Opinions

Bestaat een meesterlijk meesterwerk? Zeker, dat bestaat. Bijna vier uur kort volgen we in een mozaïek een dag lang drie jonge mensen en een oudere man in een troosteloze Chinese stad die je je na afloop vooral herinnert in zwart/wit-beelden, terwijl ik toch echt naar een kleurenfilm heb gekeken. Hoewel...? Dan toch wel met een grijsfilter overdekt.

De trage camera volgt ieder van hen, slenterend door een deel van de stad of thuis zittend om weg te gaan, alles ontkennend waarvan ze worden beticht. De actie gebeurt buiten beeld of in de vaag gehouden achtergrond; soms leiden we een gebeuren af uit de geluidsband. Zo tendeert de film naar pure poëzie, ook vanwege de herhaalde motieven (de witte hond, een met tape omwikkelde stok/biljartkeu/knuppel/revolver, ...), waarvan het terugkerende verhaal over een olifant, die slechts zit en zijn omgeving negeert, de leidraad is van de gehele film. Hij komt als afbeelding enkel voor op een circusaffiche, als verhaal des te meer en zijn getrompetter op de geluidsband sluit de film enigszins hoopvol af.

De eerste en laatste film van Bo Hu is meteen zijn magnus opus wat een vreemde opmerking is voor een oeuvre van één film, maar deze zij mij toegestaan. Wie een volstrekt lege en troosteloze film maakt die voorbij zweeft en waarvoor ik liever in mijn broek plas om geen shot te missen dan tussendoor naar de wc te hollen, verdient meer dan vijf sterren.

Een meisje van 12 jaar beleeft haar wereld als dé werkelijkheid, ook wanneer deze incestueus is gekleurd. Wanneer de buitenwereld ingrijpt, dan voelt ze dat als een krenking van haar eigen wereld. Die buitenwereld is de 'vijand' die ruw haar wereld verstoort die zijzelf als liefdevol en als veilig ervaart.

Op dit punt begint de film Dalva, en ervaren we door de ogen van de 12-jarige Dalva het traject waarin zij behoedzaam wordt begeleid om haar rol van 'echtgenote' van haar vader af te leggen en zich te ontwikkelen tot het jonge meisje dat past bij haar leeftijd. Dat is een traject van weerstand, woede, verleiding en geduld, waarin jeugdwerkers en leeftijdgenoten op school en in het opvanghuis een belangrijke rol spelen.

Een prachtige film die geen enkele confrontatie uit de weg gaat en toch niet zwaar en zwaarmoedig is.

Wat een debuut!

In alle rust vertelt de film hoe het theocratische, patriarchale systeem in Iran het leven van een gezin beïnvloedt. De vader, zojuist promotie gemaakt tot onderzoeksrechter, heult opportunistisch met het regime waarvan hij zich de ideologie heeft eigen gemaakt. Zijn twee jonge dochters zien via sociale media hoe de overheid inhakt op studentenprotesten, maar worden - onder protest - gedwongen zich te conformeren aan het patriarchaat, terwijl de moeder (die alleen de info van de staatstelevisie verneemt) voortdurend probeert te bemiddelen in het gezin.

Langzaam dreigt het gezin kapot te gaan, maar regisseur Mohammad Rasoulof moest niet voor niets zijn vaderland ontvluchten: zijn filmkeuzes laten aan duidelijkheid niets te wensen over.

Wat heb ik ingetogen plezier gehad bij het zien van deze zombiefilm waarin onderkoeld reageren op een gestoorde wereld de enige oplossing lijkt om ten slotte niet te overleven, geheel conform de mantra die Adam Driver herhaaldelijk in de film uitspreekt: "Dit gaat slecht aflopen."

Schouderophalend loodst Jim Jarmusch de kijker doorheen het zombiegenre door elke scène een dubbele lading te geven, vaak refererend aan de filmgeschiedenis (o.a. Nosferatu, Close Encounters en natuurlijk de godfather van het genre George A. Romero) of aan het maakproces van deze film; tamelijk hilarisch zijn immers het antwoord van Adam Driver op de vraag hoe hij in godsnaam weet dat 'alles slecht zal aflopen' - "Ik heb het script van deze film gelezen" en de expliciete verwijzingen naar de titelsong van de film waarvoor countryzanger Sturgill Simpson tekende.

Met milde spot schetst Jarmusch een paar plekken in het plaatsje Centerville ("A very nice place") en de personages die daarbij horen: van het politiebureau, motel, winkel-van-sinkel, begrafenisonderneming, boerderij tot de diner. En vanaf het begin van de film weten we dat het met iedereen slecht zal aflopen (dit is dus geen spoiler en alle lijntjes worden afgemaakt op 1 na ) op 1 persoon na, geheel conform de wetten van het genre waarmee Jarmusch de draak steekt.

Wat kan film toch een heerlijk medium zijn in de handen van anti-helden.

Laat ik positief beginnen. Je zou kunnen zeggen dat deze film ook gaat over de tegenstelling Amerika (Deborah Lipstadt) - Europa c.q. Engeland. Rachel Weisz speelt hierin een domme Amerikaanse academicus aan wie elke nuance ontbreekt = Amerika. Hier tegenover staat het team advocaten dat recht door zee is, strategieën doorziet en uiteindelijk wint. Een nogal platte tegenstelling, maar vooruit.

Je zou kunnen zeggen dat Timothy Spall een kwetsbare, zekere en onzekere Holocaust-ontkenner speelt die alle lof verdient.

Je zou kunnen zeggen dat deze film een aantal klippen ontwijkt, zoals het onvermijdelijke liefdesverhaaltje met bedscène, en bijvoorbeeld wraakagressie buiten de rechtzaal waarna het allemaal goedkomt. Dat blijft ons bespaard.

Je zou kunnen zeggen dat deze film steunt op een degelijk en doorwrocht scenario waarin elk beeld betekenisvol is, waarin het even tegen lijkt te zitten - zelfs het prikkeldraad weent -, maar gelukkig ...

Je kunt ook zeggen dat het cliché de boventoon voert, dat het actuele onderwerp een krachtige film verdient, dat Rachel Weisz niet op haar plek is, dat vele scènes angstvallig voorspelbaar zijn en dat niemand op deze film zit te wachten.

Ik neig naar het laatste.

Weinig film, veel gepraat.

Ik herinner me alleen de ondertiteling aan het lezen te zijn geweest.

"Het wordt tijd dat China ook terugkijkt," zegt regisseur Wang ergens in een interview en het zien van zijn briljante film geeft hem groot gelijk. Waar de stad alle oude gebouwen heeft gesloopt, spaart Wang in zijn film éen oude woonkazerne waarin het verleden bewaard is gebleven: de Culturele Revolutie, de een-kind-politiek en de herinneringen aan de tijd dat het enige kind van Yaojun en Liyun nog leefde. Het geheugen van het land en van het individu komen samen in dat ene gebouw dat het verleden heeft overleefd. Prachtig.

De film bestrijkt ruim dertig jaar, maar zou ook zo 1 dag hebben kunnen duren, zo flinterdun zijn de grenzen tussen verleden, heden en toekomst in de visie van Wang. Een van de centrale thema's in de film is 'schuldgevoel', dat altijd zijn bron kent in het verleden, zijn angstige weerslag heeft in het heden en dat zijn schaduw vooruitwerpt op de toekomst. Dat geldt voor een ieder van ons als ook voor een land (China in dit geval). Fijnzinnig weeft Wang verleden, heden en toekomst van twee echtparen doorheen de geschiedenis van China met zijn communistische partij-ideologie waaraan alles en iedereen ondergeschikt is.

Zeker, in het begin van de film is moeilijk te volgen wie wie is en op welk moment in de tijd we ons bevinden, maar de rustige, ingetogen aanpak van Wang geeft ons alle tijd om te wennen aan de personen en de verschillende tijdslagen in de stad en in het vissersdorp waar Yaojun en Liyun zich hebben teruggetrokken na het verlies van hun kind.

Dertig jaar Chinese geschiedenis, twee echtparen in hun werk, hun thuis, de Partij en met familie en kennissen in ruim drie uur op aangrijpende wijze bijeengebracht. Dan verdien je een ereplaats in de filmgeschiedenis.

Jammer, jammer. Waar Asif Kapadia in Amy erin slaagt om de mens Amy Winehouse tot in essentie tot leven te brengen met alle vallen en opstaan, zo oppervlakkig is zijn documentaire geworden over Maradona. In de film zet zijn persoonlijke trainer de toon door te stellen dat er sprake is van een Diego (de volkse lieve jongen) en een Maradona (de godgelijke briljante voetballer die zich niet staande kan houden in Napels - en wie zou dat wel hebben gekund). Dit is overigens een Januskop die voor iedereen geldt, de tweespalt tussen je persoonlijke leven en je openbare (werk)leven. Dat is niks nieuws, maar bij Maradona natuurlijk wel in extremo uitvergroot. Dan ben je benieuwd hoe de persoon zelf reageert op zijn openbare leven, hoe het zover heeft kunnen komen, wat hieraan ten grondslag ligt. Allemaal vragen waarop de documentaire geen antwoord geeft.

Wat doet de documentaire wel? De kracht van Kapadia en zijn editor is hierin gelegen dat zij met bestaande beelden zonder een off-screenstem die vertelt en uitlegt, een leven van iemand reconstrueren. Petje af, ook nu. Maar anders dan bij Amy liet het me allemaal volstrekt onberoerd. Ik voelde geen enkele betrokkenheid bij de man, zijn tragiek voelde ik niet mee. Het verhaaltje van iemand die ten onder gaat aan zijn beroemdheid kennen we inmiddels wel, dus moet een filmmaker zijn kracht tonen in het laten zien van achtergronden, in het voelbaar maken van de persoonlijke tragiek of van de gevolgen daarvan op zijn intimi. Helaas niets van dit alles.

Hoe komt dat nu? Ik vermoed dat Kapadia ruim 500 uur eenzijdige beelden tot zijn beschikking heeft gehad. Welke mij zijn bijgebleven, zijn de voetbalbeelden (die ik al kende) en vooral de beelden van Maradona, telkens omstuwd door mannen die voor hem een weg banen door een massa mensen.

Het enige dat beklijft, is soms de blik van Maradona in die fanatieke waanzin die varieert van enthousiasme via berusting naar paniek. Van die beelden had ik er wel meer willen zien.

Mooi dat IFFR deze Engelstalige productie van een Nederlandse regisseur als openingsfilm van het 2019-festival heeft verkozen. De film knaagt en blijft knagen.

In de eerste plaats door Vicky Knight die zeldzaam overtuigend in haar debuut een vrouw speelt die weigert een slachtofferrol te spelen, met haar verminking naar buiten treedt en een 'normaal' leven probeert op te bouwen. Het hechte scenario draagt hieraan bij: "Ik weiger en wil leven!" Alle andere rollen versterken geloofwaardig haar strijd om te overleven en als mens te worden gewaardeerd inclusief verminking.

Het lijkt me toe dat joostmeeuw een andere film heeft gezien dan ik.

Professioneel gemaakt en een intelligent scenario dat jammer genoeg na een uur uitblinkt in voorspelbaarheid. We kijken naar een film over een regisseur die reflecteert op zijn leven en zijn filmcarrière, onmachtig om een volgende film te maken. Nou, dan weet je wel waarnaar we kijken...

De flash backs over zijn jeugd zijn van een ontroerende schoonheid en de terloopse verwijzingen naar een ontluikend besef van homoseksualiteit gaan net niet over de grens van 'nou weten we het wel'. Dat kan niet gezegd worden over de terugblik op zijn moeder waaraan visueel weinig valt te beleven, vooral ook omdat hier behoorlijk saaie, sentimentele praatsessies centraal staan. En niet alleen hier - denk aan de off screen-stem die ons een film lang blijft achtervolgen.

'Oké,' denk je na afloop. 'Dit was de nieuwe Almodóvar.' En je wandelt de zaal uit, nog net niet je schouders ophalend.

Soms komt er een film uit die me voor een dilemma plaatst. Dit is er zo een.

Na 32 minuten en 29 seconden wendde ik me af. Zoals in elke parodie is 90% van de grappen niet leuk, en dat is ook in deze film het geval. Ik had enkele platte scènes gezien die ongetwijfeld leuk bedoeld waren, en schudde mijn hoofd: weer zo'n lollige Amerikaanse parodie waaraan alleen achtergrondgelach ontbrak. Geen dilemma. Een uitsluitend negatief oordeel.

'Geef hem toch maar een kans,' appte een goede vriendin mij. Ik heb haar hoog en zag de film toch maar helemaal. En nu weet ik het niet meer.

Zoals bij elke parodie moet je het geparodieerde goed kennen om de parodie te kunnen waarderen. Onze werkelijkheid is er een geworden van haatzaaien, luchtigheid, klimaatcrisis, falende media, wantrouwen in politici, eigenbelang, wetenschap is ook maar een mening, en IK wil vrij zijn. Die werkelijkheid ken ik maar al te goed, en de film toont op schitterende en intelligente wijze een spiegel van deze werkelijkheid. Wie de film heeft uitgezien, zal concluderen: 'We zijn inderdaad stapelgek geworden.' Alle lof dus.

En toch blijf ik met gemengde gevoelens zitten. Boodschap is helder, intelligent scenario, professioneel gemaakt, voorbeeldig geacteerd. Maar wat heb ik me ook geërgerd aan de president die net teveel op Trump lijkt, aan die net te luchtige talkshow, aan die net te...

En dan is het me duidelijk: ik houd wel van satire, maar absoluut niet van komedie, van net-té-parodieën, van grappig willen zijn. Goeie film dus, maar...

Mijn topper op het Filmfestival Rotterdam 2017. Prachtige documentaire die je glimlachend laat wegzakken in de bioscoopstoel.

De wandeltocht van Mandolo met zijn metgezellen de ezel en hond is nu eens geen cliché roadmovie, maar een rustige tocht waarin Mandolo kleine belemmeringen kalm tracht te overwinnen, zoals: hoe krijg ik de ezel over de loopplank op een boot?

Na afloop verlaat je genietend de zaal en vraag je je af, waarom het leven niet altijd zo kan zijn.

Potverdorie.

Boeiend experiment, deze combinatie van documentaire en fictie, maar niet geheel geslaagd. Fictie is het naspelen van de relatie van Leyla met haar vader, met haar vriend en met haar moeder, en wel - let op - op bevel van de regisseur. En hier begint de irritatie die groeit naarmate de film vordert. Regisseur Vincent Boy Kars dringt zich zo op de voorgrond, dat je haast medelijden krijgt met Leyla. 'Man, laat haar toch zichzelf naspelen!' schoot voortdurend door mijn hoofd, als de betweter weer eens ingreep en Leyla zich dit weer liet aanleunen - op een keer na, maar dan zijn we aan het slot van de film.

Jammer, want Leyla de Muynck lijkt geschapen voor deze rol en het concept is uitdagend, maar niet 90 minuten lang op deze wijze vol te houden. Op een gegeven moment verlang je naar een 'twist', naar een ommekeer die bijvoorbeeld een ander licht werpt op wat we hebben gezien of die de verhouding tussen de regisseur en zijn hoofdpersonage op scherp zet.

Helaas, zo'n ommekeer missen we.

Tja, met deze film is weinig mis: goed verhaal, goed geacteerd, stijlvol gefilmd. En was dit een van de eerste Deense films die ik zag, dan had ik hem zeker hoger gewaardeerd.

MAAR. Hoe ontkom je aan de doem dat je sommige acteurs en actrices niet meer kunt zien in een rol? Ik zie voortdurend de actrice Tryne Dirholm en niet haar rol van Anne, zo vaak heb ik haar nu al gezien in series en films in diverse rollen...

Jammer. Soms is onbevangen kijken niet meer mogelijk.

Crowdpleaser,
- die erg voorspelbaar is
- waarin innemend wordt geacteerd
- met ongeloofwaardige scènes (bijvoorbeeld leerling die na een slok op Kierkegaard spuit)
- met een geloofwaardige vriendenkring waarin een ieder zijn eigen (voorspelbare) plek kent
- en een clichématige entourage, zowel op school als thuis.
En die te lang duurt.

Jammer, de radicale Vinterberg van Festen is (nog) niet herrezen.

Wat een geweldige, overdonderende film (zoals alleen Russen die kunnen maken, lijkt het wel). Muisstil zit je na afloop op je stoel je ogen te sluiten om te verwerken wat je hebt gezien.

Leningrad in de herfst van 1945.
Twee jonge vrouwen die oude trauma's het hoofd moeten bieden in een ziekenhuis in een stad die in puin ligt.
Thema's die ook van deze tijd zijn, zoals euthanasie en draagmoederschap.
En het kost weinig fantasie om in het verhaal een metafoor te zien waarin het Rusland anno nu wordt verbeeld.

Een meesterwerk.

Een film in drie hoofdstukken waarvan de laatste twee niet gemaakt hadden hoeven te worden.

Wat een prachtig en veelbelovend begin à la Béla Tarr (die in de aftiteling als uitvoerend producent wordt opgevoerd): weidse natuur in dichte mist, trage camera, kudde pony's, en een echtpaar dat zwijgend zijn dagelijkse werkzaamheden verricht op een eenzame boerderij. Dan gebeurt er een wonder dat door het echtpaar als volkomen vanzelfsprekend wordt aanvaard. Mooi, mooi.

Helaas blijkt dit gegeven te dun om een speelfilm lang vol te houden, dus wordt in hoofdstuk 2 de broer van de man geïntroduceerd, wat mij betreft een misser van jewelste die alles wat is opgebouwd volkomen platslaat. Dan is er geen houden meer aan... en verlaat je ten slotte teleurgesteld de filmzaal.