Opinions

Globaal gezien kom ik op een 3,5*... Visueel is de film absoluut prachtig en Bondarchuk, die eigenlijk van stiel een acteur was, haalde alles uit de kast om Ruslands grootste literaire werk zo prestigieus mogelijk uit te werken. Of het nu de weelderige balzalen zijn, de grootschalige veldslagen of de wilde natuur, de beelden blijven meer dan eens hangen als fata morgana's. Waar het soms minder goed zit zijn de tijdssprongen die de film onaangekondigd maakt en de overdaad aan personages die niet altijd een volwaardige rol krijgen toebedeeld in het verhaal. Dat, en de nogal literaire voice-over en dialoog, maakten het niet altijd makkelijk om te volgen. Uit het langdradige tweede deel kon wel een uur geschrapt worden. Maar als verfilming vind ik deze meer geslaagd dan de Amerikaanse film uit de jaren 50 (3*). De Russische identiteit en het vigoureuze nationale bewustzijn dat het tsaristische Rusland typeerde vond ik onmisbaar.

Hoogst indrukwekkend. De Russische verfilming van Tolstoi's werk was destijds een reactie op de Amerikaanse film van Vidor. Het kon natuurlijk niet zijn dat Russisch literair erfgoed een definitieve Amerikaanse versie kreeg. Heiligschennis! Bondarchuks verfilming werd een waar prestigeproject en overtrof toen alles wat al gemaakt was. Hier werden grenzen verlegd en dat is te danken aan de herschepping van de veldslagen die Napoleon toen voerde. Ook budgettair één van de duurste films ooit gemaakt. Meer hierover :

The Wild Story Behind Sergei Bondarchuk’s Epic War and Peace - vulture.com

Het hele verhaal heeft als epicentrum de atypische vriendschap tussen de onwettige zoon van een edelman die zich slecht op zijn plaats voelt in de hoge sferen waar hij vertoeft (Bezukhov), en een militair die diep patriottisch is en herinnerd wil worden als een nationale held (Bolkonski). Daartussen komt dan een derde personage, Natasha Rostova, maar die komt meer aan bod in de tweede film. In de eerste zien we o.a. aan de zijde van Bezukhov hoe hij het fortuin van zijn vader erft en een gegeerde partij wordt voor de adellijke dochters van het rijk. Maar hij wordt ook geminacht door die adel omdat hij niet deelneemt aan de oorlog om Napoleon te stoppen. Bolkonski gaat wel naar het front. Een episode in deze film gaat over de veldslag van Austerlitz, een fiasco voor de Russen.

De eerste film is vooral imposant door zijn uitgestalde rijkdom (landhuizen, balzalen) maar ook de veldslagen van Kutuzov in Austerlitz doen de adem stokken. Het tempo vond ik goed zitten maar de breedsprakerige dialogen maken het soms hard om te volgen.

De tweede film is meer Sissi achtig. Natasha Rostova staat centraal en schippert tussen verschillende mannen. In een adembenemende scène in een enorme balzaal ontmoet ze Bolkonski die haar hand vraagt, maar door zijn afwezigheden gaat ze twijfelen en laat zich verleiden door een lokale playboy, Anatole Kuragin (die ook broer is van Bezukhovs dominante vrouw). Deze film toont hoofdzakelijk de emotionele bokkesprongen van een vrouw die op zoek is naar de man van haar leven en voelt dan ook meer als een transitiefilm aan in aanloop naar de derde film. Helaas geen veldslagen, waardoor ik dus een romantisch drama zag. Stuk minder dan de eerste.

Borodino...

Wat een episch derde deel. Zelden een veldslag in een film op zo'n grote schaal gezien als Borodino die bovendien ook Napoleons grootste strijd was ... Het was me niet duidelijk wat er allemaal op het slagveld gebeurde... daarvoor wordt je teveel overdonderd door alles wat je ziet, maar de wervelende actie en de kolossale omvang van de veldslag was wel duidelijk voelbaar. Tolstoi was erg kritisch tegenover oorlogsvoering en definieerde het als een georganiseerde samenkomst van mensen om elkaar te vermoorden. Dit deel zit ook vol sombere bedenkingen over de menselijke aard. De humanistische dimensie van het boek komt veel beter naar voor dan in de Amerikaanse versie.

Je voelt (en dat is dan meer een toevoeging van vadertje staat) dat Borodino aangegrepen werd om de Russen nationalistische trots bij te brengen. Door hun patriottisme en eensgezindheid luidden ze het begin van het eind van het Napoleontisch imperium in.

Het laatste deel van dit historisch epos verhaalt over de erg korte bezetting en plundering van Moskou door Napoleons troepen. Dit terwijl de Moskovieten hun stad vrijwillig in brand staken en Napoleon geen capitulatie kreeg van de tsaar. Napoleon verliet Moskou en dat was dan de verschrikkelijke terugtrekking van de Grande Armée midden in de barre winter en waarin de soldaten te voet kou en honger moesten trotseren. Aan Russische kant betreuren de adellijke families verliezen, en Bezukhov wordt als krijgsgevangene meegenomen.

Opnieuw een hoop spektakel in de eerste helft van de film en de personages speelden een ondergeschikte rol aan de historische gebeurtenissen vond ik. Het verhaal raakte in onevenwicht en leek alle interesse te verliezen in de Rostovs, de Bolkonski en Bezukhov. Viel me zeker niet tegen maar na zovele uren film verdiende Volny i Mir toch een sterker einde vond ik.

Bloedstollende film. De opzet is vrij simpel, maar hoe goed is dat gebracht. Dit wordt terecht één van de beste Russische films ooit beschouwd en hoe blij was ik dat ze die op Canvas speelden (merci Gilles Coulier voor de keuze!) want deze krijg je toch zelden te zien op het kleine scherm. Tja, wat moet ik zeggen: geweldig kleurgebruik; de beelden getuigen van een fotografische geest achter de camera. Zoals mijn voorgangster zegt is de spanning diep voelbaar en de achterliggende tragiek heeft bijna iets bijbels.

Want ik geloof wel dat de vader de allerbeste bedoelingen had om van zijn jongens sterke mannen te maken, hij bleef innerlijk met een zwaar schuldgevoel zitten dat hij hen zo lang heeft achtergelaten om duistere onbekende motieven. Daarom vind hij ook de woorden niet om dit goed te maken. Hoewel de jongste zoon Ivan de meest rebelse is en voortdurend zijn vader uitdaagt, denk ik ook dat de vader het zachtst voor hem is omdat hij het in zich heeft om voor zichzelf op te staan. In zekere zin kijkt de vader het meest op naar die zoon. Merk op dat de enige keer dat de vader een klap geeft, het voor zijn oudste, de brave en volgzame zoon is.

Zvyagintsev refereert ook naar andere cineasten zoals Tarkovsky, of naar bijbelse schilderijen zoals tijdens de intro aangehaald, die zijn film een betekenis moeten meegeven als kunstwerk. Voor mij was dat zelfs niet nodig: hij vindt op alle mogelijke manieren de juiste snaar te raken door beeld en gevoel op elkaar af te stemmen. Subliem stukje cinema, de 100e uit de top 250 die ik mag afvinken.

Goede jeugdfilm over een herderszoon die vriendjes wordt met een achtergelaten Duitse herdershond, "Hund". Intussen wordt het bergdorp geteisterd door hongerige wolven die wel eens een lokaal schaapje zouden lusten. Maar daar heeft "Hund" niks mee te maken. Op maat voor de jeugd en bij uitbreiding voor het hele gezin, goedhartig en gericht op respect tussen mens en dier. Bovendien gefilmd in een mooie bergomgeving dat herinnert aan vroegere eenvoudiger tijden.

Redelijk sterk. Een lugubere slow-burner zoals enkelen al hebben opgemerkt, meer een psychologische thriller met enkele fantasy en horror-elementen maar laat ik al zeggen dat de film redelijk braaf blijft op dat vlak. Wie goor denkt, denkt verkeerd. De heftigheid ligt meer bij het alsmaar somberder wordende sfeertje.

De jonge regisseur besteedde aandacht aan authenticiteit en dat vind ik op zich al geslaagd : de oud- Engelse taal (!), de kleding uit die tijd, het interieur en zelfs de godsdienstig gekruide gespreksonderwerpen die een gezin uit die 17de eeuw moet gehad hebben. Goed gedaan. Hoe vroom een gezin ook mag zijn, wanneer de duivel er zich mee gaat bemoeien, dan is er niks tegen opgewassen. Het geloof brokkelt langzaam af wanneer 2 kinderen uit het gezin verdwijnen en de oudste dochter van ketterij wordt beschuldigd, en dat maakt plaats voor twijfel en waanzin. Het einde vond ik prima. De wetenswaardigheden rond hekserij worden vrij stereotiep geïntegreerd in de film, maar het werkt wel... het is immers een "folk's tale", een legende. Ik dacht eerst aan een 3* maar mijn betoog valt hier positiever uit dus nog een halfje erbij.

Op DVD uit in Frankrijk onder de titel "Titanium". Russische SF met Vinnie Jones, dat trok wel even mijn aandacht. Een goedkope SF film van B niveau. Enkele karige maar deftige special effects en visueel wordt het desolate decor van de planeet XT-59 waar gemaakt maar dialogen en acteerwerk zijn over de hele lijn lamentabel. Je mist niks als je die film gewoon links laat liggen.