Opinions

John Cassavetes neemt een unieke plaats in binnen de Amerikaanse filmwereld. Onafhankelijk opererend buiten de gebruikelijke Hollywood-kanalen staat hij vooral bekend als een acteurs-regisseur. En inderdaad: hij is er een in meester om zijn personages volkomen naturel over te laten komen. Dat is des te opmerkelijker wanneer je zijn (vaak ondergewaardeerde) revolutionaire camerawerk in ogenschouw neemt. De lens zit de acteurs werkelijk op de huid en bevindt zich in 'Faces' midden in de scenes, alsof je als kijker mede-acteur bent. Ongemakkelijk en meeslepend.

Ingmar Bergman bedoelde 'Fanny Och Alexander' als zijn afscheidswerk en zo ziet het er ook uit. Alle thematiek uit zijn vorige films komt aan de orde enm wordt bekeken door de ogen van het kind Alexander die je niet anders kunt bekijken dan een jeugdversie van de regisseur zelf. Alle emoties die een kinderleven kunnen domineren passeren de revue: familiegeluk, verbazing over het gedrag van volwassenen, angst, opstandigheid, fantasie, ontluikende sexualiteit. Kortom: 'Fanny Och Alexander' is een ware tour-de-force die het beste bekeken kan worden in de uitgebreide televisie-versie van ruim 5 uur. Ook daarin komt het gebruikte kleurenpalet (van uitbundig in het gelukkige deel van het verhaal tot zeer grijs in het angstige deel) uitstekend tot zijn recht.

Nog altijd een worstelend thema: hoe laat je een breed publiek kennis maken met moeilijke kunst? Walt Disney wist in 1940 volle zalen te trekken met muziek van Stravinsky. Geen muzikale consessies en zelfs een verplichte pauze. Ik bedenk zelf nog steeds mijn eigen tekenfilm bij muziek die ik in eerste instantie niet helemaal snap en geloof me: het helpt. Van begin tot eind fantasia-tisch. Duh.

Russ Meyer maakte hele slechte films en in principe is 'Faster, Pussycat! Kill! Kill!' daar geen uitzondering op. Het verhaal van deze sexploitation-movie is belachelijk, het acteren superslecht en de manier waarop het vrouwenlichaam wordt gebruikt om de aandacht vast te houden lijkt op misogynie. En toch: het werkt. Uiteindelijk zijn het de mannen die de grootste sukkels zijn in deze 'Thelma & Louise' avant-la-lettre. De popmuziek-connectie ligt er ook dik boven op (met bijv. The Cramps die de titelsong van The Bostweeds coverden) en onwillekeurig vergaap je je toch aan de rondborstige heldinnen die daarvoor geen siliconen nodig hadden. Het valt allemaal net de goede kant op en levert zonder meer Meyer's beste werk op.

Voor 'Fitzcarraldo' keerde Werner Herzog terug naar Zuid-Amerika, waar hij tien jaar eerder 'Aguirre, Der Zorn Gottes' had opgenomen. Ook nu weer speelde Klaus Kinski de hoofdrol en ook nu weer werd het een uitputtingsslag, zowel fysiek als mentaal. Een belangrijk deel van de film bestaat uit de quasi-Sisyphus kwelling van het daadwerkelijk over een berg takelen van een boot. De grootste kwelgeest was echter hoofdpersoon Kinski die dusdanig het bloed onder de nagels haalde van de rest van de filmcrew dat één van de figuranten zich spontaan bij Herzog meldde met de vraag of de regisseur het erg zou vinden indien hij Kinski een kopje kleiner zou maken. Herzog weigerde, maar puur en alleen omdat hij eerder al afscheid had moeten nemen van Jason Robards en Mick Jagger uit de cast. Al met al zinderen de (in)spanningen op het scherm en resulteerde alles naast het indrukwekkende 'Fitzcarraldo' in de geweldige making-of-documentaire 'Burden Of Dreams'.

Bob Rafelson's 'Five Easy Pieces' betekende in 1970 de definitieve doorbraak voor Jack Nicholson (een jaar na zijn ondersteunende rol in 'Easy Rider'). Het bleek achteraf ook het 'finest hour' van Karen Black die de vriendin van Nicholson's personage Robert Eroica Dupea speelt. Zijn tweede voornaam toont al aan dat hij van bijzondere komaf is en dat er door zijn ouders nogal wat van hem werd verwacht als muzikant. Verder dan vijf simpele pianostukken van Chopin, Bach en Mozart komt zijn carriere echter niet. Dit gevecht tegen verwachtingen en de frustratie daarover doet Nicholson soms overkoken, zoals in een beroemde scene over een chicken sandwich.

Lloyd Bacon's 'Footlight Parade' is een hoogtepunt binnen de musical-en dansfiilms uit de jaren dertig met name dankzij de geweldige choreografieën van Busby Berkeley, zoals het adembenemende waterballet. Kekke pakjes ook.

Bizar, vervreemdend, genant, waanzinnig, grensverleggend. Een film die nooit gemaakt had mogen worden, maar nu deze toch gemaakt is kun je maar beter kijken.

Vier jaar voor zijn grote internationale doorbraak met ‘Narayama Bushiko’ maakt Shohei Imamura een droge en verontrustende film over een seriemoordenaar, gespeeld door zijn bijna vaste hoofdrolspeler Ken Ogata.

Imamura daalt diep af in de krochten van de Japanse samenleving, waar nog maar weinig ridderlijkheid en respect voor rituelen bestaat. In ‘Fukushu Sura Ware Ni Art’ (Vengeance Is Mine) groeit de hoofdpersoon op voor galg en rad, eerst als fraudeur, daarna als dief en daarna als koelbloedige moordenaar, zichzelf verstoppend in bordelen en kroegen.

De inventieve vertelstructuur (switchend tussen heden en verleden) houdt de aandacht van de kijker ten volle vast. De sfeer van gewelddadigheid en seksuele frustratie borrelt voortdurend van het scherm. Een ongemakkelijke, maar bijzonder boeiende kijkervaring.

Spencer Tracy is boos...heel boos op hele boze mensen in deze eerste Amerikaanse film van Fritz Lang. Verplichte kost voor veel inwoners van Steenbergen, Geldermalsum, Woerden, Pannerden en andere bruine gaten van Nederland. Boosheid en domheid zijn ingrediënten voor een bijzonder ongelukkige cocktail. Nothing's changed really.