Opinions

Kimi is een psychologische thriller met Zoë Kravitz in de hoofdrol. Na een vervelende ervaring lijdt zij aan agorafobie en is niet bij machte ook maar een voet buiten de deur te zetten. Uiteraard verricht zij thuiswerk en is een kei in digitale technologie. En net als in andere films met vergelijkbare bouwstenen (bijvoorbeeld in het recente The Woman in the Window (2021) meent zij een misdaad te hebben waargenomen.

Het script dat dus om een mysterieuze misdaad draait maar nauwelijks een verrassing bevat en enkele belachelijke wendingen kent, is van David Koepp. Een begenadigde scriptschrijver die hier weinig opzienbarends produceert. Gelukkig staat regisseur Steven Soderbergh aan het roer. Hij pompt genoeg visueel spektakel in de film om de spanning nog enigszins op een solide niveau te brengen en te houden. Het camerawerk is van Soderbergh zelf. Heel effectief werkt het gebruik van de handcamera om de paniekerige angst en de wanhoop van Zoë grijpbaar te maken.

Kimi is dan wel geen verrassende film, maar is ook niet echt een saaie film. Als gezegd, visueel ziet de film er prima uit. Een andere positief element is het energieke en overtuigende acteerwerk van Zoë Kravitz. Met de sfeer in de film is ook weinig mis. Die is (logischerwijs) beklemmend en sluit goed aan bij de ervaringen van de meeste kijkers in de coronatijd. De onaangename gewaarwording die hoort bij het kijken naar een psychologische thriller stak bij mij in ieder geval met enige regelmaat de kop op.

En zo is Kimi zonder een verrassend verhaal toch een vermakelijke film.

Met Kinds of Kindness keert regisseur Yorgos Lanthimos samen met zijn coauteur Efthymis Filippou na de meer publieksvriendelijke films The Favourite (2018) en Poor Things (2023) terug naar zijn minder toegankelijke wortels. Hoewel beide films evenals Kinds of Kindness met veel experimentalistische grepen zijn doortrokken, absurdistisch gekleurd zijn en een bepaalde asociale grofheid etaleren, zijn ze helderder van toon en lichter verteerbaar. De drie episoden waaruit Kinds of Kindness bestaat alsmede de personages die de episoden kleuren, zijn een graadje abstracter en een graadje lastiger te duiden.

Emma Stone speelt Liz. Of misschien speelt ze een persoon die doet alsof ze Liz is. Wie zal het zeggen. Ze houdt ergens in de film een monoloog over honden en autoriteit, honger en vertwijfeling, genoegzaamheid en inzichtelijkheid. Hoewel de monoloog in het licht van de film redelijk te begrijpen valt, spreidt de monoloog een hoog rariteitsgehalte tentoon. Het is een van de talrijke momenten tekenend voor de behoorlijk abstracte en hoogst absurdistische inhoud van de film. Ondanks de vaak ongrijpbare en onwezenlijke toonzetting, slaagt Lanthimos er trouwens wonderbaarlijk wel in om steeds weer een brok menselijkheid in zijn personages door te laten schemeren. Kinds of Kindness is geen film die wars is van emoties. Ook al ligt dat misschien wel voor de hand omdat de verhalen en de personages daar niet expliciet op inzetten.

In de eerste episode gaat het om ondergeschiktheid en zelfbeschikking. Controle wordt uitgeoefend. Manipulatie wordt bedreven. De personages spreken monotoon. Dialogen klinken bijna alsof ze worden opgelezen. Alsof de personages proberen zich als normale mensen te gedragen, terwijl ze dat niet zijn. Alsof de personages een afgeleide vorm van de mens zijn. Een ingestudeerde versie die raakt aan het menszijn maar het wezen net niet weet te treffen.

De hoofdrollen in dit eerste fascinerende verhaal zijn voor de ondergeschikte Jesse Plemons en zijn chef Willem Dafoe. Plemons zet met overtuiging een man neer die zich uit angst en waarschijnlijk ook uit een gegroeid gevoel van gemakzucht afhankelijk opstelt en zich voegt naar de nukken van zijn baas. Dafoe is geweldig en speelt heerlijk arrogant en emotieloos. Het is pijnlijk om de lijdzame situatie te aanschouwen maar ook verrekte fascinerend. Het verhaal heeft wat mij betreft aansluiting met soortgelijk gedrag in de samenleving van nu waarin (met name door de vloek van de sociale media) wordt voorgeschreven wat de leden moeten denken en voelen.

De tweede en derde episode zijn even fascinerend en werpen dezelfde thema’s op. Met Stone, Plemons en Dafoe als de vertolkers van de belangrijkste personages maar wel steeds in een andere rol. Ook de tweede en derde episode vertellen bizarre verhalen die bijzonder goed vermaken terwijl ze intrigerend kritisch zijn over de oprechte intenties van de personages. Er worden vragen opgeworpen die de verhaallijn prettig prikkelen.

Het is genieten. Er zijn happy endings met een bittere nasmaak. Er is controle die omslaat in geweld. Er is treurnis gevolgd door een uitbundige dans. Van die dingen. Absurd is het zeker. Scherp ironisch ook. Verontrustend af en toe. Onbehaaglijke klanken van de componist Jerskin Fendrix begeleiden het geheel. Ruimtelijk camerawerk behoedt de kijker voor teveel benauwenis. En ondertussen is het gewoon genieten geblazen. Kinds of Kindness is een geweldige film.

Een wereldberoemde film. In 1933 was de film meteen al zeer succesvol en dat is zo gebleven. Toen de film uitkwam bracht hij in het eerste weekend maar liefst 90.000 dollar op. Dat bedrag klinkt belachelijk laag, maar in 1933 was het een recordbedrag.

Een klassieker dus. Skull Island, de blonde schone met de afsgrijselijke gil en natuurlijk de scènes met de grote aap in New York. Het beeld van de grote gorilla bovenop het Empire State Building met in zijn hand de blonde schone, zal een ieder wel bekend zijn.

De stop-motion effecten die King Kong tot leven brengen, ogen hedentendage uiteraard gedateerd, maar konden mij ook nu nog bekoren. De aap beweegt wat houterig en zijn gelaatsuitdrukkingen zien er wat onbeholpen uit, maar het geduldige vakwerk zie je er goed aan af. De aap is dan wel niet heel angstaanjegend meer, maar hij fascineert absoluut en pakte me heel retrocharmant in.

De film zelf is erg prettig kijkbaar. Een avonturenfilm met spannende settings, vraatzuchtige dinosauriërs, prima personages en een behoorlijk tempo. Het tempo verbaasde me echt. De film kent maar weinig rustmomenten. Hectiek, rumoer en chaos beheersen de film.

Ik heb de film ooit eerder als jochie bekeken. Toen zag ik een spannende avonturenfilm. Die zie ik nog steeds. Toch zie ik daarnaast bij deze volwassen schouwing iets meer dan een onschuldige spannende avonturenfilm.

King Kong gaat stevig te keer en maakt behoorlijk wat slachtoffers. Kong is geen mensvriendelijke aap. In de film is hij het monster. Zeker gezien door een kinderbril. Maar ja, als je de film met volwassen ogen bekijkt dan wordt duidelijk dat de aap niet het enige monster is.

Het personage dat King Kong ten koste van vele slachtoffers doelbewust van zijn eiland haalt om hem in New York tentoon te stellen en daarbij heel gemakkelijk een eeuwenoude en evenwichtige cultuur vernietigt, is vele malen monsterlijker dan King Kong. De grote trotse aap wordt door deze rijke arrogante blanke koning uit zijn koninkrijk verbannen, aan de ketting gelegd en tot bron van vermaak gereduceerd ten behoeve van geldelijk gewin.

Na afloop vroeg ik mij af of de maker dit arrogante gedrag in deze film serieus aan de kaak stelt of juist helemaal niet. Misschien hield de samenleving zich immers wel helemaal niet bezig met deze vragen. Misschien vond men op koloniale leest geschoeide arrogantie nog heel gewoon en zag het publiek in de jaren 30 het monsterlijke aspect er helemaal niet van in.

Maar goed. Ik dwaal af. Ondanks deze overpeinzing beleefde ik aan het weerzien met King Kong veel plezier. Het is nog steeds een fijne film.

Regisseur Judd Apatow levert een film af met een speelduur van 140 minuten. Dat is wel erg lang voor een film met weinig verhaal. Erg lang voor een film die weinig meer doet dan voortkabbelen. Toch is de film niet vervelend. En dat komt vooral omdat Apatow zich geheel concentreert op zijn hoofdpersonage. Dat personage amuseert en irriteert voldoende om de lange speelduur niet als een last te ervaren. Een afdoende rechtvaardiging voor de lengte is het echter ook niet. Apatow had heel goed wat beknopter te werk kunnen gaan.

De film is gebaseerd op het leven van Pete Davidson, die ook meeschreef aan het scenario. Wie is Pete Davidson? Pete Davidson is de hoofdrolspeler in de film, die een deel van zijn eigen leven naspeelt. Zo was hij evenals zijn personage daadwerkelijk de zoon van een brandweerman die omkwam bij een brand en had hij na dat tragische voorval lange tijd nodig om weer zijn weg te vinden in het leven. Davidson deed dat met behulp van stand-up comedy. Het lamlendige personage Scott dat hij in deze film vertolkt is minder actief en wentelt zich een film lang krampachtig in zijn droom om tattoo kunstenaar te worden.

Een curieuze wensdroom die gedoemd is te mislukken. Veel talent lijkt Scott niet te hebben. Bovendien voert hij weinig gerichte acties uit om als tatoeëerder aan de slag te gaan. De film richt zich daarom niet op die ampele pogingen maar zet de relaties tussen Scott en zijn omgeving centraal. Zijn omgang met zijn familie, vriendin en vrienden. En zo is de film eigenlijk een typisch Coming of Age verhaal over een persoon die moeite heeft om concrete aanstalten te maken zich van zijn passiviteit te bevrijden en door zijn wanhopige omgeving wordt gestimuleerd om dat toch te doen.

Dat proces kijkt niet ontspannen. Het is vermoeiend om steeds te moeten toekijken hoe Scott geen verantwoordelijkheden oppakt en daardoor het leven van zijn omgeving verzwaart en bemoeilijkt. Scott irriteert aan de ene kant. Aan de andere kant heeft Scott een tragikomische uitstraling die maakt dat de meest treurige en uitzichtloze momenten een dwaze, melige en humoristische ondertoon krijgen. Gelukkig is die balans aanwezig. Anders zou het kijken naar de film een erg sombere en erg treurige bevalling zijn geweest. Nu is Scott naast irritant en vermoeiend ook (op een grappige manier) onnozel en humoristisch.

The King of Staten Island is geen film waarin grootse triomfen worden gevierd. Ook geen film waarin diepe nederlagen worden geleden. De film is een kalm kabbelend werk dat steeds balanceert tussen absurd en authentiek. Een lange film waarin niet eens heel veel opzienbarends gebeurt. Een film gedragen door Davidson die een personage speelt dat iets met je doet. Ik onderging hem soms zuchtend, soms zachtmoedig en soms blijmoedig. Hij irriteert en vermoeit, maar ontroert en amuseert ook. Een prima personage om een lange film zonder veel opvallende inhoud, mee door te brengen.

De film speelt ten tijde van WOII en twee blanke mannen en de zwarte bediende Jeff overleven een noodlanding met een vliegtuig. Op het Caribische eiland waarop ze zijn terechtgekomen ontmoeten ze de mysterieuze dr. Victor Sangre die er vreemde praktijken op nahoudt.

King of the Zombies staat te boek als een horrorkomedie. Dat is wat overdreven. De komische noot zit ‘m niet in het verhaal en evenmin in de personages. Op een personage na dan. De bangige Jeff speelt de rol van grappig ratelende angsthaas. De grappige zot die steeds angstaanjagende ervaringen heeft maar niet wordt geloofd. “If there's one thing that I wouldn't want to be twice, zombies is both of 'em”. Af en toe kon ik er wel om grinniken.

De factor komedie is dus wel te herleiden. Met de factor horror ligt dat anders. De titulaire zombies zijn er inderdaad maar zorgen niet voor verschrikking en dreiging. Het enige dat ze doen is rondlopen met houterige bewegingen en een starre blik. Ze vormen geen enkel gevaar. Spannend is het allemaal niet. Ook de pogingen om hier en daar wat suspense in te brengen zijn tevergeefs. De enige die een beetje een sinister gevoel opwekt is dr. Sangre. Met de nadruk op ‘een beetje’.

King of the Zombies is niet vervelend om te aanschouwen. Meer dan dat bewerkstelligt de film niet. Leuk als historische rariteit. Verder niet interessant.

De film is gebaseerd op het gelijknamige literaire werk van H. Rider Haggard uit 1885. De regie is in handen van J. Lee Thompson die voor The Cannon Group in de jaren 80 meer films regisseerde. Met name films met Charles Bronson, schieten me te binnen.

Terug naar King Solomon. Dat de film het klassieke werk van Haggard heel luchtig en losjes interpreteert, blijkt al snel. De film lijkt zich veel meer door de Indiana Jones-reeks van Spielberg te hebben laten inspireren.

Het levert een hele amusante film op, die uiteraard de vergelijking met de veel professioneler geproduceerde Indiana Jones-reeks niet kan doorstaan, maar die ondanks zijn tekortkomingen erg prettig wegkijkt. De sfeer van de jaren 30 die bij Indiana Jones zo mooi wordt weergegeven, ontbreekt bij King Solomon zeker niet. De speciale effecten zijn weliswaar achterhaald en ogen wat versleten. Bij het hilarische karakter van de film passen ze echter uitstekend.

Want hilarisch is het allemaal zeker. De film moet het niet hebben van een stevig verhaal. Dat ontbreekt geheel. De film bestaat uit een reeks spectaculaire en hectische actiescènes die worden ondersteund door een miniem en onbenullig plotje.

De openingsscènes van de film zijn meteen de beste. Een turbulente achtervolging door een smerig stadje waar corruptie en schimmigheid welig tieren. Een prachtig uitgetekend stadje en een schitterende opening van de film. In deze scène wordt ook de niet-serieuze insteek van de film overduidelijk gemaakt. Weet je meteen waar je aan toe bent.

Het beperkte budget tekent zich in de loop van de film wel af. Na de fantastische opening wordt het allemaal wat minder. Nog steeds fijne en hilarische actie, maar steeds net even futlozer en fantasielozer geënsceneerd. De slotscènes zijn in die zin wat teleurstellend. De schatkamer van koning Solomon en de actie die er plaats vindt, ogen minder fris en onbekommerd dan de andere actiescènes. Nog steeds erg leuk, maar gewoon iets minder weelderig en uitbundig.

King Solomon’s Mines is een leuke film die kiest voor een luchtige insteek. Een overdreven onaantastbare held. Een overdreven gillende scream queen. Een overdreven arglistig getypeerd stel boeven. En overdreven aangezette actie. Heel leuk.

Kingdom of the Spiders is eco-horror en haalt zijn mosterd bij de creature horror uit de jaren 40 en 50. De tijd dat men zich zorgen maakte om uitwassen ten gevolge van het gebruik van atoomenergie. In Kingdom of the Spiders is het de natuur zelf die in opstand komt tegen de uitbuiting ervan door de mens. Het merkwaardige gedrag van de spinnen in deze film zijn de eerste tekenen van verzet vanuit de natuur. Verzet tegen de mens die de natuur met behulp van chemicaliën naar zijn hand wil zetten.

Om de problematiek een herkenbaar gezicht te geven is als locatie gekozen voor een normale plattelandsomgeving waar nuchtere mensen hard werken en hun bestaan ernstig verbonden is met de natuur. Een vliegtuigje dat rondvliegt en te goeder trouw pesticiden over de landerijen sproeit is in dat opzicht veelzeggend. Pesticiden zijn immers goed voor meer opbrengsten en niet schadelijk voor de natuur, zo is hun verteld. Dat goedgelovigheid niet wordt beloond blijkt vervolgens uit de spinnenhorror die daaruit ontstaat.

Voor de speciale effecten zorgen onder andere ongeveer 10.000 tarantula’s. De invasie van de spinnen levert prima horrorwaardige plaatjes op, hoewel ik tussen de duizenden bewegende beestjes toch ook duidelijk niet bewegende exemplaren ontwaarde. Het hectische einde is een beetje spannend en het eindshot oogt wat gedateerd en had op mij een vreemd effect. In plaats van een griezelig apocalyptisch gevoel kreeg ik er een enigszins weeïg kerstgevoel van.

Het verhaaltje stelt niet veel voor en bevat uiteraard een nietszeggend romantisch zijplotje, waarin William Shatner en Tiffany Bolling eventjes meer oog voor elkaar hebben dan voor de dreiging van de spinnen. Het acteerwerk is trouwens wel solide en de actie is vermakelijk. Kingdom of the Spiders is leuk om te kijken, maar is geen film die lang in het geheugen zal blijven hangen.

Een aangename film die heel kunstig avontuur en coming of age met elkaar verbindt. Het verhaal over drie jongens die van huis weglopen en in een zelfgebouwde hut gaan wonen, omdat hun gezinssituatie verstikkend werkt, is herkenbaar en invoelbaar. De thuissituaties reflecteren uitstekend de vervreemdende manier waarop ouders en pubers met elkaar omgaan alsmede de vrijheidsdrang die daaruit ontstaat.

De kijker wordt allereerst een blik gegund in de gezinssfeer. Hier en daar een beetje sterk aangezet om sympathie voor de jongens te kweken. Dat lukt. Er ontstaat fundamenteel begrip voor het besluit om weg te lopen. Het feit dat het verhaal voornamelijk vanuit het perspectief van de weglopers wordt verteld helpt ook voor begrip en inleving.

De film focust in het bijzonder op de vriendschap tussen de jongens. Op de onderlinge interacties. Op het avontuur. Op de coming of age. Het verhaal wordt rustig verteld en wordt ondersteund door aangename indie muziek en goed acteerwerk. De sfeer is wat baldadig en lichtzinnig en maakt vrolijk. Dat luchtige pad dat zorgt voor vrij zorgeloos vermaak, wordt aan het einde van de film helaas verlaten en vervangen door een serieuze toon die tamelijk geforceerd aanvoelt. Een onnatuurlijke breuk met de avontuurlijke vrolijkheid die eraan vooraf gaat.

En zo is The Kings of Summer over de grootste linie een leuke luchtige film die handelt over vriendschap en de drang om onafhankelijk te zijn. Het is echter ook een film die aan het einde afzwakt als melancholie de toon serieuzer en melodramatischer maakt en de (toch wel wat moraliserende) boodschap van het essentiële belang van het (stabiele) gezin wordt verkondigd. Goede film. Flauw einde.

Langdradig en somber epos dat zich voornamelijk afspeelt tussen en rondom drie hoofdpersonen.

Vanwege de hoeveelheid dialoog, de weinige bewegende actie en het beperkte gebruik van decors (wel allemaal schitterend trouwens) is de vergelijking met een toneelstuk snel gemaakt.

De confronterende en beschuldigende dialogen zijn ook nog eens tamelijk gedragen en theatraal.

De dialogen geven de innerlijke beleving van de hoofdpersonen fantastisch weer. Er is veel herhaling van woorden en meningen. Het zou magnifiek leesvoer zijn. Als film is het (in mijn ogen) te statisch en te weinig spannend.

De vergelijking met de Russische literatuur (Tolstoj) werd hier al gemaakt. Het is prachtig om in een aantal bladzijden te lezen hoe een blad van een boom valt, maar de vertaling van deze gebeurtenis op film kan eigenlijk alleen maar teleur stellen. Dat is mijn probleem met dit werk.

Verder: mooie plaatjes, prima acteerwerk en prachtig kleurgebruik.

Veel drama en romantiek in deze vampierfilm die het accent legt op de zinnelijke elementen van het vampier zijn. Twee mooie vampierdames spelen de hoofdrol en gaan vaak spaarzaam gekleed in deze qua horror weinig opwindende film. De vampierbeet en het bloed zijn niet vaak te zien.

Het decor is prachtig. De moderne vampier houdt gelukkig nog steeds van klassiek en van grandeur. We zien antieke huizen, protserige balzalen, haute couture en glinsterende juwelen. De moderne vampier omringt zich graag met een overvloed aan menselijke kunst en cultuur en is soms zelfs zo vermenselijkt dat een veilig glaasje geconserveerd bloedplasma de plaats heeft ingenomen van de jacht en de beet.

Uiteraard heeft de vampier onder die gecontroleerde en gecultiveerde laag blijvend te maken met zijn dierlijke zelf. De lust en bloeddorst die gepaard gaan met de jacht en de beet kunnen natuurlijk niet ontkend worden. De controle op de eigen driften gaat dan ook niet altijd goed. Gelukkig maar. Op een vampierfilm zonder enig horrorelement zit ik in ieder geval niet te wachten.

Behalve veel aandacht voor decorum gaat de film vooral over de innerlijke strijd tussen het controleren en het uitleven van de vampirische driften. De twee vrouwelijke hoofdrollen vertegenwoordigen de tweespalt. De een is de moderne vermenselijkte vampier die cultureel onderlegd is, een romantische inborst heeft en zich de discipline heeft aangeleerd om haar vampirische hartstochten te beteugelen.

De ander is de wilde tegenpool. Ze is bloeddorstig en houdt zich niet in op haar zoektocht naar manieren om haar lusten te bevredigen. Zij maakt de film leuk en levendig. Het bloed en de horror in de film komen op haar conto. Zij veroorzaakt grote beroering als zij haar ruwe en niets ontziende driften over de ingedutte vampierscene uitstort. Zij vertegenwoordigt de dierlijke honger, het manipulatieve gedrag en de gretige impulsiviteit die de rest van de troep onderdrukt. Ik mocht haar op een bepaalde manier wel. Ze ‘leefde’ tenminste. De rest bivakkeerde slechts veilig, saai en passief in de schaduw.

Dat laatste zegt trouwens veel. De film dompelt zich dermate onder in sfeervol drama, in ouderwetse romantiek en in het quasi intellectuele gespychologiseer van de correcte vampiers dat je soms helemaal vergeet dat je naar een horrorfilm kijkt. Desondanks best een aardige film hoor, maar ook wel wat langdradig. Meer horrorvenijn had de film goed gedaan.

De film stelt misstanden binnen de Katholieke kerk in Polen aan de kaak en spreekt zich onder andere uit tegen haar bemoeienis met de politiek. Indrukwekkend is de heldere stellingname van de film tegen de schanddaden van de kerk met betrekking tot seksueel misbruik van leden van haar kudde.

Een onthutsende film, waarbij je je regelmatig afvraagt of je niet gewoon naar een absurd toneelstuk aan het kijken bent. Zo onwerkelijken bizar zijn de scènes die aan het oog voorbij trekken. De film maakt indruk. Twee momenten maken enorme indruk. Het gaat om twee korte documentaire-achtige bijdragen waarin slachtoffers van misbruik aan het woord komen. De diepe ontreddering en pijn is na jaren nog indringend zichtbaar.

Het zijn geen verrassende onthullingen die de film doet, maar de schokkende impact is er niet minder om. De kijker ontkomt niet aan gevoelens van verontwaardiging, medelijden, ontroering en boosheid. De arrogante omgang van de kerk met deze misstanden doen de boosheid toenemen. Ze worden gebagatelliseerd, ontkend of verdoezeld.

Een scène is exemplarisch voor die arrogante houding. Onder het toeziend oog van de aartsbisschop hebben zich hoge kerkelijke autoriteiten verzameld om het schokkende relaas van een slachtoffer van misbruik aan te horen. Zonder enig teken van mededogen wordt hij aangehoord. Na zijn relaas wordt de onthutste man aanvallend bejegend. Hoe durft hij het leven en werk van een priester te ruïneren. Schandalig om dat te doen. De vergadering dreigt hem aan te klagen wegens laster. De scene shockeert. De scène is tegelijkertijd zo schaamteloos bizar dat ik om de absurditeit ervan eveneens moest lachen. Me wel wat ongemakkelijk voelend, maar toch.

Cinematografisch gezien is de film geen bijzonder werk. Down to earth. De beelden zijn helder en realistisch. De dialogen zijn erg goed. Soms zijn ze erg grappig, wat in contrast staat met de onderliggende boodschap. Veel scènes zijn bedoeld of onbedoeld gewoon zo absurd dat je er wel om moet lachen.

De film is aan de ene kant doortrokken van een treurigheid die een teneergeslagen gevoel opwekt. Clergy is een schreeuw van verontwaardiging tegen klerikaal machtsmisbruik. Mijn bloed kookte tijdens het kijken herhaaldelijk. Clergy is aan de andere kant ook een film met hilarische en absurde momenten die een schaterlach uitlokken. Vooral die tweespalt is verwarrend en maakt de film tot een interessante kijkbeleving.

Voor bewoners van een appartementencomplex zal het herkenbaar zijn. Er is altijd wel iemand die een geluid veroorzaakt. Een verhitte ruzie, een luidruchtige boorsessie of een voorwerp dat uit iemands handen valt. Rustig is het nooit. In de film Knackningar vormen onbestemde klopgeluiden in een flatgebouw de spil in een verhaal over de ontslagen psychiatrisch patiënte Molly, die als enige die geluiden schijnt te horen. Speelt zich alles in haar hoofd af of zijn er duistere machten aan het werk? Knackningar is akoestische horror en is vooral erg langdradig.

Het spannende element (de ontrafeling van het mysterie van de klopgeluiden) belandt al snel op een zijspoor. In plaats daarvan bijt de film zich vast in het hoofdpersonage en de uitwerking die de klopgeluiden op haar teergevoelige psyche hebben. Verwacht dus vooral geen mysterieuze thriller die je vol spanning een zoektocht naar een vreemd akoestisch fenomeen laat ondergaan.

De film richt zich op de geestelijke inzinking die Molly doormaakt. Een grrot deel van de film laat zien hoe Molly overstuur raakt, obsessief gedrag veroont, waandenkbeelden heeft en medebewoners lastig valt. Zelfs in een film die slechts 80 minuten duurt, zijn deze repeterende handelingen op den duur wat saai. Ik voeg er meteen aan toe, dat de middelen die worden ingezet om Molly‘s afbrokkelende geestelijke gezondheid te onderstrepen, op zich effectief zijn.

De geluiden die frequent zijn te horen, hebben een onheilspellende uitwerking. Ook de camera heeft over het algemeen een beklemmend aandeel. De camera toont Molly en haar wereld veelvuldig vanuit een merkwaardige optiek die bevreemdend werkt en van Molly behalve een labiele- ook een tragische figuur maakt. Geluid en beeld werken ober het algemeen sfeer verhogend.

Niet alle camerawerk deed dat. Opvallend is dat Molly volgens mijn observatie, die (eerlijk is eerlijk) natuurlijk steeds minder scherp werd, nooit recht in de camera kijkt, maar er voortdurend naast lijkt te kijken. Waarschijnlijk benadrukt de maker daarmee haar afstand tot de realiteit. Het viel me steeds meer op en ik vond het een bijzonder storend element dat in toenemende mate het kijkplezier bedierf .

Nee, ik vond het niet geweldig. Knackningar slaagt erin om zich in een verontrustende sfeer te hullen, maar verder heeft de film maar bar weinig te bieden.

Rap wordt vaak geassocieerd met gewelddadige en seksistische teksten zonder veel diepgang. Door de film Kneecap leerde ik dat rapteksten meer inhoud kunnen hebben dan obligaat geblèr over geweld en seks. In de film draait het om de band Kneecap waarvan de leden teksten in de Ierse taal rappen. Kneecap werd in 2017 opgericht en maakt alleen al door gebruikmaking van de Ierse taal een politiek statement. Inhoudelijk doen de teksten dat ook. Hoog in het vaandel staan republikeinse thema’s als de hereniging van Noord-Ierland met Ierland en spelen anti-Britse sentimenten een rol. De Ierse jeugd vindt in het raptrio een spreekbuis waarmee men zich kan identificeren.

Regisseur en schrijver Rich Peppiatt maakt met de film Kneecap een fijne biografie. Peppiatt is fan van de band maar maakt van de film geen kritiekloze fanfilm. Ook de minder vleiende onderdelen uit de geschiedenis passeren de revue. Dat is toch wel opmerkelijk vooral als je weet dat de bandleden hun medewerking aan de film verlenen en zichzelf spelen. Aan zelfingenomenheid doet men niet. Aan charisma en energie doet men wel. De manier waarop het trio vol woede en vol levensvreugde tegen de paternalistische staat aanschopt is vermakelijk en soms zelfs erg grappig. De film is echter meer dan puur vermaak. Naast het serieuze vraagstuk of Noord-Ierland deel moet blijven uitmaken van het Britse Rijk beklemtoont de film het belang van de Ierse taal als vertrouwd en vanzelfsprekend middel om je uit te drukken en als factor van belang als het om culturele en politieke identificatie gaat.

Kneecap is een vermakelijk muzikaal drama met de nodige humor. Een film over drie underdogs die vechten tegen alle mogelijke lui die hun muziek met verboden en radioboycots uit de publieke aandacht proberen te houden. De pogingen van de band om door middel van recalcitrante acties het burgerlijk fatsoen te kijk te zetten en de autoriteiten te omzeilen is bijzonder vermakelijk. Dat gebeurt met veel lol en zonder enige vorm van respect. Kneecap is leuk, chaotisch, energiek, meeslepend en bevat ook wat stof tot nadenken. Nog steeds geen fan van rap en hiphop, maar ook zonder veel affiniteit te hebben met de muziek is Kneecap een prima film.

De film begeeft zich op paden die doen denken aan verfilmingen van boeken van Agatha Christie. De plotlijn waarin het familiehoofd wordt vermoord in een huis vol verdachte arrogante familieleden waarna een ingebrachte stoïcijnse speurder de boel eens goed onder de loep neemt, zou heel goed de aanzet voor een roman van Christie kunnen zijn. Hercule Poirot heet de speurder bij Christie. In deze film heet hij Benoit Blanc. What’s in a Name.

Een klassiek detectiveverhaal, maar met een humoristische inslag. Een verhaal vol grappig gekonkel, geestige twijfelzaaierij en aangename wendingen. De setting leent zich er perfect voor. Een familie komt tezamen om de verjaardag van de patriarch te vieren. Ieder familielid heeft zo z’n eigen agenda. Aan het eind van de dag is er een moord. Of was het misschien geen moord? Waar komt die zelfbewuste Benoit Blanc opeens vandaan? Wat is de persoonlijke agenda van de familieleden en wat houden ze verborgen? De ene vraag na de andere rijst op tijdens het kijken.

In zijn zelfgeschreven film beantwoordt regisseur Rian Johnson de ene vraag en stelt er met zichtbaar genoegen meteen een andere tegenover. Met veel plezierig mysterie en een fijnzinnig gevoel voor humor omkleedt hij het raadsel van de moord en laat de kijker die op enig moment misschien enige hoop had op licht in het duister een mogelijke oplossing voor de moord weer ontglippen. Johnson speelt een leuk en geraffineerd spel.

Het tempo doet niet denken aan Christie. De Christie verfilmingen zijn hartstikke leuk, maar sjokken in een traag tempo voort en kenmerken zich niet door veel actie en abrupte scènewisselingen. Hier gebeurt dat allemaal wel.

De kleurstellingen zijn opvallend. Krachtige kleuren maar wel steeds aan de donkere kant. Dat laatste waarschijnlijk om de sfeer van mysterie te benadrukken en de spanning te verhogen. Geen idee of het in die zin ook werkt. Het viel me gewoon op,

Prettig acteerwerk ook. Behalve Benoit Blanc (fijn onderkoeld gespeeld door Daniel Craig) is er geen personage dat zich expliciet op de voorgrond bevindt. Ieder heeft zo zijn momentje of momentjes. Ieder heeft zijn motieven. Een goede insteek. Zo kleeft aan geen personage extra verdachtmaking en blijft het voor de kijker boeiend om aanwijzingen te filteren, mee te denken en mee te speuren.

De film amuseert, maar blinkt niet uit in expliciete komische momenten. De toon is luchtig en humoristisch, maar dan op een fijnzinnige manier. Af en toe gortdroog. De humor zit in een gelaatsuitdrukking, een gebaartje, een uitgesproken reactie en in de teksten. Ik hou daar erg van. Toch miste ik de momenten waarop je als kijker even lekker kan uithalen. Van die over-the-top momenten die je even stevig doen lachen. Deze film met een lekker tempo, absurditeiten en veel actie leent zich er gewoon goed voor. De mogelijkheden om situationeel uit te halen, blijven onbenut. Gezien de lengte van de film toch een gemisje.

Het is klein leed in een verder erg amusante film met eigenzinnige personages, grappige intriges en een geraffineerde verweving van vragen en nog meer vragen.

Best leuk dus.

Een komische misdaadfilm uit Oostenrijk en best leuk ook. Op een verhalende bodem van dood, vlees en verderf ontwikkelen zich een aantal leuke plotjes gebaseerd op intermenselijke relaties. Een film met veel zwarte humor en macabere gebeurtenissen. Leuke personages ook, die zich met dat grappige Oostenrijkse taaltje heerlijk droog en openhartig uiten. Er hangt een gezellig maar ook bizar sfeertje in de film.

De misdaad waar het in de film om gaat is relatief snel opgelost. Daar gaat het dan ook niet zo zeer om. Het gaat de maker meer om de motieven van de personages en de onderlinge verstrengelingen van de karakters. Dat de personages geen lieverdjes zijn, komt behalve in hun huichelachtige gedrag ook in een aantal brute scènes naar voren die geheel in lijn met de luchtige toonzetting zijn voorzien van humoristische accenten. Meedogenloos geweld wordt afgewisseld met situatiekomedie wordt afgewisseld met melancholische momenten. Regisseur Wolfgang Murnberger weet van deze ongelijksoortige elementen een prima coherent geheel te smeden.

The Bone Man bevalt goed door de afwisseling, de droge humor, de groteske gebeurtenissen. Het acteerwerk is goed. De personages zijn sterk uitvergroot en ongeloofwaardig, maar steeds op een acceptabele manier. Aan het einde gaat de film met een heerlijke turbulente opeenvolging van bizarre gebeurtenissen nog eventjes helemaal los. Grappig en een beetje ontroerend en wellicht een beetje schokkend. De film laat je in ieder geval met een prettig gevoel achter.

Leuke film. Soms was het me iets te gezellig. Te gemütlich. Iets meer scherpte in de dialogen, iets meer venijn in de personages en iets meer dreiging in de sfeer zou er voor hebben gezorgd dat de film ook nog spannend zou zijn geweest. Ik heb me goed vermaakt hoor, maar van spanning liep de film bepaald niet over.

De start van de film is sfeervol. Het logo van Universal in retrolook verschijnt, gevolgd door opening credits in grote felle letters opgesierd met obscure tekeningen. Ze bewerkstelligen heel effectief een onheilspellende verwachting. Ze roepen herinneringen op aan genrefilms uit de jaren 70. Juist daarom verwacht je na afloop van de titelrol meteen in duistere atmosferen gedropt te worden. Die verwachting wordt niet ingevuld. Na de opening credits worden we in een vrolijk groen bos gedropt. In een idllische omgeving. Vlak daarna nemen duistere contouren bezit van de film, maar de eerste kennismaking is een contrastervaring die leuk en verrassend is.

Het draait in de film om een home-invasion. Het bijzondere is alleen dat het niet gaat om de standaard home-invasion. Dat is al snel zichtbaar aan het gedrag van de indringers. Ze ruimen de rommel op. Ze stellen zich netjes voor. Ze praten op zalvende toon over empathie en verdraagzaamheid. Ze tonen medeleven. Ze gedragen zich merkwaardig maar komen eigenlijk erg sympathiek over. Mogelijke theorieën over het merkwaardige gedrag komen op maar worden ook heel klantvriendelijk verwoord door de boze slachtoffers van de home-invasion. Erg handig in het geval van de kijker die een optie over het hoofd heeft gezien.

Het vreemde gedrag van de indringers zorgt voor een onbehaaglijk sfeertje. Met de spanning zit het wel goed. Laat dat maar aan regisseur en schrijver M. Night Shyamalan over. Van de personages kom je ondertussen in terugblikken ook iets meer te weten. Een waardevolle toevoeging. Die kennis helpt bij het begrijpen van de manier waarop met name de slachtoffers reageren op de dreiging. De verdieping in de karakters maakt de film interessanter.

Er ontpopt zich een intrigerend verhaal dat is ondergedompeld in een fascinerende beklemmende sfeer. De opmaat naar de apotheose is hartstikke leuk, interessannt en spannend. De apotheose zelf valt helaas wat tegen. Zodra de focus wordt verplaatst van de titulaire cabin naar de wereld daarbuiten, krijgt de film opeens iets kitscherigs over zich dat er van mij uitgesneden had mogen worden. Het gebeuren in de hut is fascinerend. Had het daarbij gelaten. De kitscherige kant van Shyamalan bevalt minder. Het is even slikken tijdens het eindspel, maar desondanks zeg ik vol overtuiging dat Knock at the Cabin een fijne film is.

Film die uitblinkt door een opeenvolging van onwaarschijnijke gebeurtenissen. Bij aanvang kan al die ongeloofwaardigheid nog weggeredeneerd worden onder het mom van "komische insteek", maar als in het verloop blijkt dat de film toch serieus moet neigen naar een thriller, dan houdt het met de welwillende inleving wel op.

In combinatie met het slechte acteerwerk is meteen de verklaring gegeven waarom de film geen moment onder spannende druk staat.

Wel een paar (onbedoeld) grappige tekstjes en situaties. Verder heeft de film nauwelijks vermakelijkheidswaarde.

De dames zijn amusant om naar te kijken, maar niet vanwege het acteertalent. Het zegt genoeg over het niveau. Man, wat is die Reeves afgezakt, zeg!

In een gesprek tussen Seth Rogen en Paul Rudd beschrijft laatstgenoemde zijn huwelijk als een aflevering van de sitcom ”Everybody Loves Raymond” maar dan zonder de humor. “Everybody Loves Raymond” was een zwakke tv-serie die de dagelijkse probleempjes in een familie omzette in komische situaties. Komisch betekent in dit geval herkenbaar. De serie drijft op veel kunstmatig opgewekte feel good en de humor is ver te zoeken. Die vergelijking van Rudd is wat mij betreft eveneens goed toe te passen op deze film.

De zogeheten humor in Knockes Up is veelal stompzinnig, simpel en grof. Een enkele grap daargelaten is de film tamelijk humorloos. Met een speelduur van een belachelijke 130 minuten wordt het gebrek aan humor genadeloos bloot gelegd. Ampele pogingen om feel good op te wekken zijn er genoeg, maar dat gebeurt dan weer zo voorspelbaar dat het traanopwekkende effect miniem is.

Rogen speelt zijn gebruikelijke typetje. Een grofgebekte, onaangepaste en luie gebruiker van geestverruimende middelen, die diep van binnen een enorme goedzak blijkt te zijn.. Met zijn grove préséance bevindt hij zich in elke scene prominent op de voorgrond. Zodra Rogen in beeld verschijnt, verdwijnen de andere personages onmiddellijk in een ondergeschikte rol. Katherine Heigl’s personage heeft geen schijn van kans zich als gelijkwaardig individu te manifesteren. Rudd heeft het moeilijk maar weet zich redelijk staande te houden. De rest doet er helemaal niet toe.

Knocked Up is een middelmatige ‘komedie’, die uit een thema dat prima komische mogelijkheden biedt, bedroevend weinig humor weet te peuren.

Saai drama dat zich afspeelt ten tijde van de Argentijnse Junta.

Geplaagd door nachtmerries waarin de verschrikkelijke daden gepleegd uit naam van het regime prangend aanwezig zijn, worstelt het hoofdpersonage met zichzelf. Hij doet dat in een desolaat dorp, in een kaal landschap, hanteert daarbij een traag ritme en doet weinig opwindende dingen.

Hij voert een innerlijke strijd. Een strijd die in stilte plaatsvindt. Een strijd die in zijn nachtmerries vaag tot leven komt, maar verder met weinig zichtbaar temperament wordt gevoerd. Een strijd die duidelijk niet wordt aangewakkerd door de toch doorgaans vuurspuwende ziel van de gemiddelde Argentijn. Dit filmpersonage heeft dat niet. Het is en blijft allemaal erg doods.

De beelden van het landschap zijn dodelijk saai. De beelden van de de bewegende hoofdpersoon zijn dat ook. Zaken als onderhuidse spanning en gevoelens van beklemming komen nooit tot leven. Het vlamt nergens.

De innerlijke worsteling komt niet over. De innerlijke worsteling is weinig zichtbaar. Het is een worsteling zonder emotie. De worsteling is saai en niet impregnerend.

Een romance verlevendigt de boel nog even. Ach, het zal wel. Het voegt niet veel toe. De impact is laag.

Vreselijke tijd met vreselijke gebeurtenissen. De film houdt het bij een klein drama dat zich in die tijd afspeelt. Het drama is te klein en gebeurt met te weinig hartstocht. Het drama emotioneert gewoonweg niet.

De film ook niet.

Film over een man die de dood van zijn vrouw niet kan verwerken en troost zoekt bij een domina om zijn lethargische staat kwijt te raken waaruit zijn dochter en zijn drukke baan hem niet kunnen trekken. De film is bekleed met fel kunstmatig (neon)licht dat afstand kweekt tot de personages. De film biedt gelukkig geen hijgerig inkijkje in de wereld van de SM, maar ziet dit fenomeen meer als bijproduct van de weg die de protagonist gaat. Geen vrolijke film. Daarom is het wel prettig dat de soms oprispende zwarte humor op momenten voor wat verlichting zorgt.

Koirat Eivät Käytä Housuja is een film die gehuld in hard licht en neon de indruk geeft psychische afgronden te gaan bezoeken. Ik ben niet echt fan van neon. Wel van psychische afgronden die worden bezocht. Interessante film dus. Dat zeker. De aanzet is gevoelvol. Het vervolg minder. Bovendien is het verhaal niet altijd even mooi in balans. Het voelt wat hobbelig aan en schuwt ook de clichés niet.

De domina is natuurlijk een verbitterde vrouw met strenge blik die het is aan te zien dat ze in staat is om iemand een flink pak rammel te geven. Evenals de hoofdpersoon onderdrukt ze al haar emoties en laat die in haar werk naar buiten komen. Dat ze daarbij vaak de grens opzoekt is onoverkomelijk. Wel zo prettig voor de hoofdpersoon, want hij is juist gebaat bij grensoverschrijdend gedrag om zijn zielenpijn te verminderen. De rode draad is weinig opmerkelijk. De personages zijn dat wel. Ze blijven helaas op afstand. Bovendien is in de karakterbouw van de domina niet erg intensief geïnvesteerd. Ze blijft een pijnlijk lege huls.

De film geeft een warrige brij aan indrukken waarin de personages en hun onderlinge verbintenissen en behoeften ten onder gaan. Niet de afgronden waar ik naar op zoek was. De film die zo beloftevol begon, verliest al snel aan finesse, vuurt ongerichte pijlen af en laat daarmee het contact met de personages en het grondidee (om pijn met pijn te verzachten) verloren gaan. Van de gevoelige, aandachtige en sensuele aanzet is uiteindelijk weinig meer over. Wat rest is het beeld van een klinische wereld die nog eens wordt benadrukt door een mooie maar ook kille fotografie.

Koirat Eivät Käytä Housuja toont een fascinerende wereld maar werd nooit een film die me fascineerde.

Denemarken in de jaren 1970. Universitair docent Erik erft een villa en na enig nadenken ontstaat de gedachte om een commune te beginnen. De film begint met een introductie van de personages en doet aan sfeertekening. Al snel daarna ontwikkelt de film zich tot een relatiedrama met een tragikomische insteek. Dat komt mooi uit. Ik hou van tragikomedie.

De mengeling van drama en komedie is in deze film echter niet zo geslaagd. Regisseur en schrijver Thomas Vinterberg maakt een film waarin goed wordt geacteerd en waarin de bizarre karakters af en toe een lach opwekken. Tot zover niets aan de hand. Het is alleen zo jammer dat het verhaal zo clichématig verloopt. Het is ook jammer dat de film het in lachwekkend opzicht vooral moet hebben van de personages en niet zozeer van zwart(humoristische) dialogen of situaties.

Het drama overheerst en dat wordt vervelend indringend gepresenteerd. Zodanig overtrokken zelfs dat ik even vermoedde dat de humor in de overtrokkenheid verborgen lag. Dat bleek niet het geval. Moeilijk om dan de film nog serieus te nemen. Het verhaal, de situaties, de personages. Ze grepen me niet bij de strot. Het leukste deel van de film is de sfeertekening bij aanvang. Daarna is het af en toe doorbijten.

Als je Halla in haar dagelijkse bestaan zo bezig ziet, zou je niet vermoeden dat deze onopvallende en vriendelijke koorleidster een dubbelleven leidt. Een gewelddadig dubbelleven nog wel. Een dubbelleven dat in het teken staat van het bieden van tegenstand aan het uitbuiten van de natuur door het grootkapitaal. In haar strijd schuwt zij geen middel en gaat zij allesbehalve vriendelijk tekeer.

De Ijslandse schrijver en regisseur Benedikt Erlingsson hanteert in zijn film een absurdistische toon. Het contrast tussen de doorgaans zo onopvallende Halla en de gewelddadigheden die zij in het geheim uitvoert, bepalen een groot deel van de fascinatie voor de film. Een fatsoenlijke vrouw van eind 40 die de Ijslandse economie doet wankelen en uit handen van de politie probeert te blijven. Spannend en bizar. David tegen Goliath. Robin Hood tegen de sheriff van Nottingham. Haar strijd is actueel. Haar strijd is universeel. Erlingsson maakt van haar een held. Ze neemt de kijker dan ook snel voor zich in.

De elementaire strijd van Halla tegen de aantasting van de Ijslandse natuur maakt dat je de film als een eco-thriller kunt beschouwen. Toch is de film meer dan dat. Het verhaal van Halla schetst ook een portret van een eenzame vrouw van middelbare leeftijd die zin wil geven aan haar bestaan. Puur drama is dat verhaal niet. De bizarre humor voorkomt dat. De interacties tussen de personages hebben vaak een absurde en soms zelfs surrealistische ondertoon die een grappige uitwerking heeft. Running gags met betrekking tot een Spaanse toerist en een regulier opduikend jazzcombo zijn in dit opzicht zeer geslaagd te noemen.

Al deze bijzondere ingrediënten maken van Kona fer í Stríð een bijzondere film. Een spannende thriller en een ontroerend drama gevuld met komische intervallen en met prachtige beelden van de Ijslandse natuur. Leuke film!

Een film die de schaduwkanten (zijn er andere?) van fanatisme blootlegt en een stevig pleidooi is voor de principes van het Humanisme dat kritisch denken boven dogmatisch denken plaatst. Het tendentieuze beeld van het dogmatische kerkgenootschap waar hoofdpersonage Maria bij is aangesloten kan eigenlijk alleen maar afschuw en onbegrip oproepen. In die zin maakt de film het de kijker wel erg gemakkelijk. De antipathieke gevoelens die de meeste kijkers ongetwijfeld hebben tegenover een bekrompen en starre uitvoering van een geloof, worden hier heftig bevestigd.

De kijker wordt met idealistische onbarmhartigheid met de lijdensweg van de 14-jarige Maria geconfronteerd, die zich in een religieuze dwangbuis door het dagelijkse bestaan moet manoeuvreren. Een verlammende situatie die aan de ene kant natuurlijk medelijden met Maria oproept en aan de andere kant natuurlijk afschuw over het kerkgenootschap opwekt. De introductie van Maria‘s moeder die op een maniakale liefdeloze manier een verstikkende invloed op Maria heeft, verhevigt medelijden en afschuw. Zij is de godsdienstige kenau aan wie elke kijker meteen een hekel heeft. Ja, regisseur Brüggeman maakt het met zijn gekleurde kijk gemakkelijk om een mening te vormen dan wel te bevestigen. Ik ben het met overigens hem eens, maar miste gewoon wat nuance. Het kan natuurlijk zo zijn dat die nuance er niet is. Ik heb geen ervaring met streng dogmatische geloofsbeleving.

Hoofdpersonage Maria heeft die ervaring wel. Zij groeit op in een fundamentalistich Kattholiek gezin. Haar leven staat in dienst van God. En dat gaat ver. De film volgt in 14 hoofdstukken, die in betiteling zijn afgeleid van de 14 kruiswegstaties die de lijdensweg van Christus nabootsen, gebeurtemissen in Maria’s leven die haar er toe aanzetten zich als het ware volledig te offeren aan God.

De filmhoofdstukken die bijna allemaal statisch vanuit één camerainstelling zijn gefilmd en uiteraard de vergelijking met een statiebeeld oproepen, begeleiden de kijker stapsgewijs op haar lijdensweg. De scènes zijn tot in detail gecomponeerd en voelen zeer beklemmend. De benauwende fundamentalistische kijk op het leven wordt er perfect door overgebracht. De ideologische kleingeestigheid voelt trouwens niet alleen verstikkend maar is ook nog eens doodeng.

De strakke cnematografie doet zijn beklemmende werk. Toch voelde ik me niet nader komen tot Maria‘s gevoelsleven. Laat staan tot de keuzes die zij maakt. Met zijn prachtige compositionele vormgeving verwekt Briggemann absolute afschuw en onfrisse fascinatie voor de enge geloofsgemeenschap maar schept hij ook afstand tot de personages.

Maria‘s teloorgang registreerde ik tamelijk klinisch. Naar mijn zin deed ik dat veel te ongevoelig. Wat meer fijngevoelige aandacht voor de personages als balans voor de met gif geladen aandacht die de extreme geloofsbeleving wordt toegedragen, had me met dat gevoel geholpen. Een gemis.

Aan het einde van de film was mijn (immer sluimerende) woede over maatschappelijke en godsdienstige uitwassen weer flink aangewakkerd maar vond ik tijdens dat proces in de film geen emotionele uitlaatklep bij de personages en met name niet bij Maria. Na afloop voelde dat onbevredigend.

Een vrij sobere en feitelijke oorlogsfilm. Film die ontdaan is van (vals) sentiment en overbodige franje. Misschien wel typisch Deens.

De oorlogssituaties zijn hectisch en spannend gefilmd. Het zijn chaotische taferelen, waarbij de stress en de paniek van de soldaten af spat. De camera dicht op de huid. Intens.

Speciale aandacht is er voor de pelotonscommandant. Zijn portrettering is niet die van een koele held. Is niet die van iemand die alles zeker weet en een bovenmenselijke redder in de nood is. Het is eerder een portret van iemand die worstelt om geestelijk gezond te blijven. Van iemand die gebukt gaat onder verantwoordelijkheid en stress. Van iemand die antwoorden moet geven aan zijn vragende soldaten. Antwoorden die hij niet heeft. Ook van iemand die hunkert naar thuis, naar zijn gezin.

Al deze sensaties worden goed gevat in het eerste deel, waarin het algemene accent op de actie in het oorlogsgebied in Afghanistan ligt en de meer specifieke aandacht uitgaat naar de commandant.

Tussendoor zien we scenes van het thuisfront. Ook daar heerst stress. Een gezin in de running houden zonder vader is moeilijk. De druk en onmacht daar lopen parallel met die van de commandant. De oorlog woedt ook thuis. De thuisscenes laten die andere sporen van de oorlog goed doordringen en zijn een realistische en evenwichtige toevoeging aan de film.

Het tweede deel van de film richt zich op de beschuldiging en het proces. Dat gebeurt heel feitelijk en zonder veel explosieve emotie. Wel veel ingehouden verdriet en woede. Gewoon clean gefilmd. Zonder franje. Zonder opgelegd gemoraliseer. Zonder vioolmuziek. Maar wel met onderhuidse spanning en koude rillingen.

In de film wordt goed en geloofwaardig geacteerd. In het bijzonder door Pilou Asbæk. Sterke acteur.

De camera zoekt langzaam zijn weg in de allesomvattende zwartheid van het beeld. Uiteindelijk stuit hij op een triest uitziende figuur. In de wallen onder haar ogen, in haar witte haar, in de rimpels die haar gelaat sieren is de pijn te zien die zich jarenlang in haar heeft opgekropt. Een eenzame traan die langzaam langs haar wang glijdt legt haar innerlijke pijn bloot maar verzacht die niet. De zwartheid lost er niet door op. In de metafoor voor een duister verleden verschijnen geen grijze tinten. Regisseuer en schrijver Trey Edward Shults is onverbiddelijk.

Na tien jaar afwezigheid durft Krisha tijdens Thanksgiving haar familie weer onder ogen te komen. De weg die zij aflegt van haar auto naar de voordeur van het huis waarachter zich haar familie bevindt wordt door Shults als een weg met hindernissen geënsceneerd. Het is veelzeggend voor het verloop van het verhaal. Tijdens die korte wandeling naar de voordeur ziet de kijker een onzekere vrouw. Een vrouw die in zichzelf praat, zichzelf moed inspreekt, zichzelf beledigt. Een labiele vrouw. De kijker ziet echter ook een vastbesloten vrouw die de confrontatie met het verleden (in de vorm van haar familie) aan wil gaan.

Shults gebruikt op indrukwekkende wijze de audiovisuele middelen die hem ter beschikking staan om de angstige gevoelens die zowel bij de familieleden als bij Krisha leven vorm te geven. Nerveus klinkende huiselijke geluiden, iets te uitgelaten dialogen, blaffende honden, een indringende soundtrack, snelle cuts, off-centre camerahoeken en zoomshots leggen heimelijke angst bloot en zorgen voor een verontrustende atmosfeer. Het ideale plaatje dat hoort bij Thanksgiving staat onder hevige druk en staat steeds op het punt om verbrijzeld te worden. Intens, spannend en onaangenaam dreigend.

Krisha is een schitterende film over een vrouw die wordt gedwongen de pijnlijke realiteit in de ogen te kijken. Een film die subtiel, intiem en emotioneel een psychologisch drama openbaart dat ontroert, verontrust en ontstelt. Met bijzonder goed acteerwerk trouwens. Dat moet ik toch zeker nog even benoemen. Krisha was een heerlijke beleving.

Mikuan en Shaniss groeien samen op in een Innu reservaat in Quebec en zijn hartsvriendinnen. Hoe ouder ze worden, hoe diverser hun verwachtingen en doelen in het leven worden. Ze moeten vaststellen dat er plekken in het leven van de ander bestaan waartoe zelfs de beste vriendin geen toegang heeft.

De film is gebaseerd op een roman van Naomi Fontaine die samen met regisseur Myriam Verreault aan het script schreef. De film verbindt het thema van de vriendschap van de twee vrouwen met een ander thema. Dat van de First Nations. De eerste naties van Canada. De oorspronkelijke inheemse bewoners die veelal in hun eigen gebieden (reservaten) leven. In de film komen zaken als uitbuiting, racisme, landroof en onbestrafte misdaden tegen de First Nations aan de orde alsook het trauma dat daar het gevolg van is en nog steeds niet is verwerkt.

Het verhaal is sterk en meeslepend. Een ingetogen drama dat met gevoel wordt verteld. De actrices spelen naturel en zijn overtuigend. Heel opvallend als je naderhand leest dat de invulling van de personages door amateurs werd gedaan. Waarschijnlijk zijn zij er de oorzaak van dat de film zeer realistisch overkomt. Je kijkt naar een wereld die vreemd is, maar ook naar een wereld waar je heel gemakkelijk deelgenoot van wordt.

De inheemse achtergrond is interessant en wijkt af van andere coming of age films. Het verhaal dat zich in het centrum van de film afspeelt, verschilt in de kern weinig van hetgeen je in andere coming of age films tegenkomt, maar onderscheidt zich door de sobere beelden, de ingetogen verteltrant en de geloofwaardigheid van de personages.

De film combineert de zoektocht naar vrijheid, liefde en geborgenheid met aandacht voor de betekenis die iemands afkomst daarin heeft. De film doet dat krachtig en energiek en maakt geen gebruik van gemakkelijke feelgood trucs. De film oogt authentiek. Fijne film.

Het uitgangspunt is prima materiaal voor een film. Dat kan bijna alleen maar de goede en intrigerende kant op gaan, verwacht je dan. Echter, dat valt wat tegen. De film is een langgerekte aaneenschakeling van lijdzame scenes. Hier en daar wat absurdistisch en surrealistisch, maar nooit sprankelend en levendig. Nooit op het puntje van de stoel. Er gebeurt gewoon te weinig.

De hoofdpersoon is afstandelijk en de motivering voor haar levenswandel is nooit erg helder. Begrip en inleving zijn dan moeilijk op te brengen. Het personage blijft te vlak.

De interactie met de bijrollen is er amper. Ook hier geen sprankel.

De slotscenes zijn dan wel weer intrigerend en dagen uit tot interpretatief denkwerk van de kijker. Maar dan zijn we al meer dan anderhalf uur onderweg geweest. Die beloning voor het volhouden, voelt schraal aan.

Drie jaar lang volgde Benjamin Ree de schilderes Barbora Kysilkova en de dief Bertil Nordland. Hij was verantwoordelijk voor de diefstal van een fotorealistisch schilderij uit haar collectie. Zij wilde de dader leren kennen. Ze wilde hem vragen stellen en hem schilderen. Dat is het uitgangspunt voor deze documentaire over de totstandkoming van een bijzondere vriendschap.

De vertelstructuur van de film is opvallend. Interessant is de omgang met de tijd. Ree vertelt het verhaal niet op een rechtlijnige manier. Hij schrikt er niet voor terug om cruciale informatie en belangrijke ontwikkelingen niet op het actuele moment in te brengen, maar daarmee te wachten tot een later tijdstip. Een spannender moment. Een effectiever moment. Hij brengt in zijn documentaire de waarheid aan het licht maar op een geënsceneerde manier. Nu twijfel ik er niet aan dat een documentairemaker vaker creatief omgaat met zijn beelden, ik heb het alleen nooit zo overduidelijk gereflecteerd zien worden als hier. Ik voeg er gelijk maar aan toe dat ik geen geoefende documentaire-kijker ben. Ik vond het opvallend. Niet storend.

De film wisselt vaak van perspectief. In het eerste deel domineren Kysilkova en haar omgang met het vervelende feit dat zij is beroofd van haar schilderij. We leren haar kennen als een talentvolle kunstenaar maar zonder faam. In haar gedrag is ze wat obsessief. Ook leren we Nordland kennen. De dief. De junkie. Het slachtoffer van de omstandigheden. Een intelligente exoot. Het eerste deel van de documentaire is met veel emoties omkleed. Het doet je afvragen welke vormen van drama er in hemelsnaam nog kunnen volgen om zoveel leed te overtreffen. Nou. Meer dan genoeg, zeg ik u.

Het tweede deel spoelt terug van een schokkende gebeurtenis en vertelt het eerste deel nogmaals, maar nu vanuit het perspectief van de dief. We zien een man met vele onvermoede eigenschappen. Nordland treedt hier als een scherpzinnige beschouwer naar voren. Door zijn ogen leren we een donkerder aspect van Kysilkova's persoonlijkheid kennen. Die kennis zorgt voor begrip voor de fascinatie die Kysilkova voelt voor haar dief. Barbora vraagt alleen maar naar mijn duistere kanten, zegt Nordland op een bepaald moment. En vervolgt: daarin vindt zij inspiratie.

En voort gaat het. Met meer hoofdstukken. Met wisselend perspectief. Met sprongen in de tijd. Met ontroerende scènes en schokkende constateringen. En op den duur komt het besef. De rollen van de personages draaien en keren en veranderen onophoudelijk. Het is als een dans. De kwetsbare wordt de sterke. De sterke wordt de kwetsbare. Enzovoort. De één heeft de ander nodig, maar de ander de één ook. Beiden maken gebruik van elkaars kwetsbaarheid. Van elkaars eerlijkheid. Van elkaars menselijkheid. Ze sterken elkaar. Het zou de definitie van een vriendschap kunnen zijn.

Aan het eind van de ongemeen boeiende documentaire weten we dat persoonlijkheden en relaties en concluderende oordelen daarover onmogelijk in een paar heldere dooddoeners gevat kunnen worden. Eigenlijk weten we na het kijken van de film nog even weinig als daarvoor. Aan het einde wordt de kijker bovendien geconfronteerd met een vet illustratief vraagteken, dat vermeende zekerheden die ik uit de documentaire dacht te hebben onttrokken op absurdistische wijze weer op losse schroeven zet.

Kortom, een heerlijke documentaire.

Fallen Leaves is overduidelijk een film van Aki Kaurismäki. Meteen de eerste beelden geven al prijs dat je met een werk van Kaurismäki te maken hebt. Ik geef onmiddellijk toe dat ik lang niet al zijn films heb bekeken, maar de overeenkomsten tussen de werken die ik wel heb gezien, zijn opvallend en onmiskenaar. In Fallen Leaves zien we allereerst de bekende sobere interieurs en decors waarin merkwaardige personages hun droogkomische ding doen. Vervolgens openbaart de film een dimensie die volledig anders is als de dimensie waarin de kijker zich bevindt. De film lijkt zich in een surrealistische afdruk van de huidige tijd af te spelen. Aan de film kleeft een sfeer van rust en nostalgie, die niet overeenkomt met de kleur en de turbulentie van het moderne leven van alledag.

Een film vol merkwaardige personages. Zwijgzame mensen, die amper blijkgeven van enige vorm van emotie. Gezichten die door het leven zijn getekend. Fallen Leafs is een tragikomedie over mensen die met een stug doorzettingsvermogen hun lot in het leven trotseren en proberen om uit de ongelukkige omstandigheden die uit hun nietszeggende sociale positie voortkomt, nog wat geluk te peuren. Je gunt het hun.

Zo af en toe geeft de film blijk van een wereld buiten het surrealistische bestaan van de filmpersonages. Als iemand de radio aanzet, schallen berichten over de oorlog tussen Rusland en Oekraïne de surrealistische wereld binnen. Ze vormen een vreemde tegenstelling met de wereld waarin de filmpersonages leven en waarin kijker is ondergedompeld. De berichten uit de buitenwereld klinken geheel misplaatst en dreigen het ongelukkige maar vreedzame bestaan van de beklagenswaardige karakters te verstoren. Zij besteden er dan ook amper aandacht aan. Voor de harde realiteit van buiten is in deze wereld geen plaats.

Opmerkelijk en leuk is de liefde voor film die Kaurismäki niet onder stoelen of banken steekt. In Fallen Leaves wordt vaak verwezen naar films. Er zijn in het decor filmposters te zien en de personages kunnen uit het niets zomaar Robert Bresson als gespreksonderwerp kiezen. En uiteraard is een eerste afspraakje een bezoek aan de bioscoop waar heel prominent TThe Dead Don't Die (2019) van Jim Jarmusch draait. Het lijkt een eerbetoon aan de man die door het werk van Kaurismäki is beïnvloed. In dit kader leuk om te vermelden dat Jarmusch een rolletje speelde in Leningrad Cowboys Go America (1989) en in zijn eigen film Night on Earth (1991) voor het Finland-segment gebruik maakte van een aantal vaste acteurs van Kaurismäki.

Of de woorden van lof die na afloop van The Dead Don’t Die door de twee hoofdpersonages bijna mechanisch worden uitgesproken nu gemeend waren of niet, is binnen de surrealistische microkosmos die Kaurismäki heeft geschapen niet eenduidig vast te stellen. Misschien vond Kaurismäki de film in tegenstelling tot de meeste critici wel goed. In de wereld van Kaurismäki zijn dergelijke simpele openbaringen altijd belegd met een dubieuze ondertoon. Niets is evident. Zijn wereld is een absurde, maar intrigerende wereld. Zijn personages zijn moeilijk te peilen. Hun dialogen en gedrag bizar en onvoorspelbaar. Kortom, Fallen Leaves is heerlijk ongewoon maar wel gewoon een fijne film.

Een krankzinnige avant-garde film van Teinosuke Kinugasa, die werkelijk elk filmisch middel dat hem in 1926 ter beschikking stond heeft gebruikt. Duizelingwekkend gedraai met de camera, vervormde beelden, gekke perspectieven en snelle cuts. Meegezogen in de hectiek, ontging mij het verhaal eigenlijk bijna volledig. Normaal gesproken wordt de kijker tijdens het bekijken van eens stomme film heel behulpzaam geholpen met tekstbordjes. Kinugasa doet daar niet aan. Achteraf las ik waar de film over ging en kon ik een en ander beter plaatsen.

Het ontbreken van tekst is begrijpelijk als je weet dat de filmvoorstelling in die dagen werd ondersteund door muziek en door een Benshi. Een Benshi is een verteller die niet alleen de omtrekken van het verhaal uitlegt aan het publiek maar die ook de stemmen doet van de personages. In de film zien we veel flashbacks en droomsequenties die zonder hulp van een benshi maar moeilijk als zodanig zijn te herkennen. Laat staan dat de betekenis van die sequenties altijd duidelijk is. Een leuk weetje is dat de benshi’s zo populair waren dat de invoering van de geluidsfilm in Japan veel minder snel plaatsvond dan in andere landen.

Kurutta Ippêji is een mooie film met zinderend beeldmateriaal. Had ik op voorhand niet geweten met een silent uit het jaar 1926 te maken te hebben, dan zou ik niet verbaasd zijn geweest als ik achteraf had gelezen dat het hier om een experimentele underground film uit de jaren 60 ging. Ik las trouwens dat Kinugasa zijn film die verloren werd gewaand in 1971 in zijn tuinhuisje terugvond. Het schijnt dat hij voor de hervertoning van de film zo’n 500 meter film verwijderde en de film enigszins heeft aangepast naar de filmbeleving in modernere tijden. Dat mogelijk feitje verklaart hoogstwaarschijnlijk waarom de termen underground en jaren 60 in me opkwamen. Hoe dan ook. Kurutta Ippêji is een interessante film en geeft aanleiding tot een curieuze kijkbeleving.