Opinions

Zoals hierboven al wordt benoemd, is de film vooral een knipoog naar de cliché matige horror-films uit de jaren 50/60 die je destijds vooral op parkeer plaatsen zag. Deze past er perfect bij. Ze nemen zichzelf in weinig manieren serieus en ik moet zeggen dat ik de spinnen nog aardig gemaakt vond (al waren de moordende scènes wss ietwat te hoog gegrepen voor de regisseur, want er zaten een paar tussen...

Het verhaal, op zich een beetje simpel. Laten wij maar een aanleiding zoeken, een gast valt met zijn container vol met radioactief spul in het water en toevallig staat daar dichtbij een spinnenboerderij (hoe verzin je het) die toevallig allemaal ontsnappen en toevallig van dat radioactief spul innemen. Het einde: alle spinnen waren eerst over de stad verspreid en nu sterven ze gezamenlijk omdat alle spinnen opeens TOEVALLIG zich in dezelfde ruimte bevinden. Kortom, de regisseur wist wss zelf ook al dat dit geen klassieker zou worden, zeker als wij op het verhaal afgaan

Zoals gezegd waren de special-effects gewoon prima. Ze zagen er prima uit en camera werk deed het op zich ook gewoon prima. Ik markeer deze film met een goede 3*. Ik hou er wel van.

Ja, zulke films worden nogal simpel een klassieker. In die ''poging te ontsnappen uit een desolate gevangenis'' films, kun je vrij weinig fout doen. Ten eerste is het vrij simpel om sympathie te kweken voor de gevangenen door de medewerkers en de gevangenisdirecteur als sociopaten af te beelden en de gevangen als slachtoffers van hun eigen daden weer te geven. Zo ook deze film, waarin alle mogelijke clichés als een sneltrein voorbijvaren. De hoofdpersoon is toerekeningsvatbaar (net als de mensen waarmee hij optrekt), hij wordt lastiggevallen door een opperklootzak binnen zo'n gevangenis en (natuurlijk onvermijdelijk) mensen om hem heen sterven of takelen mentaal af door het harde beleid van de gevangenisdirecteur die natuurlijk een antagonistische rol heeft.

De acteerprestaties van Eastwood zijn natuurlijk weer van een respectabel niveau, en het doet mij goed om te zien dat hij in deze film wat menselijke trekjes heeft (hij heeft genoeg rollen waar hij naar mijn mening een iets te kille personage speelt). De balans tussen de stoïcijnse en harde gevangene en de man die zich zichtbaar zorgen maakt om de mensen om hem heen (zoals Doc die zijn vingers er vanaf hakt omdat hij niet meer mag schilderen). Aan de acteerprestaties ligt het ook niet. Ik zie alleen weinig films waarin het script qua niveau zo verschilt van het acteerwerk. Ik kan mij namelijk heel goed vinden in de woorden van Insignificance. Het is allemaal zo geforceerd. Er worden willekeurige straffen uitgedeeld die niet nader worden toegelicht (zoals het ontnemen van de schilderspullen van Doc en het kapot maken van die bloem. Dat kwam dat nogal abrupt en het voelde alsof het puur werd gebruikt om de kijker te dwingen om een good guy en een bad guy in dit verhaal te bepalen) en het feit dat er zo weinig aandacht wordt geschonken aan de slachtoffers zorgt nou niet bepaald voor sympathie voor de bewakers. De beslissingen van de gevangenisdirecteur ogen daarbij nogal willekeurig. ''Morris praat nogal veel met Butt? Dan verplaatsen we hem maar naar een andere cel''. Alsof geen enkele gevangene in de geschiedenis van Alcatroz met zijn buurman praat om de tijd en de eenzaamheid te doden. Dat sociopatische karakter van die directeur kent ook zijn grenzen lijkt mij, want dan begint het nogal cartoonesk te worden. De keuze om het er zo dik bovenop te leggen is begrijpelijk, want de kijker moet de hoofdpersonages echt gunnen om te ontsnappen uit dat onmenselijke oord, maar het had allemaal wat subtieler gekund.

De finale was rete spannend, dat geef ik gelijk toe. Maar hoe snel en makkelijk de aanloop naar de ontsnapping wordt weergegeven is bijna een belediging voor de film. ''Ik zie dat ik iets los kan peuteren rond de ventilatieschacht. Laten we een dummy maken, via het dak ontsnappen en dan zien we wel verder''. Wanneer ze proberen te ontsnappen wordt het echter al snel duidelijk dat alles net genoeg meezit dat het hele plan wel zal werken. Het zou interessanter zijn geweest als het in eerste instantie niet lukte. De situatie wordt dan zo hopeloos dat de kijker extra zal meevoelen.

Nee, het voelde allemaal nogal geforceerd en voor een goede klassieker en een top 250 notering hoor je toch echt een betere script te hebben en een subtielere aanpak.

Ik ben zelf groot fan van het Eurovisie songfestival, maar een komediefilm over dit evenement vond ik voor het zien van deze film een tenenkrommend concept. Ik zie weleens de presentatoren grappen maken tijdens een editie van het Eurovisie songfestival, maar het evenement presenteert zich zo onironisch dat ik er nooit om moet lachen.

Toch viel het mij allemaal niet tegen. Ik moest het wel bekijken met mijn vriendin, want alleen was ik er zeker niet doorheen gekomen. Er zit een aardig tempo in waardoor het een lekkere wegkijkfilm wordt en ik zelfs een flauwe grap kan gedogen. Uiteindelijk is het allemaal hartstikke braaf en had ik aan het einde van de film meer sympathie voor de Russische deelnemer dan voor de hoofdpersonage. Dat lijkt mij niet de bedoeling. Wat dit mij ook bevestigt is dat Will Ferrell een extreem matige acteur zonder goed gevoel voor komedie en timing. Maar dat wist ik al een tijdje.

If you created a scientific machine with human intelligence, then it’s not the history of the machine. It’s the history of gods

Deze film werd mij gisteren aangeraden door een persoon die bij mij op de academie een gastcollege gaf. Ik doe namelijk een onderzoek waar de grens ligt tussen de omarming van de computer (of robot, zo u wilt) en de angst er voor. Ik bekeek deze film om mijn onderzoek te stimuleren. En heeft het geholpen? Nou, dat ga ik in mijn komende betoog haarfijn uitleggen. Vergeef mij voor mijn allemachtig lange recensie van deze film (maar liefs 1489 woorden), maar mijn interesse wil en kan ik met de buitenwereld delen en ik ben te enthousiast om het niet te doen.

Allereerst vond ik het verhaal zelf niet van een enorm hoog niveau. Het was duidelijk dat alles een beetje aan het begin werd afgeraffeld om bij het geheime complex aan te komen. Je komt dus de gehele film lang alleen in aanraking met 3 personages (Caleb, Nathan en Ava) en een aantal robots. De hoofdpersoon wint een prijs en komt zodoende in een hele nieuwe wereld terecht. Been there, done that. Dat concept is al enorm uitgemolken in allemaal andere vormen. Je verwacht dan dat de chemie tussen Caleb en Ava het eerst uur gaar redden, maar dat was nou niet echt overtuigend. Ava zei een paar lieflijke woordjes tegen Caleb en daar bleef het bij. Ondertussen wist Caleb ook niet precies wat hij met Ava en Nathan aanmoest. Het was voor mij duidelijk dat de film het moest hebben van de sfeer. Die futuristische omgeving tot het minimale gebruik van kleuren zorgt er voor dat jij als kijker begrijpt dat die door de sci-fi films geschetste toekomst niet eens zo ver weg meer is.

Caleb komt er achter dat Nathan Ava en de andere robots waar hij een intieme band mee heeft opgebouwd, behandelt als grof vuil. Ja, maar dit zag ik al van heeeeeeel ver aankomen. Nathans arrogante macho look en het onschuldige karakter van Ava werd namelijk erg geforceerd om sympathie te kweken voor de robots. Het kon niet anders dan dat de regisseur dat inzette om medelijden te krijgen met de robot.

Caleb accepteert de behandeling van Nathan tegen de robots natuurlijk niet, laat de robots vrij en viola, Nathan wordt door Ava vermoordt en Caleb heeft zijn doel bereikt.

Maar dan, het einde. De ultieme plotwending. Al die ergernissen die ik had aan het verhaal werd in een keer weggenomen doordat al die puzzelstukjes op hun plaats vielen. De vrij slecht geënsceneerde chemie tussen Caleb en Ava was voor Ava niets meer dan een geslaagde uitweg naar de buitenwereld. Ze was de hele tijd een soort Salome die vroeg naar het hoofd van Johannes de Doper. Ze laat Caleb eenzaam en alleen achter in het gebouw. Als kijker ben je ontroerd en geschokt, omdat Calebs naïviteit om die robots een goed leven te geven wordt gestraft en Ava heeft haar zin. Ze is een onderdeel van de maatschappij geworden en Caleb is in gevangenis terecht gekomen. Nathan had al die tijd gewoon gelijk, ondanks zijn macho-uiterlijk en zijn arrogante vertoning.

Natuurlijk, de clichés in de filmwereld worden allemaal ingezet om het opvallende einde te bewerkstelligen. Maar hoe schaamtevol dit ook klinkt: het werkte wel. Ik werd daadwerkelijk geraakt door de straf die Caleb kreeg voor het tonen van menselijke trekjes. Je weet namelijk zelf dat je in zijn schoenen hetzelfde had gedaan.

Maar nu komen wij terug op mijn onderzoek. Ik geef deze film ondanks de grote hoeveelheid aan clichés zo'n hoog cijfer vanwege de interessante filosofie er achter. De Turingtest is namelijk nog nooit op zo'n manier weergegeven. Waar Turing zelf het baanbrekende onderzoek schreef dat de proefpersoon via tekst op het verkeerde spoort werd gezet en denkt dat hij met een computer te maken heeft, ging het hier om een directe gesprek tussen de proefpersoon en de computer. Het interessante was dat de Turingtest in deze film slaagde, want ondanks de overduidelijke uiterlijke vertoningen van Ava die doen suggereren dat zij een robot is, zag Caleb aan het einde van de film haar uiteindelijk als een medemens.

Calebs naïviteit roept daarnaast genoeg vragen op, maar de belangrijkste vraag is: waarom had zowel Caleb als ik medelijden met Ava?
Daar zijn drie overduidelijke visuele redenen voor:
1) Haar uiterlijk; Ava heeft in zoverre de vorm van een mens dat wij daar medeleven mee kunnen tonen. Daarbij heeft zij een zwak en fragiel lichaam gekregen van Nathan waardoor zij een symbool wordt voor machteloosheid en zwaktes, terwijl die grote spiermassa van Nathan averij jegens hem opwekt. Dat zij verliefd wordt op Caleb omdat hij de enige man is buiten haar schepper Nathan die zij heeft gezien, maakt haar aandoenlijk.
2) Haar intelligentie; het doet ons pijn om te zien dat zij er bewust van is dat zij een van de vele prototypes is en gedoemd is om in die ruimte te blijven. Wij weten dus dat zij zich ellendig voelt en voelen met haar mee.
3) Haar sociale intelligentie; tot het einde ben je er van overtuigd dat zij ook sociale capaciteiten heeft die een gesprek met haar interessant en misschien wel aantrekkelijk maakt. Zij is namelijk geïnteresseerd in Caleb en zij schrikt duidelijk toen ze hoorde dat Calebs ouders zijn overleden aan een auto-ongeluk. Expressies en reacties die jij ook verwacht van een luisteraar als jij iets over jezelf blootgeeft.

Dat deze film mij heeft geholpen met mijn onderzoek is niet alleen de bovenstaande punten, maar ook Ava zelf. Ava is namelijk in staat om via kunstmatige sociale intelligentie mensen te laten geloven dat zij daadwerkelijk een persoon is. Zij is bewust van haar acties en van haar omgeving. Dat is hartstikke vet, want het idee dat jij als mens god kunt spelen is de ultieme natte droom van iedere wetenschapper. Daarnaast bedoelt de wetenschap (en met name Turing met zijn test) te zeggen dat het hoogst haalbare en het ultieme nulpunt in hun wereld is dat je op zo'n niveau kunstmatige intelligentie kan produceren, dat ieder mens geen ander beeld van de computer kan vangen dan van een medemens. Ava is in dat opzicht de perfecte computer en het nulpunt in de wetenschap. Caleb was zelfs zo overtuigd van haar humanitaire vertoningen, dat hij gevoelens voor haar kreeg.

Maar is dit dan daadwerkelijk de perfecte computer? Zij heeft namelijk behoeftes die haar oncontroleerbaar, gevaarlijk of misschien wel zwak maken. Wij durven daarnaast onze samenleving te funderen op computers, omdat wij weten dat zij geen weet hebben van hun acties. Zij kunnen een schaak grootmeester verslaan met schaken, maar als de schaak grootmeester het zat is en wil dat hij superieur is aan de computer, dan verandert hij met een paar klikken de instellingen en de computer is machteloos tegen de zetten van die grootmeester.

Je hebt je vast wel eens een keer afgevraagd of een magnetron gevoelens heeft en of hij bewust is van zijn enige functie (ik met mijn autistische kronkels in mijn hoofd tenminste wel). Laten wij zeggen dat wij een kind krijgen en die op eenzelfde manier behandelen als onze computers: Jij of jouw vrouw/vriendin moet bevallen van een kind en er komt een dochter uit. Jij had liever een zoon, maar goed je moet roeien met de riemen die je hebt. Na een paar jaar ben jij wel uitgekeken op je dochter en ben je toe aan iets nieuws. Je raakt bezwangerd of je bezwangert jouw vriendin/vrouw en daar komt toch een zoon uit. Hij is niet alleen het gewenste type kind dat je wilde, maar ook slimmer, sterker, handiger, sportiever en socialer dan je dochter. Zij is overbodig en doet afstand van haar en jij en je zoon leefde nog lang en gelukkig.

Dit kunnen wij ethisch natuurlijk niet maken, want wij kunnen dit niet over ons hart krijgen om van haar afstand te doen. Zij is niet alleen je dochter, maar ook een mens met emoties, waardes en expressies. Zou een computer die expressie hebben, dan kun je hem niet de hele dag commanderen om een programma te downloaden of een veel te lange recensie schrijven op moviemeter.nl. Hij zou zich uiteindelijk afvragen wat zijn functie en waarde is en dat inzetten om tot actie te komen. Daarbij kunnen ze ons misschien ook overmeesteren in intelligentie, aangezien ze alle data die zij bevatten kunnen koppelen aan de zintuigen en het denkvermogen van een mens. Onze relatie met onze computers wordt op zo’n manier bemoeilijkt dat wij een andere rol moeten invullen. Voor zowel onszelf als voor de computer.

Deze situatie wordt letterlijk in deze film geschetst. Wij moeten namelijk niet streven om kunstmatig leven te produceren, want dat kan ons alleen maar tegenwerken.

Op de vraag waar de grens ligt tussen de omarming van de computer (of robot, zo u wilt) en de angst er voor is dit mijn antwoord: de grens ligt bij het bewustzijn. Zolang een computer nog geen bewustzijn heeft en niet begrijpt wat hij aan het doen is, liggen de ontwikkelingen in de technologie open. Dan durven wij wel nieuwe dingen te proberen, omdat wij er controle over hebben. Daarom zal Ava nooit gemaakt worden, omdat wij daar te bang voor zijn.