Opinions

Klaatu (Michael Rennie), die echt niet Jezus is, de overeenkomsten, inclusief het alias 'mr. Carpenter' zijn puur toeval, echt waar, komt van een andere planeet naar de Aarde, want dat dreigt hier helemaal fout te gaan met die atoombommen. Hij moet hierover de gezamenlijke wereldleiders spreken, maar door onderling wantrouwen lukt dat niet. Bovendien wordt hij na zijn landing ook eens meteen neergeschoten. Naar mijn idee gewoon een hiaat in zijn verder vrij degelijke research, want je weet dat daar dikke kans op is als in je de Verenigde Staten landt. Die houden nu eenmaal van schieten.

Gelukkig herstelt hij snel, maar de eerste indruk is niet goed. Dan maar undercover - als mr. Carpenter dus - de stad in, om te kijken of dat een beter beeld geeft van die rare mensen. Hij huurt een kamer in een pension en het vertrouwen in de mensheid krijgt meteen een boost: bewoner Helen Benson (Patricia Neal) laat 'mr. Carpenter', die de vorige dag midden in de nacht onaangekondigd aan de deur stond, op haar zoontje Bobby (Billy Gray) passen. Dat is nog eens goed van vertrouwen zijn! Helen, die oorlogsweduwe is, gaat uit met haar huidige vriend, Tom (Hugh Marlowe). Marlowe is mijn favoriete acteur in deze film; hij maakt van Tom een erg fijne gladjakker.

Bobby is een typische jarenvijftigfilmkind, de ene "Gee mister, that is very nice of you!" na de andere rolt van zijn Amerikaanse wittebuitenwijkwelvaart uitstralend gezichtje. Hij beleeft allerlei avonturen met Klaatu/mr. Carpenter in Washington. Klaatu krijgt ook een idee om de Aarde toch nog te kunnen informeren, maar het leger is hem ondertussen ook op het spoor. Zal Klaatu slagen in zijn vreedzame opzet of moet toch zijn proto-Terminator robot Gord met grof geweld ingrijpen?

The Day the Earth Stood Still, een vroeg werk van Sound of Music en West Side Story-regisseur Robert Wise is een fijne combinatie van een moralistisch, maar wel met sjeu verteld Frank Capra-achtig verhaal in Koude Oorlog-setting, gecombineerd met heerlijke retro-scifi-effecten en jarenvijftigvormgeving. Verrassend goed gefilmd ook en die Bernard Herrmann soundtrack is al helemaal niet te versmaden.

(Gezien in Lab111)

Altijd een beetje een gok, zo een oude exploitatiehorrorfilm kiezen op Netflix en deze keer was het dus helemaal mis. Dit ondanks de aanwezigheid van Peter Cushing (op de automatische piloot) en Donald Pleasance (speelt de hele rest van de cast weg.) Verder uiteraard veel aantrekkelijk kanonnenvoer, of in dit geval meer specifiek: minotaurusvoer, de dames daaronder uiteraard topless (hoewel minder dan verwacht, boe!). Verder een grote rol voor de incompetente Griekse acteur Kostas Karagiorgis als die ene gast in slechte horrorfilms die zelfs als de lijken zich opstapelen nog roept: "Je hebt te veel fantasie" en "Je moet niet zoveel drinken." De eveneens Griekse regisseur Kostas Karagiannis regisseerde meer dan 100 films, maar die ervaring zie je er niet aan af; het zit in het algemeen op het niveau van "amateuristisch, maar niet 'zo slecht, dat het goed is'". Het gaat een paar keer die kant op, maar in het algemeen is het vooral saai en matig allemaal.

De soundtrack van Brian Eno is ook al niet de moeite. Die lijkt hij gemaakt te hebben door een dutje te doen met zijn hand op het toetsenbord van een synthesizer. Wel goed is het liedje onder de aftiteling, maar dat is niet van Eno, maar van een andere muzikale legende: Paul Williams. Terecht dat het door mag gaan als de aftiteling als is afgelopen. Ik dacht eerst dat er nog een soort post-credits scène zou komen, maar nee: alleen zwart beeld met muziek.

Het is dus zo lang geleden dat ik Die Hard gezien had, dat ik me niet kon herinneren of ik eigenlijk ooit wel de hele film gezien had of dat ik er een keer op televisie midden in was gevallen. Het begin zei me in ieder geval helemaal niets meer. Ik had ook een idee van John McClane die aan een vliegtuig hangt in deze film, maar dat moet dan een vervolg zijn geweest. Mooi, want ik heb echt een ontzettende hekel aan dingen herbekijken die ik me nog goed herinner. En zo krijg je ook toch ook weer wat frisse inzichten:

- Toch wel fraaie post-moderne architectuur, dat Nakatomi Plaza, met die soort herinterpretatie van de art deco.

- Maar de film is toch vooral een ode aan de filmische mogelijkheden van de technische ruimte.

- Goede ontploffingen ook. Een schaalmodel opblazen ziet er toch gewoon beter uit dan het in de computer doen. We moeten terug!

- Een aantal scenes in het begin leken me geïnspireerd door Michael Manns meesterwerk Thief (wat uiteindelijk toch wel een nog veel betere film is.)

- Alan Rickman had een prima Duitse uitspraak.

- In deze tijd zagen Amerikaanse politiemensen er nog uit als politiemensen in normale uniformen, met normale dienstpistolen en met normale politieauto's. Met die pantserwagen en helikopters zie je wel al de eerste stappen richting de huidige robocops. Die film is ook uit 1988, dus blijkbaar begon zat die vermilitarisering toen in de Zeitgeist (er toch even een Duits woord in gooien, net als de film.)

- Een tijd zat ik een beetje te puzzelen wat de politieke insteek van de film nu was. Meestal is in actiefilms de buitenlandse multinational toch wel het kwaad, zeker een Japanse; Japan was toen toch wat China nu is. Maar Nakatomi lijkt een keurig bedrijf, dat ook nog carrièrekansen aan een vrouw biedt. De slechteriken zijn ook nadrukkelijk geen terroristen, maar ordinaire boeven en de film heeft duidelijk niets op heeft met politiediensten als organisatie. Uiteindelijk is het eigenlijk simpel: het is een liberale film. Internationale handel is goed, kansen voor iedereen die hard (dat was per ongeluk!) werkt en risico's neemt en een sigaretje opsteken moet mogen. En een dikke middelvinger naar big government in welke vorm dan ook en hypocriete roddelaars in de pers.

- Ik denk dat dat ook wel een rol speelt in de voortdurende populariteit van de film. Veel actiefilms van eind jaren 70/begin jaren 80 hebben die nationalistische "Fuck yeah, America!" toon en zijn ook vaak erg seksistisch. En de slechteriken zijn geen goed geklede blonde Duitsers, maar 'street punks', vaak met een flink percentage van niet-Europese afkomst. Zelfs als het niet heel expliciet is, krijgen die films zo toch een een groezelige vibe die Die Hard gelukkig mist.

- En dan is de film ook nog zo slim de uitwassen van systeem wel te bekritiseren in de persoon van Ellis. Voor de moderne kijker extra leuk omdat de doorgesnoven arrogante baardmans sterke gelijkenissen vertoont met Donald Trump Jr.

Gezien in Eye Filmmuseum.

Het bleek een gouden greep Third Encounters of the Third Kind te kijken voor Disclosure Day, want de nieuwe film van Spielberg blijkt een semi-vervolg. Op het einde zien we zelfs nog wat flitsen van Devil's Tower.

Dat betekent ook voor een deel dezelfde zwakheden: vooral sentimentaliteit (het einde vooral), overgoten met een vagelijk spiritueel sausje. Deze keer zelfs merkwaardig genoeg voor de joodse Spielberg expliciet christelijk, inclusief zelfs citaten uit het Nieuwe Testament. Die spiritualiteit blijkt ook nog plek voor wat ouderwetse genderrollen: hij is van de computers en de wiskunde, zij van de taal en de emotie. We krijgen ook nog wat typische 2026 zwakheden voor de kiezen, zoals overduidelijke product placement, in dit geval de merkenportofolio van Stellantis, met specifieke aandacht voor het het lastig hebbende Alfa Romeo, en lelijke dieren uit de computer, waar ook getrainde echte dieren hadden gekund.

Maar Disclosure Day is voor mij toch net iets beter dan Close Encounters. De cast is veel beter; met Josh O'Connor en Emily Blunt zit je eigenlijk altijd wel goed. Het plot is meer gestroomlijnd, zonder overbodige uitstapjes, en met meer spannende actiescènes.

Eindelijk ook eens een Hollywood blockbuster die gewoon begint - met nota bene een showworstelscene - zonder eerst ellenlange uitleg van wie wie is en hoe het allemaal zit. Het is nog verre van een animéserie waar ze het aandurven je de eerste drie afleveringen geen idee te laten hebben wat er een de hand is, maar in vergelijking met hoe de meeste mainstreamfilms tegenwoordig bij elke stap je handje vasthouden wel een verademing. (Eigenlijk wel een raar iets: "de jeugd" kijkt tegenwoordig naar het schijnt massaal animé, waar ingewikkelde plots die zich met weinig expositie langzaam ontvouwen en een tikje psychedelisch vertellen heel geaccepteerd zijn, maar toch zijn mainstream films juist steeds uitleggeriger.)

Goede actiescènes ook. Gelukkig zijn die dieren het enige dat er te computer uit ziet. Er is fraaie cinematografie van Janusz Kaminiski, met uiteraard veel lensflares. De film voelde voor mij daardoor wel korter dan de 2,5 uur dat hij duurt. Ik moet zeggen dat Project Hail Mary er nog beter uit zag, maar die film had die extreem standaard en daardoor een beetje saaie familiefilmstructuur. Dan liever toch een toefje spiritualiteit op zijn Spielbergs. In deze tijd ben ik toch blij dat er nog iemand zo heerlijk positief over de mens kan denken.

(Gezien in Eye Filmmuseum)

Het mag dan wel over hoe letterlijke en figuurlijke spoken je achtervolgen gaan, uiteindelijk is toch niets enger dan een gammele steiger. Serieus: ik heb in geen tijden zo een zenuwslopende scene gezien.

Goede mix van een melancholiek Engels spookverhaal en Italiaanse visuele extravagantie. Met net die kleine details, zoals die rare rechercheur, die de beklijvende horror kenmerken.

Gezien in Filmhallen.

"Een dj, een pooier en een Italiaan belanden in de gevangenis." Het gegeven van Down by Law klinkt als de opzet voor een mop. Het is ook wel een komedie, maar op typisch Jim Jarmusch deadpan-toon en slacker-tempo, hoewel iets minder dan gebruikelijk door de aanwezigheid van Roberto Benigni. Die kan ik normaal niet uitstaan, maar Jarmusch weet hem hier grotendeels in toom te houden.

Er gebeurt eigenlijk een hele hoop, maar alle grote gebeurtenissen worden door Jarmusch klein gehouden met de ontsnapping uit de gevangenis voorop (wat mij betreft één van de beste grappen van de film), terwijl kleine gebeurtenissen juist alle focus krijgen. Wel typisch voor die periode, want Kaurismäki en Kitano gebruiken heel erg dezelfde methode.

Hoewel ik Down by Law nog niet had gezien, zijn dan wel de films en de stijl waarmee ik als late GenXer groot mee ben geworden, dus ik heb er een zwak voor. De sterke zwart-wit cinematografie van nationale held Robbie Müller maakt het letterlijk nog mooier. Ik moet wel zeggen dat wat mij betreft dit duidelijk een voorstudie is voor Dead Man, maar dat is ook wel één van mijn favoriete films ooit.

(Gezien in Rialto De Pijp)

Kristoffer Borgli's Syk Pike en vooral Dream Scenario zijn twee van mijn favoriete komedies van de afgelopen jaren. De trailer van zijn nieuwe film The Drama was niet veelbelovend: het leek om een vrij standaard romantisch drama met een klein edgy randje te gaan. Ik had ook totaal niet door dat het om de nieuwe film van Borgli ging en dat werd vreemd genoeg ook nergens vermeld in de trailer. Na het kijken moet ik helaas doorgeven dat de trailer een goed beeld gaf: met The Drama is Borgli - nogmaals: een man die me echt op de vloer van het lachen had met Dream Scenario - er in geslaagd een saaie film te maken.

Emma (Zendaya) en Charlie (Robert Pattinson) gaan trouwen. Bij een met alcohol overgoten etentje vooraf om de laatste details van het menu vast te leggen met vrienden Rachel (Alana Haim) en Mike (Mamoudou Athie) komt het slechte idee om het ergste dat ze ooit gedaan hebben op te biechten. Van Mike valt het mee, maar Rachel en Charlie hebben best wel erge dingen gedaan. Emma daarentegen heeft nooit iets echt erg gedaan, maar er wel gefantaseerd over iets heel ergs als tiener. Een vrij algemene fantasie, zeker voor tieners, maar ze is er ver in doorgegaan - wat ironisch genoeg alleen haar persoonlijk blijvend fysieke schade heeft berokkend - en vanwege culturele redenen en ook persoonlijke achtergronden, is iedereen heel geschokt en wordt het, wel, een drama.

Wat zich hier wreekt is iets dat me in Syk Pike en Dream Scenario al was opgevallen: Borgli is een goed observator van absurditeiten van het moderne leven en culturele eigenaardigheden, maar een nogal slechte criticus/analist ervan. Bij die films zorgde dat alleen dat ze naar het einde, als er conclusies getrokken moeten worden, wat inzakken, maar dan had je je wel al rot gelachen. Maar bij het serieuze The Drama - het wordt wel een komedie genoemd, maar het is meer een drama met wat hoogstens een glimlach opwekkende komische momenten - gaat het steken. Naast zijn vaste thema van door kapitalisme in het algemeen en social media in het bijzonder aangewakkerd uiterlijk perfectionisme (de bruiloftsdansoefenscène is één van de betere momenten van de film), pakt Borgli nu de vooral Amerikaanse dwang ook geestelijk puur te moeten zijn op: het gaat niet alleen om het goede doen, maar misschien nog wel meer om goed denken. En hij doet daar vervolgens niets interessants mee. De Amerikaanse wapenobsessie komt ook nog voorbij, maar ik denk dat Borgli wel besefte dat dat helemaal uitgekauwd is, dus dat wordt klein gehouden.

Zo wordt The Drama een matte versie van wat Borgli's mede-Scandinaviërs eerder al beter deden in bijvoorbeeld Festen en Idioterne (sowieso is Borgli wel een Von Trier-adept).

Wat de redding van de film is, is Borgli's enorme technische talent als filmer. Hij schreef en regisseerde de film niet alleen, maar was ook één van de twee editors. Hij weet de film 105 minuten (een grote Hollywood-productie onder de twee uur, het kan! halleluja!) op stoom en ook kraakhelder te houden, ondanks zeer frequent gebruik van flashbacks en fantasiescènes. Dat loopt allemaal enorm soepel in elkaar over en het ziet er ook goed uit op een fijne manier; nergens voelt het als spierballenrollerij. Hij krijgt ook uitstekende performances uit zijn acteurs. En dat is bij Robert Pattinson geen standaard gegeven. Verder ook prima werk van Zendaya, Haim en vooral Jordyn Curet als de jonge Emma.

(Gezien in The Movies)

We hebben onze eigen polder-Ozu! Of polder-Kaurismäki! Hoe dan ook: steengoede stuggemannenfilm van Peter Hoogendoorn. Veel droogkomische toestanden, maar net onder de oppervlakte zit echte pijn.

En als je een stugge man nodigt heb, met de echte stuggemannennaam Gerrie, dan cast je vanzelf Ton Kas. Met "Opa was geen prater, ik was geen prater, als twee niet praten, wordt er niet gepraat" en "Ja, nee, was gezellig" voegen hij en Hoogendoorn twee nu al klassieke oneliners toe aan de Nederlandse filmgeschiedenis.

En Guido Pollemans als wanhopig contact zoekende, niet helemaal stabiele zoon Dick is gewoon net zo goed. Sterker nog: Dicks vrolijkheid bij het bezoek van het huis van oma is het meest ontroerende wat ik in lange tijd in een film gezien heb; een leven dat gepiekt heeft bij het houtje tegen het klapperende raam.

(Gezien bij NPO.)