Opinions

De italianen sloegen keihard terug binnen de na-oorlogse filmindustrie. Vittorio de Sica wist het naar opbouw hunkerende Zuid-Europa raak te treffen met zijn Fietsendief. Want, ja, we hebben het allemaal meegemaakt, mensen. Als je fiets gestolen wordt is dat uitermate kut. Hoofdpersoon Antonio verliest er ook zijn baan door en krijgt een flink pak slaag als hij zelf een onbewaakt rijwiel probeert te jatten. Wij toeschouwers kijken vooral door de ogen van zijn zoontje en dat is treurig en relativerend tegelijkertijd.

'Lásky jedné plavovlásky' is de heerlijke doorbraak-film van Milos Forman die op dat moment niet bevroed zal hebben welke roem nog allemaal op hem lag te wachten. Het vakmanschap van Forman is onmiskenbaar aanwezig in deze komedie. Hij laat de acteurs improviseren en in scenes op een dansvloer gaat iedereen zijn eigen gang zonder idee of ze wel of niet in het beeld van de camera zijn. De humor is mild, maar amusant en je wordt licht melancholiek van de film die schijnbaar uitstekend de sfeer tekent waarin de Praagse Lente van 1967 kon ontstaan.

De biopic: altijd een lastig filmgenre. Je moet een hoofdrolspeler hebben die op zijn minst de suggestie van een gelijkenis moet hebben met de geportretteerde. Als het een hagiografie wordt dan zit je met een saai eindproduct, als de hoofdpersoon totaal onsympathiek is dan is het lastig voor het publiek om zich ermee te identificeren. Maar als je dan toch moet kiezen dan maar liever het levensverhaal van een klootzak dan van een heilig boontje.

Musical-en theaterregisseur Bob Fosse verfilmde in 1974 het leven van standup-comedian Lenny Bruce onder de titel ‘Lenny’ (goed gevonden) en Bruce was best een naar mannetje. Toch maakt Fosse er een meeslepende film van door hoofdrolspeler Dustin Hoffman dicht op de huid te filmen en het verhaal net niet te expliciet te vertellen. En passant krijg je een fraai inkijkje in de dubbele moraal van de Verenigde Staten.

Mikheil Kalotozov's 'Letyat Zhuravi' sloeg behoorlijk aan in het Westen (onder meer een Gouden Palm). Het is dan ook een genot om naar hoofdrolspeelster Tatyana Samojlova te kijken die met haar geliefde langs de rivier dwaalt. Het geluk duurt niet lang, want als soldaat legt hij het loodje op het slagveld. Cameraman Sergey Urusevsky is de ware ster van deze film. De manier waarop hij de actrice volgt door de volksmassa die de van het front terugkerende soldaten vormen is adembenemend.

Rainer Werner Fassbinder maakte in zijn veel te korte leven (1945-1982) een bizar aantal films, waarvan een aardig aantal de moeite van het terugkijken meer dan waard is.
Zijn artistieke hoogtepunten zijn de TV-serie ‘Berlin Alexanderplatz’ en de zogenaamde ‘Deutschland-trilogie’, waarvan ‘Die Ehe Der Maria Braun’ de eerste en ‘Lola’ uit 1981 de laatste was. Verwarrend is wel dat deel twee (‘Die Senhsucht der Veronika Voss’) pas na ‘Lola’ in de bioscoop verscheen.
De drie films draaien om de manier waarop gewone Duisters de jaren van opbouw na de Tweede Wereldoorlog ervoeren.
In ‘Lola’ gaat het over een bouwinspecteur die in een door corruptie geteisterd stadje de wederopbouw in goede banen moet leiden. Hij raakt echter in de ban van een zingende prostituée en verliest al zijn decorum en waardigheid, een verhaallijn die ook al in Josef von Sternberg’s ‘Der Blaue Engel’ (1930) te herkennen viel. Beide films zijn dan ook gebaseerd op het Heinrich Mann’s boek ‘Professor Unrat’.
Fassbinder tovert met extatische kleurstelling. Met name het rood in het bordeel is roder dan je ooit hebt gezien. Het spreekt voor het charisma van hoofdrolspeelster Barbara Sukowa dat zij desondanks in die omgeving van het scherm spat en het is begrijpelijk dat de keurige bouwinspecteur (Armin Müller-Stahl) als een blok voor haar valt.

Briljant vormgegeven flamboyante film van Max Ophuls. In 2008 in alle pracht gerestaureerd. Het nogal onstuimige leven van gezelschapsdame Lola Montez (of Montes, zoals in de film) wordt vergeleken met een circusvoorstelling. De camera beweegt tussen de vele extraverte figuranten door de piste. Via flashbacks zien we haar avonturen en avontuurtjes en de maatschappelijke turbulentie die deze veroorzaakten.

Wederom een topfilm van Billy Wilder. Dit keer met de introductie van een nieuw fenomeen: de onsympathieke hoofdpersoon. In dit geval een mislukte schrijver met een drankprobleem. Op het eind lijkt hij zijn demonen te hebben overwonnen. En gij geleuft da?

"Is het een Fraaanse film?" is een vaak gestelde vraag bij ons thuis. Fraaanse films lopen in tegenstelling tot Amerikaaanse films altijd slecht af. En zijn gemiddeld meestal beter. Maar hoewel de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw veel fijne films van regisseurs als Blier, Chabrol, Lelouch, Rivette en Tavernier voortbrachten zijn er toch maar teleurstellend weinig daarvan die de tand des tijds echt hebben doorstaan. Maurice Pialat was een interessante regisseur die rauwe films maakte (met veel handheld camera-werk) en ook zijn 'Loulou' met een constant dronken Gerard Depardieu (het zal wel method-acting zijn geweest) is niet een ongekend meesterwerk. Ik neem de film toch maar op in mijn lijst van filmklassiekers, al was het alleen maar om eer te bewijzen aan al die Fraaanse films die in ieder geval zo lang ze duurden bleven boeien. Oh ja, ook 'Loulou' loopt niet echt goed af, maar daar denken de personages in het verhaal misschien heel anders over.