Log

Deze film over Emma Nieuwenhuis, een redacteur bij een uitgeverij die op de PAAZ-afdeling belandt met een zware burnout, tot op het suïcidale aan toe, maar zwaar in de ontkenning zit, begint prima. Een sterke vertolking van Emma door Gaite Jansen, soepele en geloofwaardige dialogen (met ook wat slap geouwehoer, een essentieel iets dat in Nederlandse films vaak vergeten wordt) en lekker vlot gefilmd, zij het wel in een wat prozaïsche tv-filmstijl. Het karakter van Emma is wat vermoeiend, maar dat is inherent aan het soort van manische ontkenningsstaat waarin ze zichzelf brengt. Ook goed om eens een wat meer realistische verbeelding van een psychiatrische afdeling en de patiënten te zien.

Maar hoe meer de film vordert, hoe meer hij in een soort trechter belandt van feel good romcomclichés. Het eindigt zelfs in kerstsferen. De vlotte dialogen ruimen ook het veld voor stijve, van dik hout zaagt men planken Uitwisseling van Diepe Waarheden, inclusief dik aangezette soundtrack.

Ik heb het boek waarop de film gebaseerd is jaren geleden gelezen en ik weet er niet veel details meer van, maar een romantisch subplot herinner ik me niet, terwijl het hier op een gegeven moment de hoofdzaak wordt. Het genezingsproces van Emma wordt aan het einde een beetje afgeraffeld.

In mijn herinnering was het boek meer een soort documentair verslag van het leven op een PAAZ-afdeling, met juist de alledaagse gang van zaken als uitgangspunt; ik herinner ik me dat er vooral heel veel gepuzzeld werd (eerlijk is eerlijk: dat wordt ook even aangestipt en ik weet dat het niet bepaald filmisch is.) Het was ook veel meer een verhaal over collectief van de bewoners en medewerkers, terwijl in de films die niet meer dan aankleding zijn. Jammer, want de cast was er om die ensemblefilm te maken. Zeker Bianca Krijgsmans Marja had veel meer aandacht verdiend, maar ook Emma's kamergenoot Kim (Laura Bakker).

(Gezien op Netflix)

Joe Lampton (Laurence Harvey) arriveert uit een klein industriestadje Dufton in Yorkshire in een wat grotere industriestad Warnley voor een nieuwe baan als boekhouder bij de gemeente. Joe heeft grote plannen. Hij weet dat hij er goed uit ziet en gaat dat ook schaamteloos gebruiken. Pas op, dames van Warnley! Hij laat meteen zijn oog vallen op Susan Brown (Heather Sears), de dochter van de grootste industrieel (Donald Wolfit) en probeert haar vrij lomp het hof te maken. Haantjesgedrag alom trouwens; dit is nog een door en door patriarchale wereld. Probleem voor Lampton is de Britse klassenmaatschappij: hij moet als middenklasse jongen niet denken kans te kunnen maken bij de meisje uit de hogere klasse. De andere gegadigde voor Susan, Jack Wales (John Westbrook), wrijft hem dat ook telkens in.

Eén van de dingen die Joe doet om in contact te komen met Susan is zich aansluiten bij de toneelvereniging. Daar ontmoet hij ook Alice Aisgill (Simone Signoret), een oudere Française die vastzit in een liefdeloos huwelijk. Joe kan goed met haar praten. Eerst vindt hij haar te oud voor een relatie, maar langzaam en met horten en stoten wordt hij volwassener in zijn gedrag en inzichten en uiteindelijk valt hij als een blok voor Alice. Dus moet hij kiezen.

Klassieker uit 1959 met zes Oscar-nominaties, waarvan er twee verzilverd werden: die voor beste afgeleide script en beste actrice voor Simone Signoret. Allebei terecht. Maar de originele impact van dit voor 1959 voor Engelse begrippen vast nog vrij scandaleuze verhaal - en over Hollywood en zijn ultra preutse Hays-code hebben we hebben we het dan maar helemaal niet - is nu natuurlijk voor een flink deel weg. Ik vond de film met name verrassend modern in het weergeven van de seksistische wereld van die tijd, af en toe leek het zelfs wel wat op de eerste seizoenen van Mad Men wat dat betreft.

In tegenstelling tot veel anderen - waaronder The Academy, die hem nomineerde voor een Oscar - vond ik hoofdrolspeler Laurence Harvey niet altijd even sterk. Hij kan goed kwaad en arrogant zijn, maar de tedere momenten gaan hem minder af, zeker als hij ook nog tekst moet zeggen. Die komt altijd wat verongelijkt uit zijn mond. Signoret acteert hem in die scenes echt de film uit. Zijn accent zwabberde ook een beetje tussen Yorkshire en toneel-Engels, hoewel daar ook wel een deel code switching bij lijkt te zitten.

Redelijk fraaie zwart-wit cinematografie ook, maar Clayton zou dat twee jaar later nog veel beter doen in The Innocents, een film die tegenwoordig hoger wordt aangeslagen, ook door mij.

(Gezien op Netflix)

Amalie Atkins maakt een documentaire over haar oude tante Agatha Bock, die ergens in de buurt van Winnipeg op de oude familieboerderij een moestuin onderhoudt. Het zijn een soort rustige zomeravondbespiegeling op leven in en met de seizoenen en over ouder worden en zo. Ik heb niet zoveel met tuinieren (dat constante bukken! Ik kreeg al rugpijn en zwarte sneeuw van het kijken) en ook niet met dat soort nadruk op de kleine dingen van het leven. Het was dan ook niet mijn keuze, maar van een vriend, die meer van dat soort dingen houdt. Die was ook veel gecharmeerder van die havermoutdocu van vorig jaar. Het leek ook wel op die Nederlandse docuhit van een aantal jaar terug, Het is een schone dag geweest. (Oké, die blijkt uit 1993, dus een beetje ruime definitie van 'een aantal jaar terug' aanhouden.)

Het zag er wel bij vlagen mooi uit, met veel gouden uur zomerlicht op wat 16mm film leek, maar dat is misschien wel goed nagedaan op digitale video; IMDb heeft geen technische info.

(Gezien in FilmHallen)

vote posted

In het kader van de 100e verjaardag van Marilyn Monroe vertoonde Eye The Seven Year Itch. Je weet wel, van de opwaaiende jurk. Maar die foto komt dus niet uit de film leer ik van Eye:

(reactie op ander bericht)



Maar eigenlijk ben ik dus helemaal geen grote fan van Marilyn Monroe. Ze speelt in alle films ik die met haar gezien heb ongeveer hetzelfde karakter, een extreem naïeve seksbom met een gouden hart, en doet dat met veel maniertjes. Heel veel maniertjes. Het irriteert me behoorlijk snel en ik verwonder me altijd hogelijk dat dit ooit aantrekkelijk of sexy gevonden werd. Maar ik ben wel een fan van Billy Wilder en The Seven Year Itch was één van zijn klassiekers die ik nog niet gezien had, dus toch maar gaan.

Ik moet ook zeggen: topregisseurs als Wilder (naast The Seven Year Itch ook Some Like It Hot), Howard Hawks (Gentlemen Prefer Blonds) en John Huston (The Misfits) hebben allemaal klassiekers gemaakt met Monroe, dus die zagen wel iets in haar, dus wie ben ik om wat anders te vinden? En ik moet toegeven ook dat hoewel ik in die films Monroe ook vaak vrij irritant vind, die soort eindeloze positieve naïeve energie in films met toch een wat cynische ondertoon toch wel een soort positief contrasterende effect heeft, een beetje zoals Todd in BoJack Horseman. (Zou ik de eerste zijn die die vergelijking maakt?)

The Seven Year Itch is ook weer precies zo. Richard Sherman (Tom Ewell, erg goed) stuurt zijn vrouw (Evelyn Keyes) en kind naar Maine voor zomervakantie, terwijl hij in het smoorhete New York achterblijft omdat hij moet werken. Dat was blijkbaar een gebruikelijk arrangement in die tijd, net als dat het als een algemeen bekend gegeven wordt gepresenteerd dat de mannen dat gebruikten om eens flink de bloemetjes buiten te zetten. Richard neemt zich voor dat niet te doen, maar heeft wel heel veel fantasieën waarin hij van middelmatige salaryman verandert in onweerstaanbaar alfmamannetje. Hoewel die fantasieën dan meestal worden gestoord omdat realiteitsbesef zich er in opdringt, vaak in de vorm van zijn vrouw. Die fantasieën zijn het sterkste deel van de film.

Maar dan lijkt zijn fantasie werkelijkheid te worden, want het appartement boven het zijn blijkt voor de zomer te worden gehuurd door Marilyn Monroes karakter, van wie we nooit de naam te weten komen, waarschijnlijk om het soort 'generieke mannenfantasie'-gehalte te benadrukken. Ze komen in contact omdat ze Sherman bijna vermoordt met een tomatenplant die van het balkon valt door haar onhandigheid.

Dit is het punt waarop Monroe vol op het orgel gaat met hele act. En dat was toch weer even doorbijten voor me. Maar inmiddels weet ik: op de langere termijn werkt het en Wilders films lijken in het begin ook vaak wel erg kluchtig en flauw, maar langzamerhand krijgen ze heel stiekem inhoudelijk substantie en blijken ze slim in elkaar te zitten en ze worden daardoor eerder grappiger dan minder grappig dan in hun kolderieke begin.

Dat geldt ook weer voor The Seven Year Itch. Dus gewoon weer geslaagd, hoewel luchterige films als deze en Some Like It Hot het toch voor mij toch nooit zullen halen bij Wilders toppers als Sunset Boulevard, Ace in the Hole of The Apartment.

Oh, en hoe middelmatig Richard Sherman ook mag zijn, hij was wel zijn tijd ver vooruit op het punt van het inzien van de gevaren van frisdrank met nul natuurlijk ingrediënten en hij heeft een goede smaak in muziek. Dat 2e pianoconcert van Rachmaninov moet ik toch echt een luisteren.

(Gezien in Eye Filmmuseum)

Leuke ouderwetse mainstream misdaadfilm. Een aanrader voor wie bijvoorbeeld vorig jaar Roofman ook al een verademing vond tussen alle vervolgen en reboots vol computeranimatie. Gemaakt door nota bene de regisseur van Navalny.

Niki (Leo Woodall) is een voormalig pianowonderkind dat is getroffen door de oorziekte hyperacusis, waarbij je extreem gevoelig wordt voor geluid. Nu is hij pianostemmer in dienst bij oude rot Harry Horovitz (Dustin Hoffman), dé vakman in New York. Hij is ook een soort pleegvader voor Niki, op een typische "oude joodse New Yorker met het hart op de tong"-manier. Zo koppelt hij Niki, die door zijn ziekte een beetje in een isolement zit, aan de getalenteerde compositiestudente Ruthie (Havana Rose Liu). Dan krijgt Harry een beroerte (denk ik?) en blijkt dat hij gestopt is met het betalen van zijn premies voor Medicare omdat hij het ergens niet mee eens was. Maar Niki heeft bij een klus 's avonds in een enorme villa last van geboor en dat blijkt een bende Israëlische dieven. Niki kan de kluis die ze open willen breken openen op het gehoor (luisteren of de pin in het mechanisme valt), wat hem op een aanbod van de bende komt te staan, wat hij aanneemt om Harry te helpen. Alleen samenwerken met zware criminelen is nooit een goed idee.

Dit is allemaal vlot gemaakt (107 minuten en er zit ook een ouderwetse montage in om een stukje vooruit te gaan in de tijd!), met lekkere dialogen en af en toe ook wat spanning. Geen grote actiescenes, gewoon mensen die onder schot worden gehouden. Zelfs het romantische subplot, meestal toch het zwakke punt in dit soort films, is overtuigend, zowel door hoe het geschreven is (overtuigende link door de muziek) als door de acteurs. De muziek van Marius De Vries (recent ook musical The End), gezien het onderwerp van de film bijna een extra rol, is ook goed. Ook veel jazzklassiekers - Harry is een jazzliefhebber - en nog een rolletje voor Herbie Hancock als favoriete klant.

Leo Woodall kende ik nog niet, maar ik zie dat hij al behoorlijk aan de weg getimmerd heeft met een grote rol in die laatste Bridget Jones film en Nuremberg. Ik vond hem hier goed gecast. Hij heeft voor mij wel een beetje de vibe van de vroege Ryan Gosling van Place Beyond the Pines en Drive. Liu is ook een prima chique pianiste die valt voor de mysterieuze zwijgende bad boy die muzikaal begaafd blijkt te zijn. Lior Raz is ook prima gecast als bendeleider Uri. Als er weer eens verkiezingen zijn in Israël en ze gaan een hardcore Nethanyahu-stemmer interviewen, dan komen ze vaak uit bij een gast met veel gouden kettingen op het strand van Tel Aviv met een pot bier in de ene en falafel in de andere hand. Vaak heten ze ook echt Uri, dat lijkt een soort Israëlische versie van het Amerikaanse Vinnie of Nederlandse Maikel te zijn. Zo speelt Raz hem.

Maar de grote ster is toch de bijna 90-jarige Dustin Hoffman. Geen grote rol qua schermtijd, maar wel echt zo een bijrol die de hele film overneemt. Je bent een grote filmster of je bent het niet.

Het script had wel nog even bijgepunt moeten worden, want er hangt te veel af van enorme toevalligheden in en er zijn te veel dingen waarvan je denkt: "Waarom gaat dat zo?" en "Waarom wordt dit geen probleem later?" Absoluut gehoor en talent voor het luisteren naar kleine geluidjes in een slot lijken me bijvoorbeeld toch echt twee heel verschillende gaven die beiden dan weer niets van doen hebben met hyperacusis. En zo zijn er meer dingen. De opeenstapeling van dat soort zaken maakt dat de film aan het einde nogal in elkaar zakt. Jammer, want zo zakt Tuner van potentiële kraker naar 'leuk entertainment'.

(Gezien in Cinecenter)

Bryansk (dat is in het huidige Rusland, ongeveer halverwege op de lijn Kiev - Moskou), Sovjet-Unie, 1937. De jonge, net afgestudeerde procureur Kornyev (zei de Engelse ondertiteling - expatavond - maar IMDb zegt 'Kornev', Alexander Kuznetsov) ontvangt een met bloed geschreven bericht dat uit de gevangenis is gesmokkeld dat ene Stepniak (Aleksandr Filippenko) iemand van het procureursbureau wil spreken met belangrijke informatie. Dat kost nog behoorlijk wat moeite - heel veel hints worden gedropt dat dit geen goed plan is en echt heel veel deuren moeten van het slot worden gehaald - maar de koppige en idealistische Kornyev lukt het uiteindelijk.

Stepniak blijkt ook een procureur en een veteraan uit de revolutie. Hij is oud, maar blijkt nog net zo idealistisch als Kornyev. De informatie die hij heeft is dat de NKVD (de voorloper van de KGB) hem gemarteld heeft. Er wordt zelfs op grote schaal gemarteld! Het lijkt er op dat fascistische, antirevolutionaire elementen binnen de NKVD proberen de macht over te nemen in Bryansk! De idealen van de revolutie worden verkwanseld! Kameraad Stalin moet dit te weten komen! Of anders iemand anders binnen het Politburo! Kornyev moet met spoed naar Moskou!

Dat gebeurt en zo wordt Two Prosecutors het verslag van een man die in slow motion zijn eigen doodsvonnis tekent. Heel erg Russisch tragisch absurd. En ook met nadruk op dat slow motion, want deze film neigt naar Béla Tarr territorium qua tempo. Elke deur die van het slot moet worden gehaald, elke minuut die Kornyev in een wachtkamer moet doorbrengen om een bureaucraat te spreken die daar helemaal geen zin in heeft, wordt nadrukkelijk in beeld gebracht. Elke keer moet Kornyev moeite doen om zijn eigen ondergang te bewerkstelligen en elke keer doet hij die moeite. Tot hij op het einde actief een lift in de NKVD-auto vraagt.

Dit is meer een niet-praat- dan een praatfilm die het moet hebben van de kracht van de beelden, hoewel er nog wel als intermezzo een soort parabel in de film zit van een oude soldaat in de trein (ook Filippenko) die vertelt hoe hij probeerde een invalidenpensioen van Lenin te krijgen. Ik vond het cinematisch erg overtuigende slow cinema.

Er is wat discussie rond de film of mensen werkelijk zo naïef kunnen zijn, maar naar mijn mening hoeft je maar naar iets als QAnon te kijken om te weten dat het nu nog zo zou kunnen zijn. En Kornyev is zijn hele leven lang ondergedompeld in Sovjet-propaganda met waarschijnlijk weinig kans op andere informatie.

Dan nog de titel: je verwacht een Russische titel, maar deze film kon natuurlijk niet in het land van oud-KGB'er en hardcore-fan van de organisatie Poetin gemaakt worden. De producent is een Fransman, de regisseur is een in Belarus geboren en in Litouwen wonende Oekraïner die overhoop ligt met de Oekraïense filmacademie en het geld komt werkelijk overal vandaan, met uiteraard ook het Nederlands Filmfonds weer van de partij. De titelrol zei Deux Procureurs, IMDb zegt zelfs Zwei Staatsanwälte, hoewel er geen woord Frans of Duits in de hele film gesproken wordt. Dus ik houd het bij Two Prosecutors.

(Gezien in Rialto De Pijp)