Log

vote posted

vote posted

vote changed, original voice was 3,0 stars

vote posted

vote posted

Blue Moon begint met twee schijnbaar zeer tegenstrijdige citaten over songwriter Lorenz Hart: volgens de ene was hij een dynamisch en aimabel, voor de andere de grootste zielenpoot. Ik zit in dezelfde manier gewrongen over Richard Linklater als regisseur: is het iemand die zijn tegenstrijdigheden aan de hand van cinema probeert te verzoenen of een totaal begoocheld individu? Zijn keuzes als filmmakers lijken soms lijnrecht in te druisen tegen de morele kern van zijn protagonisten.
Hart en Rodgers worden als twee tegenspolen gezien: de eerste wil giftige satire maken, en gebruikt humor om zich van zijn eigen demonen af te leiden, de laatste wil gewoon pleasen. "Het publiek vandaag wil een lach en een traan." verklaart Rodgers over het succes van Oklahoma! Maar is Linklater niet op dezelfde manier behaagziek? Met Blue Moon heeft hij alvast een film gemaakt die geheel 'inoffensive' (een doodzonde voor kunst, volgens Hart in de film) is en het reciet van een gekweld individu veelal sentimentaliseert. In de eerste minuten probeert Hart al een gay subtext te geven aan Casablanca. "Maar dat mag je natuurlijk niet aan het publiek tonen." voegt hij eraan toe. Maar wat moeten we dan met de artistieke keuze om Hart plots biseksueel te maken, terwijl er eigenlijk niets bekend is over amoureuze verwikkelingen met vrouwen in zijn leven en hij naar alle waarschijnlijkheid gewoon een (zij het verdoken) exclusieve homoseksueel was? Is Linklater echt zo heteronormatief dat hij zich zelfs niets kan inbeelden bij een homoseksuele verliefdheid en dan maar één of andere 20-jarige blonde muze moet uitvinden die zogezegd Harts ultieme zoektocht naar 'schoonheid' belichaamt? Ik denk dat ik Linklater teveel eer aan doe om te stellen dat dit allemaal een bewuste zelfreflectie is en dat hij gewoon vast zit in dezelfde clichématige schema's, eender welke periode of welk personage hij ook verfilmt.
Hoewel ik de toneelmatige premisse van premiere night bij Sardi's echt een geweldig uitgangspunt vind, komt de setting nooit tot leven. Vooral de dynamiek tussen Hart en de barman is tenenkrullend. Voor Linklater is een barman maar een soort klankbord van gevatheden. Een soort sparring partner, zij het eentje die wel altijd het onderspit moet delven omdat hij geen intellectueel is. Voor Linklater is 'de intellectueel' het hoogste goed, iemand die moeilijke woorden gebruikt, die wat pathetisch kan lopen doen over literatuur en poëzie. Dat een barman over een uniek soort psychologie beschikt, mensen kan lezen, stiltes kan opvullen, een perfecte timing heeft, daar lijkt Linklater allemaal geen inzicht in te (willen) hebben. Ik denk niet dat de beste man ooit al aan een cafetoog heeft gezeten.
Met Ethan Hawke heeft hij, for better and for worse, zijn ultieme alterego gevonden. Maar het is bijna aanstootgevend hoe een male bimbo als Hawke (die wellicht heel erg van de 'beat poets' houdt en dat soort dingen) hier een oprecht excentrieke neuroot moet spelen. Hawke denkt dat excentriciteit betekent dat je jezelf graag hoort praten. Wat hij niet snapt, is dat mensen als Hart excentriek werden uit pure zelfbescherming. Hun humor is geen affectatie, maar littekenweefsel. De meeste grote komieken — denk aan Peter Sellers, Groucho Marx — waren half verminkt door schaamte. Dat maakt hen onweerstaanbaar. Hawke speelt Hart als een man die zichzelf onweerstaanbaar vindt.
En dan de romance. Die hele verhaallijn tussen Hart en Elizabeth is alsof Linklater per ongeluk een 'fedora guy' meme heeft verfilmd. Hart die over haar stamelt — “Elizabeth! Elizabeth! My irreplaceable!” — is pure mmm m’lady, if I may? avant la lettre. Uiteraard gaat Rodgers op het einde nog eens met haar lopen, alsof het een 90s romantische komedie is. Het enige menselijk leed waar Richard Linklater zich iets bij kan voorstellen, is de nerd die het moet afleggen van de coole kerel in high school. Wanneer gaat hij nu eindelijk eens verwerken dat Becky van Townes Van Zandt Memorial High hem in 1977 heeft afgewezen?

Eén van de meest zinloze films die ik ooit zag. Begrijp me niet verkeerd: Nouvelle Vague is op elk vlak vernuftig gemaakt, subliem zelfs. Maar naar wat heb ik nu juist gekeken? Een soort glossy making of gimmick van de nieuwe 4k 2 disc release van Breathless. We houden het bij de Amerikaanse titel natuurlijk, dat is al gek genoeg. Het ziet er allemaal natuurlijk sprankelend en geheel overtuigend uit, de acteurs zijn perfect in hun nabootsingen, Linklater heeft duidelijk zijn research gedaan, de esthetiek is die van een jaren '60 newsreel. Maar wat ben je er als kijker mee? Wat is de raison d'être van deze film? Misschien is het nog maar een poging van de Amerikanen om hun obsessie met de 'French New Wave' te etaleren en Godard verder als demiurg te canoniseren. Het is mij al eerder opgevallen dat Amerikaanse cinefielen hun mond vol hebben van die deksele nouvelle vague. De hele filmgeschiedenis moet volgens hen in het teken hiervan gelezen worden. Andere Franse auteursfilms worden dan neo-nouvelle vague of semi-nouvelle vague of pre-nouvelle vague. Alles dat erbuiten valt, is schijnbaar zonder enige waarde, zoals het oeuvre van stakkers als Duvivier en Allégret die hier nog eens door de mangel gehaald worden. Het gekke is dat ze in Frankrijk of bij Cahiers zelden of nooit naar deze periode verwijzen als nouvelle vague. En Godard helemaal niet als een soort Godheid zien. Ook deze film is weer heel Godard-centrisch, alsof het cinefiel Parijs van de vroege jaren '60 maar een soort gezapige sitcom was met Chabrol en Truffaut als herkenbare bijfiguren zonder persoonlijkheid. En natuurlijk Agnès Varda, het 'hart' van de beweging, die eigenlijk meer geassocieerd was met figuren als Demy en Marker, maar onze olijke bende heeft natuurlijk een feministische acoliete over. Wat is er dan wel oprecht aan Nouvelle Vague als film? Een wat naïeve Amerikaanse boomerobsessie met het 'hippe' Parijs van weleer. Het begint al met de openingsgeneriek, gecentreerd sober font op een zwarte achtergrond met een jazz deuntje op de achtergrond. Euhm, dat is toch gewoon het Woody Allen sjabloon? Fransen luisteren overigens helemaal niet naar jazz, dat is maar één of ander fantasietje van Shakespeare & Company minnende east coasters. Godard en co luisterden gewoon naar klassieke muziek. Ik denk aan het fragmentje uit Le Signe du Lion waar we Godard steeds hetzelfde fragmentje van een disque van Beethoven zien op te zetten, om er telkens weer even minzaam en plechtig bij te zitten. Dat soort weerbarstige elementen had ik in de film willen zien! Niet dat eindeloze gedweeb met sigaretten roken, cool zijn en tegendraadse aforismen zeggen. Hebben we nu echt een tweede biopic in nog geen tien jaar tijd nodig over een irritante nerd die irritant loop te doen? Maak verdorie eens een film over Jean Eustache die gokte, hoeren bezocht en mensen neerschoot. Als ultieme provocatie bevat de eindgeneriek nog een swing nummertje waar eindeloos NOUVELLE VAGUE NOUVELLE VAGUE in wordt geroepen, wat nagezongen wordt door twee Nederlandse boomers die achter mij de zaal verlaten, de redelijkheid voor eeuwig overstemmend.

vote posted

vote posted

vote posted

vote posted