Log

Het eerste deel van de film speelt in Mumbai af en ofschoon de stad vuil en overbevolkt is, is de wijze van in beeld brengen altijd poëtisch en ofschoon de verhaallijnen eenvoudig zijn – de drie verpleegsters van wie het verhaal wordt verteld hebben alle drie zo hun moeilijkheden in het leven c.q. de liefde – en er veel over banale zaken wordt gesproken raakt het wel de kern van het leven en is het uitgesprokene vaak toch filosofisch zoals “Mumbai wordt de stad van dromen genoemd. Ik noem het de stad van illusies” en als de jongste zegt niet te kunnen trouwen met een man die ze niet kent zegt de ander “ook bekenden kunnen op een dag vreemden voor je zijn”. De jazzy muziek op de achtergrond maakt het helemaal af: dit is een poëtische film die zelfs het alledaagse een transcendente aura geeft.

De film trekt je als een ASMR-ervaring (in de stad regent het in dat verband de hele tijd) telkens weer naar binnen en het tweede deel waar ze zijn teruggekeerd naar het platteland trekt dat door naar een mystiek zoals ik die van sommige Thaise films ken, hetgeen ook de ruimte geeft voor een soort hallucinatie die Prabha tegelijk juist wakker maakt. Het maakt ook duidelijk dat de regisseur een vrouw is want de film gaat er in feite over dat de vrouwen zichzelf ontdekken waarmee ze zich innerlijk bevrijden zelfs als de samenleving nog patriarchaal is. Maar de feministische boodschap stoort niet: de film is subtiel en hypnotiserend en weet stilletjes zowel van het leven van de vrouwen als van de film als medium een kunstwerk te maken.

Toen ik een jaar of 13 was las ik in OOR’s Popencyclopedie dat 13-jarige jongens de band geweldig vinden. Dat was misprijzend bedoeld maar ik herkende me erin: ik was 13 en voor mij was Led Zeppelin een openbaring van een magische muzikale wereld en ik ben altijd fan gebleven. Dus als oude fan wilde ik deze documentaire zien en hij stelde me zeker niet teleur.

De eerste helft gaat over de ontstaansgeschiedenis van de band – waar ik nauwelijks iets van af wist – zodat ik leerde dat rock ‘n’ roll Jimmy Page verliefd maakte op de electrische gitaar, dat hij al op 14-jarige leeftijd een veelgevraagd sessiemuzikant was maar na een tijdje moe werd van de te spelen muzak, de kans kreeg bij The Yardbirds te komen en na het vertrek van Jeff Beck de leadgitarist werd, dat John Paul Jones uit een vaudeville-cultuur komt en de orgel in de kerk speelde maar zelf het geluid van de bas uit de jukebox wilde maken en eveneens een succesvol sessiemuzikant werd, dat Robert Plant de bluesmuzikant Sonny Boy Williamson als voorbeeld had, de blues met eigentijdse psychedelica mengde zonder succes, dat John Bonham onder meer geïnspireerd werd door jazzdrummer Gene Krupa en het geluid van de drummers van James Brown, zich voegde bij Robert Plant maar ook gezamenlijk geen succes vonden. Dan voegt John Paul Jones zich bij Jimmy Page – twee professionele muzikanten die alle genres beheersten – die Terry Reid als zanger wilde maar die had net een solocontract getekend: Terry beveelde Robert Plant van de band Obs’ Tweedle aan en Robert haalde op zijn beurt John Bonham weer binnenboord.

The rest is history want toen ze samenspeelden gebeurde iets magisch: alle vier muzikanten voelden dat hun gezamenlijke energie en creativiteit hun leven zou gaan veranderen. Als The Yardbirds oefenden ze nog even hun nieuwe muziek voor een publiek in Zweden, namen daarna het eerste album op, tekenden bij het Amerikaanse label Atlanta om het uit te brengen waarbij Jimmy Page erop stond dat ze geen singleband maar een albumband waren – reeds als sessiemuzikant stak hij boven de rest uit omdat hij wist wat hip en wat niet meer hip was – besloten de naam te wijzigen in Led Zeppelin en veroverden ze eerst de VS en daarna Engeland. Met het tweede album werden ze echt groot waarop de documentaire tamelijk abrupt stopt, nu het verhaal hoe de band ontstond en groot werd is verteld.

Als fan heb ik genoten, zowel van de muziek als van het verhaal wat in wezen neerkomt op het succesverhaal van veel rockgroepen: sterk verschillende individuen met verschillende muzikale achtergronden die op zichzelf nauwelijks een carrière van de grond kregen weten hun talenten te bundelen waardoor er iets unieks en iets magisch ontstaat. En wat het genot van de muziek van Led Zeppelin voor bij altijd viervoudig heeft gemaakt: tegelijk hoor je alle vier muzikanten afzonderlijk de sterren van de hemel spelen (hetgeen een doel was van Jimmy Page) en op elkaar reageren. Wel is de documentaire ook een eerbetoon aan de band en hun vier leden met veel muziek zodat als je niet zoveel met die muziek hebt de documentaire een lange wat vermoeiende zit zal zijn.

Longlegs vond ik heel goed dus deze nieuwste van Perkins wilde ik daarom ook meepikken ondanks de wat negatieve kritieken. Ik hoopte op tenminste een fijne horrorsfeer maar die is er niet echt, hetgeen ermee te maken heeft dat het een slasher-film is (geen psychologische horror) en je niet goed weet of het getoonde eng of grappig is bedoeld. In ieder geval is de horror niet echt eng en de humor niet echt grappig. Het bijkomende of onderliggende verhaal over de tweelingbroers is niet erg geloofwaardig en uiteindelijk niet eens zo relevant omdat ieder ander die de aap zou hebben gevonden ook alle dodelijke incidenten zou hebben kunnen bewerkstelligen want veel logica in wie de aap doodt is er niet: de film is vooral een soort ’99 manieren om gewelddadig om het leven te komen’. Het metafysische thema van de willekeur en de aard van de sterfgevallen – als alles een ongeluk is is niets een ongeluk – wordt niet uitgewerkt; het psychologische thema dat elke zoon een stukje horror van z’n vader meekrijgt is wel een beetje uitgewerkt. Uiteindelijk is de film – de moraal van het verhaal – een viering van de banaliteit van de dood: iedereen gaat dood, dus laten we dansen. Al met al weet de film nog net voldoende vermakelijk te zijn om een onvoldoende te vermijden.

Er is misschien een idee achter de beelden en muziek van de film te destilleren – de universele hang van de jeugd naar dansen, zingen en de geboortegrond verlaten om elders een beter leven te zoeken met uiteindelijk ook weer ouder en wijzer, gelijk Odysseus, naar huis terugkeren – maar het gebrek aan verhaal en dialoog maakt de film toch bovenal een lange reeks random beelden van 25 jaar China die heel even interessant zijn bij wijze van een soort documentaire maar die ook snel gaan vervelen bij gebrek aan verhaal of dialoog waardoor je zelfs de twee ‘hoofdpersonen’ nauwelijks leert kennen.

Meestal mijd ik Nederlandse films een beetje want Nederland is geen groot filmland (België misschien wel) zodat ik het een gek soort patriottisme vind om ze te bezoeken, maar de trailer sprak me aan zodat ik besloot de film te willen zien. En ik werd niet teleurgesteld: de film is aldoor intelligent en interessant. De film is enigszins een survival-avontuur in de bergen, maar minstens zo spannend en zeker belangrijker is de psychische spanning tussen vader en zoon, welke onderlinge irritaties zich lijken te ontladen tot een strijd op leven en dood waarbij de film zowel verrassend als geloofwaardig weet te blijven. Daarbij is de film meesterlijk gefilmd en gemonteerd waardoor zowel de majesteuze, onherbergzame nauur van het berglandschap als de emoties en psychische strijd bijna voelbaar zichtbaar zijn gemaakt waartoe het medium film bij uitstek geschikt is. Kortom, ik vind het een hele goede film die niet zou hebben misstaan als Nederlandse inzending voor de Oscars.

De film gaat over drie echtparen die voortdurend afspreken om met elkaar te eten, maar er komt telkens iets tussen – eerst misverstanden, maar daarna vooral dromen en plotuitstapjes die hun corruptie tonen terwijl maoïstische rebellen het gemunt hebben op de ambassadeur van Marinda (welk fictief land me herinnert aan het lied Deutschland Kommt Gebräunt Zurück van de meest geniale popgroep die niemand kent: Palais Schaumburg), het leger in en uit loopt en een priester de tuinman wil worden. Het ‘surrealisme’ van Buñuel – de film zit vol Freudiaanse elementen als misverstanden, dromen (zelfs dromen in dromen) en oudermoord – zal vol betekenis zitten, maar ik heb er niet veel ‘dieps’ uit kunnen halen; het verhaal zelf is niet erg interessant of het interessante moet juist zijn dat het plot nergens toe leidt en er hooguit een soort eindeloze running gags zijn en de film bovenal zelf de onlogische droomlogica volgt hetgeen het plot vaak wat absurdistisch maakt.

De film deed me denken aan Quand Vient l'Automne (2024) hetgeen immers ook een misdaadmysterie is dat zich afspeelt op het Franse platteland waar men paddestoelen (champignos) in het bos plukt en waar het ook om (seksuele) geheimen gaat waarbij je als kijker in eerste instantie 1-0 achter staat omdat je niet weet wat de anderen al weten als het hoofdpersonage na vele jaren leven in de stad terugkeert in het dorp. Terwijl het plot zich ontvouwt, wordt de film echter steeds absurder: de film combineert het genre van de serieuze misdaadthriller met een soort seksklucht die steeds absurder wordt en je net als het hoofdpersonage dat ’s nachts in bed bezoek krijgt van de politierechercheur niet meer weet of wat er allemaal gebeurt nog enigszins geloofwaardig is. Maar omdat het zo bevreemdend is – terwijl de film toch ook serieus is en de onderdrukte seksuele verlangens op het platteland op de kaart zet – is de film verrassend en interessant waarbij de film ook als thriller vermakelijk is.

De documentaire laat zien dat Trump van z’n vader leerde dat je moet winnen om iemand te zijn en om in ieder geval het respect van z’n vader te krijgen en dat hij van z’n advocaat Roy Cohn de winnende strategie leerde: geef je fout of verlies nooit toe en val je tegenstanders nog harder aan. Het interessante is dat dit helemaal niet veel zakelijk succes opleverde: Trumps zakendoen was een fiasco. Maar z’n agressief-narcistische strategie bleek wel heel geschikt om zichzelf te verkopen waarmee hij later ook de verkiezingen wint. Zoals de titel aangeeft, gaat de documenatire over Trumps ‘onmogelijke’ herverkiezing die mogelijk was omdat Trump zichzelf niet kan of wil zien als verliezer en dus nooit opgeeft, z’n verlies niet eens kan toegeven (resulterend in de bestorming van het Capitol). Dat laatste kan waar zijn, maar z’n herverkiezing heb ik nooit als onmogelijk geacht (alleen linkse mensen kunnen denken dat het volk niet op een veroordeelde crimineel zal stemmen), maar altijd als waarschijnlijk geacht want de ‘aanvallen’ op Trump versterken alleen maar zijn ‘selling point’ dat de ‘elite’ hem gevaarlijk acht voor hun macht.

Trumps zelfperceptie en presentatie doet me denken aan de Amerikaanse rapcultuur, waar de rapper zichzelf op de borst slaat en dat z’n enige boodschap is, en is in feite de oeroude oplichterswijsheid of vrouwenverleidkunst: om succesvol/rijk te worden moet je succesvol/rijk ogen. Het gaat om de perceptie van succes en de mensen die jou niet als winnaar zien – de ‘elite’ die erdoor heen prikt – is de vijand, waarmee Trump alle ‘losers’ achter zich schaart want als Trump wint winnen zij ook, in ieder geval in hun perceptie. Trump ondermijnt de democratie maar tegelijk heeft hij beter dan z’n politieke concurenten begrepen hoe de democratie in de VS werkt: het gaat niet om goede dingen voor de mensen willen en beloven maar om jezelf als winnaar te presenteren (ik denk dat Trump – net als eerder bv. Poetin – het nieuwe tijdperk van ceasarisme inluiden, hetgeen ook Trumps bewondering voor mensen als Poetin verklaart).

Ofschoon de film op lichte wijze een Lynch-feel heeft, is het in wezen een recht-toe-recht-aan neonoir-film (met een amateur-detective die een (moord)mysterie wil oplossen en met de zangeres als de femme fatale die z’n onderzoek compliceert) dat zeker niet slecht is maar ook niet heel bijzonder. Het verhaal is niet eens verwarrend. De film neigt soms naar het lachwekkende in z’n karikaturale personages en toneelspel en ontleent z’n legendarische status vooral aan de freaky psychopaat die gewelddadige seks combineert met ontroering door Amerikaanse smartlapliedjes als Blue Velvet.

De ‘strandbeesten’ van Theo Jansen zijn als mechanistische imitatie van grote, dierlijke wezens indrukwekkend, maar zoals Jansen als kunstenaar nogal pretentieus is in de zin dat hij hoopt dan anderen na zijn dood z’n werk nog honderden jaren zullen voortzetten is ook het idee erachter pretentieus: hij hamert erop om zijn knutselen op te vatten als een evolutionair proces (leren door vallen en opstaan) met als doel dat z’n kunstwerken zichzelf in stand kunnen houden waarmee ze in feite echte levende wezens zijn geworden. Dat lijkt me een onhaalbare droom maar hij heeft misschien gelijk dat kunst ontstaat als werkelijkheid en droom zich mengen.