Opinions

The Third Man is zo'n film die meteen opvalt door zijn fantastische elementen, maar gek genoeg niet direct aanslaat als geheel.

Zo is de fotografie, waarbij de camera geregeld ietwat gekanteld wordt voor unheimisch effect, bij vlagen prachtig; zijn de sets (zeker in combinatie met het camerawerk) fenomenaal (een duidelijke inspiratie voor The Good German en Sin City), zijn de dialogen scherp en, hoewel het even wennen is, werkt de zither-score verrassend goed en geeft het 't geheel een eigen smoel.

Maar hoewel het verhaal blijft boeien, grijpt het je niet direct naar de keel en wekken de karakters nergens enige emotie op bij de kijker. Ondanks enkele aardige plotwendingen en leuke stijltrucs (waar de film duidelijk zijn annalen in de filmgeschiedenis mee verdient heeft), sommigen ook weer van het ah-hier-komt-het-cliché-vandaan soort, is The Third Man dan ook niet direct een meeslepende film.

Dit neemt niet weg dat het niet genietbaar is - alle eerder genoemde pluspunten zorgen voor een fijne filmervaring die duidelijk aan de wieg heeft gestaan van wat we tegenwoordig herkennen als filmnoir. Bovenal een lesje in filmmaken, dus.

Richard Donner heeft de roman van Michael Crichton teruggebracht tot zijn kale botten - archeologen worden naar de 14e eeuw gestuurd, moeten professor redden en uiteindelijk weer de weg naar huis vinden. Omdat het boek bol staat van de geschiedkundige wetenswaardigheden en wetenschappelijke onderbouwingen van het tijdreisprincipe konden deze makkelijk geschrapt worden, maar mis je tevens net dat aspect van het boek dat deze uittrok boven de status van simpel avontuurtje.

Dat is Donners TimeLine dan ook; niet meer, wel wat minder. Dit mede door het al te vluchtige tempo waarmee we langs de verschillende setpieces vliegen (duidelijk een geval van een beperkte tijd) en het nu totale gebrek aan karakterontwikkeling, wat in het boek nog wel afdoende aanwezig was. Meeleven is er dan ook niet bij, laat staan de spanning of een emotionele kern.

Verder worstelt de cast met de dialogen (nooit Crichtons sterkste punt geweest) en is Paul Walker enkel aanwezig dankzij zijn blonde haar en blauwe ogen. Het enige pluspuntje mag componist Brian Tyler leveren, want zijn frisse doch orkestrale score leukt het toch nog een beetje op. Voor de rest gezichtsverlies voor alle betrokkenen. Je zou denken dat de regisseur van ooit Lethal Weapon en The Omen beter zou weten. 1.5*

Hoewel Tinker Tailor Soldier Spy diverse fantastische elementen bezit, stelt de film als geheel toch teleur.

Dit is voornamelijk te wijten aan Alfredson's strakke focus op het plot, wat het uitwerken van de personages sterk in de weg zit. Voor een spionagethriller ten tijde van de koude oorlog is dit an sich geen groot probleem, ware het niet dat de film voor een belangrijk deel leunt op het 'Wie Is De Mol?' mysterie. Door de vlakke uitwerking van die karakters kan dit je als kijker moeilijk meesleuren.

Wat overblijft zijn fantastische vertolkingen van de cast, aangevoerd door Gary Oldman in topvorm, de zeer treffende en sfeervolle score van Alberto Iglesias, het fijne tempo, de mooie sets en het prima camerawerk. Maar als deze elementen niet optellen tot een meeslepend spionageverhaal, dan haalt het eindresultaat slechts een magere voldoende.

Newborn. I open my eyes. I melt into the eternal night.

Toen bleek dat Terrence Malick, die gewend is aan een gat van minstens 5 jaar tussen zijn films, slechts één jaar na The Tree of Life zijn nieuwe film zou presenteren op het filmfestival van Venetië, hielden velen hun hart vast. Voor een regisseur die zo zorgvuldig zijn films construeert, die veelal in postproductie hun vorm pas krijgen, leek dit immers een te korte tijd om weer met een meesterwerk aan te kunnen komen. De vrees bleek slechts ten delen gegrond.

De reden waarom To The Wonder zo snel van de grond kon komen wordt al snel in de film duidelijk; Malick's nieuwste opent met een segment dat geheel gefilmd is met een home-video camera, waarna hij overschakelt op weliswaar professionelere, maar niettemin independent-film, low-budget apparatuur. Het heeft allemaal niet het kleurcontrast of de majestueuze sfeer die eerdere films als The Thin Red Line en The New World wel bezaten; dit is filmmaken 'in the streets', met figuratierollen van Amerikaanse suburb-locals en vele scenes waarin de acteurs gevraagd worden om een bepaalde emotie te verwoorden. 'Doe verliefd'. 'Ren rond in de natuur'. 'Ontwijk elkaar'. Een script was waarschijnlijk niet aanwezig op de set, meer nog dan voorheen ontvouwt het plot zich via de veelvuldig aanwezige voice-overs.

Tenminste, voor zover je van een plot kunt spreken. Van alle werken die Malick tot op heden heeft gemaakt, is To The Wonder de meest down-to-earth, recht-door-zee film. Meer over het plot zeggen dan 'drie personages hebben een driehoeksrelatie' is niet nodig. Met name omdat het ook hier, en dat is dan wel weer kenmerkend voor Malick, helemaal niet om het plot draait. To The Wonder is in de eerste plaats een film over normale, moderne mensen, die worstelen met depressies en hun zoektocht naar geluk, de liefde of God.

Op al deze vlakken kun je concluderen dat To The Wonder de tegenpool is van The Tree of Life. Sterker nog, bedenk dat Malick hier voor het eerst seksualiteit verkent, of het nachtleven van een drukke stad, en je zou kunnen denken dat de filosoof een radicaal andere film gemaakt heeft dan je van hem zou verwachten. En toch is To The Wonder de meest 'Malickian' film ooit; is het niet de veelvuldig aanwezige voice-over die de hand van de meester verraadt, dan zijn het wel de overweldigend mooie beelden van de natuur (of een braakliggend bouwterrein) begeleid door zorgvuldig gekozen muzikale selecties van Arvo Pärt, Wagner, Respighi en Haydn. Je zou kunnen beargumenteren dat To The Wonder, ten opzichte van The Tree of Life, de andere zijde is van dezelfde munt.

Een sterke klacht (en die er waarschijnlijk voor zorgde dat het publiek de film na afloop uitjouwde op het filmfestival van Venetië) is dat Malick verworden zou zijn tot een parodie van zichzelf. En dat is niet geheel onterecht. De -sterk templatieve, filosofische, poëtische- stijl die Malick hanteert is er één die al snel pretentieus overkomt als het niet op topniveau wordt uitgevoerd. En To The Wonder is niet op elk vlak even sterk als we van hem gewend zijn (dan toch dat strakke tijdschema waarin de film gemaakt werd?); teksten als 'Does love love?' zijn aan de banale kant, waardoor het maar beter is dat ze veelal in het Frans, Italiaans of Spaans worden uitgesproken. In deze talen klinkt alles beter (het is dan ook niet zo gek dat dit Malick's 'Euro-art' film genoemd wordt).

Wie zich in The Tree of Life stoorde aan het kosmische segment van het ontstaan van de aarde, of de 'zweverige' laatste momenten op het strand, zal opgelucht zijn dat To The Wonder niets van dit alles bevat; deze film handelt met name over zeer menselijke emoties en worstelingen. Maar wie zich voorheen stoorde aan het intuïtieve gedrag van zijn personages of de mijmerende voice-over, zal dit nieuwste werk geenszins trekken. Zij die deze aspecten van Terrence Malick echter prachtig vinden, zullen de diverse schoonheidsfouten graag voor lief nemen. Er is namelijk meer dan genoeg moois hier die de fouten weten te compenseren.

Ondanks de stortlading aan (geconverteerde) 3D-films die de laatste jaren over ons wordt losgelaten, arriveert een jaar na Avatar in wezen pas de tweede 'echte' 3D film, TRON: Legacy. Want waar de derde dimensie vaak niet veel meer dan een commerciële gimmick is, gebruikt alleen Kosinski het medium op dezelfde wijze als Cameron dat deed: als een extra artistieke dimensie.

Door het 3D zorgvuldig in zijn film te plaatsen (niet in elke scène, bijvoorbeeld) en het tevens niet altijd even spectaculair toe te passen (met name als middel om diepte weer te geven) word je het effect als kijker nooit moe, en verrast het iedere keer weer als het wordt toegepast op de spektakelscènes. Maar dat is niet het enige; ook het IMAX formaat wordt lang niet altijd toepast, waardoor die enkele momenten dat de film overschakelt op zowel IMAX, als 3D, de film werkelijk overdondert.

Tegelijk kent TRON: Legacy ook dat ene Avatar euvel, namelijk dat het verhaal hevig tekort schiet voor de fantastische wereld die gecreëerd wordt. Want, jazeker, visueel is de film geweldig (diverse referenties aan Kubrick en Blade Runner doen het altijd goed), en gelinkt aan de luid gemixte score van Daft Punk (perfecte keuze) is de filmervaring volledig 'immersive' en kun je je helemaal verliezen in de haast abstracte actiescènes. Verwacht alleen geen verrassend plot.

Toch zal TRON: Legacy het vast beter doen op het kleine scherm dan dat werkje van Cameron, met name dankzij de erg leuke rol van Michael Sheen, de vele visuele vondsten, de frisse mix van retro vibe en moderne technieken en eigenlijk de volledige, duistere vormgeving. Kosinski heeft daarmee, ondanks de voorspelbare structuur, een enorm leuk filmevenement gemaakt waar je regelmatig zo'n stompzinnige grijns van krijgt. Popcornentertainment op creatief niveau, zeg maar. Eindelijk weer eens.