Opinions

Ik kijk best veel Franse films, maar dit is wel zo een beetje de meest Franse film die ik jaren heb gezien. In plaats van labels als 'misdaadfilm', 'romantisch drama' of zelfs 'film noir' zou ik dit gewoon in het genre 'Franse film' stoppen.

In de opening, ziet een jongetje, Justin (Julien Rivière), hoe zijn dode vader Ivan (Didier Bezace) door een aantal mannen wordt thuisgebracht. Yvan blijkt een nachtclubeigenaar annex leider van een bende autodieven te zijn. In die bende zit onder meer Jimmy (Benoît Magimel in zijn jongegodperiode). Jimmy heeft ook een zus, Juliette (Laurence Côte), die een beetje rond de bende hangt, maar dankzij de opbrengst van de misdaad ook kan studeren. Daarbij is ze een heftige affaire begonnen met haar filosofieprofessor Marie (Catherine Deneuve). Maar ze rommelt ook wat met Alex (Daniel Auteuil), de broer van Ivan, die om te ontsnappen aan zijn misdaadfamilie van weeromstuit politieagent is geworden en in contact is gekomen met Juliette toen ze werd opgepakt voor de diefstal van een fles parfum. Zowel Juliette als Alex zijn een beetje mentaal instabiel, hoewel dat bij zich bij Alex uit als smetvrees, terwijl het bij Juliette heftigere vormen aanneemt. Alex wordt wel heel jaloers op Marie als hij erachter komt dat Juliette helemaal hoteldebotel van haar is, maar zodra hij Marie ziet, gaat hij inzetten op een, laten we het modern zeggen, polycule van hun drieën (Catherine Deneuve heeft dat effect.) Hij probeert ook Justin een beetje bij te sturen. Maar om nou te zeggen dat Alex de held van het verhaal is, gaat ook weer veel te ver. Het is een gecompliceerde en vrij onsympathieke man.

Volgt u het nog? Dan heb ik nog niet eens verteld dat de film wordt met de nodige sprongen in de tijd, waarbij je ook van vertelperspectief wisselt. Het lijkt misschien een beetje rommelig, maar Téchiné weet volgens mij heel goed wat hij wil met deze film. Maar in de kern is het wel duidelijk een film over (familie)banden en daaraan ontsnappen.

Alles er omheen is dus vooral heel Frans. Zoals de misdaad wordt weergegeven, rauw, zonder opsmuk en beetje stuntelig: heel Frans. Biseksuele liefdesdriehoeken met grote leeftijdsverschillen: heel Frans. Een grote rol voor een nachtclub: heel Frans. Catherine Deneuve als filosofieprofessor die lange bespiegelingen houdt: heel Frans. Sowieso heel veel praten: heel Frans. Dat beetje onderkoelde acteren: heel Frans. Veel roken, drinken en nooit autogordels om: heel Frans. De outfits en locaties: heel Frans.

De vijf César nominaties waren dan ook onvermijdelijk, maar daar werd er maar één van verzilverd, die van Laurence Côte voor beste jonge actrice. Dat blijkt nu dan vreemd genoeg de enige persoon van de indrukwekkende cast die verder geen grote carrière heeft gemaakt.

Persoonlijk kon ik de film ook wel waarderen, maar het is wel een niet al te flitsende praatfilm die langer voelt die twee uur dan hij is. Hij staat ook in Netflix in een wat twijfelachtige staat; ik had sterk de indruk dat het de 720p standaard definitie dvd-versie was.

(Gezien op Netflix)

Twee stellen met elk een tienerdochter delen een vakantiehuis in de Oostenrijkse Alpen. Dat is meer toevallig zo gekomen dan dat ze heel dikke vrienden zijn. Beide dochters hebben een oogje op Ralph van de kayakverhuur (weer eens wat anders dan de skileraar). Ralph heeft ook een vette quad, waar ze op mogen. Ernstig ongeluk natuurlijk - één meisje in coma, de ander lijkt er beter af te komen - en dat leidt tot spanningen.

Weer eens een film met dat ouderwetse Nederlandse toneelschool acteren. Ik dacht dat we daar wel zo een beetje uitgegroeid waren, maar nee: iedereen spreekt hier weer heel erg netjes en DUIDELIJK ARTICULEREND, alsof de mensen op het achterste balkon het ook moeten verstaan. Kom er maar in, Michiel. Wel wat modernisatie, want er was geen enkele klassieke "Godverdomme!" (wel een erg mooie "JE-ZUS CHRIS-TUS!") en geen slechte seks; iedereen houdt zijn kleren aan (die Nederlandse traditie is naar A24-films verhuisd.) Alle acteurs doen mee, maar Thekla Reuten gaat het hardst voor die old school Nederlandse film vibes.

Scenarioschrijver Mike van Diem zit ook regisseur Mike van Diem nogal in de weg, want in dat duidelijk gearticuleerde Nederlands wordt ook nog eens alles héél duidelijk uitgelegd. De kijker moet op ieder moment weten wat ieder karakter voelt. Het is nog niet zo erg als bij Frankenstein, maar subtiliteit is ver te zoeken. Jammer, want het basisgegeven staat gewoon, net als de locaties. Een aantal keer wordt het wat meer echt film, omdat Van Diem het beeld het verhaal laat vertellen of dat de dialoog niet direct gaat over wat de karakters voelen (chocoladetoetje!) en dan is de film meteen twee keer zo goed.

Nog iets buiten de film om: net als de Nederlandse literatuur, moet ook de serieuze Nederlandse film het vooral hebben van de steun van dames van een zekere leeftijd. Toen ik de zaal binnenkwam en mijn mede-publiek zag, zag ik het al somber in en ja hoor: een zaal vol gratis bijkomend audiocommentaar.

Een naamloze vrouw van middelbare leeftijd (Jiřina Bohdalová) heeft een mooi appartement, hoogtepunt van psychedelica op zijn Slavisch, en kan prima koken. Alleen ze is eenzaam. Dan belt ing. Čert (Vladimír Menšík), die ze zich herinnert als de meest begeerlijke man uit de omgeving, voor een date. Een etentje bij haar thuis? De vrouw gaat fanatiek aan de slag. Als de man dan komt, blijkt hij vrij buikig geworden en een kapot pak aan te hebben. En hij heeft geen bloemen of wat voor cadeau wat dan ook meegebracht. Hij schrokt in no time zonder tafelmanieren alles naar binnen en slaat dan aan het mansplainen. Ze zou Freud eens moeten lezen, of misschien toch niet, want dat zou ze toch maar niet snappen. Zo gaat dat een flink aantal dates door. De vrouw laat zich heel erg aan het lijntje houden, maar dan gebeurt er iets waardoor ze knapt. Haar meubels!

Vražda ing. Čerta houdt het midden is een mix tussen een volksverhaal en een feministische komedie. Een čert is een duiveltje in Slavische folklore, een soort trickster figuur. Alleen hier is zijn vuile streek gewoon 'het patriarchaat'. Zo een figuur heeft ook altijd een zwakheid, die je kan gebruiken. In dit geval: rozijnen.

Zoals veel films uit de Tsjechoslowaakse new wave is ook hier het luchtige, sprookjesachtige de grote kracht. Het gaat niet heel diep, maar het wordt lekker losjes en met veel flair gebracht en is vooral gewoon erg grappig. Qua toon kan je er in de verte wel een soort voorloper van Barbie in zien.. En 72 minuten, precies goed voor het soort film dat het is. Prima gespeeld ook door Bohdalová en Menšík. De andere hoofdrolspeler is de vormgeving. Die is vaak natuurlijk heel goed bij Tsjechoslowaakse new wave en dat komt dan vaak door kostuums of art direction van Ester Krumbachová (online archief), die met Vražda ing. Čerta haar enige speelfilm afleverde.

(Gezien in Filmhuis Cavia)