Log

John Carpenters carrière heeft een duidelijke goede en een slechte helft. De laatste film van de goede helft is het geweldige In the Mouth of Madness uit 1994. De slechte helft - het enige wat daarin nog wel amusant is, is Escape from L.A. - begint met deze film. Village of the Damned uit 1995 is een remake van een klassieke horrorfilm (nog niet gezien), maar Carpenter toonde met The Thing aan dat dat in principe geen probleem hoeft te zijn.

De begin is nog wel goed. Het is heel erg wat we kennen van Stephen King: een vriendelijk dorpje, deze keer aan de (mooie) Californische kust in plaats van die van New England, waar we alle bewoners uitgebreid leren kennen. Dan valt tijdens het dorpsfeest ineens iedereen 6 uur flauw, waarna tien vrouwen zwanger blijken. Carpenter pakt goed de psychologische horror van onverklaarbare zwangerschappen op. Maar dat is waar het goede deel van de film ophoudt.

Als de kinderen eenmaal geboren worden, blijken ze natuurlijk de incarnatie van Het Kwaad. Helaas zijn de kindacteurs matig, hebben ze allemaal idiote, goedkope pruikjes op en was het budget voor de special effects blijkbaar $1.000. Alle griezelige sfeer weg.

Het is vooral allemaal erg mat. Alles aan deze speelfilm schreeuwt: "gemaakt voor televisie". Dat is vooral een gevoel/vibe, maar één reden daarvoor is overduidelijk: Carpenter en de scriptschrijver lijken de opdracht te hebben gekregen om in te spelen op het toenmalige succes van X-Files. Alleen met ironische distantie een complotgekkie spelen is voor hoofdrolspeler Christopher Reeves niet weggelegd; die blijft altijd de rechtdoorzee all American Superman. Kirstie Alley doet het wat beter als in het zwart geklede, kettingrokende arts die bij het overheidscomplot betrokken is, de meest opzichtige X-Files-verwijzing. Een beetje schmieren kan je ook aan Mark Hamill altijd wel overlaten, dus die is goed gecast als dorpsdominee die het allemaal al ziet aankomen. Verder is het vooral vlakheid en houterigheid wat de klok slaat.

(Gezien op SkyShowtime)

Er komt een nieuwe Robin Hood-film aan, maar laten we eerlijk zijn: er is maar één film dé Robin Hood film en maar één acteur dé Robin Hood. En het leuke aan het bioscooplandschap van 2026 is dat die dan ook weer even gaat draaien.

Als kind heb ik deze film naar mijn idee echt tientallen keren op televisie gezien, maar het zal veel minder geweest zijn. Als volwassene nog nooit, maar ik kan nu bevestigen dat het nog steeds een, of misschien ook wel het Technicolor feestje is. Heerlijk tempo ook en zeker gezien die loodzware driestripcamera's ook ontzettend bewegelijk gefilmd.

Wat ik als kind niet besefte, is dat dit een film uit 1938 is en dus het gegeven van opstand tegen valse machthebbers toen natuurlijk enorm relevant was. De boodschap hier is ook: gun de tegenstand geen bitterheid, maar blijf ze belachelijk maken. Dat soort boodschap kan je aan Michael 'Casablanca' Curtiz (geboren in een joodse familie in Budapest als Manó Kaminer) wel overlaten.

Vette kostuums ook. Basil Rathbone als Guy de Gisbourne en Olivia de Havilland als Maid Marian lijken in een soort permanente strijd verwikkeld voor de titel 'best geklede persoon van Nottingham'. Marian wint met een jurk die van een stof die zo geweven is, dat hij van purper naar smaragd verandert al naar hoe hij valt. De kostuumontwerper is Milo Anderson.

Ook wel grappig hoe Claude Rains prins John speelt als een man die alles maar een grapje vindt, gewoon even kijken hoe ver je kan gaan. En dat klopt historisch gezien vast ook, want iemand van zulke hoge adel kon hoogstens naar een wat afgelegener kasteel verbannen worden.

(Gezien in Lab111)

Isabel Hagen schreef, regisseerde en speelt de hoofdrol in deze komedie. Die is dan ook nog gebaseerd op haar leven als altvioliste in het schnabbelcircuit en haar relatieperikelen. Heel erg New York upper middle class allemaal, waardoor de link met Woody Allen onmiddellijk bovenkomt. Alleen is dat anno 2026 natuurlijk niet zo gewenst, dus snel ook even de verschillen benoemen: Allen is een verdienstelijk amateurklarinettist, maar Hagen ging naar het prestigieuze Juilliard conservatorium en speelde bijvoorbeeld voor Björk, Steve Reich en zat in de orkestbak bij Fiddler on the Roof op Broadway. Allen hoort zichzelf heel graag praten, terwijl de humor van Hagen meer om de pijnlijke stiltes gaat. En omdat het 2026 is, woont Hagens karakter, dat ook Isabel heet, nog bij haar ouders in plaats van de ruime appartementen die Allen met de baantjes als freelanceschrijver en zo die hij zichzelf in zijn films geeft, kan veroorloven.

Hoewel de Finse alcoholmelancholie mist, zit er ook wel een flinke scheut Kaurismäki in de film: gebrekkige communicatie en lompheid alom, maar nooit cynisme. De speelduur van 78 minuten is ook heel erg gelijk aan de films van de Finse meester.

On a String is niet echt een verhaal met een kop en een staart, meer slice of life, verteld in een aantal humoristische scenes. Heel erg mijn humor, dit is één van de grappigste, zo niet de grappigste film die ik dit jaar heb gezien. De Nederlandse trailer is simpelweg de hele openingsscene en dat geeft een goed beeld van de humor en dus of je de film leuk zult vinden of niet. Specifiek heeft de film de beste "oh god, mannen en hun gitaar"-grappen die ik ooit heb gezien (en dat zonder 'Wonderwall'!) Ook Isabels broer, de meest snobistische contactgestoorde klassiekemuzieksnob ooit, is een fantastisch karakter. Hij wordt gespeeld door Olivier Hagen, maar ik mag hopen dat dat niet al te autobiografisch is.

Waarvoor ik een beetje vreesde op basis van de trailer, maar wat gelukkig helemaal mist zijn van die vreselijke Sorry, Baby "ik ben een volwassen vrouw met een universitaire graad, maar oh, kijk mij eens een ludiek meisje zijn" toestanden. Dat is voor mij minstens net zo ergerniswekkend als mannen met hun gitaar.

Leuk weetje: de Amerikaanse bioscooprelease is pas op 11 september, dus dit is nu eens een Amerikaanse film waar je in Nederland niet op hoeft te wachten, maar zelfs de primeur van krijgt.

(Misschien een wat ruime waardering, maar ik heb in tijden niet zo veel lol gehad, de speelduur is perfect en veelbelovende debutanten moet je een beetje pushen.)

(Gezien in Eye Filmmuseum)

Openingskortfilm in Eye bij On a String, omdat die maar 78 minuten duurt. De metafoor is misschien een beetje standaard, maar de animatie is ontzettend leuk, de score van Martin Fondse, met een glansrol voor Eric Vloeimans, is geweldig en het sloot perfect aan bij de hoofdfilm. Goede programmering dus van Eye.

Jean Kayak (Ryland Brickson Cole Tews) is een applejackmaker in het 19e-eeuwse Amerika. (Opgezocht: applejack is een Amerikaanse sterke drank gemaakt van appels, dus als calvados en appel-pálinka, niet cider. Dit is heel relevante informatie voor deze film, die het moet hebben van dat soort subtiele plotdetails.) Door een combinatie van te grote consumptie van zijn eigen product en bevers die aan zijn opslag knagen, brandt de hele boomgaard af. Om te overleven wordt Jean pelsjager. Dat blijkt nog wel echt een vak om te leren. Hij wordt verliefd op de dochter van de opkoper, tevens de lokale bontwerker (Olivia Graves). Pa (Doug Mancheski) vindt het maar niets. Mocht Jean honderden beverhuiden leveren, dan wil hij wellicht van gedachten veranderen. Maar de bevers zijn sluw en sterk...

Hundreds of Beavers is een mix van klassieke slapstick uit de Chaplin/Keaton-school - door de besneeuwde setting moest ik met name denken aan The Gold Rush - maar boven alles toch Looney Tunes. Specifiek de jager/prooi-grappen van Roadrunner zijn een eindeloze bron van inspiratie. Er is geen dialoog, wel geluid en er is een liedje aan het begin.

Het is slapstick, maar wel goede slapstick. Het tempo is manisch. Als iets dodelijk is voor dit soort humor, is als er zelfbewust even pauze wordt genomen onder het motto: "Dat was een goede grap! Nu lachen!" In Hundreds of Beavers heeft Jean Kayak in die tijd gelukkig al weer drie of vier pijnlijke ervaringen gehad. De opzet van de grappen is meestal overbekend, maar regisseur Mike Cheslik, die de film ook schreef met Tews (ik neem aan dat de rest zijn voornamen zijn), weet er bijna altijd een verrassende draai aan te geven die je niet ziet aankomen. Sporadisch kiezen ze wel voor iets te kinderachtige onderbroekenlol. Het verhaal gaat ook kanten op die je niet ziet aankomen, zo zit er ineens een hele rechtbankparodie over de 19e-eeuwse bevergenocide in.

Het is ook gewoon een ontzettend goed gemaakte film, een volstrekt originele mix van live action, computereffecten en allerlei traditionele animatietechnieken. Dat alle dieren worden gespeeld door mensen in goedkope verkleedkostuums is een gouden greep, die blijft werken. Er wordt veel in de computer gedaan, maar daarbij wordt altijd het tekenfilmachtige benadrukt, waarbij het gebrek aan realisme een plus- in plaats van een minpunt wordt. En af en toe is er ook uiterst charmant knutselwerk te zien. Als er een dier gevild wordt, zijn de ingewanden bijvoorbeeld handwerkjes van vilt. Deze waarschijnlijk voor onder een miljoen gemaakte film ziet er in mijn ogen stukken beter uit dan veel films die honderden miljoen hebben gekost.

Het grootste probleem van Hundreds of Beavers is de speelduur van 108 minuten. Dat is te lang. Dat kan alleen als je er net als Charlie Chaplin een echt dramatisch hart in stopt, niet voor een verzameling grappen als dit. Had de film 20 tot 30 minuten korter geduurd, dan had de impact mijns inziens nog veel groter geweest. Desondanks toch mooi dat de film twee jaar na de Amerikaanse release door Gusto uiteindelijk toch ook in Nederland is uitgebracht, want dat is zeker verdiend.

(Gezien in Lab111)

Schoolbanddrama! Net voor het optreden op het grote schoolfestival (meerdaags! Ik moet zeggen: het ziet er gezellig uit op een lekker kneuterige manier) hebben Kei (Yuu Kashii) en Rinko slaande ruzie. Niemand weet precies waarover, maar zo gaat het altijd met die twee. En gitarist Moe (Shione Yukawa) heeft tot overmaat van ramp haar vinger gebroken. Bassist Nozomi (Shiori Sekine) en drummer Kyoko (Aki Maeda) weten Kei te overtuigen terug te komen en zij zal wisselen van keyboard naar gitaar, een instrument dat ze nog niet speelt. Als zanger rekruteren ze de Koreaanse uitwisselingsstudent Son (Bae Doona), ondanks dat haar Japans erg matig is en ze de Japanstalige powerpopklassieker 'Linda Linda' van de Blue Hearts willen gaan spelen. De eerste repetitie is zo dramatisch dat iedereen er de slappe lach van krijgt. Drie dagen dag en nacht oefenen volgen, waarin hechte vriendschappen worden gevormd.

Linda Linda Linda heeft een behoorlijk reputatie als feelgood coming-of-age cultklassieker en dat kan ik na kijken beamen. Het is een bekend gegeven - de laatste onbezorgde dagen van de jeugd met zomeravonden die eindeloos lijken te duren en vriendschappen die voor eeuwig lijken, maar snel oh zo tijdelijk blijken te zijn - maar Nobuhiro Yamashita vertelt het lekker sec, met kurkdroge humor; de scene waarin Son uiterst zakelijk een aanbidder afwijst na de nodige verwarring omdat ze het Japanse woord voor 'verbrandingsoven' niet kent, is cringekomedie op zijn best. Yamashita heeft ook oog voor een mooi verstild beeld, een beetje alsof Ozu een highschoolfilm heeft gemaakt.

De karakters voelen ook echt als meiden die in een band zitten. Alle vier de acteurs spelen prima, maar het is toch vooral Bae Doona die de show steelt met haar gevoel voor komische timing. Goede punkzangeres ook.

(Gezien op Mubi)

De 4K-restauratie van Les Parapluies de Cherbourg draait nu in de bioscopen. Toch een film die altijd hoog scoort in lijstjes van beste films allertijden, met Catherine Deneuve ook nog en met 93 minuten speelduur ook niet iets waar je je een buil aan kunt vallen, dus gaan kijken.

Nou dacht ik dat het musical was, maar een betere omschrijving is 'chansonopera'. Er wordt niet gedanst en alle teksten worden gezongen, in de stijl van de Franse orkestrale popmuziek uit die tijd.

Zoals het opera betaamt past het verhaal/libretto op een half kantje: knappe automonteur Guy (Nino Castelnuovo) is verliefd op het nog veel knappere parapluwinkelmeisje Geneviève Emery (Catherine Deneuve). Genevièves moeder (Anne Vernon) vindt het maar niets, want Geneviève is met 17 te jong om te trouwen (daar heeft ze een punt) en Guy is wel drie jaar ouder (beetje spijkers op laag water.) Als de Emerys naar de juwelier gaan om juwelen te verkopen wegens een belastingschuld, is daar toevallig juwelenhandelaar Roland Cassard (Marc Michel). Ook niet onaantrekkelijk en rijk. Die ziet Geneviève en is logischerwijs meteen verliefd; heb ik al gezegd dat Catherine Deneuve echt ontzettend knap is?? Ma ziet het meteen zitten, maar Geneviève is hoteldebotel voor Guy. Alleen wordt die voor twee jaar militaire dienst naar Algerije gestuurd (oh ja, die ellende was toen) en Geneviève blijkt ook nog zwanger van Guy. Blijft ze wachten op haar grote liefde of kiest ze voor de ook niet onsympathieke - dat kind accepteert hij meteen - en bemiddelde Roland?

Technisch is dit een heel erg goede film. Vooral de vormgeving is subliem, met een opvallend proto-psychedelisch kleurgebruik. Er wordt dan wel niet gedanst, maar het toch wel een film met een enorm gechoreografeerde vormgeving, in de manier waarop de acteurs door het beeld bewegen en de camera maar blijft bewegen. De muziek van Michel Legrand die jazz, pop en klassiek mixt is ook prima. En het verhaal is dan wel simpel, maar het wordt wel verteld met de nodige subtiliteiten en interessante details. En veel originele filmopera's zijn er niet, dus met de originaliteit zit het ook wel goed.

Al dat technische vernuft deed me alleen heel weinig, op de ontroerende slotscène na. Echt een film die rationeel beschouwt sterk is, maar emotioneel weinig indruk maakt.

Ik denk dat er één grote oorzaak is: Demy en Legrand laten iedereen continu met dezelfde soort heldere stem dezelfde soort melodielijnen zingen. Hoewel de muziek afwisselend is, wordt het daardoor allemaal toch wel eentonig voor me. Het had voor mij echt een hoop gescheeld als verschillende karakters ook een heel erg duidelijke verschillende manier van zingen die bij het karakter aansluit, hadden gehad. Het blijft ook altijd heel beheerst, zelfs in de heel emotionele momenten. En wie weleens Jacques Brel of Charles Aznavour luistert, weet dat dat ook in het Franse chanson niet hoeft.

Vanwege die heldere melodielijnen en het nette taalgebruik met weinig lastige woorden is dit wel een extreem verstaanbare film, goed om je Frans mee op te halen; een half oog op de ondertiteling was met mijn matige Frans vaak genoeg.

Nog even iets dat me van het hart moet, met spoilers voor het einde:
Dat Geneviève kiest voor Roland is nog te begrijpen, maar dat ze Guy niet eens vertellen dat ze dat doet en vertrekt zonder haar gegevens achter te laten, zodat hij weet waar zijn kind is en het kan bezoeken, is wel echt een enorme klotestreek. Naar moderne maatstaven trouwens ook gewoon kinderontvoering, hoewel dat misschien in het Frankrijk van de jaren '50 en '60 nog anders werd gezien.

(Gezien in Eye Filmmuseum)

Arme visserszoon Adam (Tawfeek Barhom) weet een beurs te bemachtigen om voor imam te studeren aan de zeer prestigieuze Al-Azhar Universiteit (sinds 970!) Niet lang nadat hij de fez die hem als onderdeel van de elite-instelling aanmerkt heeft opgezet, gaat de grootimam van de universiteit dood. De grootimam is één van de belangrijkste, zo niet de belangrijkste, geestelijke in de soennitische islam, en wat hij zegt heeft grote invloed op gelovigen. Daarom willen zowel het Egyptische generaalsregime als de Moslimbroeders graag hun mannetje op die post krijgen. Ondertussen probeert de universiteit zijn onafhankelijke positie te houden.

Kolonel Ibrahim (Fares Fares) van de Staatsveiligheidsdienst is namens team El-Sisi belast met het sturen van de verkiezing. Alleen wordt zijn infiltrant Zizo (Mehdi Dehbi) ontmaskerd en vermoord, maar die heeft daarvoor nog wel Adam - arm, nog nooit eerder in de grote stad geweest, geen connecties, lijkt tijdens colleges bevattelijk voor ideeën - nog kunnen rekruteren. Die komt zo in een levensgevaarlijk spel terecht.

NA Eagles of the Republic en The Nile Hilton Incident it is de derde en laatste film van Tarik Saleh in zijn Cairo Trilogy die ik keek en ook deze was weer erg goed. De film heeft ook de prijs gewonnen voor het beste screenplay in Cannes 2022. Mubi noemt in het introducerende tekstje John le Carré en dat is inderdaad heel erg de sfeer van de film, zeker van de figuur kolonel Ibrahim. Salehs vaste hoofdrolspeler Fares Fares maakt van hem een op en top Le Carré-karakter: een man die nog gelooft in de romantiek van het spion zijn, waar niet alleen macht, maar ook de goede zaak telt. Een man ook met het uiterlijk van een jarenzeventigintellectueel en een voorliefde voor totaal absurde 'geheime' afspraken in een café, waar hij dan wel moderne frapuccino-achtige drankjes drinkt uit plastic bekers. Zijn baas en tegenhanger, de meedogenloze luitenant-generaal Sohby (Younes Medhat) ziet er uit als een techbro. Adam is een intelligente jongen, maar ook een naïeve boekenwurm van het platteland, die in het begin niet eens zijn toegewezen bed in de slaapzaal kan vasthouden en aanvankelijk een speelbal is van alles en iedereen, maar razendsnel leert. Raeed (Ahmed Laissaoui), de student die dat bed steelt is trouwens ook een kleurrijk figuur: een theologiestudent en koranrecitatiekampioen die altijd oortjes in heeft en standaard een Morbid Angel-shirt draagt.

Het verhaal lijkt wel een beetje op Conclave, maar Cairo Conspiracy is veel spannender. Bij het conclaaf komen alle kardinalen uiteindelijk wel weer naar buiten; de Moslimbroeders en vooral de Egyptische Staatsveiligheidsdienst kijken niet op een lijk meer of minder. Cairo Conspiracy ook een stuk cynischer. Filmisch is Conclave wel beter, Saleh koos in Cairo Conspiracy om te filmen zonder opsmuk.

(Gezien op Mubi)

Ben Wheatley is vooral een regisseur van culthorrorfilms mt een zekere reputatie. Hij was vorig jaar bijvoorbeeld de hoofdgast op Imagine Fantastic Film Festival. Om de hypotheek te betalen neemt hij ook wat mainstreamklussen aan. Zo is zijn populairste film op Letterboxd momenteel Meg 2. Hij is ook verantwoordelijk voor een naar het schijnt tamelijk rampzalige remake van Hitchcocks Rebecca voor Netflix.

Zelf heb ik maar twee van Wheatleys films gezien: vorig jaar op Imagine zijn doorbraak Kill List over sullige huurmoordenaars die terecht komen in een satanisch complot en jaren terug op IFFR de erg leuke zwarte komedie Sightseers over een totaal uit de hand lopende kampeervakantie. Ik vraag me af of Bob Odenkirk en John Wick-bedenker en scriptschrijver Derek Kolstad die laatste film ook gezien hebben en op basis daarvan Wheatley hebben ingehuurd voor Normal, want qua stijl en toon zijn er nogal wat overeenkomsten.

Er is een minimaal (en totaal ongeloofwaardig) verhaal met wat knipogen naar Fargo en de Amerikaanse voorliefde voor wapens en als legereenheden uitgerust politie, maar de hele film is toch vooral een excuus om op creatieve wijze mensen aan hun einde te laten komen en voor Odenkirk om zijn ding te doen.

Wat dat betreft werkt de film. Veel mensen komen op amusante wijze aan hun einde en Odenkirk is goed in vorm. Hij had daarbij wel wat meer ondersteuning kunnen krijgen. Alleen Henry Winkler en een onherkenbare Lena Headey worden niet totaal van het scherm geblazen door Odenkirk; de rest van de cast is totaal inwisselbaar. De film heeft ook een raar grauwe belichting, alsof alles met ouderwetse TL-balken is belicht, waardoor het er nogal goedkoop uitziet. Het zal ook een lowbudgetproductie geweest zijn.

Kortom: geen film die veel sporen zal nalaten, maar prima bankhangvermaak.

(Gezien op Prime Video)

Epische anti slavernijfilm van Stanley Kubrick die helemaal niet Kubrickiaans aanvoelt, waarschijnlijk omdat het meer een inhuurklus was nadat de oorspronkelijk regisseur Anthony Mann ontslagen was door hoofdrolspeler en producent Kirk Douglas.

Het is meer een typische sword-and-sandal film zoals Hollywood ze in die tijd graag maakte. Maar zoals het ook ging in die tijd, werd de film, zowel aan als net onder de oppervlakte, ook gebruikt door het creatieve team om flink te morrelen aan de conservatieve moraal van het Amerika van die tijd. Bij een anti-slavernijfilm uit 1960 is dat voor één aspect sowieso overduidelijk, maar er zit ook wel een socialistische boodschap in, met de eerlijke slaven tegen de decadente, rijke Romeinse elite. Scenarioschrijver Dalton Trumbo - die ook de nu vooral dankzij 'One' van Metallica bekende anti oorlogsroman Johnny's Got His Gun schreef en die zelf verfilmde - stond zelfs op McCarthys zwarte lijst. En er is ook nog wat ruimte voor knipogen richting homo- en biseksualiteit, maar ik had gezien de reputatie van de film en de voorliefde van Hollywood voor een goede gay subtext in die tijd (al die films met een 'butler' in kamerjas...) dat eigenlijk wat prominenter verwacht.

De film heeft zijn zwaktes. Net als nu vocht Hollywood toen tegen een nieuw medium, alleen was dat toen televisie in plaats van social media. Het recept voor de tegenaanval was hetzelfde: epische films op groot formaat met veel spektakel en een lange speelduur; Spartacus duurt dik drie uur. En net als nu ook vaak zo is, had dat ook hier best korter gekund. De ouverture met alleen muziek over een zwart beeld kan sowieso weg. Het leger van Spartacus trekt ook vaak wel erg lang door wat Italië moet zijn, hoewel dat stuk woestijn dat duidelijk niet is. En als ze dan hun kamp opslaan, krijgen we een lange scene met sfeerbeelden uit het kamp. Oefenende soldaten, kokende vrouwen, spelende kinderen, etc. Dat voelde ook allemaal als vulling. Vaak is dat dan ook nog duidelijk in de studio opgenomen.

Over die muziek gesproken: componist Alex North kreeg er een Oscar-nominatie voor, maar ik vond hem vaak te prominent aanwezig. De muziek lijkt ook wel ook onder bijna elke scene te zitten.

Het zwakste punt is voor mij de hele romance tussen Spartacus en Varinia (Jean Simmons). Die is echt hopeloos ouderwets geschreven, zelfs voor de tijd, en totaal niet overtuigend, ondanks dat Simmons haar best doet. Aangezien de relatie wel een belangrijke rol inneemt in het verhaal, zeker naar het einde toe, doet dat behoorlijk afbreuk aan de film.

Maar een spektakel is het wel. Gefilmd in Technicolor in een formaat dat Technirama heet, dus alles knalt in felle kleuren van het extra breedbeeld scherm af. Er zitten niet heel veel grote actiescenes in de film, maar wat er in zit is het dubbel en dwars waard. Echt zo een film waar een aantal stuntmannen een brandende boomstam over zich heen gerold krijgen of geplet worden onder een vallend hek. Er zit ook een spectaculair gladiatorengevecht in van Douglas met de behemoth van een acteur Woody Strode. Het leek me onrealistisch dat de veel kleinere Douglas dit zou winnen en ik moet zeggen: de film lost dat sterk op, ook gezien de beoogde boodschap.

Wat betreft het acteerwerk is Kirk Douglas verder degelijk, maar de show wordt gestolen door drie Britse zwaargewichten (in twee gevallen letterlijk): Laurence Olivier als Crassus, Charles Laughton als Gracchus en Peter Ustinov als de sardonische Batiatus, de houder van de gladiatorenschool waar de opstand van Spartacus begint. De scenes met deze drie zijn de beste momenten van de film. Ustinov kreeg een verdiende Oscar voor beste mannelijke bijrol.

(Gezien in Eye Filmmuseum)

vote posted

vote changed, original voice was 4,0 stars

Beetje een mix van Pacifiction, qua visuele stijl, ook vanwege dezelfde cinematograaf (Artur Tort), en Aguirre, der Zorn Gottes, de inhoud van een krankzinnige expeditie in het onbekende, maar niet zo goed als die twee.

Regisseur Lev Diaz is erg gericht op van die mooie slow cinema plaatjes, maar doet naar mijn idee weinig interessants met het verhaal van Fernão de Magalhães (Gael García Bernal). Een traditionele ontdekkingsreizigersfilm, met de nodige actie zat er, zelfs met een moderne antikoloniale inslag, met Diaz' benadering nooit in, maar hij durft het ook niet de totale reis naar het hart van de duisternis te maken zoals Herzog en Serra dat wel deden in de eerder genoemde films. Of Winding Refn met Valhalla Rising. Wat je nu krijgt is een vrij traditioneel verhaal op een wat meer artistieke manier verteld. Maar wel erg fraai dus.

(Gezien in Rialto De Pijp)

De film waarvoor de meeste fans het meest fanatiek op een vervolg wachten, zonder dat ooit komt.

Oké, dit is dus een verfilming van het Evangelie volgens Mattheüs. Maar dan ook echt: alle teksten die worden uitgesproken zijn overgenomen uit het Bijbelboek. Pasolini heeft wel het een en ander door elkaar gehusseld en weggelaten. Dan nog blijft het natuurlijk een boek dat niet als toneelstuk, laat staan als filmscript geschreven is, dus je hebt heel veel nogal statische scenes waarin Jezus zijn boodschap verkondigt. We zien dan de Spanjaard Enrique Irazoqui, maar horen Enrico Salerno, want dit is een Italiaanse film uit de jaren 60, waarin ze niet moeilijk deden over buitenlandse acteurs casten en die dan overdubben. Dat maakt het alleen nog wat afstandelijker.

Toch is het ook wel geslaagd, hoewel het eerste deel rond de geboorte en kindertijd van Jezus niet echt lekker loopt en de hele Johannes de Doper plotlijn met Salomé en zo er een beetje los bij hangt. Maar die was dan waarschijnlijk toch te sappig voor Pasolini om te laten liggen. Eerlijk is eerlijk: ik zou hem er ook altijd in laten.

Pas als de volwassen Jezus zijn boodschap begint te verkondigen, komt de film echt op gang. Pasolini plakt alle belangrijke toespraken van Jezus achter elkaar, waardoor de radicaliteit van het evangelie goed overkomt: de maatschappij is door en door rot, aangetast door decadentie en huichelarij, en de enige oplossing is alles achterlaten voor een ascetisch leven in dienst van God (kameel, oog van de naald). Je zult daarvoor vervolgd worden en je zult waarschijnlijk ook falen, al dan niet voor de haan drie keer kraait. De marxist Pasolini weet naar mijn idee als atheïst met een liberale hervormde opvoeding een soort geconcentreerde versie van het evangelie te maken die de centrale boodschap veel beter neerzet dan de vaak wollige christelijke pogingen daartoe.

Strenge Jezus gaat ook goed samen met het rauwe van de film. Pasolini heeft naar mijn idee goed het Israël van de eerste eeuw als een beetje een armoedig, kaal gebied te pakken, een verloren uithoekje van het Romeinse Rijk. Dan gebruikte hij ook nog van de straat geplukte mensen, zo te zien geselecteerd op karakterkoppen.

Een beetje verrassend voor een film gemaakt door een socialist is wel het gebrek aan verheffing van de gewone volk, zoals de apostelen, die dus vooral falen. Pasolini lijkt wel op de hand van Judas te zien als die kwaad wordt vanwege het zalven van Jezus met dure olie, waarbij dat geld toch ook aan de armen gegeven had kunnen worden (maar misschien is dat projectie, want ik geef Judas daar ook gelijk in.). Maar het is dan ook weer zoiets om de man daarvoor te verraden bij de autoriteiten ; Judas als de originele Karen. De film is toch vooral een tirade tegen de heersende elite. Dat zit voor zover ik met wat snel nazoeken kon vinden in het Evangelie volgens Matteüs, maar het was ook een kenmerk van de enige andere film van Pasolini die ooit heb gezien, het verder totaal andere Salò o le 120 giornate di Sodoma.

(Gezien in Lab111)

Als Frankrijk capituleert en het collaborerende Vichy regime onder maarschalk Pétain wordt gevormd, weigert één man mee te doen: de tamelijk onbekende, net tot generaal bevorderde Charles de Gaulle (Simon Abkarian). Die gaat naar Engeland en probeert daar een alternatieve Franse regering op te zetten. Maar De Gaulle is enorm koppig en rechtlijnig en ook niet bijzonder charismatisch, dus heel goed gaat het hem niet af. De Engelsen helpen niet mee door de Franse vloot te bombarderen nadat admiraal Darlan (Matthieu Kassovitz) kiest voor Vichy, waarbij meer dan 1000 Fransen omkomen. Sowieso is alleen Winston Churchill (Simon Russell Beale) op de hand van De Gaulle, juist vanwege die koppigheid. Maar ook Churchill kan olifant in de porseleinkast van de internationale oorlogsdiplomatie De Gaulle niet blijven steunen.

Ondertussen wil ook student Fernand (Florian Lesieur) niets van capitulatie weten. Hij gaat zich met het studentenverzet bemoeien en komt zo in aanraking met Livia (Anamaria Vartolomei), op wie hij verliefd wordt.

Dit is het eerste van twee films over De Gaulle en dit deel behandelt de Tweede Wereldoorlog. Het is een groot historisch epos in lijn met een film als Patton. Het deel over de slag bij Bir Hakeim is bijna een oorlogsfilm op zich. Daar duikt ook Benoît Magimel op als generaal Kœnig. Magimel is één van mijn favoriete acteurs, dus die had van mij wel een nog grotere rol mogen krijgen.

Hoewel dit in allerlei opzichten een ouderwets epos is, is regisseur en scenarioschrijver (dat laatste met Bérénice Vila) Antonin Baudry in één opzicht heel modern: hij gelooft duidelijk absoluut niet in The Great Man Theory of History. De Gaulle is heel expliciet een Don Quixote, een man die totaal het contact met de werkelijkheid kwijt is en daar juist zijn moed vandaan haalt. Simon Abkarian slaagt er in deze generaal ondanks zijn belachelijkheid toch ook wel de nodige kracht te geven. Het is sowieso een wonder dat de casting director een acteur heeft weten te vinden die behoorlijk lijkt op de generaal. Volgens een Engelsman "een man met de heupen van een vrouw en een gezicht als een banaan". En dan noemt hij die bijna 2 meter kaarsrecht militair postuur die hem veel van zijn overwicht geeft nog niet eens. Dit wordt gecontrasteerd met de veel geliktere admiraal Darlan (Mathieu Kassovitz), die de keuze heeft te kiezen voor de Vrije Fransen, maar zich uit opportunisme bij het Vichy regime aansluit.

Het hele Vrije Fransen project is aanvankelijk een opeenstapeling van mislukkingen. De enige gouverneurs die in de koloniën die zich willen aansluiten bij zijn rebellie tegen Vichy zijn die van de Nieuwe Hebriden (helemaal in de Stille Oceaan) en die van Tsjaad. Het bezetten van het ene nauwelijks bemande fort daar, plus want andere stukken centraal Afrika en die twee Franse eilandjes voor de kust van Canada zijn aanvankelijk de enige successen. Bij het eerste deel, weet De Gaulle ondanks zijn geloof dat muggen De Gaulle niet steken, malaria op te lopen en leidt de poging na oerwoud en woestijn ook de belangrijke havenstad Dakar te veroveren prompt tot een enorme nederlaag. Het tweede leidt tot een internationale rel omdat Roosevelt niet gediend is van militaire actie in zijn voortuin. Dit verandert pas met het succes van Kœnig in Bir Hakei en De Gaulle zit veilig in Londen als dat zich afspeelt.

Het andere aspect van De Gaulle, waardoor hij de laatste tijd weer in en vogue is en dat waarschijnlijk ook een reden is dat deze films nu gemaakt worden, komt ook duidelijk naar voren. De Gaulle zegt expliciet dat na de Tweede Wereldoorlog alle landen vazalstaten van de Verenigde Staten zullen worden, maar dat hij zal zorgen dat Frankrijk soeverein blijft. Roosevelt (Campbell Scott) is ook één van de grote slechteriken in het verhaal. Het is dat De Gaulle met zijn onbezonnen acties Roosevelt en Churchill telkens voor het blok zet, anders hadden ze het al lang op een akkoordje gegooid met Pétain. Dat doen ze op een gegeven moment ook en dat is ook het moment dat de verhaallijn van Fernand eindelijk in contact komt met die van De Gaulle. Toch voelt het vooral of de verhaallijn van Fernand is toegevoegd om een meer invoelbare held naast de larger than life De Gaulle neer te zetten.

Dat is één van de weinige zwakke punten in wat verder gewoon een zeer sterke publieksfilm is. Toen ik de film bezocht waren er maar heel weinig bezoekers, wat jammer is, want ik denk dat veel mensen die naar The Odyssey gaan, ook De Gaulle: Résistance zeer zouden kunnen waarderen. Baudry is zelfs stukken beter in expositie soepel in de film invoegen dan Nolan. De grote zeeslagen zijn wat computerig, maar niet meer dan gemiddeld, maar voor de Slag bij Bir Hakeim lijkt de historische tankclub zich flink te hebben mogen uitleven in de woestijn. De distributeur had blijkbaar ook hoop op meer, want anders was de titel niet vereenvoudigd van het toch ook niet al te ingewikkelde Frans van La bataille de Gaulle: L'âge de fer.

(Gezien in Het Ketelhuis)

Karl-Göran (Denis Lavant) is een ouderwetse boerenknecht uit een plattelandsdrama: een beetje vreemd, laagbegaafd wellicht, maar wel oersterk en een oneindig veel betere doe-het-zelver dan ik ooit zal zijn. Hij neemt de koudeoorlogsvoorlichting van de Zweedse overheid - Kriget kommet! - uiterst serieus en begint een eigen atoombunker te bouwen. Met muren van meters dik, postbuizen voor alle families van het dorp én de koning, maar ook met ramen. Die metselt hij wel dicht als het zover is.

Dat is de film: Karl-Göran die zijn bolwerk bouwt, afgewisseld met scenes uit het leven in het boerendorp. Heel veel meer plot is er verder niet. Skoog probeert er wel een soort einde aan te brouwen, waarin Karl-Göran beseft dat hij vast is komen te zitten in de atoombunker in zijn hoofd - en maar wachten, wachten, wachten op wat nooit komt - maar dat kwam er voor mij niet helemaal overtuigend uit.

Toch is het geen verkeerde film, vooral omdat Denis Lavant de ideale hoofdrolspeler is. Zijn hoofd is inmiddels verweerd en zijn lichaam nog taniger dan het al was, maar hij heeft wel nog steeds dat beetje verende in al zijn bewegingen dat een enorme kracht in de magere spieren doet vermoeden. En hij spreekt zijn teksten gewoon zelf uit in het Zweeds; gelukkig geen Italiaanse dubtoestanden hier. Fraaie zwart-witbeelden ook, beetje Tarr-achtig sfeertje soms. En af en toe net dat vleugje humor dat nodig is om de vaart er in te houden.

Maar het is ook wel vaak een bekende take op dit soort arthouse plattelandsdrama. De sympathieke zonderling, de vervelende pubers, het dorpsfeest, de voiceover van iemand die het vertelt alsof het een jeugdherinnering is: je kan het allemaal uittekenen. Langer dan de 85 minuten die het duurt had ook niet gemoeten.

(Gezien in De Uitkijk)

Na het succes van Eagles of the Republic, zowel een prima film als één die lekker wegkijkt, snel ook een andere film uit de Caïro Trilogie van de Zweeds-Egyptische regisseur Tarik Saleh gekeken op Mubi (dat via zijn distributeur Cinéart ook Eagles of the Republic uitbrengt): The Nile Hilton Incident.

De films liggen in elkaar lijn, zowel qua onderwerp als qua kwaliteit, maar waar The Eagles of the Republic een politieke thriller is, is The Nile Hilton Incident een rasechte film noir. We hebben een kettingrokende loner van bedenkelijk allooi als protoganist, de corrupte politie-inspecteur Nourredine Mustafa (Fares Fares weer), die tegen wil en dank een moordzaak op een mooie dame in het hotel uit de titel moet oplossen. Dat lijkt simpel, want er is een fotorolletje (wat is een noir zonder fotorolletje?) met compromitterende foto's van het slachtoffer en de hoofdverdachte. Identificatie is vervolgens een eitje, want ze blijken beiden op enorme billboards in de stad te staan. Zij als aanstormend zangtalent, hij (Ahmed Selim) als één van de grootste vastgoedontwikkelaars van het land. En er is ook nog een Soedanees kamermeisje Salwa (Mari Malek) als getuige, maar die voelt de "weet te veel" bui al hangen en duikt onder.

Maar feiten zijn niet de waarheid, want de waarheid, dat is iets dat je kan manipuleren met flous en macht. En dat is wat iedereen doet. Het is ieder voor zich en de leugen die regeert in de betonnen jungle van Caïro. Je zou bijna zeggen: "Forget it, Nourredine. It's Caïro."

Verder bevat The Nile Hilton Hotel essentiële noir-onderdelen als een karakter met de naam 'Nagy de Tunesiër' (Hichem Yacoubi), een opiumkit en een femme fatale (Hania Amar). Na twee films is me sowieso duidelijk dat Saleh een regisseur is die houdt van vrouwelijk schoon. Ook Malek, die Salwa speelt, blijkt model.

Het verhaal speelt zich af aan de vooravond van de revolutie die het regime Mubarak ten val bracht (en die kort daarna werd gevolgd door Al-Sisi's contrarevolutie), maar The Nile Hilton Incident is meer een illustratie van het soort toestanden dat leidde tot die revolutie, dan dat die een rol speelt in het verhaal.

(Gezien op Mubi)

George Fahmy (Fares Fares) heeft het goed voor elkaar: hij is de populairste filmster van Egypte, "de farao van het scherm", met de bijbehorende lifestyle met veel jongere vriendin (Lyna Khoudri), een PA en manager die alles regelen en veel feestjes. Als kopt is hij ook een beetje een outsider, wat hem wantrouwen van het regime oplevert, maar als voordeel heeft dat hij zich in tegenstelling tot zijn vrouwelijke tegenspeler Rula (Cherien Dabis) ook niet echt een imago van brave moslim hoeft op te houden, hoewel de kerk ook wel zijn bedenkingen heeft bij zijn lifestyle. Wel heeft George de problemen die je bij dit soort leven verwacht: een slechte relatie met zijn zoon Rami (Suhaib Neshwan), die jongere vriendin, die geen acteertalent heeft, maar wel een rol wil in een grote film, impotentie en herkend worden bij de apotheek als je daar wat aan wilt doen.

Dan krijgt de lange, slanke en scherpe beneuzde George het aanbod de kleine, dikke generaal Al-Sisi te spelen in een patriottische film. George heeft er weinig zin in, maar het blijkt een aanbod dat hij niet kan afslaan, want goh, er is toch wel veel verkeer bij die universiteit waar Rami studeert en het zou wel vervelend zijn als zo een jongen bij een ongeluk betrokken raakt. Bij de opnamen verschijnt dr. Mansour (Amr Waked), een man die 'sinistere geheim agent' uit al zijn poriën ademt en een extreem belangrijke rol in Georges leven gaat spelen. (Een lange, knappe acteur die Al-Sisi speelt in propaganda blijkt op werkelijkheid gebaseerd en was voor de Zweeds-Egyptische regisseur Tarik Saleh de inspiratie voor de film volgens een interview in Het Parool.)

Via de opnamen wordt George steeds dieper het regime in getrokken, waarbij deze acteur steeds meer geregisseerd als een bijrolspeler in het spel dan de legertop speelt om de macht.

Als liefhebber van een goede paranoïde politieke thriller heb ik ouderwets genoten van Eagles of the Republic. Sinds de ondergang van de dictaturen in Zuid-Europa en Zuid-Amerika en de betrokkenheid van de VS daarbij, worden ze niet meer zo gemaakt (waarschijnlijk dat daarom een film als O Agente Secreto terugvalt op die periode.) De poster is ook helemaal in stijl. Het Al-Sisi regime heeft natuurlijke grote overeenkomsten met die tijd en daar maakt Saleh optimaal gebruik van. Ik vind het vooral mooi hoe de film begint als een luchtige komedie over playboy acteur, maar langzaam steeds duisterder wordt, zonder dat de betrokken figuren uit het regime ooit iets anders worden dan belachelijke idioten met een godcomplex. Een dictatuur is een klucht van botsende grote ego's met weinig verstand (een zaal vol Hegseths), totdat er een geblindeerde limousine voor je deur staat. Toch maar snel die andere twee films uit Salehs Cairo trilogie bekijken.

(Gezien in Cinecenter)

Sally (Jessica Gunning) en Barnaby (James Corden), de vervreemde kinderen van de wereldberoemde schilder en voormalige reality-tv ster Julian Sklar (Ian McKellen), azen op een aantal schilderijen van hun vader om een financiële slag te kunnen slaan. Ze heten 'The Christophers', omdat het portretten zijn van de grote liefde van hun biseksuele vader, die hij na het verbreken van de relatie nooit heeft afgemaakt, maar ook nooit heeft weg kunnen doen. Lori Butler (Michaele Coel), een getalenteerde oud-studiegenote van Sally van de kunstacademie, moet bij Julian infiltreren, de doeken achterover drukken en dan afmaken. Omdat Lori onder haar eigen naam bij Julian infiltreert, is een simpele zoekopdracht van hem op internet genoeg om te ontdekken dat er iets niet klopt. Waarna Julian Lori gaat inzetten voor zijn doel.

Dit lijkt een soort film noir-achtige misdaadfilm waarbij iedereen elkaar bedriegt, maar feitelijk is het een soort bittere monoloog van Ian McKellen als verzuurde boomerkunstenaar who rages against the dying of the light, met Coel als aangever. Het is wat dat betreft goed vergelijkbaar met Blue Moon van Richard Linklater. Ik denk dat hoe goed je Blue Moon vond, voor minstens 80% voorspelt hoe goed je The Christophers zult vinden. Persoonlijk vond ik McKellen nog net wat beter dan Ethan Hawke in Blue Moon (en die kreeg een Oscar-nominatie voor zijn rol), maar Blue Moon had veel meer focus en durfde echt voor die toneelsetting te gaan. Het Coens-achtige misdaadplot dat in The Christophers om McKellens gemopperde oneliners is heen gebouwd wil nooit echt lekker op gang komen en leidt eigenlijk alleen maar af, hoe geïnspireerd de casting van James Corden als dommige fail son ook is.

(Gezien in Cinecenter)

Girl power avant la lettre. De meisjes op de slaapzaal van Fraulein von Bernburg (Dorothea Wieck) trekken gezamenlijk op tegen de streng protestants Pruisische normen van het schoolhoofd (Emilia Unda), inclusief een al dan niet door geldproblemen ingegeven karig dieet. "Hungry? We Prussians have always been hungry. They are the daughters of soldiers and, God willing, mothers of soldiers too. What they need is discipline, not a life of luxury." en "Poverty is not sin, poverty ennobles. This is the true meaning of Prussianism as it once was. Let the others splurge. They'll regret it." (Irritant dat IMDb alleen de Engelse vertaling heeft en het originele Duits kan ik niet zo snel vinden.) Deze lichte, vooral door kattekwaad gekenmerkte rebellie, vindt plaats onder de bezielende leiding van de scherp van de tongriem gesneden Ilse (een geweldige Ellen Schwanneke). Als nieuwste leerling Manuela (Hertha Thiele) een gigantische crush ontwikkelt op Fraulein von Bernburg - die wederzijds is, maar Von Bernburg blijft een professional, meestal dan - wat natuurlijk absoluut niet kan, wordt de solidariteit van de meiden pas echt getest.

De kracht van Mädchen in Uniform zit hem in de vitaliteit die regisseur Leontine Sagan aan haar volledige vrouwelijke cast weet te geven. De humor, levenslust, vrolijkheid en ook hitsigheid spat van de groep tienermeiden (in de beste filmtraditie gespeeld door oudere acteurs) af. Daar kan menige moderne highschoolfilm nog een puntje aan zuigen. Er zit een enorme anarchistische energie in Mädchen in Uniform, die me erg deed denken aan de films uit de Tsjechoslowaakse New Wave. Sagan regisseerde eerder het toneelstuk waar de film op gebaseerd is en dat toneelachtige zit nog wel in de mise-en-scene van de film, maar door de manier waarop Sagan elk lid van de cast een uniek karakter weet te geven en de grote groep choreografeert bruist het toch.

De film is vooral bekend vanwege zijn taboedoorbrekende lesbische liefde, maar het is veel algemener dan dat: Mädchen in Uniform is een oproep het Pruisische juk definitief af te werpen en de vrijheid te omarmen. Dit is echt een film om vrolijk geïnspireerd door te worden.

Nog wat technisch geneuzel tot slot:
Ik was een beetje verward over wanneer het verhaal zich afspeelt. Door de nadruk op dat Pruisische en omdat ook nog hoog bezoek van een prinses wordt ontvangen, dacht ik eerst dat de film gesitueerd was in het Duitse keizerrijk, wellicht vlak voor de Eerste Wereldoorlog. Maar Ilse heeft een favoriete filmster met 'sex-appeal' en daar leek 1914 me wat te vroeg voor. De betreffende ster, Hans Albers, maakte inderdaad zijn eerste film pas in 1917. Dus het verhaal speelt zich blijkbaar af in de Weimar Republiek in een bubbel van welgestelde families die doen alsof het keizerrijk nog bestaat. Een andere mogelijkheid is, dat het toneelstuk, dat gebaseerd lijkt op jeugdherinneringen van schrijver Christa Winsloe uit het begin van de 20e eeuw, wat kleine moderniseringen heeft gekregen, zoals die invoeging van Albers, waardoor het een beetje tussen onbepaald in de tijd wordt.

(Gezien in Eye Filmmuseum)

Ik ben geen herkijker van films: waarom iets zien wat ik me nog grotendeels herinner als er nog zoveel nieuws te ontdekken valt? Dus als ik het doe, is als ik zeker weet dat ik de meeste details vergeten ben, na meer dan 5 jaar of zo. Maar Det Sjunde Inseglet maakte zoveel indruk dat ik hem al na bijna 2 jaar weer opnieuw ben gaan kijken. En deze keer was hij alleen maar indrukwekkender.

Laat je niet door anti-Bergman propaganda beïnvloeden. Det Sjunde Inseglet is een serieuze film en één waarin veel diepgang zit, maar geen ingewikkelde. De kracht zit hem juist in de helderheid waarmee Bergman zijn gedachten over het geloof en de dood tot uitdrukking weet te brengen via zijn karakters. En zoals bij alle beste kunst over de dood zit er ontzettend veel humor in Det Sjunde Inseglet, van middeleeuwse platte humor tot de messcherpe oneliners van het karakter Jöns. En dan krijg je de geweldige zwart-wit cinematografie van Gunnar Fischer er nog bij.

De programmering van de film bleek helaas ook nog behoorlijk relevant: een film over een plaag die iedereen van ver ziet aankomen en daardoor confronteert met de eigen sterfelijkheid onder de profetische woorden: "Er kwam hagel en vuur, gemengd met bloed, en dat werd op de aarde geworpen. Een derde deel van de aarde brandde af, evenals een derde deel van de bomen en al het groen."

(Gezien in Lab111)

Ik zal eerlijk zijn: deze film zette mijn aanvankelijk op het verkeerde been. Het begint als een heel standaard jaren 80 buddy cop actiefilm. In de proloog gaat Secret Service agent Richard Chance (William Petersen) samen met zijn partner Jim (Michael Greene) uiterst kordaat en professioneel te werk bij het vangen van een Arabische zelfmoordterrorist. Dan wordt Jim vermoord door valsemunter Rick Masters (Willem Defoe), uiteraard drie dagen voor zijn pensioen. Chance zweert dat hij Masters gaat pakken, ook al moet hij daarvoor onder protest van zijn nieuwe partner John Vukovich (John Pankow) wat suffe regeltjes breken.

Maar net toen ik dacht: "Dit is best wel cliché eighties actiemeuk", begon op te vallen dat Chance wel heel erg schijt aan de regels had. En daarbij ook nog blunder op blunder stapelde. To Live and Die in L.A. blijkt namelijk de spirituele opvolger te zijn van Friedkins The French Connection. Net als Gene Hackmans Popeye Doyle is Petersens Chance ongeveer een grotere psychopaat dan de boef. En dat wil wat zeggen, want Defoe gaat hier lekker los als sinistere slechterik. Maar zijn Masters is wel competent en lijkt echt van zijn vriendin te houden, wat meer is dan je van Chance kan zeggen. Dit is neo noir op zijn cynischt, waar iedereen iedereen bedriegt en niemand echt sympathiek is.

En het gaat van kwaad tot erger, tot het op het einde pure opera wordt. Ik moet zeggen: ik zag wel zo ongeveer waar het heenging, maar in de finale zitten toch wel een paar "WAT?!"-momenten.

De setting is verplaatst van het rauwe New York van de jaren zeventig voor The French Connection naar het glamoureuze Los Angeles van de jaren tachtig. Want qua jarentachtigvormgeving is To Live and to Die in L.A. een pareltje dat kan wedijveren met het beste werk van Michael Mann uit die tijd. De legendarische Nederlandse cameraman Robby Müller zorgt voor schitterende plaatjes van gelikte appartementen in die typische art deco revival stijl (in de beste Hollywood vastgoedfantasietraditie kan Chance zich met zijn ambtenarensalaris een groot modernistisch appartement aan het strand veroorloven), gouden licht van de zon die langzaam in de Grote Oceaan zakt, eindeloze asfaltwegen en strakke, magere fitness-en-cocaine lichamen in zwarte kleding. De band Wang Chun zorgt voor de bijbehorende opgepompte synthwave soundtrack. Perfect om mee te scheuren in je zwarte Ferrari.

Twee dingen die me verder opvielen:
- Jim zegt aan het begin van de film "I'm getting too old for this shit." To Live and Die in L.A. kwam twee jaar voor Lethal Weapon uit...
- Deze film voelt alsof alle karakters er in en iedereen die hem gemaakt heeft, gigantische hoeveelheden cocaïne heeft gebruikt. Dat past ook bij het tijdsbeeld. Maar typisch genoeg wordt er in de film juist geen enkel lijntje gesnoven.

(Gezien op Prime Video, in op zich een prima versie, zelfs een HDR remaster, zodat de stikstofoxide in de smog extra mooi oranje oplicht, maar wel zonder Nederlandse ondertiteling. Dat schijnt vaker te gebeuren.)

Tarkovsky maar weer eens een kans gegeven, voor de derde keer. De eerste keer was rampzalig met Mirror. Maar goed, daar had ik nog het idee dat je een grote kennis van Sovjet/Russische geschiedenis en cultuur moest hebben en misschien zelfs wel op een hoog niveau Russisch spreken om de film echt te kunnen waarderen (er zitten meerdere gedichten in.)

Toen Solaris. Al wat beter, maar een flinke hap van die film bestaat uit een videovergadering (wat dat betreft wel goed voorspellende scifi). En ook rare dingen, zoals die autorit door Japan. En het paard. En veel gepraat dat voelt als een paar filosofiestudenten op vrijdagmiddag in een bar met een paar borrels op. De film voelde voor mij een beetje als het overambitieuze debuut van een erg intelligente, maar zichzelf daarvan iets te bewuste man die zowel filosofie als film heeft gestudeerd.

Stalker blijkt meer van dat zelfde, maar dan theologie en film. Het is namelijk behoorlijk expliciet een film over geloof. Ik ben atheist, maar op zich heb ik daar geen probleem mee; de Bergman-klassiekers die daar over handelen horen bij mijn favorieten. Maar Tarkovsky gaat meer voor een soort mystieke inslag en mystiek en spiritualiteit, daar kan ik dus echt helemaal niets mee. Bovendien: grote citaten uit Openbaringen in een droom, dat kan echt niet, Andrei. Dat laten we aan goedkope horrorfilms. Die Emmaüsgangers waren dan wel weer goed gevonden.

Goed, gewoon niet mijn regisseur. Tarkovsky en ik kijken heel anders naar de wereld. Dat kan.

Maar de film krijgt ook veel lof voor de vormgeving. Die vond ik ook niet meer dan wel aardig. Wel invloedrijk, maar bijvoorbeeld Il Deserto Rosso deed dat industriële al veel beter. Verder snap ik dat Tarkovsky waarschijnlijk effectbejag onder zijn stand vond en het budget beperkt was, maar het is wel echt armoede als de hoofdpersonen telkens moeten uitleggen wat er aan de hand is. Wat low-budget creativiteit met film en camera's en zo had daar een hoop kunnen helpen. De heel enge tunnel was ook minder eng dan menig matig verlicht fietstunneltje hier in Nederland. Ook iets dat gemakkelijk beter had gekund.

Wat Stalker voor heeft op de andere twee Tarkovsky films die ik heb gezien, zien de af en toe lekker scherpe dialogen. Vooral De Schrijver (Anatoliy Solonitsyn) heeft een stel mooie rants. Mykola Hrynko geeft de Professor dan weer een mooie droogkomische touch. Zelfs wat fysieke humor met de bom.

Verder heeft Stalker de Helena van Troje onder de filmhonden, een herder met een vacht zo glanzend zwart dat dat vast alleen bereikt kon worden met Sovjet-middeltje dat nu op een zwarte lijst van chemicaliën staat. Ook wat waard.

(Gezien in Lab111)