan misschien wat (glad) gepolijst overkomen, de manier waarop Damien Chazelle hier zijn werk heeft gedaan mag wat mij betreft gerust vakwerk worden genoemd.

Politiek geladen drama/thriller over een getormenteerd kapelaan, prachtig vertolkt door Ethan Hawke, die gebukt gaat onder traumatische ervaringen en een dodelijke ziekte en die zijn toevlucht zoekt in alcohol en op de proef wordt gesteld door zijn geloof en op zoek is naar zingeving. Vreemd dat deze film niet breed is uitgebracht in Nederlands overigens. De film snijdt ingewikkelde ethische en politieke thema's aan, doorspekt met citaten uit de bijbel, zoals het klimaat en de opwarming (en vernietiging) van de aarde en extremisme. Er klinkt veel woede door in deze film, waarbij ik mij niet aan de indruk kan onttrekken dat de regisseur een duidelijk statement wilde maken over hoe de mensheid omgaat met moeder aarde en hoe wij die achterlaten voor de generatie(s) na ons.

Na het zien van deze film weet ik niet zo goed of ik heb gekeken naar een klein meesterwerk of juist een film die zich aan zijn eigen ambities heeft vertild. Sowieso is First Reformed een intrigerende en sterk geacteerde film die het de kijker niet gemakkelijk maakt en die niet kiest voor de makkelijkste weg. Het einde van de film is daarvan een voorbeeld: dat is maar mijn mening sterk en zwak tegelijk, zonder daarover verder iets te verklappen.

Een intrigerende maar vooral zenuwslopende documentaire over Alex Honnold, die in 2017 als eerste 'free solo' de klif 'El Capitan' in het Yosemite National Park heeft beklommen. Uiteraard worden fragmenten van de betreffende klim in een adembenemend lange scene vertoond, maar voordat het zover is, wordt er ruimschoots tijd ingeruimd voor de persoon van Alex. En meer nog dan de duizelingwekkende capriolen van deze bijzondere man, is vooral dat bijzonder interessant. Wat drijft hem en wat maakt dat hij het nodig heeft om zulke extreem spannende situaties op te zoeken waarmee hij zijn eigen leven keer op keer in de waagschaal stelt? En wat gebeurt er in dat brein van hem? Hoe kan het dat hij angsten zodanig kan controleren dat hij deze bijna bovenmenselijke prestaties kan leveren? En zo is Free Solo ook het portret van een innemende maar ook egocentrische man, die niet anders kan dan doen wat hij doet en voor wie het klimmen op nummer 1 staat en pas daarna de mensen in zijn omgeving, hoe dicht die ook bij hem staan of hoe dierbaar die hem ook zijn.

Uiteindelijk is daar dan de beklimming van El Cap, zonder veiligheidskabels (of hoe dat dan ook mag heten). Hoe heftig moet dat geweest zijn voor de mensen die al die tijd betrokken zijn geweest bij de voorbereidingen en die een nauwe band met Alex hebben opgebouwd? Die deze zenuwslopende gebeurtenis van nabij meemaakten en ook filmden, met het risico dat zij hun maat honderden meters naar beneden hadden zien vallen. Maar eveneens voor de vriendin van Alex, die ook een rol heeft in de documentaire. De kleinste fout was zeer waarschijnlijk al fataal geweest. Dat besef en de adembenemende beelden erbij maakten dat ik letterlijk met koud zweet in mijn handen deze fascinerende maar tegelijk gestoorde onderneming gadesloeg. Bijzondere documentaire die ik beslist aanraad, tenzij je last hebt van hoogtevrees of een zwak hart.