Opinions

De grootste meevaller van de afgelopen tijd. Op basis van de trailer en mijn niet al te hoge dunk van Tom Cruise stond Jack Reacher nu niet bepaald op mijn verlanglijstje, maar nu ik hem toch gezien heb valt de film me alleszins mee.

Het begint al met de opening. De eerste paar minuten wordt er in het geheel niet gepraat maar zien we voor onze ogen een afschuwelijke misdaad zich afspelen. Dit grimmige begin zet meteen de toon voor de rest van de film. Mijns inziens een uitstekende keuze om in sleutelscènes de soundtrack weg te laten, zodat we tijdens belangrijke momenten alleen gierende autobanden of stromende regen horen, bijdragend aan de grimmigheid van de scènes. Er is echter ook ruimte voor humor waardoor de film niet te zwaar wordt. De scène met het petje bij de bushalte kan mijn goedkeuring wel wegdragen.

Zoals gezegd ben ik geen liefhebber van Tom Cruise maar ik moet toegeven dat hij me niet heeft geërgerd deze film. Bij vlagen vond ik zijn personage wat al te perfect, hoewel hij tegen het einde gelukkig ook wel wat tegenslag krijgt en niet iedereen zomaar overwint. Ook is de film lang niet zo voorspelbaar als verwacht, zo komen Jack en Helen Roding wel nader tot elkaar maar krijgen ze geen relatie, en niet Helens vader maar de politieman blijkt de mol te zijn.

Er zijn echter ook dingen die ik dan weer minder vond. Het werkelijke motief achter de moorden is eigenlijk heel saai. De corrupte politieman hintte naar een achterliggende reden voor zijn betrokkenheid bij de zaak maar uiteindelijk lijkt het hem toch gewoon om het geld te zijn gegaan. Saai hoor. De Russische schurk leek heel interessant maar zijn personage werd heel matig uitgediept; echt een gemiste kans.

Al met al vond ik Jack Reacher heel genietbaar en zeker niet slechter dan de gemiddelde actiefilm. 3,5 sterren voor de film en nog een extra halfje voor de openingsscène en het overtreffen van mijn verwachtingen.

Degelijke actiefilm. Jack Ryan is wat je verwacht van een spionagethriller: actie en spanning met genoeg verhaal om er een basis voor te geven, de typische good guy met persoonlijke problemen en de schurk met zijn eigen motieven. Het acteerwerk is redelijk, het verhaal is goed genoeg om mij te boeien, de sfeer en de spanning zitten er aardig in. Van al het financiële gepraat eromheen heb ik niet veel meegekregen, maar dat is eigenlijk ook niet belangrijk. Wat mij wel positief opvalt is dat de Russen in deze film ook echt Russisch spreken - en dan niet alleen voor een losse zin om te laten zien dat ze echt Russisch zijn, maar consequent. Geen buitengewone film, maar zoals gezegd wel een degelijke, en zeker niet de slechtste in het genre.

Afgelopen weekend nog maar eens gezien als het ultieme tegengif voor de WK-gekte. Het idee van de film dat alles opgelost kan worden met een beetje Jane Austen betwijfel ik, maar voor de film wil ik het graag geloven. De personages zijn duidelijk van onze tijd, en toch komt het herbeleven van Austens verhalen geloofwaardig over. De acteurs zijn op hun plek en in de verhalen zit veel afwisseling, wat ik zelf erg prettig vind. Ik kan me niet voorstellen dat je als man deze film zou willen zien, eigenlijk, net zoals ik me moeilijk kan voorstellen dat mannen in het echte leven zo gemakkelijk overstag gaan voor Jane Austen. Jammer voor hen dan.

Als deze film mensen aanzet om Austen te lezen is dat erg mooi - alles wat aanzet tot lezen heeft mijn steun - maar je hoeft de boeken niet per se gelezen te hebben om van The Jane Austen Book Club te kunnen genieten. Enige voorkennis is wel zo prettig omdat je anders de parallellen mist, maar er zijn genoeg uitstekende verfilmingen - veel meer dan er boeken zijn. Ik kan persoonlijk bijvoorbeeld niet kiezen tussen Sense and Sensibility en Sense and Sensibility. Voor mensen die net als ik meerdere versies kennen en waarderen, is The Jane Austen Book Club een erg leuke aanvulling op de bijna eindeloze lijst Austen-adaptaties.

Heel aardige versie van 'Jane Eyre', hoewel ik moet bekennen dat ik nog nooit een andere heb gezien en dus weinig vergelijkingsmateriaal heb... Het is alweer een poosje geleden dat ik het boek voor de laatste keer gelezen heb, maar wat ik mij ervan kan herinneren komt wel redelijk overeen met de serie. Ik vind het van respect getuigen als filmmakers zorgvuldig met het oorspronkelijke materiaal omgaan, en dat wordt in deze serie zeker gedaan.

Het verhaal behoeft verder weinig commentaar; weinig te klagen op dat punt. Alleen had de laatste aflevering wel iets langer mogen zijn, het einde was een beetje te snel door de bocht. Ik vond Jane soms een beetje ondoorgrondelijk, maar dat had ik in het boek ook al, dus dat vind ik niet zo heel erg.

Meneer Rochester! Ik heb altijd vreselijk vermakelijk gevonden en Toby Stephens heeft mij allerminst teleurgesteld. De door hem neergezette Mr Rochester is een onbeschofte schurk die speelt met ieders gevoelens, vooral met die van Jane, maar die desalniettemin op zijn eigen manier heel charmant is. Hij is zowel onuitstaanbaar als onweerstaanbaar (dat is vaker zo met mannen, zeker in dit genre) en het bevreemd mij ook niet dat Jane wel wat in hem ziet.

Aan de andere kant is het mij een raadsel wat Mr Rochester in Jane ziet. Zoals al eerder gezegd vind ik Jane's karakter nogal ondoorgrondelijk, en daar komt nog bij dat ze niet moeders mooiste is. Dat hoeft natuurlijk geen probleem te zijn (ook in het boek is Jane niet mooi) maar Ruth Wilson vertoont met haar mond, haar kapsel en hoed een behoorlijk overtuigende gelijkenis met een eend.

Ach ja, wat is er verder nog te zeggen... Georgie Henley (van Narnia) vind ik veelbelovend, ze speelt overtuigend en dat op zo'n jonge leeftijd. Eigenlijk valt er verder op de acteurs of hun prestaties niets aan te merken. De muziek is mij niet als bijzonder opgevallen, wat ik jammer vind. In North & South en de meest recente bewerking van Emma voegt de muziek toch wel iets moois toe aan het geheel. Verder vond ik de stijl van filmen bij vlagen irritant (overdreven ingezoomd uit een nogal onnatuurlijke hoek).

Al met al een fijne miniserie zoals we dat gewend zijn van de BBC.

Nou, eindelijk heb ik ‘m dan gezien! Tot mijn grote spijt had ik de bioscooprelease gemist, en toen werd de verkoopdatum ook nog eens meerdere keren uitgesteld. Toen de film dan eindelijk in de winkel was heb ik hem vrijwel onmiddellijk gekocht – en inmiddels al twee keer bekeken…

Als je zulke hoge verwachtingen hebt als ik had, kan een film vaak alleen maar tegenvallen – maar wat blijkt: de film is precies zoals verwacht! Er is eigenlijk maar één minpunt: hij is te kort. Ik had graag nog veel meer scènes tussen Jane en Mr Rochester willen zien, maar helaas. Ook zijn er een aantal deleted scenes die er wat mij betreft gewoon ingelaten hadden kunnen worden.

Tot zover de klachten, nu de lofzangen! Als je het boek kent en andere versies van Jane Eyre hebt gezien (in mijn geval de BBC-serie uit 2006 en gedeelten uit andere versies) ontkom je er niet aan om ze met elkaar te vergelijken. Deze versie is nu absoluut mijn favoriet! Allereerst door het fantastische acteren. Waar ik soms wat moeite had met Ruth Wilson als Jane (niet slecht geacteerd, maar gewoon anders dan ik me voorstelde), is Mia Wasikowska juist wel precies de Jane zoals ik me haar voorstel. Rustig, teruggetrokken, maar onverwoestbaar en met een soort verborgen kracht in haar die af en toe naar buiten sijpelt – en zelfs dan blijft ze beheerst. Juist die subtiliteit vind ik prachtig. Die komt bijvoorbeeld goed tot uiting in de scène dat Mr Rochester haar vertelt dat ze een andere baan moet gaan zoeken. Jane is erg overstuur, maar probeert zich nog te beheersen. Daarom krijgt elk klein gebaar en elke stembuiging heel veel betekenis – in tegenstelling tot dezelfde scène waarin Jane gespeeld wordt door een veel expressievere Ruth Wilson. Met de Jane die Mia Wasikowska neerzet leef ik veel meer mee – complimenten voor haar! En ach, Michael Fassbender – laat ik proberen niet al te veel woorden aan hem te wijden. Hij kon al weinig fout doen bij mij, nu staat hij nog steviger op zijn voetstuk. Zijn Mr Rochester is de meest fascinerende die ik tot nu toe heb gezien. Nors, cynisch, wispelturig, bezitterig, maar toch het type dat wel ‘woest aantrekkelijk’ wordt genoemd… Om nog niet te spreken over zijn stem... De chemie tussen hem en Jane is bijna tastbaar, met name in de scène in Mr Rochesters kamer nadat Jane hem uit de brand heeft gered. Dat is een geweldige scène, juist omdat er van alles nét niet gebeurt. En Mr Rochester is niet alleen donker en aantrekkelijk, hij heeft ook gevoel, en durft het zelfs te uiten. Ik vlei mezelf met de gedachte dat ik niet al te snel zwijmel, maar hier kan ik het niet laten. Knap hoor, van Jane, dat ze bij haar besluit blijft om weg te gaan nadat hij haar zo hartstochtelijk heeft gesmeekt om bij hem te blijven. Ook al zo’n mooie scène!

Goed, genoeg over Jane en Mr Rochester. De bijrollen zijn overigens ook prima, Jamie Bell vond ik erg goed en Judi Dench is zo ongeveer per definitie erg goed. Dan de sfeer van de film: prachtig! Nauwelijks zoetig romantisch, meer donker en mysterieus, tot op het griezelige af. Dat zie je ook terug in de locaties; er is heel mooi gefilmd met veel natuurlijk licht. De muziek is van Dario Marianelli – ook al een favoriet van mij – en perfect voor deze film. Romantisch ja, maar ingetogen.

Het verhaal dan –wat valt daar nou over te klagen? Dat er teveel is weggelaten misschien. De meeste dingen die ze weggelaten hebben, zoals de scène met de waarzegster, vind ik niet echt een gemis. De volgorde waarin het verhaal wordt verteld is een goede keus geweest – ik denk dat zelfs het boek beter was geweest als Charlotte Brontë het zo had geschreven. Door de flashbacks zie je niet alleen wat Jane zoal heeft meegemaakt in haar leven, maar zie je ook hoezeer het haar nog bezig houdt en hoe het haar beïnvloedt. Mooi voorbeeld hiervan is de scène waarin ze de deur open doet voor Mr Rivers en voor een paar momenten denkt dat Mr Rochester haar is komen opzoeken. De scènes uit haar kindertijd komen in deze volgorde beter tot hun recht. Het einde in deze film komt eerder dan in het boek, maar ik weet niet of ik dat erg vind. Ik vond dit zeker wel een mooi einde – alleen kwam het te snel.

Goed, ik zal een einde maken aan mijn lofzangen. Ik ben blij dat een film waarnaar ik zolang heb uitgekeken mij zo goed bevallen is. Ik denk er al langer over om mijn top 10 eens om te gooien, misschien komt deze er dan ook wel in terecht? Ik wilde Jane Eyre eerst 4,5 sterren geven omdat ik heel zuinig ben met mijn 5 sterren, maar goed, ik kan toch geen reden bedenken om de film de laatste halve ster te onthouden. Ik houd van deze film...

We’re fools to make war on our brothers in arms

Er is voor mij geen film die dat duidelijker laat zien dan dit waargebeurde verhaal. Zelden krijgen in oorlogsfilms de strijdende partijen allemaal evenveel aandacht. In Joyeux Noel is er geen vijand; de Schotten, Duitsers en Fransen zijn allemaal opvallend normale mensen. Het begin van de film laat duidelijk zien hoe zij zijn gaan geloven dat de soldaten in de loopgraaf 100 meter verderop vijanden zijn die vermoord moeten worden. Het mooie van deze film is dat hier de menselijkheid wint van de vijandigheid. De overeenkomsten zijn groter dan de verschillen; iets dat iedereen weet maar wat in de loopgraven gemakkelijk vergeten kan worden.

Dan wordt het Kerst. Hoe kan je zingen van vrede op aarde als je uren daarvoor nog mensen hebt gedood - mensen die net als jij alleen maar bevelen opvolgen? Toch is het muziek die een grote rol speelt bij de verbroedering. De mannen zitten dicht genoeg bij elkaar om elkaar te horen, en de liederen die ze zingen zijn hetzelfde, al zij het soms in een andere taal. Ik zag ooit een documentaire over de verbroedering die op vele plekken langs het front plaatsvond, en het blijkt dat het daadwerkelijk vaak begon met muziek. Hier is het een fictieve Duitse tenor die voor kippenvel zorgt aan alle zijden, en ook bij mij. De bekende kerstliedjes krijgen door deze film een extra lading. Philippe Rombi heeft daarbij een schitterende soundtrack geschreven met naast genoemde kerstliederen ook prachtige instrumentale stukken en een huiveringwekkend mooi nummer gezongen door het Belgische koor Scala (I’m dreaming of home).

Als het de bedoeling van de filmmakers was om te laten zien hoe absurd de oorlog is, zijn ze daar volledig in geslaagd. Dat is an sich een treurige boodschap, maar juist het feit dat deze verbroedering echt en uitgebreid heeft plaatsgevonden geeft nog een beetje hoop voor het menselijk ras. Misschien het meest trieste moment is als de officieren van alle drie de kampen afgestraft worden voor hun ‘heulen met de vijand’. De preek die de Schotse geestelijke te verduren krijgt is het ergst. Menselijkheid en de naastenliefde die Jezus predikt, bracht deze mannen samen op kerstavond, maar beide worden vervolgens afgestraft. Als ik iemand als vijand zou moeten aanwijzen in deze film is het wel de man in het paarse gewaad.

Ik vond, in tegenstelling tot sommigen hierboven, het acteerwerk prima. De Duitse officier die gewoon zijn plicht wil doen maar het ook niet kan helpen dat hij een menselijke kant heeft, de opmerkelijk nuchtere Schotse officier die moeiteloos met zijn ondergeschikten optrekt in plaats van bevelen van hogerhand op te volgen, de Franse officier die geplaagd wordt door heimwee en eenzaamheid – ik geloofde ze allemaal. Anna en Nikolaus, het cement tussen de drie kampen, worden ook beide prima neergezet, al is Anna’s aanwezigheid het minst geloofwaardige punt in het verhaal. Aan de andere kant vormt ze met haar schoonheid en elegantie het perfecte contrast met de hel van de loopgraven.

Het klopt gewoon, deze film. Het subplot van Anna en Nikolaus is misschien iets te dik aangezet, maar verder heb ik echt weinig aan te merken op Joyeux Noel. Natuurlijk zou je veel meer ellende in de loopgraven kunnen laten zien, maar wat we te zien krijgen vind ik al meer dan genoeg om een indruk te krijgen. Deze film gaat ook niet zozeer over de loopgraven, maar over de absurditeit van de oorlog en de menselijkheid die blijkbaar door zelfs propaganda en loopgraven niet volledig uitgedoofd kan worden. Dat is pas een Kerstboodschap.

Een volstrekt absurd verhaal dat grotendeels is gebaseerd op historische gebeurtenissen kan mij altijd wel bekoren. Als het niet echt gebeurt was, zou je het nauwelijks kunnen geloven, maar truth is stranger than fiction, blijkt alweer. Of Juana ook daadwerkelijk beviel op het toilet en de navelstreng met haar tanden doorbeet weet ik niet, maar het zou me niets verbazen. Andere delen van het verhaal, zoals het bliksemhuwelijk (dat ging in het echt nog sneller, zelfs zonder een woord uit te wisselen - hoe geloofwaardig is dat?) en Juana's macabere liefde voor het dode lichaam van haar man zijn wel historisch, dus het zou zo maar kunnen.

Eigenlijk is het verhaal best triest. Juana is mentaal niet heel stabiel maar wordt door de trouweloze mannen om haar heen ook tot het uiterste gedreven en wel heel gemakkelijk voor gek verklaard - wat haar vader, man en zoon wel erg goed uitkwam. Ook al ben je een van de machtigste, mooiste en meest ontwikkelde vrouwen van Europa, zelfs dan kun je blijkbaar zomaar aan de kant worden gezet met een slap excuus. Pilar López de Ayala acteert hier heel sterk en laat zowel de strijdbare als de obsessieve kant van Juana goed naar voren komen.

Wat ik jammer vind is dat het verhaal vrij vroeg stopt. Juana leeft nog een aantal decennia waarin ze steeds opnieuw de strijd aangaat om te verkrijgen wat aan haar toebehoort; dit had zonder problemen verfilmd kunnen worden, denk ik. Nu voelt het verhaal wat onaf.

Al met al zeker 3,5 ster waard.