Opinions

Het is al jaren geleden dat ik deze film zag. Na een aantal sequels, prequels en spin-offs had ik wel zin om te zien hoe het ook al weer allemaal begon. En gelukkig: ik vind het nog steeds leuk. De personages herkende ik allemaal nog, maar van het verhaal kon ik me niet veel meer herinneren dan Logan en Rogue in een vrachtwagen. Ik ging er dus met relatief weinig voorkennis in.

Een superheldenfilm moet voor mij wel meer dan alleen indrukwekkende actie zijn, als ik het echt interessant wil vinden. En X-men heeft gelukkig een heleboel meer te bieden dan actie. Het begint alvast goed met een trieste scène in het concentratiekamp (die herinnerde ik me ook nog, hoewel de lange, dramatische versie uit First Class me beter voor ogen staat) waarmee meteen het thema van de film wordt aangesneden. De X-men zijn namelijk niet allereerst superhelden - ze zijn bovenal mutanten, anders dan de meerderheid en door een groot deel van die meerderheid als minderwaardig/gevaarlijk gezien. Het is ook meteen onmogelijk om geen sympathie te voelen voor Magneto. Even subtiel zijn kamp-tatoeage in beeld brengen en je weet weer dat deze man recht van spreken heeft als het gaat om het gevaar voor iedereen die 'anders' is en als minderwaardig wordt beschouwd.

Het eerste hokje is afgevinkt: een diepere laag onder al het geweld. Met een tweede vereiste zit het ook wel goed: de actie is prima. In tegenstelling tot de meeste superheldenfilms zijn er eindeloze mogelijkheden aan superkrachten, waardoor je telkens weer verrast wordt (en je meteen gaat afvragen welke jij zou willen hebben - ik tenminste). Sommige mutanten zijn iets epischer dan anderen, met Magneto als mijn favoriet. Niet alleen in hij in staat tot leuke dingen als treinen openscheuren en politiemannen met hun eigen wapen bedreigen, hij doet het ook nog eens met een stalen gezicht (was niet eens bedoeld als woordgrap). Bovendien zien de effecten er best goed uit. De film mag dan alweer 15 jaar oud zijn, dat zie je er zelden aan af.

Wat deze film nog net een extra halve ster meegeeft is het uitstekende acteerwerk. De zojuist genoemde Magneto wordt uitstekend neergezet door Ian McKellen, en is mede daardoor één van mijn favoriete schurken ooit. Patrick Stewart heeft minder epische dingen te doen, maar doet die wel heel goed. Anna Paquin en Hugh Jackman hebben een fijne chemie als outcasts tussen wie haast onbewust een surrogaat vader-dochterrelatie ontstaat. Ik vond Halle Berry niet echt overtuigen en de kerel die Sabretooth speelde ook niet, maar zij waren uitzonderingen.

Veel positiefs dus! Het verhaal rommelt soms een klein beetje, maar niet meer dan ik door de vingers kan zien. Er zijn dingen waar ik graag meer van had willen zien, maar hé, dit is nog maar het eerste deel. Ik heb erg veel zin om de volgende delen uit deze trilogie weer te gaan kijken.

Viel me nogal tegen. X-men 1, 2 en 3 heb ik allemaal gezien (in willekeurige volgorde) en het wordt hoog tijd voor een herziening, maar deze wilde ik eerst zien.
De allereerste scène sloeg de plank helaas al mis, ik vond het nogal lachwekkend. De opening titles-scène, waarin je de broertjes gezamenlijk in alle grote oorlogen ziet vechten, zag er daarentegen juist veelbelovend uit.

De relatie tussen twee broers is meestal interessant omdat broers toch vaak 'niet mét en niet zonder elkaar kunnen' en dat vind ik altijd een goed thema. In het verhaal zit best potentie, denk ik, maar het acteerwerk is niet altijd even jofel en soms rammelt het script. De chemie tussen Logan en de schooljuf was vooral in het begin ver te zoeken en hun gezamenlijke scènes waren soms nogal pijnlijk om naar te kijken. Gelukkig waren daar nog vele bijfiguren die het geheel wat boeiender maken en verwijzingen naar andere delen - die ik niet altijd begreep omdat het te lang geleden is dat ik ze gezien heb. Sommige actiescènes zagen er spectaculair uit, andere compleet nep, zoals dat stuk bijna aan het einde waar de ontsnapte mutanten richting de helikopter van Charles Xavier lopen. Helemaal geen groots spektakel, en toch ziet het er nep uit, hoe kan dat nou?

In de X-mentrilogie is Hugh Jackman me nooit negatief opgevallen, maar in deze film helaas wel. Over zijn acteerprestaties ben ik niet zo te spreken, en ik denk dat vooral daarom de film me nogal is tegengevallen. In de trilogie had je onder andere nog de fenomenale Ian McKellen als de véél interessantere Magneto, die de film naar een grotere hoogte liet stijgen. Wolverine moet het vooral van z'n bijfiguren hebben. Tot mijn verbazing speelde Will.I.Am mee (die is toch van The Black Eyed Peas?) en tot mijn grotere verbazing deed hij het helemaal niet slecht. Ook de andere mutanten vond ik boeiender (en beter geacteerd) dan Wolverine zelf, maar helaas is dit toch zijn film.

Nu eerst maar eens First Class kijken, waarvan ik veel verwacht omdat zowel James McAvoy als Michael Fassbender erin spelen. En dan de hele trilogie nog maar eens een keer, die zijn een tweede kijkbeurt wel waard. Wolverine niet, vrees ik.

Een aantal weken na de twee voorgangers ook dit derde deel uit de trilogie herkeken, en net als bij de vorige twee heb ik genoten. Ik heb wel wat op- en aanmerkingen en er zijn een aantal dingen die ik echt ontzettend jammer vind:

- een groot deel van de personages uit de vorige films zien we nauwelijks terug. In veel gevallen is dat echt onbegrijpelijk. Zo was Rogue voor mij hét symbool van de mutant met identiteitscrisis, en je zou denken dat zij veel aandacht zou krijgen nu er een geneesmiddel gevonden is - in plaats daarvan zien we Iceman schaatsen met een ander. Rogue heeft een korte scène met Wolverine, waarin we de surrogaat vader-dochterrelatie uit eerdere delen heel even terug zien. Dat smaakt naar meer!
- schandalig, wat er met Mystique gebeurt. Na de belangrijke rol die ze in de vorige films speelde wordt ze nu wel heel snel en gemakkelijk afgedankt! Ze verdiende een beter einde. Dit is misschien wel mijn grootste frustratie in de hele trilogie.
- Cyclops is al niet een heel veel beter lot beschoren. Pfff.
- waarom ineens al die aandacht voor Jean Grey? Van mij had ze dood mogen blijven; met het idee van een geneesmiddel voor mutanten had je ook al een prima verhaal in elkaar kunnen zetten.

Zonder die dingen zou The Last Stand een uitstekende film zijn geweest. Gelukkig zijn er ook genoeg pluspunten waardoor 'ie toch nog prima door de beugel kan:
- Jean Grey had er niet in gehoeven van mij, maar de manier waarop ze er weer uit gaat is schitterend.
- Magneto! Hij deelt bij dezen officieel de positie van mijn favoriete schurk met Darth Vader. Hij is precies de juiste combinatie van gekweld en episch. Na het ongemakkelijke bondgenootschap met de X-men in X2 verhardt Magneto zich in dit deel en keert zich tegen hen, voornamelijk door de dramatische dood van Charles Xavier natuurlijk. Hoewel Magneto nog niet eerder zo schurkachtig is geweest, slaagt hij er niet in mijn sympathie te verliezen. Dat lukt niet als je zulke epische dingen doet en in de vorige films zoveel krediet hebt opgebouwd. En net zoals de dood van Darth Vader tragisch is, is de 'dood' van Magneto dat ook. Het is ongetwijfeld beter voor de wereld als Eric Lehnsherr niet langer in staat is 'bruggen te bouwen', maar toch vond ik, zijn ontredderde blik ziende (staande ovatie voor Ian McKellen hier), het meer een tragedie dan een overwinning. Maar gelukkig kan hij nog schaken...
- zoals het hoort in een laatste deel van een trilogie gaan de dingen nu écht goed fout. En dat begint heel subtiel: als je van je mutatie af wilt, kun je geheel vrijwillig een spuitje komen halen. Voor je het weet lopen de zaken uit de hand, resulterend in een burgeroorlog-achtige confrontatie. Zo hoort dat.
- weinig te klagen over de actie en SFX. De jonge versies van Magneto en Professor X zagen er weliswaar niet zo fraai uit, maar de rest (Storms weermanipulatie, Magneto's brugmanipulatie en Dark Phoenix in actie) is helemaal prima.
- een aantal kleine, maar mooie scènes: het jongetje dat zijn vleugels er probeert uit te snijden, Beast met de mutant die hem even weer 'normaal' laat zijn. En misschien wel mijn favoriete moment: de allerlaatste seconde voor de credits.

Misschien zou ik meer teleurgesteld zijn geweest als dit het einde van de X-men was geweest. Ik ben echter bijzonder enthousiast over First Class (en wil Days of Future Past nu ook heel graag zien) dus The Last Stand is nog niet het definitieve eind. Ik heb genoten van deze film, maar vooral omdat ik echt niet blij ben met hoe er is omgegaan met Rogue en Mystique, krijgt hij toch een halfje minder dan zijn voorgangers. Maar wie weet wat Days of Future Past nog gaat rechtzetten..?

Deze film wilde ik zo graag zien, en ik kon mijn geluk dan ook niet op toen ik eergisteren daar heel onverwachts de kans voor kreeg. De reden voor mijn voorbarige enthousiasme was niet omdat ik groot fan ben van de trilogie, want daar weet ik de helft al niet meer van omdat ik de films heel lang geleden en in de verkeerde volgorde gezien heb. Bovendien heb ik laatst X-Men Origins: Wolverine gezien en daar was ik helemaal niet over te spreken. Mijn voornaamste redenen zijn James McAvoy en Michael Fassbender! McAvoy kan bij mij niet meer stuk sinds Atonement en ik heb in de laatste tijd op onverklaarbare wijze een enorm zwak ontwikkeld voor Fassbender. Zij samen in één film is dus veelbelovend, en mijn verwachtingen waren hoog. Gelukkig ben ik daarin niet teleurgesteld!

De film begon al goed met de scène die ik mij het best kan herinneren uit de hele trilogie: het concentratiekamp, Erik Lensherr die wreed van zijn moeder wordt gescheiden en vervolgens flipt. De scène die hierop volgt was hartverscheurend, arme Erik. De film had mij toen al voor zich ingenomen (en toen had ik Fassbender nog niet eens gezien!)... Erik loopt natuurlijk een trauma op en ontpopt zich als een nazi-jager. Hier moet ik meteen even de gelegenheid te baat nemen om deze film te bejubelen op het feit dat de talen kloppen! Schmidt en Erik praten Duits tegen elkaar, Erik praat Frans in Frankrijk en de Russische soldaten praten zelfs Russisch (dat neem ik in ieder geval aan)! Groot compliment hier!!!

Even later wordt ook de ietwat gladde Charles Xavier gepresenteerd, uitstekend gespeeld door de immer charmante James McAvoy. Echt leuk wordt het pas als Erik en Charles elkaar ontmoeten. Zij verschillen erg van elkaar en toch kwam hun vriendschap helemaal geloofwaardig over. Weliswaar zijn het niet de eerste de beste acteurs, maar toch, ik was verrast door de chemie die er duidelijk was tussen hen. De beste scène was misschien nog wel die waarin Erik zo'n enorme satellietschotel probeert te verplaatsen. Dit lukt hem niet totdat Charles diep in Eriks geheugen een mooie herinnering op weet te duikelen. Deze scène had gemakkelijk in een sentimenteel fiasco kunnen uitlopen, maar de ontroering bij zowel Erik als Charles is zo oprecht dat het een prachtige scène geworden is. Alleen maar lovende woorden voor de twee heren!

Er komt natuurlijk nog veel meer bij deze film kijken; er worden behoorlijk wat nieuwe personages geïntroduceerd en er is vanzelfsprekend ook nog een plot. De Cuba-crisis doet bij mij wel een belletje rinkelen maar het fijne weet ik er niet van, dat maakt me verder ook niet zo veel uit. Het plot verloopt wel mooi, waarbij er voor alle belangrijke personages genoeg ruimte is voor ontwikkeling. Serieuze karakterontwikkeling in een superheldenfilm, dat kom je niet héél vaak tegen maar bij mij scoor je er zeker punten mee! Wolverine komt eventjes langs, heel leuk, nog leuker dat hij verder niet meedoet. De actie ziet er goed uit, de muziek is goed. Het acteerwerk is ook in de kleinere rollen goed, vooral Rose Byrne als Moira vond ik leuk om te zien. Eigenlijk heel weinig op aan te merken!

Ik merk dat ik deze film vooral waardeer om zijn dramatische aspecten. Ik leef helemaal mee met Erik en kan het hem helemaal niet kwalijk nemen dat hij uiteindelijk Magneto geworden is. Sterker nog, al vanaf het begin van de film hoopte ik dat Schmidt vermoord zou worden en dat Erik degene was die het zou doen. Michael Fassbender speelt Erik/Magneto fantastisch, en dat terwijl Ian McKellen de lat toch erg hoog gelegd heeft. Ik wou bijna zeggen dat dit echt Magneto's film is, maar daarmee zou ik geen recht doen aan McAvoy als een geweldige Charles Xavier. Bovendien is dit ook weer eens een intelligente superheldenfilm, en dat kan ik absoluut waarderen!

Voorlopig krijgt 'ie 4 sterren, wat vrij magertjes bij zo'n lovende recensie, besef ik. Echter ligt de film me nu nog erg vers in het geheugen en is mijn enthousiasme nog niet bekoeld. Als de film na een tweede kijkbeurt nog overeind staat, kan hij er een halve bij op krijgen.

Na het herkijken van X-Men is ook X2 weer een prettig weerzien. Het viel me op dat er wat nodeloze veranderingen hadden plaatsgevonden in kapsels en kleding, maar verder gaat het verhaal fijn op dezelfde manier verder. X-Men had weliswaar niet écht een cliffhanger, maar er waren nog meer dan genoeg losse eindjes om mee voort te borduren.

Eerst krijgen we echter een fijne actiescène waarin de president van Amerika (natuurlijk...) doelwit wordt van een mutantenaanslag, met het altijd geschikte Dies Irae van Mozart op de achtergrond. Heel origineel misschien niet, maar het werkt wel. Begrijpelijkerwijs volgt op de aanslag een opleving van de mutantenhaat, waardoor William Stryker vrij spel krijgt. Dit zorgt er dan weer voor dat Magneto na een fantastische ontsnappingsscène (dit is één van mijn favoriete scènes uit alle X-menfilms! Het laat niet alleen zien hoe episch de mutatie van Magneto is, maar ook Mystique verdient hier krediet omdat ze niet alleen haar mutatie inzet maar ook haar verstand gebruikt. Slim idee toch, ijzerpillen voeren aan die bewaker!) een wat ongemakkelijk bondgenootschap aangaat met de X-Men. Natuurlijk voel je aankomen dat dit nooit heel lang goed kan gaan, maar het geeft een fijne spanning om je af te vragen wanneer Magneto de bad guy aan het uithangen is en wanneer niet (ik wist wel dat hij niet expres Stryker over Cerebro verteld had!).

Over spanning gesproken: de film kent een aantal goed spannende scènes, waaronder de overval op de school. Mystique levert ook haar aandeel in de spanning, omdat je nooit weet welke vorm ze nu weer aangenomen heeft - het wordt op een gegeven moment echt frustrerend dat je niet kunt weten of een personage zichzelf is of stiekem Mystique. De actie ziet er ook weer prima uit. Nightcrawler laat wat mooie kunstjes zien, en ook Rogue krijgt wat meer te doen. Daarnaast zit er wat gepaste humor in X2, zoals Icemans coming-out, en de manier waarop zijn moeder reageert: 'have you tried...not being a mutant?'

Ik heb eigenlijk maar weinig tegen op deze film. De acteurs doen het allemaal weer prima, waarbij Ian McKellen als Magneto mijn absolute favoriet blijft. Halle Berry stoorde me minder dan in het vorige deel. Ik vind alleen het verhaal af en toe wat rommelig en onoverzichtelijk, alsof er iemand nog een laatste keer naar had moeten kijken voor de film afgeleverd werd. Daarnaast doet de Logan-Jean-Scott-driehoeksverhouding me niet zo veel. Maar verder weinig te klagen! Op naar deel 3...