Opinions

In een afgelegen bergdorpje in het noorden van Japan volgen we een jaar lang de levens van de 69-jarige Orin en haar twee volwassen zoons. Volgend jaar, als Orin 70 wordt, moet ze naar de berg Narayama vertrekken om daar te sterven in de sneeuw. Dat is gebruikelijk in de gemeenschap waarin ze woont. Zo zorgen ze ervoor dat er meer voedsel is voor de jongere generatie.

The Ballad of Narayama is een prachtig, traag Japans drama, en wat hou ik daar enorm van. Er gebeurt eigenlijk niet zo heel veel in de film, maar we worden getrakteerd op fraaie beelden van het harde leven in een onherbergzaam gebied. Het laatste half uur volgen we de barre tocht van de oudste zoon, met zijn moeder op zijn rug, door een schitterend herfstlandschap. De mooiste scene uit de film is wanneer moeder en zoon eindelijk op de plek van bestemming aankomen en daar geconfronteerd worden met de stoffelijke resten van haar voorgangers, terwijl ze beseffen dat de moeder daar over niet al te lange tijd ook bij zal liggen.

The Ballad of Narayama is een schitterend meesterwerk, dat ik over een paar jaar zeker opnieuw zal kijken. 4,5*

n 1983 kwamen er twee James Bond-films bijna gelijktijdig uit. De eerste was Octopussy, met Roger Moore in de hoofdrol. Gisteren zag ik de tweede, Never Say Never Again, een van de twee niet-officiële Bondfilms. De eerste niet-officiële was het zwakke Casino Royale (1967), met David Niven in de rol van James Bond.

De titel Never Say Never Again is een knipoog naar de uitspraak van Sean Connery in 1971, toen hij verkondigde nooit meer in de rol van 007 te zullen kruipen. Gezwicht voor het grote geld liet hij zich toch verleiden om dat nog één keer te doen. De film is gebaseerd op het boek Thunderball, evenals de in 1965 uitgebrachte film met die titel, waarin Connery eveneens de hoofdrol speelt. Er zijn dan ook veel overeenkomsten tussen beide films. Zo draait het verhaal om de diefstal van twee kernkoppen door de misdaadorganisatie SPECTRE, speelt een groot deel van het verhaal zich af op de Bahama's en zijn de namen van de belangrijkste personages (Blofeld, Largo, Domino) hetzelfde. Er zijn echter ook grote verschillen, zodat je de meeste tijd het gevoel hebt naar een totaal andere film te kijken in plaats van naar een remake.

Omdat het een niet-officiële Bondfilm betreft zien we ook andere acteurs in de rollen van bekende personages als M, Q, Moneypenny en Felix Leiter, en dat is even wennen. Daarnaast mis je eigenlijk wel de bekende themamuziek die zo past bij de Bondfilms, en dat is jammer. Wel zijn er een aantal topacteurs te zien in de bijrollen, onder wie Klaus Maria Brandauer als Largo, Max von Sydow als Blofeld, Kim Basinger als het Bondmeisje en Rowan Atkinson (in een serieuze rol!) als ambassademedewerker.

Hoewel Sean Connery tijdens de opnamen al 53 jaar oud was, eigenlijk te oud voor zijn rol, doet hij het nog steeds uitstekend als 007. Hij draagt weliswaar een toupet, maar zijn lichaam ziet er fit en afgetraind uit, zodat het niet ongeloofwaardig overkomt wanneer hij met veel jongere vrouwen het bed in duikt. De film mist echter de vaart, de actie en de humor van de officiële Bondfilms, en bovendien komt Klaus Maria Brandauer niet erg overtuigend over als slechterik. Mijn voorkeur gaat dan ook uit naar het in hetzelfde jaar uitgebrachte Octopussy.

De film eindigt met een shot van Sean Connery die in de camera kijkt en zucht: 'Never Again'. Gelukkig zou hij er zich dit keer wél aan houden. 3*

Een jaar of tien geleden kwam mijn neefje, die toen een jaar of tien oud was, bij me langs om een film te lenen. Hij kwam in die tijd wel vaker bij me om films te lenen, en deze keer wilde hij wel een keer een ‘enge’ film kijken. Ik vond ook dat hij er wel aan toe was, want hij was niet echt bang aangelegd. Ik gaf hem ‘A Nightmare on Elm Street’ mee, een komische horror uit 1984, geregisseerd door horrorspecialist Wes Craven. Ik zag de film ooit als tiener en ik kon me herinneren dat ik hem indertijd erg vermakelijk vond. Ik stelde wel als voorwaarde dat zijn ouders mee zouden kijken, zodat ze hem eventueel uit konden zetten als het allemaal te spannend werd.

De volgende dag hoorde ik van zijn moeder dat ze de film inmiddels gekeken hadden, samen met een aantal vriendjes. En hoewel mijn neefje hem zelf best aankon, hadden zijn vriendjes ’s nachts allemaal in hun bed geplast. Tsja, als ik dat geweten had, had ik misschien beter The Gremlins mee kunnen geven of zo.

Gisteren bekeek ik de film voor de tweede keer, en eigenlijk vind ik de film nog steeds eerder komisch dan eng. De film gaat over een aantal tieners (waaronder een piepjonge Johnny Depp), die in hun dromen achtervolgd worden door de griezelige Freddy Krueger (gespeeld door een fantastisch geschminkte Robert Englund). Indien ze niet op tijd wakker worden, worden ze op gruwelijke wijze afgeslacht. En uiteraard gebeurt dat een paar keer. Voor volwassenen erg vermakelijk, maar ik kan me voorstellen dat dit voor jonge kinderen behoorlijk spannend kan zijn.

De film kreeg een stuk of tig vervolgen, allen met Robert Englund in de rol van Freddy Krueger, maar ik ga ze niet kijken. Ik heb het idee dat ze allemaal voortborduren op hetzelfde idee, en wat dat betreft gaat er toch niets boven het uitstekende eerste deel. 4*

In 1984 zat ik in de eindexamenklas van het VWO, en zoals iedereen moest ik een boekenlijst samenstellen van maar liefst vijftien Engelse boeken die je gelezen moest hebben voor je eindexamen. Ik was toen, en ben nog steeds geen liefhebber van het lezen van fictie, en dat werden dus vijftien uitgebreide samenvattingen. Ik had echter gehoord dat je bij je mondeling altijd zelf mocht bepalen welk boek je als eerste wilde bespreken, dus besloot ik er toch maar een te gaan lezen. Het werd Nineteen Eighty-Four van de Britse schrijver George Orwell, dat geschreven is in 1948. Ik kon er de helft van mijn mondeling mee vullen, en de andere helft blufte ik me er wel uit. Ik kreeg zelfs een 5,5 voor mijn mondeling, waar ik uitermate tevreden mee was.

Het boek is in 1984 verfilmd, met John Hurt en Richard Burton in de hoofdrollen. De film laat een alternatief 1984 zien, een echte dystopie met vervallen, grijze gebouwen en een bevolking die continu wordt gehersenspoeld. Engeland is onderdeel van de supermacht Oceanië, en is continu in oorlog met buurland Eurazië. De mensen hebben er geen vrijheid, er is een totale afwezigheid van privacy en elke vorm van lichamelijke intimiteit is er verboden. In deze wereld woont Winston Smith, een lagere partijmedewerker die in het Ministerie van de Waarheid werkt. Hij maakt echter één fout: hij wordt verliefd op de mooie Julia, en die verliefdheid is wederzijds. Dat geeft natuurlijk complicaties, want op een gegeven moment gaan ze toch met elkaar naar bed. Vervolgens worden beiden gearresteerd en heropgevoed door de Dunkpolitie.

De Britse karakteracteur Richard Burton speelt een glansrol als de dubbelagent O’Brien, die verantwoordelijk is voor het martelen van Winston Smith. Ik had hem eerst niet herkend, want hij is in deze film aardig vermagerd en ziet er erg vermoeid uit. Ik herkende hem in eerste instantie dan ook alleen aan zijn stem. Zelf zou hij de film echter nooit te zien krijgen; twee maanden voor de première stierf hij aan een hersenbloeding, slechts 58 jaar oud.

De film was eigenlijk nóg somberder dan ik me in het boek had voorgesteld, en Winston Smith zag er heel anders uit dan ik verwacht had. Ik dacht aan een klein, dik mannetje, maar in de film is hij een magere vent met een verlopen kop. Ik vind John Hurt dan ook eigenlijk te oud voor deze rol (hij was overigens slechts 44, maar hij ziet er uit alsof hij al dik in de 50 is), en ik vind het dan ook onwaarschijnlijk dat de jonge, mooie Julia voor hem valt. Toch is Nineteen Eighty-Four een aardige film met uitstekend acteerwerk en met de nodige spanning. 3,5*

De films van Andrei Tarkovsky, je moet er even aan wennen. Zijn films zijn vaak expressionistische, psychologische drama's waarin de gedachten en emoties van de personages door de manier van filmen verteld worden. Zij zijn altijd op zoek naar de betekenis van hun leven of naar spirituele verdieping. Het is niet altijd even toegankelijk of zelfs maar begrijpelijk, maar als je even de moeite neemt om je erin te verdiepen blijft er vaak een prachtige, interessante film over. Tarkovsky's films zijn dan ook echt films voor de gevorderde filmkijker.

Notalghia (1983) is er ook zo een. Het verhaal gaat over de Russische dichter Andrej Gortsjakov, die naar Italië reist om onderzoek te doen naar de 18e-eeuwse componist Pavel Sosnovski. Hij krijgt daar een depressie uit heimwee naar zijn vaderland. Vervolgens leert hij Domenico kennen, een kluizenaar die ervan overtuigd is dat het einde der tijden spoedig zal aanbreken.

Het verhaal is niet altijd even goed te volgen, maar aan het einde komen alle verhaallijnen toch bij elkaar. Ik moet eerlijk zeggen dat ik meer onder de indruk was van Tarkovsky's vroegere films Andrei Rublev (1966), Solaris (1972) en Stalker (1979), maar toch heb ik genoten van dit psychologische drama. 3,5*

La Notte di San Lorenzo is een Italiaans oorlogsdrama uit 1982, geregisseerd door de broers Paolo en Vittorio Taviani. In de film volgen we een aantal inwoners van een Italiaans dorpje aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Het Duitse leger is zo goed als verslagen en trekt zich terug naar Duitsland, en laat daarbij een spoor van vernielingen achter zich. Een aantal dorpelingen besluit zich aan te sluiten bij de partizanen en er volgt een uittocht van dorpelingen.

Het verhaal wordt verteld door een oudere vrouw, die op het moment van de gebeurtenissen zes jaar oud was. La Notte di San Lorenzo is zeker een visueel erg mooie film. Het verhaal voelde soms nogal voorspelbaar aan en af en toe had ik het gevoel dat ik meer naar een toneelstuk dan naar een film zat te kijken. De cinematografie is echter dik in orde en de film was verder prima uit te zitten. Ruim voldoende. 3,5*