Opinions

Het ging niet goed met Martin Scorsese eind jaren zeventig. Een combinatie van depressies en veel cocainegebruik (waarbij oorzaak en gevolg door elkaar liepen) zorgden er voor dat hij er van uitging dat 'Raging Bull' zijn laatste film zou worden. Hij stak dan ook al zijn energie in deze biopic van bokser Jake LaMotta, een niet al te aangename man, zowel binnen als buiten de ring. Scorsese's vriend Robert de Niro speelde de hoofdrol met minimaal evenveel inzet als de regisseur. De Niro's gewicht in de film verandert 27 kilo van de (door de echte Jake LaMotta) getrainde bokser tot de enigszins aan lager wal geraakte nachtclub-entertainer die LaMotta na zijn sportcarriere wordt. De acteur nam er vier maanden de tijd voor middels een 'The Trip'-achtige rondreis langs de beste restaurants van Frankrijk en Italie. Mooi vak, dat acteren.

Vier keer hetzelfde verhaal, telkenmale door een andere verteller. Overtuigend wordt aangetoond dat getuigenverklaringen weinig waard zijn. De film moet vooral worden geëerd voor de manier waarop natuurlijk licht (onder andere door middel van spiegels) in de buitenscenes wordt gebruikt. De zon speelt zo een belangrijke rol. Net als de regen trouwens, die in grote zwarte druppels naar beneden valt.

Hitchcock's 'Rear Window' is de ultieme voyeurs-film. James Stewart observeert met zijn telelens de hele buurt, maar kan zelf geen onderdeel van de actie worden. Daarvoor stuurt hij er een uiterst sensueel opererende prinses Gracia van Monaco op uit. Vanuit de regiestoel zien hij en wij het drama zich ontwikkelen, waarbij het goed opletten is voor de kleinste aanwijzingen.

De eerste Amerikaanse Hitchcock legt het qua spanning af tegen de superieure beelden. Achterdocht, twijfel en gebrek aan zelfvertrouwen op een zinderende manier verbeeld. Niets is wat het lijkt: it's all in the mind, dummy.

Het epische film-genre is altijd goed voor veel prijzen. Met name de Academy of Motion Picture Arts and Sciences is altijd scheutig met hun Oscars als het lange films over historische figuren of gebeurtenissen betreft. 'Ben-Hur', 'Lawrence Of Arabia', 'Patton', 'The Deer Hunter', 'Gandhi', dat soort werk vinden ze mooi in Amerika. Je kunt je de moeilijke blikken bij The Academy voorstellen toen Warren Beatty met zijn eerste solowerk als regisseur koos voor het verfilmen van het verhaal van John Reed. Deze Amerikaanse journalist stond sympathiek tegenover de Russische Revolutie en de film maakt invoelbaar dat hij onmogelijk een andere kant had kunnen kiezen dan die van de revolutionairen. Lastig uit te leggen in de States, waar communisten-haat en -fobie met de paplepel worden ingegoten. Je kunt echter niet voorbij gaan aan de epische kwaliteiten van 'Reds', schitterend in beeld gebracht en ontdaan van valse sentimenten. Schoorvoetend werd besloten Beatty de Oscar voor beste regisseur toe te kennen. De meerwaarde wordt gecreëerd door het doorsnijden van de film met ooggetuige-verslagen over de tijd van de Russische Revolutie door zowel Amerikanen als Russen, waarvoor Beatty al in 1971 (tien jaar voor het verschijnen van 'Reds') begon met opnemen.

Een appartement heeft alleen maar een binnen en geen buiten. Het is dan ook niet toevallig dat Roman Polanski drie films maakte die in een appartement speelden, zoals 'Rosemary's Baby' en 'Le Locataire'. Alle drie gaan ze over iemand die langzamerhand een beetje gek wordt in zijn of haar hoofd. 'Repulsion', de eerste film die hij buiten Polen maakte blijft de beste. Hoofdrolspeler Catherine Deneuve lijkt een geheim van incest met zich mee te dragen en de spoken uit haar verleden komen tot leven in het Londonse huis van haar zus. De camera weet de kleine omgeving van de flat tot een horror-doolhof te maken en dagelijkse gebruiksvoorwerpen krijgen een beklemmende dramatiek.

Ik zei het al eerder: westerns zijn niet echt mijn ding, uitzonderingen daargelaten. Regisseur (en in dit geval ook producer) Budd Boeticcher zorgde voor een van die uitzonderingen. Hij benut het Cinemascope-formaat fenomenaal om dit gruwelijke verhaal van wraak met Randolph Scott, Lee van Cleef en James Coburn in de hoofdrollen neer te zetten. Het moet zeker een van de inspiratiebronnen van Sergio Leone (en dan met name 'Once Upon A Time In The West') zijn geweest.

Philip Kaufman’s ‘The Right Stuff’ (naar Tom Wolfe’s gelijknamige boek) neemt de space-race tussen de Verenigde Staten en Rusland als uitgangspunt voor een bijzonder vermakelijk en enigszins accuraat avonturenverhaal over testpiloten en ruimtevaarders. Het is zeker geen verfilmde documentaire -daarvoor hebben de scenarioschrijvers zich te veel vrijheden gepermitteerd-, maar dat komt de film alleen maar ten goede. Desondanks was het een flop in de bioscopen met een verlies van 6 miljoen dollar als gevolg. ‘The Right Stuff’ is een zit van ruim drie uur, maar daar krijg je wel memorabele scenes voor terug, zoals de woede-uitbarsting van Donald Moffat (als Lyndon B. Johnson) en de zoektocht naar Sam Shepard (als testpiloot Chuck Yaeger) na een mislukte snelheidsrecordpoging.

Criminaliteit, prostitutie, overspel, een jammerende moeder, moord, verkrachting en Alain Delon die zijn familie bij elkaar probeert te houden. Alles wat je hoopt en verwacht in een klassieke Italiaanse film komt voorbij in dit grootstedelijke vervolg op 'La Terra Trema'. Luchino Visconti werd door de censuur zo nu en dan gedwongen een extra donkere filter te gebruiken bij al te expliciete scenes, maar dat komt het drama wel ten goede. Ondanks de niet al te vrolijk stemmende verhalen ontvouwt Milaan zich als een prachtig decor, waarin het ook prettig kijken is naar Annie Girardot en Claudia Cardinale.

Een Citta Aperta of Open City is een stad waarvan de cultuurhistorische waarde zo hoog wordt geacht dat de strijdende partijen afspreken deze niet te zullen verwoesten met oorlogsgeweld. Dat is verrassend nobel van de Teutoonse horden en Italiaanse zwarthemden. Kom daar eens om bij die baardapen van IS. Roberto Rossellini gebruikte het desolate maar nog redelijk ongeschonden Rome als decor voor een rauw en bij tijden schokkend (de martelscenes!) neorealistisch drama. Dat moet hard zijn aangekomen in de bioscopen van 1945. Moeiteloos in twee delen online te bekijken.