Opinions

Ambitieus project van een nogal naïeve zeurpiet.

Cyrus Frisch verafschuwt gewelddadige en anderszins moreel verwerpelijke televisiebeelden. Hij betoogt (weinig steekhoudend overigens) dat hij toch zeker het recht heeft niet iedere keer als hij een tv aanzet geconfronteerd te moeten worden met grafisch in beeld gebrachte onthoofdingen en longtransplantaties.

Wat een zeurpiet hè? Maar daar blijft het niet bij. Hij verzamelt een stel “verloederde outcasts” en laat ze allemaal nare dingen doen. Hetzij in de schouwburg, hetzij voor de camera. Hij doorboort volgens eigen zeggen de grens van het acceptabele.

Ambitieus hè? Maar daar blijft het niet bij. Hij denkt te kunnen choqueren. Te kunnen confronteren. Dingen teweeg te kunnen brengen.

Naïef hè? Het lukt ‘m dan ook niet. Dat blijkt vooral tijdens het toneelstuk. Toneelstuk? We hebben het toch over een film? Jazeker, maar deze film heeft een rijke geschiedenis.

Het begon allemaal in 1998, met Jezus/Liefhebber, het toneelstuk. Opnames daarvan waren in datzelfde jaar te zien op het IDFA.

Zowel het toneelstuk als Geen Titel leverden niet genoeg controverse op. Tayama zegt het al:

Daarom Vergeef Me. Want naast beelden van het toneelstuk bestaat deze film met name uit gesprekken met de outcasts. En geen gewone gesprekken, nee nee, maar gesprekken met de duivel. Frisch stelt zich op als Faust en behandelt de outcasts – oké, het blijven mensen – als marionetten. Hoe controversieel!

Misschien had het allemaal meer indruk gemaakt als Frisch er niet zo’n visueel wanfestijn van had gemaakt. Hier en daar werkt de grofkorrel, maar in veel meer scènes zijn de beelden alleen maar ergerlijk. Op een gegeven moment is de film (2) op, maar wordt er wel doorgegaan met filmen. Ik kan je vertellen, dat levert bijzondere lelijke cinema op, maar meer dan dat is zo’n scène respectloos. Ik als kijker neem wel de moeite om je film te kijken, daar mag je best rekening mee houden. Eikel.

Ironisch genoeg is de eindscène dan ook de meest memorabele.

Best leuk. Voor een half uurtje. Daarna is het meer en meer en meer van hetzelfde en worden de gangsters, samoerai en zombies gewoon ontzettend saai. Er mankeert echt wat aan je als je als regisseur een film als deze twee uur laat duren.

Is verder alleen nog de moeite waard dankzij de unieke verschijning van Chieko Misaka. Mooi meisje, en ik zou zweren dat ze me ook al opviel in Akai Megane. Zie haar daar alleen niet bij de credits vermeld staan. Zal haar dan wel verward hebben met Mako Hyôdô.

Minder visionair dan de titel doet vermoeden.

Enkele thema's - bureaucratische rompslomp, integratie, religie, taal - komen meermaals aan bod, maar worden steevast weinig verrassend uitgewerkt. Verder is er nauwelijks een rode draad. Enige wat veel van de filmpjes met elkaar gemeen hebben is nietszeggendheid. Onbetwist dieptepunt daarin is het fragment waarin willekeurige mensen naar de camera staren en meer niet. Slimmerik (of fantast) die op basis daarvan prikkelende inzichten doet over de europese gemeenschap.

Wel heel mooi is het fragment van Tarr. Op het eerste gezicht weinig enerverend - een rij mensen - maar het camerawerk (ben dol op lange shots), de muziek en fotografie leveren in combinatie met die bebaarde en doorleefde Hongaarse gezichten een beklijvend en melancholisch stukje cinema op.

En één zo'n meesterwerkje, toevalstreffer of niet, maakt zo'n omnibus al de moeite waard. Fijne aan dit subgenre is daarnaast dat vermakelijkheid er inherent aan lijkt te zijn.