Opinions

Paris, Texas is een film uit 1984 van de Duitse filmregisseur Wim Wenders. De film begint met beelden uit de Texaanse woestijn, waarin een eenzame, verwarde man loopt. Hij komt aan bij een benzinestation en wordt vervolgens naar een arts gebracht. Daar weigert hij te praten, maar uiteindelijk wordt toch zijn identiteit vastgesteld. Hij blijkt een broer te hebben in Californië, die meteen in de auto stapt om hem op te halen. We komen er vervolgens achter dat Travis, de naam van de verwarde man, zijn kleine zoontje ooit heeft achtergelaten bij zijn broer om daarna vier jaar lang spoorloos te verdwijnen. Hij wordt voorlopig dan ook opgenomen in het gezin van zijn broer. De relatie met zijn inmiddels 7-jarige zoontje verloopt in eerste instantie moeizaam, maar na verloop van tijd ontstaat er toch een band. Uiteindelijk gaan ze zelfs met zijn tweeën op reis, op zoek naar de moeder van het jongetje, die inmiddels als animeermeisje in een huis van plezier blijkt te werken.

Paris, Texas is een prachtig, traag, psychologisch drama met veel aandacht voor de uitwerking van de karakters. Ik hou daar enorm van. Travis wordt gespeeld door de onlangs overleden Harry Dean Stanton, een acteur die ik tot nu toe voornamelijk kende van de vele bijrollen waarin hij te zien was. Hij acteert fantastisch, hij bewijst hiermee wat mij betreft dat hij ook de hoofdrol in een grote film kan dragen. Ook Nastassja Kinski, die de moeder van het jongetje speelt, doet het uitstekend, en wat was ze toch ontzettend mooi in die tijd. En ook het vroegwijze jongetje, van wie we na deze film helaas weinig meer hebben vernomen, zet een prima acteerprestatie neer.

Een andere hoofdrol in de film wordt echter vertolkt door de prachtige akoestische gitaarmuziek van Ry Cooder, die gebaseerd is op de vooroorlogse countrymuziek van Blind Willie Johnson. En over muziek gesproken: naar deze film hebben zich naderhand twee prima gitaarbandjes vernoemd: het Schotse Texas en het eveneens Schotse Travis. Het openingsnummer van het eerste album van Texas, ‘I Don’t Want a Lover’, begint zelfs met een onvervalste ode aan de gitaarmuziek in de film.

Al met al vind ik het een geweldige film, die ik vast wel een keer ga herkijken. Ik twijfel tussen vierenhalf en vijf sterren, maar juist vanwege die twijfel geef ik nu nog even geen vijf sterren. 4,5*

A Passage to India is een dramafilm uit 1984, geschreven en geregisseerd door David Lean. Het scenario is gebaseerd op de gelijknamige roman van E.M. Forster uit 1924. Dit was de laatste film uit de carrière van de legendarische regisseur David Lean (The Bridge on the River Kwai, Lawrence of Arabia, Doctor Zhivago), en het was 14 jaar geleden dat hij nog een film gemaakt had.

De film speelt zich af begin jaren ‘20 tijdens de opkomst van de Indische onafhankelijkheidsbeweging in Brits-Indië. De jonge Adela (Judy Davis) en mrs. Moore (Peggy Ashcroft) zeilen vanuit Engeland naar India, waar de zoon van mrs. Moore en de verloofde van Adela, de plaatselijke magistraat is in een klein stadje. Via de schoolopzichter (James Fox) ontmoeten de twee bezoeksters de excentrieke oude professor Godbole (Alec Guinness), en ze worden bevriend met dokter Ahmed (Victor Banerjee), een arme weduwnaar. Als mrs. Moore en Adela interesse tonen om het "echte" India te zien, biedt Aziz aan met hen een uitstapje te maken naar de afgelegen grotten van Marabar. Uiteraard gaat dat gigantisch mis, met alle gevolgen van dien.

Hoewel de film in 1984 uitkwam leek het wel of ik een film uit de jaren ’50 aan het bekijken was. Voor de prachtige, kleurrijke beelden van India zijn dan ook de originele technicolorcamera’s uit de mottenballen gehaald. Het ziet er dus allemaal ouderwets prachtig uit, en ook de soundtrack van oudgediende Maurice Jarre lijkt uit een ander tijdperk te komen. De meeste films uit 1984 die ik de laatste tijd zag hadden een lelijke synthesizersoundtrack of de wat minder goede popmuziek als muzikale omlijsting. Het was dan ook een hele verademing om weer eens een écht orkestrale soundtrack te horen.

De film legt de cultuurverschillen tussen de Engelsen en de Indiërs bloot. De Indiërs in de film worden stuk voor stuk afgeschilderd als niet al te snuggere armoedzaaiers, en dat had van mij eigenlijk niet gehoeven. Een groots project was het in ieder geval wel: ruim twee uur lang schitterende cinematografie, mooie sfeer, fraaie kostuums en exotische decors.

De acteerprestaties zijn eveneens prima, en ik moet toch echt de actrice Peggy Ashcroft even noemen. Zij speelt mrs. Moore, en zij was echt het charmantste, sympathiekste filmpersonage die ik ooit in een film zag. Hoewel ze toen al 77 jaar oud was zou ik bijna verliefd op haar worden. Ze kreeg indertijd de Oscar voor de beste vrouwelijke bijrol, meer dan terecht volgens mij, en ze was daarmee de oudste actrice die ooit deze prijs kreeg.

Al komt de film qua aanpak misschien wat gedateerd over, een aanrader is het zeker. 4*

Jean-Luc Godard heeft enkele fantastische films uit de jaren '60 op zijn naam staan. Denk aan À Bout de Souffle (1960), Une Femme Est Une Femme (1961) of Le Mépris (1963). Zijn latere werken zijn echter een stuk minder interessant. Zo ook Passion (1982), een film over een filmmaker die levende schilderijen van oude meesters filmt.

Het verhaal wordt nergens spannend en wat mij betreft had Godard hier veel meer van kunnen maken. Saaie film dus, eigenlijk nauwelijks uit te zitten. Het is dat de film slechts 88 minuten duurt, anders had ik hem voortijdig uitgezet. Daar kon de knappe verschijning van Isabelle Huppert helaas ook niets aan veranderen. 1,5*

Het normale leventje van de familie Freeling wordt verstoord wanneer er klopgeesten aanwezig zijn in hun huis. Ze praten met jongste dochter Carol Anne via de televisie. Het huis van de Freelings blijkt te zijn gebouwd op een oude Indiaanse begraafplaats. In het begin lijken de geesten niet gevaarlijk, want ze doen dan nog niemand wat aan en de familie heeft zelfs schik in de meeste rare voorvallen. Maar dan worden ze agressief en ontvoeren ze Carol Anne naar hun dimensie. Ze zien in haar de gids die ze naar het licht moet brengen.

Poltergeist (1982) is niet echt een slechte film, maar ik zou het niet echt een griezelfilm noemen. Het eerste uur is erg vermakelijk, maar in het laatste half uur gaat de film totaal over de top. Alle voorwerpen in het huis beginnen ineens te leven en vallen de bewoners aan. Het wordt nergens eng, maar wel erg lachwekkend. En dat kan volgens mij nooit de bedoeling zijn van een horrorfilm. 3*

Jean-Luc Godard (1930) is een een van de belangrijkste leden van de Franse nouvelle vague. Zijn vroege films À Bout de Souffle (1960), Le Mépris (1963) en Pierrot le Fou (1965) behoren tot de beste films die de Franse cinema heeft voortgebracht. Daarna ging het mis. De films die hij na 1967 maakte zijn nauwelijks om aan te zien: te rommelig, te experimenteel. Een paar maanden geleden zag ik zijn film Passion (1982): een saaie film met een onduidelijk plot, Godard onwaardig. Prénom Carmen (1983) is iets beter, maar wederom een teleurstelling.

De film draait om Carmen X, een vrouwelijk lid van een terroristenbende. Ze vraagt haar oom, een aan lager wal geraakte filmregisseur, of ze zijn strandhuis mag lenen voor het maken van een film. In werkelijkheid willen ze het huis echter gebruiken als hoofdkwartier voor een bankroof.

Het verhaal wordt regelmatig onderbroken door beelden van een repeterend kamerorkestje, en hun irritante vioolmuziek is bijna de hele tijd te horen. Daarnaast wordt er niet al te overtuigend geacteerd. Enige pluspunt in deze film is de prachtige verschijning van de Nederlandse actrice Maruschka Denters, die regelmatig bloot in beeld te bewonderen is. Helaas is er in de blootscènes wel erg veel schaamhaar te zien, maar 35 jaar geleden was dat nu eenmaal niet ongebruikelijk.

De film eindigt met een surrealistische scène van een bankoverval, zo ongeloofwaardig dat het eigenlijk komisch wordt, en dat kan uiteraard nooit de bedoeling zijn geweest. Wederom een tegenvaller dus van een van de belangrijkste Franse cineasten van de vorige eeuw. 2*

Het was 1984. Ik was zestien, woonde uiteraard nog thuis en we hadden een pornohark op het dak. Dit vond ik natuurlijk geweldig, want in die tijd had je nog maar twee Nederlandse televisiezenders en nu konden we ineens de Engelse, Belgische en Duitse televisie ontvangen. En, ook fijn, je had in de buurt een etherpiraat, ik geloof dat de naam Populair TV was en dat ze vanuit Medemblik uitzonden, en die konden we ook spatzuiver op de buis ontvangen. Elke zaterdag- en zondagmiddag werden er films uitgezonden die net in de bioscoop gedraaid hadden, en zo zag ik in die periode films als Ciske de Rat, Once upon a Time in America en The Never Ending Story langskomen. Maar ook klassiekers als The Deer Hunter en Spetters (uiteraard in de ongecensureerde versie) zag ik voor het eerst op Populair TV. Zaterdagavond keken we altijd Rockpalast op de WDR, en als mijn ouders niet thuis waren, en dat gebeurde regelmatig, dan werd er zaterdagavond laat geschakeld naar Populair TV, want die zonden dan films uit die eigenlijk niet voor de jonge ogen van mijn zusje en ik bedoeld waren. Maar goed, dat even terzijde.

Uiteraard kwam op een gegeven moment ook de Prince-blockbuster Purple Rain op de piratenzender voorbij. Ik was in die periode totaal niet met de muziek van Prince bezig, ik vond het maar een onuitstaanbare poseur die niet al te interessante muziek maakte, maar uiteraard was ik als 16-jarige muziekliefhebber wel benieuwd naar de film. Veel kan ik me niet van de film herinneren en dat zegt eigenlijk al veel, want de films die ik hierboven genoemd heb kan ik me nog erg goed voor de geest halen, en die hebben dan ook veel meer indruk op me gemaakt.

Vandaag zag ik de film voor de tweede keer in zijn geheel, en hij viel me wederom tegen. Het album Purple Rain is gewoon niet zo'n beste plaat van Prince; er wordt veel te veel gebruik gemaakt van lelijke synthesizers en veel te harde drums, maar ja, dat had je nu eenmaal in 1984. Wat dat betreft gaat mijn voorkeur meer uit naar het veel betere album Sign ‘O’ the Times, dat hij een paar jaar later maakte.

Er wordt ook niet al te best geacteerd in de film. De acteerprestatie van Prince zelf, die in de film overigens geen enkele keer bij naam genoemd wordt, is nog wel aardig. Maar Apollonia Kotero en vooral Morris Day zetten echt een wanprestatie van jewelste neer. En het verhaaltje is ook niet echt boeiend: je ziet optredens van Morris Day & The Time, Apollonia 6 en uiteraard van Prince zelf, en tussendoor zie je losse scènes van Prince die meisjes versiert, Prince die ruziet met zijn gewelddadige vader en Prince die het uitmaakt met zijn vriendinnetje. Dat soort dingen. Nee, geen geweldige film dus, en het is hooguit vanwege een soort jeugdsentiment dat ik film niet een nóg lagere waardering geef.

Die pornohark heeft het overigens niet lang uitgehouden. In 1987 kregen we overal in West-Friesland kabeltelevisie, en dat was tevens het einde van Populair TV. Omdat mijn ouders inmiddels wel doorhadden dat mijn zus en ik regelmatig naar films keken die eigenlijk niet voor onze leeftijdscategorie bedoeld waren, werd dat ding na een jaar of drie trouwe dienst vakkundig weggehaald door mijn vader. 2*