Opinions

Amerika is altijd een land van heksenjachten geweest, maar Louis Gasniers fictie-voorlichtingsfilm over de gevaren van marihuana is werkelijk te gek om los te lopen. Deze antipropaganda bracht anno 36 een schok teweeg bij het publiek. Nu geldt hij als prototype van een curiosum dat zo slecht is dat het goed wordt.

Een brave burgerzoon komt op het verkeerde pad via vrienden die hem aan marihuana helpen. Het groepje jongeren komt samen om te drinken, wiet te roken en - godbetert - naar jazz te luisteren. Dat leidt tot geile, gewelddadige uitspattingen en onverschillig gedrag. Reefer Madness is niet alleen slecht, maar ook gevaarlijk. We leren dat marihuana schadelijker is dan heroïne en dat 16-jarigen onder invloed van het gewas hun ouders met een bijl in stukken hakken.

De informatie is zo fout, de personages zo overdreven clichématig en de acteurs zo belabberd dat deze film vroeg om geparodieerd te worden. Wat gebeurde. In 2005 draaide Andy Fickman de hilarische muzikale komedie 'Reefer Madness: The Movie Musical', een geslaagde satirische kijk op McCarthysme, fundamentalisme en propaganda.

1,5*

Kurosawa blijft mij verrassen..

De titel High and Low is het uitgangspunt van deze misdaadthriller van Akira Kurosawa. High, zijnde de betere en letterlijk hogere klasse, Low zijnde het plebs uit de onderbuik van de stad waar het ’s zomers te warm is om zelfs een menswaardig bestaan te leiden. Het thema is tijdloos. Twee tegenpolen, net zoals het goede en het kwade in zijn vorige films, zijn niet los te koppelen van elkaar. Het ene bestaat door het andere door hun doorlopende beïnvloeding.

Ondanks een beoogd parallel-verhaal laat de Japanse grootmeester ons slechts kennismaken met de High-wereld. Na een introductie met de wrevel binnenin het bedrijf van Gondo, die uitdraait in een helse ruzie, vat het verhaal aan met de ontvoering van Gondo’s zoontje. Vooral wanneer blijkt dat het niet om zijn zoon gaat maar om deze van een personeelslid. Hierna gaan de poppen aan het dansen… De belangen van meerdere individuen worden op tafel gelegd en elk motief wordt één voor één ontleed, in tegenstelling tot de klassieke misdaadthrillers en –series waar er dertien in een dozijn van bestaan. Een motief leidt hier niet noodzakelijkerwijs naar een oplossing en laat de kijker alsmede mee nadenken in het onderzoek. De beste in zijn genre.

5,0*

The Texas Chainssaw Massacre is geconstrueerd rond de klassieke drie eenheden. Alles speelt zich af binnen 24 uur, op één plaats - in en om het gruwelhuis, de locus classicus van het genre - en rond éé actie: de slachtpartij. Je krijgt geen psychologische karaktertekening, geen motivatie voor de moordpartij. Er wordt noch een sympathie voor de slachtoffers noch antipathie voor de killers opgewekt. Je krijgt enkel de horror an sich! In het begin van de film zijn er de voortekenen van de dood: het dode dier op de rijbaan, de overdreven belangstelling voor het slachthuis en de masochistische spelletjes van de lifter die later tot de familie blijkt te behoren. De spanning ligt verder niet in de afloop van de gebeurtenissen want die is voorspelbaar. Ze ligt veeleer in het onafwendbaar fatalisme. Zo stijgt er een zucht van verlichting op wanneer Sally, achtervolgd door de boomzaagmaniak, het voor de toeschouwer veilige benzinestation bereikt en gered wordt door een typische vaderfiguur. Wanneer dan blijkt dat de man de vader is van de psychopaten, filmisch weergegeven door een onheilspellend veranderende belichting, begint het tweede gedeelte van Sally's nachtmerrie die eindigt met haar ontsnapping de volgende ochtend. Het hele nachtelijke gebeuren speelde zich af op enkele meters van een drukke autobaan, symbool van onze moderne samenleving.

Je identificeert je met niemand in de film en op een totaal gevoelloze manier wordt elke vorm van menselijkheid verkracht. Tobe Hooper situeert en herkent het kwade in de kern van onze samenleving: de familie. Het hoogtepunt van film, het familiefeestje met Sally als hoofdschotel, is dan ook een aanfluiting van alle familiale waarden en een totale verguizing van de American Dream. Het is de familie die leeft op de kap van de anderen: een consequent doorgedreven vorm van kapitalisme.

Een uiterst suggestieve montage, een sfeervolle soundtrack, bestaande uit een mengeling van angstkreten en elektronische muziek, een een verbazend originele keuze van camerastandpunten zonder één enkel goedkoop horrorshot, maken van The Texas Chainssaw Massacre een fascinerende brok Gothische horror.

3,5*

Van het grote publiek tot de ernstige critici, iedereen in Amerika is gek op deze satire die de tabakslobby met milde ironie onder de loep neemt. Dat hoeft niet te verwonderen, want voor een komedie vol beroemde acteurs en een onderwerp dat om politieke correctheid en een vrachtschip emo-talk vraagt, is dit een opvallend evenwichtige en sympathieke productie. Nick Naylor is een lobbyist voor de tabaksindustrie die het volk moet overtuigen dat er meer redenen zijn om te beginnen met roken dan om te stoppen. Naylor is verliefd op zijn job, voornamelijk omdat hij verliefd is op zichzelf en op zijn gave om te oreren en te argumenteren. Hoe meer zijn tegenstanders hem haten, hoe harder hij zich in zijn discours vastbijt om zijn gelijk te halen en hoe zoeter de overwinning smaakt.

Debuterend regisseur Jason Reitman pakt in Thank You for Smoking zijn onderwerp aan met een fijn gevoel voor humor en een goedmoedig cynisme dat niemand zal bijten. Het gaat hem niet zozeer om de vraag wie gelijk heeft - iedereen, inclusief de protagonist, weet ondertussen wel dat roken ongezond is - maar om het analyseren van menselijke drijfveren en het blootleggen van hun kleine kantjes. Dat levert heerlijk ontspannen cinemamomenten op., maar echte potten worden er niet mee gebroken. De welsprekendheid die Eckhart tentoonspreidt en waarmee hij de antirokersliga de gordijnen injaagt, blijft al bij al triviaal en doorzichtig en bevat weinig provocerende wendingen. Bij het zien van Eckharts gladgestreken personage denk we met weemoed terug aan In Company of Men, toen de debuterende acteur in het witte hemd met keurige kop een werkelijk demonisch personage met giftige tong neerzette.

3,0*

Shane Meadows maakte indruk met dit semi-autobiografische coming of-age verhaal gesitueerd in landelijk Engeland anno 1983 waar de outcaststatus het leven van een dertienjarige ontwricht. Shaun (wiens vader sneuvelde tijdens de Falklandoorlog) verliest zijn onschuld wanner hij in contact komt met de racistische ideeën en het gewelddadige gedrag van een groep skinheads. Zonder te romantiseren of te moraliseren volgt Meadows de evolutie van deze moderne 'rebel without a cause'. Resultaat is een krachtige film die via humor de impact van geweld versterkt, de skinheadcultuur op empathische wijze ontleedt en via het concept 'eer' het drama in een universele context plaatst.

Meadows kon na het succes van This is England 'grotere' producties maken, maar besloot te blijven doen waar hij goed in was, films maken over kleine gemeenschappen.

3,5*