Rashômon (1950)

Ik had de film 7 jaar geleden al een keer gezien. Tijd voor herziening en het is me nu beter bevallen. Wat meer filmervaring zal misschien wel geholpen hebben. Ik blijf erbij dat de uitvoering ondertussen al niet meer bij tijds is, maar het idee staat er wel. Er bestaat ondertussen zoiets als het Rashomon-effect, maar bij al die voorbeelden is het duidelijk dat amper begrepen werd wat regisseur Kurosawa bedoelde. Waar de meeste films of series die het Rashomon-effect gebruiken zich vooral richten op de uiteindelijke waarheid, was Kurosawa het vooral erom te doen dat elke versie van bepaalde feiten gekleurd is door de verteller. De film draait dan ook om 4 getuigenissen rond dezelfde gebeurtenissen. Elk van hen geeft de feiten weer, maar zo verdraaid met de eigen ervaring maar ook met de intentie om er zelf beter uit te komen. Om het gezicht niet te verliezen. Feiten worden anders gekleurd of soms zelfs weggelaten. Als kijker ben je ook gefascineerd om te volgen wat er nu gebeurd is. Het draait over amper 2 mannen en 1 vrouw en toch is het niet klaar helder wat er juist is voorgevallen, net door die verschillende versies. Ook al zijn de vertolkingen niet altijd even fris zullen we maar zeggen, zijn de karakters ook weer niet zwart-wit. Door de verschillende verhaallijnen, leer je ook de verschillende kantjes van die personages kennen. De setting van de globale verteller (met de getuige) van de mannen die schuilen voor de regen, is wel mooi gedaan maar af en toe stoort het ook. Het zal als buffer gediend hebben voor de verschillende verhalen, maar breekt daardoor ook wel de film teveel. Een goeie film dus die me beter beviel dan de eerste kijkbeurt. Maar vooral qua idee en uitwerking goed, maar qua acteerwerk en enkele andere minpunten wat verouderd.

Derde Kurosawa. Als regisseur niet meteen mijn favoriete keuze, maar met zo'n status vraag je er bijna om om wat meer te zien van deze naam. Rashômon was daarbij een film die opeens op mijn pad verscheen, en dan wordt het me wel makkelijk gemaakt om de film even mee te pakken. Ik vond het in ieder geval wel een voldoende waard. Rashômon is een film die niet al te moeilijk is om te ontrafelen, maar niettemin waardeer ik de vertelstructuur van Kurosawa. Het verhaaltje wordt door perspectieven van verschillende personages verteld die allemaal hun eigen beeld zien. Daarmee heeft de film een onderliggende boodschap, en neemt een kijkje in het rechtssysteem. Uiteindelijk komt het er op neer dat je iemand op z'n woord moet geloven. Toen was bewijs geen grote zaak. Het valt moeilijk te ontkennen dat een film als deze een bepaalde status heeft, maar ik vraag me alleen af waarom. Buiten de geweldig opgebouwde setpieces en redelijk vertelstructuur kan ik weinig ontdekken dat deze film briljanter moet maken dan andere, soortgelijke films. Misschien omdat deze film een vorm van fantasie aanneemt na een tijd, maar ik kan het me niet voorstellen. Ik krijg het gevoel dat de status van deze film enkel zo is omdat het door Kurosawa is geregisseerd. Het ziet er aardig uit, wordt redelijk in beeld gebracht, maar daar eindigt het ook weer. Het acteerwerk maakt me nog steeds horendol ondanks de duidelijke passie van de cast, en het redelijk open einde weet verder weinig verandering te brengen. Aardig voor wat het is, maar naar mijn mening absoluut niet veel groter dan soortgelijke verhalen en producties. Het mooiste aan deze film is waarschijnlijk de half afgebroken tempel in de stromende regen. Geweldig en overdonderend, maar verder geen film die een grote, blijvende indruk bij me gaat achterlaten.

Het was jaren terug dat ik deze film voor het laatst had gezien. Ik herinnerde met het fantastische camerawerk en het theatrale irritante acteerwerk en ik vond de inhoud ergens raar met vier verschillende verhalen over dezelfde gebeurtenis. Nu, jaren later staat dat camerawerk nog overeind, maar vind ik het acteerwerk best meevallen en kan ik veel meer chocola maken van die vier verhalen, snap ik waarom er vier verschillende zijn en ook durf ik wel te zeggen wat zo ongeveer de waarheid moet zijn geweest. Misschien toch die rijpere leeftijd die ik nodig had. En de vele films van Japanse makelaardij die me ook wel iets meer zeggen over dat land, de cultuur, het eergevoel dat zo belangrijk is. Vond ik Mifune voorheen nog vreselijk met zijn overdreven geschreeuw, nu mag ik de beste man wel. En eigenlijk ook wel meer dan dat. Het charisma dat hij heeft is al voldoende om een film te dragen. En dat doet hij ook, elke scène met hem is een genot. Eigenlijk is alleen die vrouw wat ergerlijk met haar geschreeuw en zelfs dat valt mee. De overige acteurs zijn er dan vooral om de regisseur en zijn plot te helpen. Dit is geen Godfather als het gaat om diepe psychologie maar hier zijn de ideeën belangrijker. Visueel blijft dit ding geweldig, soms ook met die pompeuze muziek eronder. Sowieso hoe de drie locaties worden gefilmd, met de flash backs met zwierend camerawerk (dat éne shot hoe de focus zo draait van de ene op de andere persoon), de scènes in de rechtbank statisch en de scènes bij de poort daar ergens tussenin. Geen idee of Kurosawa daar echt nog iets mee bedoelt maar ik houd er wel van dat elke plek en tijd zijn eigen stijl heeft. En toch uiteindelijk was het vooral een openbaring te snappen waarom er vier verhalen worden verteld, waarom men zichzelf beschuldigt. Eindeloos boeiend. Verhoogd naar 4,5*.