Log

vote posted

Ik ben altijd gefascineerd geweest door Matthew Perry. Terwijl de serie Friends haast een totalitaire verering is van de tirannie van extavert conformisme, was Perry in zijn privéleven een radicale eenzaat. Niet de soort dronkenlap die nachtclubs afschuimt en allerlei baldadigheden uithaalt, maar iemand die zich bedrinkt in isolement. Een radicale opt out uit onze decadente westerse maatschappij die puur om lege collectieve recreatie draait. Natuurlijk zou je kunnen stellen dat dit gedrag noodlottig en tragisch was, het noodzakelijke gevolg van een verslaving. Maar ook een verslaving kan een zekere schoonheid bezitten. De verslaafde leeft met dezelfde ascese als een monnik en verliest in het proces mogelijks al zijn waardigheid, maar daarom ook zijn ijdelheid. Begin mei 2021 bevind ik mij in een staat van absolute lethargie in kamer 401 van de Villa Panthéon. Ik lees enkele artikels over Perry, m.n. één dat stelt dat hij dakloos is, overwintert in New Yorkse penthouses van 15000 dollar per nacht en de barman van het hotel de enige levende ziel is die hij ooit te zien krijgt. Perry heeft zelfs een geheime gang waardoor hij in alle discretie een nieuwe lading alcohol kan gaan halen. Matthew Perry begrijpt de romantiek van te liggen wegkwijnen een een dure hotelkamer. Op een gegeven moment belt hij uit pure wanhoop zijn ouders. Misschien zou ik mijn ouders ook maar eens moeten inlichten.
In de nasleep van dit debacle besluit ik als hommage aan mijn zielsbroeder een kort Perry retrospectieve te houden. Noodgewongen kort, want omwille van de mans vele excessen is zijn carrière nooit echt van de grond gekomen. In de eerste drie films (Three to Tango, Only Fools Rush In en Numb) die ik kijk stel ik alvast een eigenaardige parallel vast: de drie films bevatten elk een verwijzing naar 'tuna melt', een diner delicatesse die ik voordien niet kende. Op basis van een recept van Sofie Lemaire probeerde ik de sandwich zelf te maken. Het smaakte behoorlijk lekker, hoor!
Vervolgens was ik aangekomen bij Serving Sara. De tuna melt in aanslag, begin ik hoopvol aan de vertoning. Helaas was de cyclus hiermee doorbroken, want Serving Sara bevat voor de goede orde géén verwijzingen naar tuna melts. Maar er is genoeg lekkers te proeven in dit niet te versmaden hapje.
Vooreerst is er de schoonheid van de mislukking. Serving Sara werd gemaakt tijdens een tijdperk van optimisme, waarin je overgebudgeteerde gross out comedies, geplaagd door productieprocessen, nog schaamteloos in de zalen kon jagen. Perry moest de set meermaals verlaten om in rehab te gaan tijdens het filmen. Hij ziet er eigenlijk permanent geradbraakt en suf uit. Host maar rond in zijn permanente all black outfit met leren jekker, alsof hij één of andere glazige ritselaar zou zijn ipv de charmante leading man die hij eigenlijk moet vertolken. Zijn gewicht neemt op onbegrijpelijke wijze toe en af, je kunt op basis van zijn nekkwab eigenlijk determineren hoe zijn Vicodin intake op moment van opname was. Perry als hoopje ellende zien, heeft iets heel tragisch, maar ook ontroerend. Door Friends heeft men het soort waanidee ontwikkeld dat Perry geschikt zou zijn als romantic comedy lead of prince charming, maar eigenlijk is hij hiervoor net niet 'dashing' genoeg. Je vraagt je ook af of zijn verslaving niet gestuwd werd door het besef dat hij eigenlijk nooit zou voldoen aan het verwachtingspatroon dat men hem had opgelegd. Dit creëert een buitengewoon vreemde interactie met zijn love interest Hurley, die veel te etherisch is om te kunnen matchen met een soort permanent sarcastische couch potato als Perry. Naast deze ongemakkelijke dynamiek is de film ook totaal remmingloos. Serving Sara kent een hele stoet van kleurrijke bijrolacteurs à la Terry Crews, Mike Judge, Jerry Stiller, Vincent Pastore en zelfs Amy Adams in een vroege rol als feisty Zuiderse del. De humor is buitengewoon platvloers en grotesk, scatologisch van een niveau dat het bijna een soort 'Ubu Roi' voor het MTV tijdperk wordt. De personages zijn allen hebzuchtige zondaars, alle verlossing voorbij, zelfs Perry die vaagweg sympathiek overkomt laat op een gegeven moment op de luchthaven een kwaaie hond los op zijn 'process server' rivaal.
Zoals het komedies van dit tijdperk betaamt, ontbreekt ook alle regie en mag Perry lekker freewheelen. Op een gegeven moment doet hij zich voor als boerse loodgieter uit Brooklyn, en imiteert hij werkelijk het slechtste New Yorkse accent allertijden. Iets daarna mag hij ook nog eens het Britse accent massacreren: plots begint hij zich overdreven verwijfd te gedragen en knoopt hij een foulard van Hurley rond zijn nek, wat geen verklaring krijgt. De gedesinteresseerde minachting van Amerikanen jegens het Verenigd Koninkrijk vond ik wel appetijtelijk, m.n. dat hij beweert dat de Londense wijk Hampstead zich bevindt op de hoek van Abbey Road en Penny Lane.
De combinatie van al deze elementen vervreemden de kijker van het 'It Happend One Night' achtig road movie romantisch reciet, wat natuurlijk wel een evergreen is van de romantische komedie. Tijdens de eindgeneriek begint bakvisje Abra Moore dan nog één of andere girl pop smartlap te kwelen, Someone's Else's Mess, alsof één of ander mellow nummertje plots zou volstaan om de kijker geloof in de romance tussen Perry en Hurley op te dringen. Maar wat als er écht iets zou bestaan tussen die twee, een metafysische schoonheid die niet gevat kan worden door onze voorbijgestreefde kaders van liefde. Misschien heeft dit tweetal elkaar net gevonden in de hijgerige manie van de eindeloze doldwaze capriolen van de film. Lijkt dat zo vergezocht? Wel nu, mijn laatste kijkbeurt van Serving Sara bleek profetisch. In de nasleep van de film heb ik zelf ook een uitzinnig liefdesverhaal beleefd, dat evenzeer begon met een rechtszaak en waarvan de climax zich ontvouwde in de arena van een monster truck spektakel - zoals het slot van Serving Sara. Recent probeerde ik de extase van het moment te herbleven, in het kader van een non-romance in Berlijn. Het bleek ijdele hoop. Mijn vluchtig voorwerp van affectie valt in slaap tijdens de film en terwijl ik de stad probeer te ontvluchten, neemt de airport security mijn gouden JT Dupont aansteker zelfs in beslag. Waar is die kwaaie hond als je 'm nodig hebt?

Wat een belevenis om Tardes de Soledad te ervaren in het bijzijn van Serra in een afgeladen Cinema Palace - die tempel van middelmatigheid. Er is een zekere afkeuring merkbaar aan de houding van het publiek, vaagweg progressief en veelal onwetend, zoals het de Brusselse culturele goegemeente betaamt. Naast mij zit een heerschap dat tijdens de film, telkens wanneer matador Roca Rey door een stier geraakt wordt, een osentatief gebaar van teleurstelling maakt. De andere toeschouwers zouden maar eens moeten twijfelen aan zijn superiere moraliteit. Tijdens de Q&A maakt een vrouw dan weer een opmerking over de toxische masculiniteit van de stierenvechters. De aanwezigheid van Serra zelf was zeer welgekomen: natuurlijk heeft hij de allure van een arthouse beroepsprovocateur, maar of hij daarom narcistisch zou zijn? Et alors. Het is alleszins geen fopartiest, maar iemand die een weloverwogen formalisme nastreeft en daar een uitgesproken visie over heeft. In die zin is het ook geen overbodige luxe dat hij tijdens een Q&A lang aan het woord is, gelet op de dommigheid van het publiek. Natuurlijk zien we in Tardes de Soledad de barbaarsheid van stierenvechten, natuurlijk is er een eigenaardige homo erotiek omtrent de leden van de quadrilla die Roca Rey bijna als een godheid vereren en hem op een gegeven moment zelfs in een strak maillot hijsen op zijn hotelkamer in de Ritz Madrid. Maar Serra heeft een film gemaakt die dit soort banale schema's overstijgt. Het is een compromisloos spektakel, de corrida in zijn meest pure en onmythologische vorm. Nergens krijgen we inzage in de hele folklore rond het gebeuren: we zien nooit het publiek, de randanimatie e.d., de camera beperkt zich tot Roca Rey en de stieren. De kijker zit als het ware gevangen in een hypnotiserende lus van de bewegingen en de mimiek van Roca Rey. Deze matador komt niet per se als een sympathiek persoon over, op bepaalde vlakken heeft hij zelfs iets onmenselijk. Dan heb ik het zelfs niet over zijn wreedheid aangaande de stieren, maar wel dat normale menselijke emoties en reacties hem vreemd lijken. Hij lijkt te verkeren in een soort permanente trance waar enkel de corrida van belang is, aangemoedigd door zijn aanbidders van de quadrilla. "Het leven stelt niets voor!" roept er één op een gegeven moment zelfs. Het stamina van Roca Rey is absoluut fascinerend te noemen en ik ervaar er zelfs een zekere schoonheid in. De man heeft blijkbaar een enorme reputatie opgebouwd als stierenvechter, maar in een wat ouder artikel van een Belgisch boulevardkrantje wordt hij nog enorm door de mangel gehaald. Volgens het artikel zou hij de slechtste toreador ooit zijn, omdat hij telkens door de stier gemolesteerd werd. Hij verloor twee tanden, zijn kaak werd verbijzelf, zijn buikspieren scheurden, zijn aars en scrotum werden gespiest... Een persoon met een dergelijke doodsdrift kan ik eigenlijk niet moreel afkeuren, hooguit tragisch vinden op een fascinerende manier. Ik zou alleszins niet juichen als Roca Rey zijn dood zou vinden in de arena, zoals de man naast mij leek te hopen. Roca Rey en zijn kornuiten hebben wel een zekere indruk op mij nagelaten. Ik wist tijdens de film niet dat ze van Peruviaanse afkomst zijn, maar misschien is het wel de discrepantie tussen het mores van het meer traditionele en rurale Peru en de 'elegante' kunst van het stierenvechten die intrigerend werkt. Serra merkt op dat deze figuren wandelende anachronismen zijn. In een maatschappij waar iedereen homogeen wordt, is het verwonderlijk om zulke sujetten aan te treffen die totaal niet geassimileerd zijn en eerder in een roman van het begin van de 20ste eeuw thuishoren - wat ik een erg mooie gedachte vind.

vote posted

Minstens twee films zou ik dat weekend in Parijs gaan kijken. Het lot besloot er anders over. Op zaterdag liet ik mij verleiden door een ietwat flauw toneelstuk met Laure Calamy. Dat is wel al genoeg spektakel voor één dag. Op zondag zou ik mij herpakken, liefst met een film met stoute meisjes. Zulke transgressie leek mij echter niet wenselijk een zonnige zondagnamiddag. In Parijs heerst er, zoals altijd, een embarras du choix op vlak van filmkeuze. Doorheen de stad worden er enkele oude Britse films van Hitchcock vertoond, waarvan ik Juno and the Paycock nog niet heb gezien. Ik weet niet wat een 'paycock' is, maar de Fransen hebben de titel gewoon verteld als Juno et le Paon, Juno and the PEAcock. Dat is al gek genoeg. Echter, heb ik wel zin in zo'n stoffige toneelverfilming een zonnige zondagnamiddag? Bovendien zou ik hiervoor moeten uitwijken naar les Gobelins, een wijk waar werkelijk niets te beleven valt. Liefst blijf ik gewoonweg op la Rue des Ecoles, de as van de filmhuizen. Zo kan ik aldaar een urenlange rouwstoet houden voor het verlies van Le Sorbon, werkelijk een instituut van de Quartier Latin dat recent sloot en overgenomen werd door de zoveelste nietszeggende brasserie. Le Sorbon was een café naar mijn hart: de obers waren allen pafferige, zweterige heren van middelbare leeftijd met een permanent rood aangezicht, afkomstig van de Auvergne streek, gekend voor zijn lomp, onbehouwen manvolk. Eigenlijk een soort specimen waarvoor geen plaats meer is in het gladde Parijs van Macron en Hidalgo, getuige waarvan de sluiting. Je moest niet echt op de bediening rekenen in le Sorbon, meestal raasden de obers je in onverschilligheid voorbij. Hoewel, door er jarenlang sporadisch te komen, had ik de code van het café wel gekraakt. Het is niet zozeer dat de obers mij herkenden en daarom beter behandelden, maar elke Parijse bistrot is een complex microcosmos op zichzelf. Een beetje een plaats zoals een western saloon, waar allerlei ingewikkelde codes en ritueleren heersen. Door er vaak genoeg te komen, creëer je een soort onuitgesproken attitude, die je beter leert gedijen in dit soort kaders.
Tijdens deze mijmering valt mijn oog plots op 'Illusions Perdues', een film die met veel bombarderie wordt aangekondigd op de hoek van Le Champo, alsof dit het filmevenement van de eeuw betreft. 'Illusions Perdues" blijkt de vertaling te zijn van een mij onbekende Lubitsch, "That Uncertain Feeling". In Parijs is men heel auteuristisch ingesteld: elke film van een grootmeester wordt als even goed beschouwd. In Angelsaksische kringen daarentegen lijkt men bijna bevreesd van films als That Uncertain Feeling die een mindere reputatie genieten. Het wordt als onkies beschouwd om je gunstig uit te spreken over films als That Uncertain Feeling, Heaven Can Wait of zelfs Cluny Brown - alsof het een soort taboe betreft. In plaats daarvan moet je de klassieke titels opnieuw en opnieuw uitbraken. De sprankeling van de 'Lubitsch Touch' is eigenlijk precies wat ik zoek die zondagnamiddag. Voor de vertoning trakteer ik mijzelf op enkele artisanale pâtes de fruit van een kraampje op Blv St Michel, verkocht door een castrato. "Het is een authentiek product van La Creuse, gemaakt zonder gelatine" kirt de verkoper. De prijs is er ook navenant naar. Ik vraag mij af of mijn snoepjes niet in beslag genomen gaan worden. Is Le Champo zo'n ergelijke plaats als bv. Cinema Palace in Brussel, waar men tracht hun middelmatig cultuursnobisme te etaleren door snacks uit de zalen te weren? Bij de kaartjeskiosk zie ik dat Le Champo kitkats verkoopt. Dan hoef ik mij zeker niet te schamen voor mijn ritselend kartonnen zakje! In Parijs schuiven ze graag op het trottoir aan voor filmvertoningen. Het is een vreemd ritueel, met verschillende rijen voor verschillende films, en ook soms nog een paar rijen voor bezoekers die al een kaartje hebben. Op een gegeven moment stuift de rij dan uiteen en trekt iedereen gewoon de zaal in. Bij deze kortstondige wachtperiode valt het mij opnieuw op hoe wijdverspreid de cinefiele cultuur in Parijs wel niet is. Ik ben al in filmhuizen over de hele wereld geweest, maar meestal dagen er enkel bejaarden op. Parijs is de enige plaats ter wereld waar jonge, hippe mensen een zonnige zondagnamiddag enthousiast zijn voor een oude Lubitsch. De cinefiele cultuur doorgeven wordt ook als een sacrale handeling gezien. Een charmant ouder koppel daagt op met hun puber(klein)dochter - die eruit ziet alsof ze liever ketamine met haar vriendinnetjes zou gaan nemen, of weet ik veel wat pubers vandaag de dag voor amusement doen. De rij voor mij zitten er jonge ouders met twee meisjes die er niet ouder dan 9 jaar uitzien - kunnen die überhaupt al ondertitels lezen? Cinefiele vorming wordt heel au sérieux genomen in Parijs, in tegenstelling tot eender welke andere plaats ter wereld waar zelfs de meest rabiate cinefielen een soort minderwaardigheidscomplex etaleren, alsof ze maar een obscure nerdy hobby hebben, waar ze best niemand anders mee lastigvallen.
Zoals jullie al hadden kunnen verwachten, zijn de sneerende berichtjes op Letterboxd voor That Uncertain Feeling onterecht. De film valt met de deur in huis, en trakteert ons vrijwel meteen op de algekende Lubitsch Touch. De terugkerende hik zorgt meteen voor een welkome transgressie in het elitaire Park Avenue wereldje. Lubitsch speelt voortdurend in op dit soort herhalingen, zoals met de Hongaarse beleefdheden. Egeszegedre! Dat moet ik de volgens keer maar eens bovenhalen in de Viktor Orban denktank. Het is een Lubitsch die genoeg absurditeit en dwaasheid cultiveert en een gezwind tempo aanhoudt, een ritme in crescendo dat me deed denken aan To Be or Not to Be. Na de vertoning begeef ik mij naar het heiligdom van cinéma Le Desperado - neen, nooit zal ik de nieuwe benaming 'Ecoles Cinema Club' normaliseren. Ik heb helaas geen tijd meer om de film over stoute meisjes te kijken, maar gris en stoemelings wel een promotiefoldertje mee dat ter ere van de re-release opgemaakt werd. In een verlaten pizzeria fetisjeer ik kortstondig actrice Jeanne Goupil. Gauw maar eens terugkeren naar dit cinefiel Mekka?