Opinions

Mistroostige troosteloosheid, laat dat maar aan Roy Andersson over. Hij is een fenomeen die het weer helemaal waarmaakt.

Vakmanschap en meesterschap. Maar of die voldoende zijn om van een film een meesterwerk te maken? Het antwoord luidt in het geval van de nieuwe Tarantino 'neen'. Oh ja, er valt meer dan genoeg te genieten. Los Angelos anno 1969 komt volstrekt geloofwaardig tot leven, met het acteren is niks mis en het scenario is ogenschijnlijk losjes een aaneenschakeling van scènes, maar blijkt bij reflectie geniepig goed in elkaar te zitten. Ik noem slechts de vele scènes waarin de onconventionele dialoog als een leidend motief functioneert: o.a. praten met je hond, praten tegen een bandrecorder, in de auto via gebarentaal communiceren met een liftster en een dialoog via een intercom. Redelijk geniaal, met als hoogtepunt het non-verbaal reageren van actrice Margot Robbie als Sharon Tate op het optreden van de echte Sharon Tate in The Wrecking Crew en op de reacties van het publiek dat met haar in de zaal zit. Ik voorspel dat een klassieke scène is geboren.

Wat is er dan mis met deze film? Eigenlijk helemaal niets. Maar... ik zat erbij en ik keer ernaar, soms met een glimlach, meestal onbewogen. Geen brok in de keel, geen op-het-puntje-van-mijn-stoel, geen melancholie, geen verdriet, geen siddering... geen enkele emotie. Een nieuw inzicht dan: in de tijdgeest, in het oeuvre van Tarantino? Ook dat niet. Slechts bewondering voor zijn vakmanschap en zijn meesterschap. Nu is dat meer dan je van menig regisseur kunt zeggen. Zo is het ook wel weer.

Altijd ga ik met enige aarzeling een natuurdocumentaire zien, maar die verdween al naar een paar minuten.

Deze documentaire geeft een fascinerend beeld van de grond en zijn onderwereld waaraan we altijd zo achteloos voorbijgaan. Realistische beelden van aarde en insecten worden afgewisseld door beelden van de uitvergrote onderwereld af, hypnotiserend en van een prachtige abstractie, begeleid door een muziekscore die op zijn minst passend is.

Daarbij wordt de kijker serieus genomen en niet als een domme onwetende toegesproken door de off screen stem. Helaas gaat de docu hierin soms te ver. Zeker wanneer wetenschappers aan het woord komen, haakte ik regelmatig af: goed bedoelde informatie, maar publieksonvriendelijk gebracht.

Na de eindcredits krijgen we nog een paar scènes van lieve mensen voorgeschoteld. Loop gerust weg, want ze zijn irritant, doen afbreuk aan de filmervaring en voegen helemaal niets toe.

Schitterende film, waarvan ik aanvankelijk dacht dat Oliver Stone hem ook had kunnen maken in zijn reeks van de Amerikaanse geschiedenis, maar bij nader inzien twijfel ik.

Nolan blijft Nolan, en raakt dieper dan ooit de psyche van iemand voor wie de wereld aanvankelijk helder in elkaar zit ('God dobbelt niet' - Einstein), en voor wie geen twijfel bestaat ('Als wij de bom niet maken dan doen de nazi's het'). Maar allengs blijkt ook in de fysica de wereld te bestaan uit paradoxen en uit reacties die elkaar beïnvloeden en niet meer gecontroleerd kunnen worden - zoals ook de echte wereld.

Zet deze abstractie maar eens om in beelden. Nolan deed het.

Wat een verademing om een film te ondergaan die jou als kijker de ruimte laat, en je niet aan het handje meeneemt.

In een rustig tempo biedt de film in beelden net genoeg informatie om zelf betekenis te kunnen geven zonder zich opdringende muziek en dialogen die alles expliciteren.

Alle details doen er toe en verwijzen naar elkaar, zodat de interne samenhang hecht is.

Geen kleffe opposities - zoals stad t.o. platteland, man t.o. vrouw, vader t.o. zoon e.d. - maar een genuanceerde verkenning van vriendschap en van een tweevoudige vader/zoon-relatie.

En de verleiding om uit te pakken in oogstrelende en fenomenale landschapsbeelden hebben de regisseurs weten te beknotten door gebruik van het 3:4 beeldformaat. Het gaat hen om de inhoud...

"... het is alsof je een potje aan het kleien bent, en dan elke keer de stukjes er af vallen, en je weer half opnieuw aan een nieuwe poging begint," schrijft Graaf Machine. Een (onbedoeld) prachtige metafoor voor het langzame en langdurige proces van afkicken, dat veelal met horten en stoten gaat, precies zoals deze heerlijke film is opgebouwd: fragmentarisch, nauwelijks een verhaallijn, met parallellen tussen de keiharde muziek die het leven van Rona in Londen begeleidt en de keiharde wind op de Orkney-eilanden die zij uiteindelijk als een dirigent weet te temmen.

En wat een actrice, Saoirse Ronan, die in deze film overtuigend put uit het meest brede palet van emoties.