Opinions

Manhatten is vooral filmische ode aan New York

Films van Woody Allen zijn om twee redenen bijzonder: de dialogen zijn doorgaans scherp en spitsvondig en Allen aarzelt niet om filmwetten aan zijn laars te lappen en te experimenteren. Bijzondere filmstijlen hanteert hij niet alleen in meer experimentele films. Ook in een 'gewoon' relatiedrama als Annie Hall speelt hij vernuftig met het medium. Hij springt heen en weer in de tijd en laat personages commentaar geven in de camera.

Wat dat betreft is Manhattan een buitenbeentje. Opnieuw een voor Woody Allen typerend relatieverhaal, maar nu eens niet met gekke bokkensprongen in de manier van filmen. Manhattan valt juist op omdat de beelden zo mooi zijn. Het is een filmische ode aan New York in stemmig zwart-wit. En ook veel scènes zijn op een prachtige manier in beeld gebracht. Hoogtepunt: het bezoek aan het planetarium, waarbij er zoveel donkere schaduwen te zien zijn, dat de beelden vooral verwonderen en verrassen.

Woody Allen speelt de 42-jarige Isaac, een intellectuele piekeraar die zijn dagen bij de televisie slijt als schrijver van goedkope programma's. Hij heeft al twee scheidingen achter de rug en zijn laatste vrouw (Meryl Streep) is bezig een openhartig boek over hun mislukte huwelijk te schrijven. Isaac is in de war van die scheiding, vooral doordat zijn ex ontdekte niet op mannen maar op vrouwen te vallen.

Nu heeft hij een relatie met de 17-jarig Tracy, een relatie die door zijn vrienden doodnormaal wordt gevonden. Hijzelf realiseert zich hoe onnatuurlijk die verhouding is, maar maakt ook niet zo'n haast om die te beëindigen. Totdat Mary (Diane Keaton) in zijn leven komt, de voormalige maitresse van zijn beste vriend. Ze hebben een korte, intense relatie. Maar zoals altijd in Allen-films, is die van korte duur.

Ach, de precieze verloop van het verhaal doet er niet zoveel toe. Zeker niet in Manhattan. De verhaallijn in deze film is zelfs nogal zwak, wat Manhattan in mijn ogen bepaald niet tot een meesterwerk maakt. Maar gelukkig zijn de dialogen ook hier weer rap, grappig en intelligent. Maar de manier van filmen maakt Manhattan pas echt bijzonder. Nog niet eerder zag ik een film van Allen die er zo mooi uitzag. Alleen al de openingsscène is prachtig mooi. In snelle, fotografische beelden maakt Allen daarin een portret van deze wereldstad. En gelukkig houdt hij dit niveau van filmen de daarop volgende negentig minuten vol.

Wonderlijke film over (mis)communicatie

De Amerikaanse film Me and you and everyone we know is overladen met filmfestivalprijzen en dat is begrijpelijk, want het is een echte festivalfilm. En dat het op festivals een publiekslieveling is, verbaast me niks. Het is een wonderlijke film, die wat betreft opbouw lijkt op Magnolia en wat betreft sfeer op Amélie. Ook hier komen verschillende levens van personages samen (net als in Magnolia) en ook hier hangt er zo'n wonderlijke sfeer rondom onderlinge relaties tussen mensen en het geluk en ongeluk dat mensen kan treffen (als in Amélie).

Over het verhaal zal ik niet te veel vertellen, want je moet je gewoon laten meeslepen door de film. Het basisverhaal gaat over een pas gescheiden schoenenverkoper - een beetje sukkelig type - die een performance artist ontmoet. Zij heeft nogal rare trekken en komt wat zweverig over, maar toont daadkracht als het erop aan komt. Miranda July is in haar dagelijkse leven ook performance artist en speelt zo'n kunstenaar in deze film. Ze maakt wonderlijke videokunst die ze van eigengereid commentaar voorziet. In de film speelt ze niet alleen de hoofdrol, ze schreef ook het script en regisseerde de film.

De film gaat over relaties, over communicatie, maar vooral over miscommunicatie, over toeval en over pech, maar ook over liefde en vriendschap. De onderlinge banden die de personages in de film aangaan vormen de hoofdmoot van de verhaallijnen. De meest wonderlijke types worden in deze film aan elkaar gekoppeld en zo ontstaan onverwachte combi's. En blijkbaar zijn er redenen waarom deze mensen elkaar vinden en het met elkaar kunnen vinden.

De film is bij vlagen nogal vreemd, maar leeft steeds weer op door de bizarre en fijnzinnige humor. In tegenstelling tot Amélie is het niet alleen feel good, maar zijn er wel degelijk dramatische wendingen in de verhalen. In deze film gaat echt niet alles vanzelf goed. Heel realistisch is het allemaal niet, maar als kijker dompel je jezelf eventjes onder in deze wonderlijke wereld die toch verdacht veel op de werkelijke wereld lijkt.

Door de verrassing, het geweldige acteerspel en de geslaagde grapjes verveelde ik me geen moment. Ik liet me meeslepen door de bijzondere personages en kon prima met het verhaal meekomen. Een bijzondere film die duidelijk anders is dan anders, maar die toch niet zo vervreemdend is dat het afstandelijk wordt. Bij vlagen is de film heel menselijk, persoonlijk en warm. Een film om je nog eventjes wat dieper in het bioscooppluche te vlijen.

Penn schittert in klassieke biopic

Harvey Milk was de eerste verkozen politicus in de Verenigde Staten die openlijk homoseksueel was. Hij kwam in 1977 in de gemeenteraad van San Fransisco terecht en was de aanvoerder van de Amerikaanse homobeweging in een tijd dat conservatieve christenen zich behoorlijk roerden en anti-discriminatiebeginselen wilden opheffen.

Gus van Sant (Last days, Gerry, Elephant, Good Will Hunting) heeft er een biopic van gemaakt met een geweldig gecaste Sean Penn (Oscar) in de hoofdrol. De Amerikaanse regisseur is bekend van gedurfde en afwijkende films, maar wilde (vermoedelijk) met dit bijzondere verhaal een groter publiek bereiken en vertelt Milks geschiedenis dan ook in een redelijk klassiek aandoende film. Hij benadert de film op een docu-achtige manier door archiefbeelden door de gespeelde scènes heen te snijden.

De film begint als kantoorklerk Milk in New York een jonge jongen in de metro oppikt. Milk is jarig en wil de avond samen met deze Scott doorbrengen. Op de rand van zijn veertigste levensjaar concludeert Milk met schrik dat hij nog niets van betekenis in zijn leven heeft gedaan. Later blijkt dat ook zijn homoseksualiteit nog al die tijd verborgen heeft gehouden.

Met Scott verhuist hij naar San Fransisco en bouwt in de homowijk een hippiebestaan op. Hun fotowinkel wordt gaandeweg steeds meer een homo-actiecentrum en zo groeien bij Milk de politieke ambities. De homo-acceptatie in de VS is op dat moment nog erg fragiel. Sterker nog, de situatie ontspoort nogal gemakkelijk. Formeel bestaan er wetten die discriminatie van homo's verbieden, maar deze wetten worden net zo makkelijk ter discussie gesteld en in sommige staten zelfs teruggedraaid. De politie treedt hardhandig op tegen homobars omdat homo's zich daar - volgens de conservatieve politie - prostitueren.

Zoals gezegd, veel verrassende filmvondsten zijn van Milk niet te verwachten. De kracht ligt dan ook bijna volledig bij de acteerprestaties van Penn, die nu al een indrukwekkend rijtje mooie rollen op zijn naam heeft staan. Penn is moeiteloos getransformeerd in deze ambitieuze homo die zowel revolutionair als heel onzeker is. Penn diept het karakter goed uit en laat de historische figuur op een geloofwaardige manier tot leven komen.

Meteen aan het begin van de film is duidelijk dat Milk in 1979 doodgeschoten zal worden, voor degenen die dat nog niet weten. Daarmee kan Van Sant alle nadruk leggen op de ontwikkeling die zijn personages doormaken. Het geeft de film des te meer zeggingskracht. Want nu draait alles rond de zich ontwikkelende Milk, ingebed in de schrikwekkende actuele ontwikkelingen van de jaren zeventig. Voor mij was dat toch nog een eyeopener. Volgens de film was dit de eerste keer dat de conservatieve christenen hun politieke stem lieten horen. Het zijn deze mensen geweest die jaren later George W Bush in het zadel hebben geholpen. Met de welbekende gevolgen.