Opinions

Mooie film (naar het gelijknamige boek van Willy Vlautin) over een 15-jarige jongen, die opgroeit in een rauw en verwaarlozend sociaal milieu in het ruige noordwesten van de Verenigde Staten. Een fijne en overtuigende rol van Charlie Plummer als gevoelige, introverte en eenzame jonge adolescent, die troost vindt in het contact met een afgedankt renpaard. Een mooie bijrol, daarnaast, van oudgediende Steve Buscemi als zakelijke en wat onverschillige paardentrainer. Een belangrijke rol is weggelegd voor de sociale onderklasse, waarin de hoofdpersoon opgroeit en zijn hoofd boven water moet zien te houden, tegen het decor van het prachtige, desolate landschap van Oregon. Hoewel de achtbaan van gebeurtenissen op een gegeven moment op mij wat geforceerd overkomt en bijna uit de rails vliegt, overheerst uiteindelijk toch vooral het gevoel een intiem en ontroerend coming-of-age portret te hebben gezien, waarbij de valkuil van melodrama/sentimentaliteit, wat vaak op de loer ligt, vakkundig is vermeden.

Een bijzondere film die ertoe doet. Leave no trace portretteert een getormenteerde vader (Ben Foster) die met zijn dochter Tom (Thomasin McKenzie) bivakkeert in een groot stadspark in de stad Portland, weg van de bewoonde wereld met al zijn regels en prikkels. Gaandeweg wordt steeds meer duidelijk waarom de vader steeds vlucht en niet kan aarden op een vaste plek, omringd door anderen. Duidelijk wordt ook dat Tom in toenemende mate te lijden heeft onder het gedrag en de keuzes van haar vader.
Thomasin McKenzie is voor mij een openbaring in deze film: wat is zij naturel en wat is zij goed in staat om emoties over te brengen. De hunkering om op te groeien op een vaste plek, in een stabiele omgeving, en om ergens bij te horen, iets wat elk kind wil en nodig heeft, komt prachtig naar voren. Maar ook de liefde en loyaliteit van een kind jegens haar vader, en hoe dit kan botsen met het eerdergenoemde, komt pijnlijk treffend naar voren. Tegelijk besteedt de film aandacht aan het lot van veel Amerikaanse militairen die hun land hebben gediend en die achterblijven met, in dit geval, ernstige geestelijke problemen (posttraumatische stressstoornis), iets wat de laatste jaren langzaamaan (maar terecht) steeds meer aandacht krijgt. Ik kon daarbij niet goed inschatten of en, zo ja, in hoeverre Leave no trace ook gezien moet/kan worden als een aanklacht tegen de wijze waarop de Amerikaanse regering omgaat met zijn (ex)soldaten nadat zij het vaderland hebben gediend en gemankeerd achterblijven. De film geeft daarin geen inzicht: zo wordt bijvoorbeeld niet duidelijk wat de vader precies heeft meegemaakt en welke nazorg hem eventueel is geboden dan wel aangeboden.
Leave no trace kent een krachtig einde (alhoewel de geloofwaardigheid ervan voor mij enigszins discutabel is) en weet te ontroeren. Al met al een krachtige film, die bijblijft en door veel meer mensen gezien zou moeten worden.

Bijzondere en ook gedurfde film, die in zijn geheel toch ook wat licht aanvoelt (al zal de titel daar ongetwijfeld niet naar verwijzen). In Light as feathers staat de puber Eryk (Erik Walny) centraal, die opgroeit bij zijn jonge moeder, oma en overgrootoma in een klein dorp in Polen. De vader van Eryk is vrijwel niet in beeld en de relatie tussen Eryk en zijn moeder doet ongezond (symbiotisch) aan. Daar komt bij dat de moeder opvoedkundig nauwelijks in staat is om haar zoon belangrijke levenslessen te leren, want zij is emotioneel zelf nog een kind en vermoedelijk ook het nodige tekort gekomen in haar eigen jeugd. Eryk is ondertussen verliefd op een jonger buurmeisje en hun ongelijkwaardige relatie ontaardt in een zwangerschap, die de onderlinge relaties tussen betrokkenen onder grote druk zet.

Light as feathers snijdt pittige thema's (waaronder seksueel misbruik) aan en doet een poging om in zekere zin taboes te doorbreken, zeker gelet op de gesloten cultuur in Polen als het om dit soort zaken gaat, waarbij de invloed van de Katholieke kerk (al wordt daar nergens in de film expliciet naar verwezen) ongetwijfeld een grote rol speelt. Light as feathers slaagt er ook in om bepaalde patronen mooi zichtbaar te maken, zoals het patroon dat Eryk nauwelijks ruimte krijgt van zijn (claimende) moeder en dat hij op zijn beurt claimend omgaat met zijn buurmeisje. De (niet professionele) acteurs komen naturel over, waarbij het haast lijkt of zij zichzelf spelen en je getuige bent van enkele gebeurtenissen uit het leven van de hoofdpersonen.

Ik ben nog wel nieuwsgierig naar de symboliek achter de filmtitel. Ik kan mij niet voorstellen dat die slechts naar de ganzenveren uit de film verwijst. Het zachte dons levert dan wel weer een mooi contrast op met de harde, grauwe wereld waarin de hoofdpersonen leven en de harde manier waarop zij met elkaar (en de dieren) omgaan.

De nieuwe Sorrentino is een visuele stijloefening pur sang, maar niet memorabel. In Loro zien we ondernemer en politicus Silvio Berlusconi (een sterke rol van Toni Servillo) als mediatycoon, als aandeelhouder van AC Milan en, natuurlijk, als politicus en premier van Italië. Een echte plot ontbreekt en daardoor kan de film overkomen als saai en inhoudsloos. Dat is Loro echter niet: de rol van Toni Servillo als de (door de botox) eeuwig lachende maar geslepen boef Berlusconi, die lijdt aan grootheidswaanzin en die bijna krampachtig probeert om een jeugdig imago hoog te houden (en de ouderdom te negeren) is zeer vermakelijk. Dat geldt ook voor de rol van Riccardio Scamarcio (als de gluiperige pooier Sergio Morra) die er alles aan doet om in he gevlei te komen bij Berlusconi. Het levert beide lachwekkende, meelijwekkende en ergerniswekkende scenes op. Sorrentino weet daarbij knap de valkuil te vermijden om van Berlusconi een karikatuur te maken; dat was waarschijnlijk mislukt omdat Berlusconi min of meer al een karikatuur van zichzelf is. De cinematografie en goed gekozen score maken veel goed en je zou hier zelfs kunnen zeggen dat die het gebrek aan plot ruimschoots compenseren. Door alle schitterende beelden (laat dat maar aan Sorrentino over) en het eindeloze vrouwelijke schoon heen is ook de eenzaamheid en (emotionele) leegte te ontwaren die langzaamaan het leven van Berlusconi binnensluipt (of die er misschien al lang was, maar die hij probeert te verhullen of compenseren met zijn extravagante en uitbundige levensstijl). Dat laatste geeft de film uiteindelijk toch ook enige diepgang, waarbij met name twee scenes (één tussen Berlusconi en een meisje van 20 jaar dat hij probeert te verleiden en één tussen Berlusconi en zijn vrouw, die hem genadeloos de waarheid zegt) in het geheugen blijven hangen. Heel veel andere memorabele scenes kent Loro niet, waardoor de film uiteindelijk ook niet heel bijzonder is (maar zeker wel het zien waard).

Een aardige film, maar niet meer dan dat. Hollywood en homoseksualiteit in films gingen eerder zelden goed samen; het werd al snel ongemakkelijk en/of karikaturaal. Deze film, echter, zou daarmee (willen) afrekenen. Hoewel de film wat mij betreft gezien kan worden als een goedbedoelde poging om homoseksualiteit te normaliseren, schiet de film hierin jammer genoeg weer wat door. Het pleit voor de maker en het is verfrissend dat hij laat zien dat de homogemeenschap divers is en niet zoals de stereotypen die we vaak krijgen voorgeschoteld. In hoe zijn directe omgeving reageert op de geaardheid van Simon zit echter iets krampachtigs: iedereen vindt het zo normaal/vanzelfsprekend dat je zelfs niet zou mogen zeggen dat je het wel of niet had verwacht, zo lijkt het. En jammer dat een film die nu eens geen karikatuur wil maken van de homoseksuele hoofdpersoon, dit dan wél weer doet met diverse andere figuren in de film, zoals enkele leerkrachten (zoals ook door mrklm min of meer werd aangehaald. Dat was helemaal niet nodig geweest en de film had zelfs aan kracht kunnen winnen als dit achterwege was gelaten. Maar goed: er moet natuurlijk ook nog gelachen kunnen worden, zo zal men misschien hebben gedacht. En dat is soms ook wel gelukt; er zitten enkele heel grappige scenes in de film. Tot slot wil ik niet onvermeld laten dat ik bij enkele scenes ook echt geraakt werd, zonder dat het al te sentimenteel werd.