Opinions

Hartverwarmend verhaal over jongetje dat moederliefde zoekt

Het achtjarige jochie Valentín wil niets liever dan de eerste man op de maan worden. Hij droomt ervan astronaut te zijn en bouwt ruimteschepen van karton. Zijn oma die voor hem zorgt, begrijpt weinig van zijn obsessie. Voor Valentín is deze hobby vooral een vlucht en een droom. Want diep van binnen is het een ongelukkig kereltje dat vergeefs zoekt naar moederliefde.

Regisseur Alejandro Agresti putte uit zijn eigen herinneringen om daaromheen het verhaal van dit jongetje te vertellen. Valentín loenst en draagt een dikke bril. Maar dat zal zijn ruimtedroom niet in de weg staan, zo weet hij zeker. De bril geeft hem een wijsneuzig voorkomen, dat overeenstemt met zijn karakter. Want dit jongetje is niet alleen een kind die naar zijn moeder verlangt, maar ook een vroegwijs kereltje dat anders tegen de volwassenenwereld aankijkt en die volwassenen met zijn interpretaties nog iets kan leren.

Moeder heeft Valentín al jong verlaten, onduidelijk is waarom. Vader is altijd druk en verslijt de ene vriendin na de andere. Valentín en oma kunnen het samen prima vinden, maar een substituut voor ouderliefde is haar zorg voor het jongetje niet. Hij hoopt en droomt op een toekomst met een moeder. Elke nieuwe vriendin van zijn vader zou die gedroomde nieuwe moeder kunnen zijn.

Valentín is vanaf minuut één een innemend en ontroerend kereltje. Hij kijkt aan over zijn dikke bril, met het hoofd een beetje schuin. Zo kijkt hij ook de wereld in en zo vertelt hij in de voice-over over zijn eigen leven. Hij doet dat nuchter en grappig, zodat het kleine drama dragelijk blijft. Een nieuwe vriendin van zijn vader raakt door emoties overmand door zijn levensverhaal, maar zelf begrijpt hij niet hoe het komt dat hij haar ontroert.

De film Valentín is hartverwarmend en soms hartverscheurend. De lichte toon is de grote vondst van deze film. Daardoor verzandt het verhaal niet in een zwaarmoedig melodrama. Desondanks raakt het verhaal je wel. De humor overheerst nergens het eenzame verhaal van Valentín, maar staat er steeds ten dienste aan. Valentín is een korte en redelijk conventionele film, die het moet hebben van het mooivertelde verhaal en van het lieve koppie en de aanstekelijke verteltoon van het hoofdrolspelertje.

Indrukwekkende animatie over invasie in Libanon

De 45-jarige Israeliër Ari Folman ontdekt dat hij amper herinneringen heeft aan de invasie in Libanon. Hij was er als jonge soldaat bij in 1983 toen het Israelische leger op Palestijnen in Libanon ging jagen. De PLO was zo zwaar aanwezig in Libanon, dat het land volkomen instabiel geworden was en in een burgeroorlog was terechtgekomen.

Folman was erbij, ruim twintig jaar geleden, en gaat zoeken naar andere soldaten om de gebeurtenissen te reconstrueren. Hij spreekt vele mannen die destijds als soldaat ook bij de invasie betrokken waren en raadpleegt ook wetenschappers die uitleggen waarom het geheugen zo selectief werkt. Want alleen de verschillende verhalen tezamen bieden Folman een complete blik op de gruwelijke werkelijkheid waarbij hij betrokken was.

En dan doet Folman iets bijzonders. Hij zet deze serie pratende hoofden niet om in een documentaire, maar laat tekenaars er een animatie van maken, inclusief de pratende hoofden. Alleen de animatie biedt hem de ruimte om soepel te schakelen tussen de geïnterviewden en het uitbeelden van het verhaal dat deze geïnterviewden vertellen. Hierdoor verhoogt hij de atentiewaarde en balanceert hij op de rand van informatieve docu en kunst.

Want kunstig is de film Waltz with Bashir zeker. Niet de Walt Disney-stijl, maar die van hardrealistische stripboeken is gekozen. Veelal worden warme kleuren (donkergeel, donkerblauw) gebruikt, die net zo makkelijk sfeervol als luguber zijn. Nergens is de film glad. De personen zijn zelfs een beetje houterig gehouden, zodat ze ook iets aandoenlijks hebben. Maar de tekeningen zijn realistisch genoeg om flinke indruk te maken.

Folman maakt inzichtelijk dat al die soldatenjongens nu nog een last met zich meedragen, zonder dat ze altijd precies weten waar die last vandaan komt. Zo gaat de hoofdpersoon op zoek naar het dramatische verhaal rond de vluchtelingenkampen Sabra en Shatila. Ergens ver weg kan hij zich herinneren dat daar een slachting onder Palestijnen door Libanese falangisten plaatsvond, maar zijn rol erin weet hij niet meer. Langzamerhand, gedurende de film ontrafelt hij de geschiedenis van deze slachting, en daarmee van zijn eigen geschiedenis. De film koerst dan aan op een verpletterend einde, die werkelijk iedereen in de zaal met verbijstering achterlaat.

Acteurs schitteren in zwoele en licht relatiekomedie

Met de films Scoop en Match Point deed Woody Allen er in dit decennium weer toe. Hij had natuurlijk al talloze klassiekers op zijn naam staan, maar met deze typisch Europese films zette hij zijn naam nogmaals op de kaart, en trok er weer nieuwe kijkers mee. Met Scarlett Johansson had hij ook een nieuwe muze gevonden.

In Vicky Cristina Barcelona verbindt hij als het ware zijn oude werk met die nieuwe stijl. Opnieuw speelt de film in Europa, Barcelona dit keer. En opnieuw schittert Johansson in de hoofdrol. Maar inhoudelijk heeft de film toch het meeste weg van de oude relatiekomedies, waar we Allen toch vooral van kennen. Het grootste genot van die films zijn de lange, spitse dialogen. Die zitten in deze film ook, al blijven ze helaas vooral beperkt tot het eerste deel.

Vicky Cristina Barcelona gaat over Vicky en Cristina die naar Barcelona gaan, hoe simpel kan het zijn. De vriendinnen zijn nog studentes en kunnen de maanden juli en augustus doorbrengen bij een ver familielid van Vicky. Vicky (Rebecca Hall) is de vrouw die voor zekerheid, stabiliteit en rationaliteit gaat. Zij heeft dan ook een verloofde thuis en zal na de zomer met hem trouwen. Cristina (Johansson) is een fladderaar en een romanticus. Steeds is zijn teleurgesteld in de liefde, maar ze weigert voor de makkelijke en voorspelbare weg te kiezen.

Al snel komen ze in contact met de Spaanse kunstenaar Juan Antonio (Javier Bardem, No country for old men) die hen plompverloren voorstelt het weekend met hem mee te gaan, te eten, te drinken en te vrijen. Voor Vicky gaat hij met zijn voorstel veel te ver, maar Cristina vindt het spannend genoeg om op het aanbod in te gaan. Uiteindelijk stappen beide vriendinnen bij Juan Antonio in een gammel vliegtuigje om naar Oveido te vliegen. Cristina stapt vol overgave in het avontuur met deze mysterieuze man, maar Vicky begint gaandeweg haar zekerheden te verliezen.

Om de verwarring compleet te maken, heeft Allen ook nog een ex aan het verhaal toegevoegd. De schilder heeft een oude liefde, Maria Elena (Penelope Cruz), over wie hij nog steeds niet uitgepraat raakt. Als zij plots op de proppen komt, ontstaat een ingewikkelde driehoeksverhouding, die zelfs Vicky op den duur in de war brengt. Maria Elena blijkt zo gek als een deur, maar ook in staat om bij anderen hun creatieve talent aan te boren.

Trouw, liefde, levenslust, creativiteit zijn de thema's in deze film. En de vermakelijke verwikkelingen en het sprankelende spel van alle vier acteurs maken Vicky Cristina Barcelona tot een prettige film. Absoluut geen straf om naar te kijken, al ontbreekt de diepgang. Het is allemaal te losjes en te oppervlakkig om er een Allen-klassieker van te maken. De dominante voice-over houdt het verhaal lekker droog en analytisch, maar door de ruime mate waarin Allen zich ervan bedient, is het ook een zwaktebod.

Vergelijk het met een glaasje rose op een zomeravond. Misschien niet de beste fles, maar zeker genietbaar. Zo presenteert Allen deze film ook. Grappig, spitsvondig, zwoele sferen, ijzersterk geacteerd. Daarmee neem je de zwakheden van de film toch op de koop toe?