Opinions

"Briljante 'nonsense' satire'

Op een relatief lichte maar toch schrijnende toon, maakt regisseur Cord Jefferson met 'American Fiction' zijn regiedebuut; een satire over de 'perfecte aanname'. Jeffrey Wright schittert - zoals bijna altijd - als schrijver Thelonious 'Monk' Ellison die op een cynische en overpeinzende toon zijn relevantie als auteur (her-)overweegt en daarbij de massa (c.q. zijn omgeving) en zichzelf een spiegel voorhoudt. 'American Fiction' zoekt geen overdreven of hogere pretenties op, drukt geen boodschap 'in your face' en blijft daardoor een film met het hart op de juiste plek. Simpelweg een prettige tragikomedie van een tegenwoordig zeldzaam soort waarin de maatschappijkritiek omtrent stereotypering effectief slim wordt voorgeschoteld. Juist daardoor toegankelijk voor een grotere doelgroep en aanrader!

Het is ook een verdienste dat de cast - tot in de kleinste bijrollen - briljant is gecast. Wright is terecht genomineerd voor een Oscar, zo ook Sterling K. Brown als zijn homoseksuele broer.

Hopelijk gunt Amazon MGM 'American Fiction' in de Nederlandse bioscopen een kleine release en wordt deze niet zoals 'Saltburn' overgeslagen.

Het rechtbankdrama 'Anatomie d'une chute' van regisseuse Justine Triet won vorig jaar op de 76ste editie van het filmfestival van Cannes de Gouden Palm. Als we nu terugkijken op de 'competitie' van dat jaar, kunnen we concluderen dat de film won van zeer uitstekend gezelschap. Juist door het winnen van deze prijs staat de film extra groot op de radar; een succes in de filmhuizen, een prijzenregen en vier volledig gerechtvaardigde nominaties voor de Academy Awards.

Sandra Hüller speelt de Duitse schrijfster Sandra Voyter die haar onschuld in de mysterieuze dood van haar man - Samuel Maleski (Milo Machado-Graner) probeert te bewijzen. Er is geen enkel hard en sluitend bewijs dat zij de dader is waarbij het rechtssysteem gaat graven in haar persoonlijk leven en mogelijk onderliggende motieven. Dat is kort samengevat de hoofdlijn van 'Anatomie d'une chute'. In Amerikaanse filmstijl zou een plot als dit resulteren in sensatie en plotwendingen die vergezocht zijn, maar hier draait het om het trauma van een gezin en de interpretatie en zienswijzen van derden die met elkaar botsen. Als kijker heb je het gevoel of weet je dat er onderliggend meer aan de hand is, maar we hebben te weinig grip om hieraan conclusies te verbinden. Het rechtssysteem speelt hierin de manipulerende factor en graaft dieper en dieper waarbij zij als 'buitenstaander' de wijsheid in pacht denken en hopen te hebben. Een andere kracht van de film is echter de band van Voyter met haar 15-jarige zoon Daniel, die door een ongeluk slechtziend is. Het geeft de film een extra gelaagdheid van menselijkheid en - dus - omgaan met trauma's.

'Anatomie d'une chute' is een puur drama, zonder toeters en bellen én waarin niets wordt opgeblazen om een (nog) breder publiek aan te spreken of te vervallen in een whodunit. Laten we daarom hopen dat een Amerikaanse remake ons bespaard blijft en wij dit stukje vakmanschap kunnen koesteren. Voor regisseuse Triet wellicht een opmaat naar meer. Voor actrice Hüller wederom een bevestiging van haar talent (zie ook haar rol in ‘The Zone of Interest’).

De romantische komedie. en genre dat eigenlijk altijd goed was voor een paar succesvolle hits per jaar, maar opeens de afgelopen 10 à 15 jaar goedkoop genre werd op vooral streaming met nietszeggende titels. In die jaren zagen we ze nauwelijks in de bioscopen. Nou ja, als we de Nederlandse tak even buiten beschouwing laten. Met in 2022 'Ticket to Paradise' werd voorzichtig de weg terug naar het bioscoopscherm gevonden en het publiek liep er nog steeds warm voor. We zijn dan weliswaar nog ver verwijderd van de hoogtijdagen uit de jaren '90, maar het begin van een revival is er. 'Anyone but You' is de volgende hit, die met Glen Powell en Sydney Sweeney twee bekende rijzende sterren in de hoofdrol heeft.

Powell's carrière kreeg vorig jaar een boost met 'Top Gun: Maverick' en ongetwijfeld deze zomer als leading man in 'Twisters'. Sweeney viel overduidelijk op in diverse kwaliteitsseries ('The Handmaid's Tale', 'Europhia' en 'The White Lotus'), de videoclip 'Angry' van The Rolling Stones en als model voor Armani Fragrance. De chemie in 'Anyone but You' is sterk aanwezig, met bij vlagen hilarische momenten, 'R-rated' humor en natuurlijk de onmiskenbare elementen dat alles op z'n plek valt én natuurlijk afspelend in een cleane en zeer 'welvarende' omgeving. Puur 'romantisch escapism' voor 100 minuten; ongecompliceerd en vermakelijk. De ideale datefilm. Een klassieker in wording? Verre van, maar wel eentje die op streaming en ongetwijfeld op tv de komende jaren ontzettend goed zal blijven scoren.

'Beverly Hills Cop: Axel F.' , het eerste deel dat niet door Paramount wordt uitgebracht maar als Netflix ‘original’. Misschien wel een blunder van jewelste, want juist dit deel ademt de sfeer van de eerste twee delen met een 80s vibe anno nu. En ja, de film is ook nog eens erg amusant en was zonder twijfel ook een bioscoophit geweest. Op momenten weliswaar binnen de Netflix-kaders en voor het megabudget dat de film kostte is het allesbehalve grotesk en grossiert het niet in een non-stop actiespektakel. Dit is gelukkig Eddie Murphy zoals we hem graag zien; grappig, scherp en ‘likeable’.

Smaakt deel vier naar meer? Niet direct. Het voelt als een waardige afsluiter, met ook Judge Reinhold, John Ashton, Bronson Pinchot en Paul Reiser die hun rollen nog eenmaal spelen, en is vooral luchtig amusement voor één keer. En eerlijk is eerlijk; Murphy is ook niet meer de jongste en kwiekste.

Met de Italiaanse regisseur Luca Guadagnino weet je dat je geen alledaagse film te zien krijgt en het een gelaagdheid heeft die soms pas later doordringt. Zo ook met ‘Challengers’. Z’n eerste echte ‘Hollywood arthouse film’, want dat is de film. ‘Bones and All’, zijn vorige film, was te bevreemdend én naar om ook echt te scoren (ondanks de aanwezigheid van Timothy Chamalet).

De marketing van zijn 'Challengers' doet een stervehikel voor Zendaya vermoeden gecombineerd met een menage-a-trois plot maar dat is gelijk ook de twist en de slim verpakte gelaagdheid. Het is geen sensueel beladen erotisch drama, maar een portret over de rivaliteit en verhouding van twee vrienden in de wereld van tennis en hun liefde voor een vrouw die alles voor elkaar op scherp zet.

Op de pulserende soundtrack van Trent Reznor en Atticus Ross krijg je een vriendschap voorgeschoteld waar de homo-erotische toon van afdruipt. Niet eens subtiel! Is dat erg? Misschien voor de groep mensen met een zeker aversie.

De film springt daarnaast qua chronologie en montage heen-en-weer. Niet altijd even effectief en eigenlijk ook onnodig. Dat de vriendschap volstaat met afgunst, jaloezie, frustratie, teleurstelling en succes versus teleurstelling had gerust chronologisch gekund. Vooral qua impact, omdat juist hierdoor voorspelbaarheid continu op de loer ligt. Het personage van Zendaya , een voormalig sterspeler die door een blessure haar carrière vroegtijdig ziet stranden, speelt de ‘psychologe’ die een vriendschap uitspeelt, – en dus op scherp zet – toenadering zoekt en eigenlijk weet wie de winnaars van het duel zijn. Zendaya mag dan de ster zijn en een uitstekende rol spelen; het zijn vooral de rollen van de twee vrienden, gespeeld door Mike Faist en Josh O’Connor die goed, treffend en geloofwaardig gecast zijn.

Om niet teveel de diepte in te gaan , om zo ook ruimte voor interpretatie te laten is ‘Challengers’ sowieso een ijzersterke film. Het sausje arthouse is duidelijk, maar het heeft ook een toegankelijk en intrigerend karakter om een bredere doelgroep aan te spreken. Het jaar is nog jong, maar ‘Challengers’ kan zo maar hoog eindigen op menig eindejaarslijstje.

Met 'Civil War' levert Alex Garland zijn vierde regiefilm af. Een film die qua thematiek en realisme voelt alsof het in de nabije toekomst realiteit kan worden; de Verenigde Staten verkeert in een burgeroorlog waarin diverse fracties en staten het tegen elkaar opnemen. Dit door het oog van een groep persfotografen en journalisten.

Garland mikt hierbij op intensiteit en een onbehaaglijk onderhuids gevoel. Vooral door het laagje nationalistische absurditeiten die voor Europeanen een ‘ver-van-hun-bed-show’ lijken, maar door de geopolitieke schommelingen in het oosten van Europa niet ver weg zijn. Als kijker zit je vooral met de vraag van hoe het zo ver heeft kunnen komen en of het geënsceneerde scenario ook in de praktijk realiteit kan worden. Daarvoor is ‘Civil War’ te kort en vermijdt het motivaties en aanleidingen.

Wat 'Civil War' helaas niet vermijdt zijn bepaalde clichés. Sommige scènes en wendingen zijn iets te voor de hand liggend. Een bewuste keuze? Een Amerikaanse burgeroorlog zal altijd om hetzelfde draaien; progressiviteit versus oer-conservatisme. En wat als extreme ideologieën en losbandigheid de boventoon voeren? Het is dan vooral bijzonder dat de ‘pers’ als neutraal en tot bepaalde hoogte onschendbaar wordt afgeschilderd. Ofwel zonder persvrijheid zal de waarheid nooit boven water komen? Een cliché? Wellicht, maar wel passend in het narratief.

Ondanks deze kanttekening is Garland’s vierde een ijzersterke thriller die door het compacte karakter het bombast achterwege laat voor het laatste deel. Voor Kirsten Dunst is het weer een comeback, mede doordat ze haar filmkeuzes tegenwoordig meer overwogen en gespreid maakt. De rest van de hoofdrollen met Moura, Henderson en Spaeny zijn prima gecast en spelen hun rollen met de daarbij horende karaktereigenschappen en –trekjes. Wel jammer dat de rol van Nick Offerman als president zeer beperkt is.

Eindelijk is het eerste boek 'Dune' van Frank Herbert compleet verfilmd waarbij geen concessies zijn gedaan op budget, filmlengte én andere onvoorziene beperkingen. De eerste helft in 2021 was al een piekfijne sciencefictionfilm die we tegenwoordig van dit kaliber helaas te weinig zien. Gelukkig viel het wachten van bijna 2,5 jaar op de tweede helft mee. De complete verfilming was met de Canadese meesterregisseur in trefzekere handen, waardoor we ons geen zorgen hoefden te maken of de film een goede voortzetting zou zijn.

Met een gecombineerde lengte van circa 5,5 uur smacht je uiteindelijk voortdurend naar een langer verblijf op de planeet Arrakis en ben je benieuwd hoe bepaalde intriges een verder verloop kennen. Je voelt als kijker de verschroeiende warmte, de continue dreiging en de mystieke dynastieën van diverse huizen. Tel daarbij op de enorme sterrencast om u tegen te zeggen, waarbij diverse topacteurs genoegen namen met zeer kleine rollen. Uiteraard mag de overweldigende muziek van Hans Zimmer eveneens niet ontbreken.

Esthetische grandeur van zeldzame en bij vlagen rauwe schoonheid. 'Dune: Part Two' imponeert visueel, intrigeert politiek maar is emotioneel kil en afstandelijk. Dat laatste is geen zwakte en het past totaal bij het karakter van de film én ook de ogenschijnlijke verfilmingen van de vervolgdelen. Juist dat beetje extra emotionele binding had de film nog effectiever gemaakt waarbij de finale gerust wat meer gerekt had mogen worden met tevens een minder abrupt-achtig einde. Ondanks de kleine (persoonlijke) kanttekeningen is 'Dune: Part Two' een absolute must om te aanschouwen op het grote bioscoopscherm. Een film die met veel passie, detail en authenticiteit is gemaakt. En natuurlijk op film geschoten en nagenoeg volledig op locatie opgenomen.

"Het passieproject van Michael Mann dat de hoogste versnelling niet haalt"

De lang gekoesterde droom van Michael Mann; een film over het leven van Enzo Ferrari. De man die tal van decennia (rode) kleur gaf aan autosport en het iconische luxemerk. Het is daarom jammer dat Mann met 'Ferrari' inzoomt op een relatief korte periode, namelijk het voorjaar van 1957. Het merk en de persoon hebben dan wat te bewijzen en de toekomst valt of staat met de allesbepalende langeafstandsrace Mille Miglia. Het is ook de periode waarin zijn privéleven op zijn kop staat door o.a. de dood van zijn zoon Alfredo een jaar eerder en een buitenechtelijke relatie.

De keuze voor Adam Driver in de titelrol is prima, maar hij voelt te jong voor iemand die een vijftiger portretteert. De keuze voor de specifieke periode is bijzonder. De persoon en het merk hebben meer pieken en dalen gekend dan voormelde periode. Juist door deze momenten vallen enkele continuïteitsfoutjes eerder op. Wat ook niet meewerkt en dat is een trend die we in veel films steeds vaker zien; de gigantisch lange lijst aan producenten, uitvoerend producenten en coproducenten. Alsof iedereen een vinger in de olie wilt hebben en dit de reden lijkt waarom de film niet altijd even goed uit de eerste versnelling komt.

Is 'Ferrari' hierdoor een film voor de (auto)liefhebber of het grote publiek? Het zit een beetje in het midden. Het ambieert veel, maar biedt bij vlagen te weinig. De jaren '50 (Italiaanse) sfeer is op momenten treffend en de bolides (misschien op momenten CGI?) blijven prachtig maar na dik twee uur heb je het gevoel dat je slechts een beetje meer weet over het rijke leven van Enzo Ferrari. Het (persoonlijk) drama blijft uiteindelijk iets te veel op de vlakte om emotioneel te imponeren.

Wel mooi om te zien dat acteur Patrick Dempsey (tevens autosportliefhebber en teameigenaar) een kleine bijrol heeft als coureur Piero Taruffi.

Furiosa: A Mad Max Saga’, het vijfde deel in het post-apocalyptische universum van George Miller en het eerste deel waarin het personage Max Rockatansky niet centraal staat. De zegetocht aan lovende recensies begon op filmfestival van Cannes en vervolgens zijn de internationale pers en het publiek ook razend enthousiast. Dat de bezoekcijfers tegenvallen of beter gezegd achterblijven is misschien een teken dat de reeks wellicht toch meer cult dan mainstream is en dat ‘Mad Max: Fury Road’ een zeldzame schot in de roos in het genre is. Dat niet alleen, misschien ook wel het meest enerverende actiespektakel van de afgelopen 15 jaar (als het al niet langer is). Een ware adrenalinerush. Iets wat ook in de recensies en reacties van ‘Furiosa’ meermaals genoemd wordt.

Helaas behoor ik (voorlopig) tot een van de weinige die minder lovend is én dat was ik maar al te graag geweest. Waar ‘Fury Road’ een film tot in de puntjes perfect was - zowel qua sfeer, beleving én visueel – lijkt het of ‘Furiosa’ minder verpletterend is én dat is vooral te wijten aan de overduidelijke CGI die in dit deel iets te nadrukkelijk aanwezig is en het authentieke en praktische van zijn voorganger compleet ontbeert. Als dat iets minder opzichtig was, werd ik minder uit de film gehaald.

Ben ik met slechts dit ene punt te streng? Nee. Miller levert op momenten nog steeds groteske actiescènes af en heeft met Anna-Taylor Joy een veelzijdige actrice in de hoofdrol die ook met weinig tot geen tekst raad weet. Ze overtuigt als ‘heldin op wraakmissie’ verteld in pakweg vijf hoofdstukken. Toch weet je - mede door zijn voorganger - hoe het afloopt en verdergaat. Misschien een manco en de reden dat deze ‘prequel’ de bioscoopbezoeker nog niet trekt. En Hemsworth als ‘hippieschurk’ is overduidelijk love it or hate it. Sommige zullen zijn ‘over the top’-personage verafschuwen.

Wat resteert is een typische Australische extravaganza met idiote personages, absurditeiten, rauwheid versus schoonheid (c.q. steampunk versus desolate en oogverblindende vlaktes) en een simpel plot die qua montage soms zelf de weg in de leegte mist.

Kortom: 'Furiosa: A Mad Max Saga' is absoluut niet verkeerd maar de belofte dat het beperkt afhankelijk was van CGI voelt als een ‘kat in de zak’, maar desondanks blijft het een actiereeks die nog steeds ver boven het gemiddelde uitstijgt én dat kunnen we alleen maar toejuichen in een tijdperk van generieke en clichématige vehikels die geen moeite meer doen om te imponeren. Voor George Miller wel de taak om in de zesde versnelling zijn gekoesterde zesde deel te maken. Hij wordt er niet jonger op, ondanks zijn speelsheid en bevlogenheid.

‘Ghostbusters: Frozen Empire’: deel 5 in de reeks. Of toch deel 4, als we het deel uit 2016 negeren. Of gewoon deel 2 in de soft-reboot? Niettemin kun je over dit deel alles schrijven, maar vooral dat het een spookachtig avontuur is dat op safe speelt, vermakelijk is en iets teveel leunt op fan-service.

Juist fan-service is uitgerekend het grote manco van dit deel; je hebt een uitstekende cast met bekende én jonge gezichten, maar het lijkt of ze nog niet op eigen benen mogen staan zonder inmenging van vooral de oude cast. Niet dat het erg is, maar bij een mogelijk derde deel (toch?) hoop je dat ze de honneurs van het dragen van de proton packs volledig in eigen handen mogen nemen. Paul Rudd en Carrie Coon zijn sympathieke acteurs en Finn Wolfhard en Mckenna Grace zijn talenten die hun waarde al hebben bewezen. Deze combi van ervaren en jong mag dan als team New York veilig proberen te houden van iedere vorm van paranormaal en bovennatuurlijk kwaad of het waar ook vandaag mag komen.

Met de combinatie van humor en spanning zit het dan wel goed. Het blijkt echter wel dat de formule van de eerste ‘Ghostbusters’ een soort van lightning in a bottle was. Geen vervolgdeel of reboot kan nog niet echt uit de schaduw treden. Nostalgie en dus fan-service blijven dan de unique selling points. En eerlijk gezegd; Murray en Aykroyd zijn leuk en aardig, maar raken redelijk op leeftijd om die iconische pakken nog vaker aan te trekken. Ernie Hudson krijgt daarentegen meer te doen als succesvol zakenman. Een soort van beloning voor een acteur die in het verleden meer had verdiend als enkel bijrolacteur of de ‘vierde viool’.

Verhip; ik heb niet eens inhoudelijk ingezoomd op ‘Frozen Empire’. Erg? Neen. Je krijgt precies wat je verwacht van een ‘Ghostbusters’ film in de vertrouwde mal en ook niet meer dan dat. Leuk twee uur durend amusement zonder echt te blijven hangen.

Na vier films en een (lopende) serie is het MonsterVerse nog lang niet uitgeput en uitgemolken. Met ‘Godzilla x Kong: The New Empire’ wordt het voortbestaan van de holle aarde bedreigd door een tirannieke reuzenaap en een ijs-spuwende titaan. Kong kan deze strijd niet alleen aan en heeft daarbij de hulp nodig van zijn rivaal Godzilla, die het oppervlak beschermd en bedreigd tegen andere titanen.

Met een kort samengevat plot als het bovenstaande weet je wat je kunt verwachten; een overdaad aan visuele effecten en een orgie aan monstergevechten. Een simpele combi, want voor wetenschappelijke logica zit je hier aan het verkeerde adres. Alleen lijkt het nu wel erg veel op een computerspel - waarbij acteurs als Rebecca Hall en Dan Stevens hun ding doen - en dat van visueel realisme nog maar weinig sprake is. Het oogt allemaal niet meer zo overdonderend. Eerder flets, lelijk en vooral te licht. Een verschil met het donkere, duistere en meer onheilspellende ‘Godzilla’ uit 2014.

Waar dat deel het vooral moest hebben van opbouw , gaat het sinds deel 3 vooral om zoveel mogelijk spektakel in korte tijd te proppen. Op een gegeven moment geloof je het wel en smacht je naar de aftiteling. Deel 6 en verder zullen gegarandeerd (gezien het monstersucces) al in de planning staan en seizoen 2 van 'Monarch: Legacy of Monsters' is al in de maak, maar wie afgelopen jaar het authentieke én dus Japanse ‘Godzilla: Minus One’ heeft gezien weet dat het met veel minder ook veel beter en overtuigender kan. Liever daar een deel in de x-zoveel jaren van dan deze creatief uitgemolken reeks. De gevechten worden vermoeiend en het slopen van wereldsteden ziellozer en simpeler.

'Godzilla - Minus One' uit 2023 is het 33ste deel in de Godzilla-reeks van Toho. Een toepasselijke titel ook, want in 2024 viert de reeks haar 70-jarig bestaan. Dit deel is niet alleen een cadeau maar ook misschien wel de beste film in de gehele reeks - met uitzondering van het origineel - én geeft gelijk de Amerikaanse evenknie met het MonsterVerse het nakijken.

Wat maakt 'Godzilla - Minus One' zo bijzonder? Het blijft dicht bij de kern; een kaiju-film met spektakel én ook menselijk drama en schittert juist door de uitstekende visuele effecten die voor een appel en een ei zijn vormgegeven en Godzilla oogt voor het eerst in decennia weer angstaanjagend en dreigend. De scène met het vissersbootje en een naderende Godzilla met die woeste ogen is hiervan een treffend voorbeeld. Het klopt gewoon. Daarnaast weten de makers ook wie het hoofdpersonage is en verliezen daarmee geen tijd. Logica mag dan ver te zoeken zijn, het geeft de naoorlogse sfeer iets dystopisch en beklemmend waarin de menselijke personages bivakkeren tussen hernieuwde hoop en oprechte wanhoop.

Deel nummer 34 en mogelijk het directe vervolg mag dan misschien al in preproductie zijn, maar het zou geen schande zijn als dit een ‘standalone’ deel zou blijven. Een historisch deel om te koesteren en blauwdruk voor alles wat nog mag komen. De lat is nu erg hoog gelegd en dat is maar goed ook. Liever een voltreffer!

Kevin Costner's magnum opus ‘Horizon: A Western Saga’ is een ambitieus project dat mogelijk uit vier delen gaat bestaan en waarvan hoofdstuk 2 oorspronkelijk in augustus in de bioscopen zou gaan draaien. Uitgesteld tot nader berichtgeving noemen ze dat netjes. Eerlijk is eerlijk; het bioscoopsucces valt tegen en de recensies zijn ook niet razend enthousiast. Enerzijds jammer, want Costner heeft mede door de monsterhitserie ‘Yellowstone’ een tweede leven als acteur.

Is 'Horizon' nu al een onvoltooide flop? Verre van. Met ‘hoofdstuk 2’ krijgt het verhaal hopelijk meer vorm, want ‘hoofdstuk 1’ voelt onaf, zwaar ingekort, iets teveel clichés en mist nu nog focus. In de vorm van een televisieserie – zonder in te boeten aan productiewaarden – was het zonder twijfel een succes gewenst. De diverse verhaallijnen hadden dan beter kunnen rijpen en tal van personages waren niet beperkt gebleven tot schamele minuten. Toch een gekke constatering voor een film die bijna drie uur duurt! Op streaming zal er ongetwijfeld hoop aan het eind van horizon gloren en dat biedt perspectief voor het vervolg en een mogelijk complete versie in de toekomst.

Desondanks een visuele must om op het grote scherm te zien. De vista’s en panorama’s zijn een lust voor het oog.

Van 1995 tot en met 2010 had Pixar Animation Studios een unieke reeks aan meesterlijke en originele films op rij. Daarna stokte de motor geregeld met gemakzuchtige én/of tamelijke overbodige vervolgfilms. Die motor stokte niet met ‘Inside Out’ in 2015 en met het vervolg negen jaar later leveren ze een briljante en vooral diep gelaagde film over puberen en alle daarmee gepaarde emoties. Op verbluffende wijze zoals Pixar dat alleen maar kan!

Kelsey Mann neemt ditmaal de regiehonneurs over van Pete Docter en voegt aan de inmiddels vijf populaire emoties vier (nou ja, vijf) nieuwe toe; Onzekerheid, Jaloezie, Verlegenheid en Verveling.

Je zou haast denken een overdaad, maar het brein van een puber/tiener werkt nu eenmaal zo en dat is voor een ouder publiek (die de tijd bewust herinneren of voor ouders met kinderen) een feest der herkenning. Het prikkelt de zintuigen op een nostalgische manier en raakt ook de juiste snaar qua emoties. Niet door opgeklopt sentiment, maar juist die kleine piekfijne details. Net zoals de details in animatie die werkelijk fenomenaal zijn en je het ultieme Pixar-gevoel geven. ‘Inside Out 2’ is een film met hart en ziel en een achtbaan aan emoties.

Is 'The Boy and the Heron' Hayao Miyazaki’s definitieve reigerzang, uhm zwanenzang? Met 83 jaar is hij niet meer de jongste en gelet op het arbeidsintensieve proces van zijn animatiekunstwerken is het te hopen dat hij misschien nog een slotstuk in petto heeft. Het blijven namelijk keer op keer visueel oogverblindende traktaties die ook emotioneel vlak nooit teleurstellen. Echter heeft Studio Ghibli geen directe opvolgers klaarstaan om deze grote schoenen aan te trekken. Zeker ook gelet op het overlijden van Isao Takahata (Grave of the Fireflies, Pom Poko) in 2018. Misschien ook wel goed zo, want Ghibli laat sowieso een nalatenschap achter om u tegen te zeggen en eindigt daarmee op het niveau dat we gewend zijn.

'The Boy and the Heron' is dan niet de allerbeste film uit het oeuvre van Miyazaki, maar wel een die nog mijlenver boven het gros van animatiefilms in het algemeen staat. Qua thematiek doet Heron niet veel onder voor zijn voorgangers; een jong hoofdpersonage dat door trauma volledig zelfredzaam is maar wel nog afsluiting zoekt. Dit personage is Mahito Maki die zijn moeder tijdens de Tweede Wereldoorlog verliest. Zijn vader hertrouwt niet veel later met de zus van zijn overleden vrouw. Het sprookje draait vervolgens om Mahito die wordt belaagd door een mysterieuze reiger met menselijke trekjes die hem leidt naar een bouwvallige toren die als decor dient voor een portaal naar andere werelden.

Vermoedelijk doe ik hiermee het verhaal te kort, maar zoals altijd bij een Miyazaki-film; vooral ondergaan met zo min mogelijk voorkennis. Iets wat Studio Ghibli ook heeft toegepast met de marketing van de film in Japan; enkel een poster. Een strategie die absoluut toegejuicht mag worden en vooral in tijden over van filmovervoeding met zoveel mogelijk trailers, spotjes, posters én interviews een verademing. Buiten Japan werd ‘iets’ meer marketing toegepast, maar Miyazaki is ondertussen zo enorm cultureel erfgoed dat fans en fijnproevers de personages in waterkleuren en schilderachtige werelden ook zo weten te vinden. De films blijven tijdloos en ze aanschouwen op dat grote bioscoopscherm geeft het altijd wat extra’s. Een waardige zwanen-, nee reigerzang!

"Charlie Kaufman x DreamWorks Animation = Pixariaans?"

Gebaseerd op een kinderboek, schrijft Charlie Kaufman voor het eerst een kinderfilm met voor zijn doen een ietwat afgezwakte gelaagdheid. Zijn kenmerkende existentiële stokpaardjes blijven onverminderd aanwezig. Het voelt daarom bij vlagen als een Pixar-animatiefilm, maar dan in een DreamWorks-jasje. De animatiestijl is wat speelser en minder rijk aan details. Toch is het zonde dat DreamWorks (of in dit geval moederbedrijf Universal) de gok niet heeft aangedurfd om de film in de bioscopen uit te brengen. Het zou natuurlijkheid verdeeldheid zaaien, voor kinderen wellicht te saai en moeilijk én het is allesbehalve succesmateriaal (zeker met vleugjes Ingmar Bergman en Woody Allen). Echter zou het hen wel sieren om zo ook nu en dan te pronken met een prestige-titel, die hopelijk nu niet in het duister valt van de diepe Netflix-krochten waar nog een paar animatiepareltjes verstopt zitten.

Voor Kaufman lijken de echte hoogtepunten toch al wat langer terug te liggen, teleurstellen doet hij zelden. 'Orion and the Dark' is daarom een verrassend lichtpuntje die het zichzelf niet te moeilijk maakt, maar laat zien dat je angsten altijd kunt overwinnen en dat voor alles uiteindelijke ruimte is voor relativering en perspectief.

Ook een pluspunt voor de uitstekende stemmencast met vooral Paul Walter Hauser als Dark.

Waar moet je beginnen met het hallucinante ‘Poor Things’ van Yorgos Lanthimos? Een diep psychologisch horrorsprookje en een ultieme cocktailmix-ode aan tal van befaamde regisseurs.

Daar doe ik ‘Poor Things’ echter mee te kort. Het is de tragedie van de ‘herboren’ Bella Baxter (Emma Stone) die onder het toeziend oog van de doorgeslagen meesterchirurg Godwin Baxter (Willem Dafoe) alles opnieuw leert , ervaart én experimenteert. Zodra de louche advocaat Duncan Weddeburn (Mark Ruffalo) op het toneel verschijnt zien we haar wereld als het ware door de ogen van een kind. Alles komt visueel op je af en overal waar Bella komt lijk je door de ogen van een kind te kijken en te beleven; veel prikkels en scherpe waarnemingen waarbij haar seksuele lusten een enorme vlucht nemen.

Dit is kort samengevat het plot zonder al teveel details prijs te geven. Je moet de film vooral ondergaan met zo min mogelijk voorkennis. Dan heb je het gevoel dat je naar iets puurs en onaantastbaars zit te kijken en twee-en-een-half-uur wordt overweldigd met een ontroerende en verontrustende ‘nieuwe’ Frankenstein van de 21ste eeuw.

Het is het soort film waarin zoveel details en symbolieken zitten verwerkt dat zelfs meerdere herzieningen zijn gerechtvaardigd. Het gebruik van zwart/wit, bepaalde kleurfilters, de voyeuristische lenzen, de hypnotiserende wolkenhemel(s), etc. Dan heb ik het nog niet gehad over de decors en aankleding. Wars van conventies, excentriek maar tegelijkertijd bloedmooi.

Het laat na 'The Favourite' wederom zien dat Lanthimos’ vakmanschap compleet volwaardig en eigen is, maar dat het publiek nu ook om is. En de ode aan tal van regisseurs? Een vleugje Powell & Pressburger, Gilliam, Burton, Bergman, Lang, e.v.a. Het past compleet bij de film die briljant aan elkaar gehecht is zoals ook het hoofdpersonage en het viertal hoofdstukken die de zelf-ontdekkings-odyssee af maken.

'Poor Things' is een moderne klassieker waar over tal van jaren nog gesproken wordt. Het is een ‘mindfuck’ die ook voor eigen interpretatie vatbaar is; is het de queeste van een vroegrijp meisje in een wereld van onder meer onbalans/ongelijkheden, hebzucht en rancune of is het de tragedie van een chirurg die iemand een tweede eerste leven gunt met alle gevolgen van dien of juist dat wij als kijker simpelweg getuige zijn van iets bizars, haast barbaars? Het heeft misschien iets ongemakkelijks, iets pervers, daarbij enorm geflakkerd met een ‘overdaad’ aan bloot en seks.

"Vinyl is a poor man's art collection?"

Anton Corbijn geeft in zijn typerende stijl een bloemlezing van de opkomst en het einde van ontwerpstudio Hipgnosis (1968-1983). De studio van Storm Thorgerson en Aubrey 'Po' Powell, die legendarisch werd met de albumhoezen voor Pink Floyd, Led Zeppelin, Wings, 10cc en vele andere. Een aantal hoezen worden nader toegelicht, maar ook leuk om te zien dat niet alles even geslaagd of iconisch was én dat deze worden weggemoffeld in vlugge compilaties.

Voor iemand die bekend is het met werk, biedt deze documentaire weinig verrassingen of onbekende verhalen; Wiki staat vol met anekdotes en er zijn tal van imposante boeken, waaronder 'Taken By Storm'. En voor degene die niet zo bekend zijn met de diverse belichte albums; de originele en bijhorende muziek ontbreekt niet. Het blijft vooral fascinerend om te zien hoe het medium 'art design' tot een kunst werd verheven waardoor tal van albums (terecht) een mythische status kregen. Een kunstvorm die nog steeds bestaat, maar hoeveel iconische hoezen van pakweg de afgelopen tien jaar spreken nog tot de massaverbeelding?

Corbijn levert met 'Squaring the Circle' een fijne documentaire over het vak waar hij in de jaren '80 zelf ook furore mee heeft gemaakt en qua contrast lijken de verschillen enorm te zijn. Echter oog voor detail, hoe treffend een en ander is én een zekere mystiek laten zien dat Corbijn ook aan Hipgnosis schatplichtig is. Daarnaast is het een genot om naar de innemende Powell te luisteren. Verplichte popcultuurgeschiedenis op z'n best!

Disney bestond bestond in 2023 100 jaar en dat moest natuurlijk gevierd worden met een treffend sprookje dat de geschiedenis, de magie en de klasse van Disney eer aan doet. Met de jubileumfilm ‘Wish’ is dat helaas niet gelukt.

Het is een gevalletje van absoluut net niet en bij een potentiële Disney klassieker hoop je, nee wens je, op iets magisch. Dat sprankeltje is er bij vlagen en imiteert een gouden formule die in dit geval enorm sleets is. In de eerste paar minuten krijg je nog dat gevoel, door het nostalgische Disney-lettertype en de ‘storybook’-opening, maar het verhaal afspelend op het eiland Rosas waar een magiër wensen kan doen vervullen ontbeert iedere vorm van feeënstof.

Het is gewoon ontzettend jammer dat ‘Wish’, na ‘Strange World’, de tweede enorme tegenvaller is, waaraan weinig doet herinneren aan de gloriedagen. Zelfs de pakweg acht liedjes blijven niet hangen en klinken als gemakzuchtige ‘leftovers’ en in de marketing werd daarnaast ook veel gepronkt dat ‘Wish’ eindelijk weer eens een echte schurk/slechterik had. Ook die is maar tam.

Het voelt als een gemist kans. De eerste teaser – waarin de aparte blend van computeranimatie en ‘zogenaamd’ handgetekende animatie voor het eerst werd getoond – stemde hoopvol. Het lijkt nu alsof de makers zich gaandeweg hebben gerealiseerd dat dit allemaal slechts ijdele hoop was. Het voelt gewoon onaf, waarin de enige lichtpuntjes een geitje en ster zijn. Zo creatief verdwaald was Disney in de jaren ’70 en begin jaren ’80 niet eens.

Toen vorig jaarde eerste trailer en vervolgens snel de eerste poster van 'The Zone of Interest' van Jonathan Glazer het levenslicht zagen, wist je; dit wordt een potentieel uitzonderlijk oorlogsdrama. Nu de film wordt overladen met superlatieven én ook sterke bioscoopcijfers (in Nederland), hebben we een parel van filmische grandeur die over x-aantal jaren nog steeds prijkt op tal van lijsten. Simpelweg; een meesterwerk!

Het verhaal van Nazicommandant Rudolf Höss en zijn familie is tragisch, rijk aan contrasten, vol van symboliek maar vooral een karakterstudie over hebzucht, tunnelvisie en gemakzuchtige acceptatie. Het speelt zich voornamelijk af tussen de vier muren van hun huis nabij Auschwitz. Voor de familie Höss letterlijk en figuurlijk een comfortzone dat alles herbergt dat zij nodig hebben voor hun status van een zekere weelde. Het drama en de vernietiging achter de muren is slechts ruis dat op een gegeven (voor hen) went en niet langer meer afleidt. Alle gruwelen en leed in het kamp zijn voor de kijker op de achtergrond te horen, waar het gezin dus een zekere immuniteit voor drama heeft gekweekt. Juist daarom alleen al is 'The Zone of Interest' piekfijn in details, waarbij het geluid ijzingwekkend samengaat met het verknipte mooie leven. Tel daarbij op de beperkt ijzingwekkende muzikale score met ongemakkelijke pulserende tonen.

'The Zone of Interest' moet je vooral ondergaan, hoe ongemakkelijk de thematiek ook is. Visueel tot in de puntjes perfect, briljante cinematografische composities en een cast die alle credits verdient. Met daarbij een speciale vermelding voor Sandra Hüller - in de rol Hedwig Höss - zij schittert momenteel ook in 'Anatomie d'une chute'. Na iets meer dan 100 minuten denken we weer; laat dit nooit meer gebeuren, laat de mens het kwaad nooit meer wakker schudden of creëren én toch lijken we daar niet in te slagen. Relevant en schrijnend en haast verplichte kost!