Opinions

De gelijkenis met een western is frappant, maar dat mag nauwelijks verbazen. Kurosawa heeft immers zijn bewondering voor die andere filmreus, John Ford, nooit onder stoelen en banken gestoken. Kakushi-Toride no San-Akunin is te classificeren als een 'eastern', een cowboyprent in een samoeraikleedje, weliswaar gesitueerd in een vroeger tijdvak (woelig 16de eeuws feodaal Japan geteisterd door kleinschalige clanoorlogen) maar voor het overige schatplichtig aan de western: van de plotremissie en - uitwerking over het dynamisch ritme in de opeenvolging van geijkte situaties tot de nadruk op puur avontuur en kinetische fysieke actie (schitterend ingeblikt met als hoogtepunt een wervelende achtervolging per paard, uitmondend in een speerduel met het afgemeten tempo en de rituele esthetiek van een ballet, een scène waar Sergio Leone zich ongetwijfeld aan vergaapt zal hebben!). Daarbij zorgt het breedschermformaat, waar Kurosawa de de mogelijkheden aftast met een reeds verbluffende maturiteit, voor een passende visuele omkadering. Bijvoorbeeld in dat extreem long shot waarin drie stipjes van wegstuivende ruitrs, één links, één in het centrum en één uiterst rechts op het scherm.

Daarnaast straalt de film ook de allures van een sprookjesachtige fabel uit, reeds merkbaar in de Engelse titelvertaling. Alles draait rond een voortvluchtige prinses op wier hoofd en prijs is gesteld door een rivaliserende clan. Met enkel getrouwen en haar meest loyale generaal heeft ze zich verscholen op een paradijselijk plekje temidden van een onherbergzame woestenij. Samen met twee ronddolende doodgravers zal generaal Rokurota de als stom meisje vermomde prinses na een bewogen tocht opnieuw op de troon installeren.

De film wemelt van sprookjeselementen zoals geheime schuilplaatsen, wondere ontdekkingen, mysterieuze verdwijningen, fantasierijke listen en fabelachtige personages. Rokurota's eerste verschijning spreekt boekdelen: we zien hem uittorenen hoog op een rots, wijdbeens en de armen op de borst gekruist, een autoritaire elfenkoning, de barse beschermer van zijn felle elfenprinses.

Kurosawa trekt in zijn fabel van leer tegen de hebzucht in al haar verschijningen en stelt er de edelmoedige menselijkheid van de prinses tegenover. Moraal van het verhaal: geniet van het leven met volle teugen en blijf trouw aan jezelf, met als toemaatje de goede raad aan de heersers van deze wereld om 's af te dalen naar het gewone volk en daar het leven in al zijn schoonheid en lelijkheid aan den lijve te ervaren. De typische humanistische trekjes beletten echter geenszins dat Kakushi-Toride no San-Akunin wellicht Kurosawa's meest luchtige en amusante prent is geworden, bruisend vermaak vol energie en levenslust en met een verrassend komische inslag.

Slechts een paar keer trekt een wolkje voorbij de zonnige hemel, wanneer getoond wordt hoe de rigoureuze regels van de erecode als een dwangbuis de menselijke gevoelens omknellen: de vazal die zonder verpinken zijn eigen dochter opoffert om zijn prinses te beschermen. De overwonnen samoerai die, omdat hij gespaard werd door zijn tegenstrever, met die vernedering, erger dan de dood, verder moet leven. De prinses tenslotte, die haar geliefden moet achterlaten omwille van haar plicht jegens het rijk. Dit laatste wordt in een mooi beeld gevat: terwijl zij huilend het panorama van haar land overschouwt, verschijnt in dubbeldruk het teken van haar koninghuis, een halve maan die als een dodelijke sikkel rond haar hoofd wordt gekadreeerd.

4,0*

Sublieme cinematografie. Het idyllische Konkan biedt de film enkele essentiële elementen als haar bossen, dieren, stranden en het Sindhudurg Fort. Het camerawerk wordt mooi benut om de personages uit te diepen zoals het golvend water in de afspiegeling van Chinu en schaduwen in de vorm van een tralies om het gebroken, gevangen karakter te benadrukken na het overlijden van zijn vader.

De verhaallijn klinkt veelbelovend maar naarmate de film vordert, merk ik toch een gemis in de film. Jammer maar toch een geslaagde debuutfilm.

3,0*

Kukushka is een cinematografisch meesterwerk dat het hart verwarmt met zijn diepgaande symboliek en aangrijpende verhaal. Deze film speelt zich af tijdens de Tweede Wereldoorlog in het afgelegen Lapland en vertelt een verhaal doordrenkt van allegorieën en poëzie.

In het hart van het verhaal bevinden zich drie personages: een Finse soldaat Väinölä, een Russische krijgsgevangene Ivan, en Anni-Kaisa. Wat op het eerste gezicht een eenvoudig verhaal lijkt van een onwaarschijnlijke vriendschap, ontplooit zich tot een diepe metafoor voor menselijke verbroedering te midden van de absurditeiten van oorlog.

De cinematografie van Kukushka weerspiegelt de koude, onherbergzame omgeving van Lapland, maar warmt geleidelijk op naarmate de vriendschap tussen de personages zich ontvouwt. De film is doordrenkt van symboliek, waarbij de natuur zelf fungeert als een personage en de veranderende seizoenen de gemoedstoestanden van de personages weerspiegelen. Het gebruik van close-ups en panoramische shots voegt een diepere laag toe aan de visuele vertelling, waarbij de natuur een stille getuige wordt van de complexiteit van menselijke relaties.

De titel Kukushka, Russisch voor de koekoek, fungeert als een subtiel symbool voor het onvoorspelbare en ongrijpbare karakter van het leven, waarbij de koekoek zelf een symbool van zowel hoop als dreiging is. Het geluid van de koekoek doorkruist de film als een constante herinnering aan de vluchtigheid van het bestaan.

De acteerprestaties in Kukushka zijn buitengewoon, waarbij de drie hoofdrolspelers met minimale dialogen de diepgang van hun personages overbrengen. De drie acteurs brengen elk op hun eigen manier een subtiel palet van emoties tot leven, waardoor de kijker zich volledig kan inleven in hun innerlijke conflicten en verlangens.

Hoewel de film veel lof verdient voor zijn poëtische benadering en diepe thematische lagen, kan er een kritische noot worden geplaatst bij de traagheid van het verteltempo. Voor sommige kijkers kan de contemplatieve aard van de film een uitdaging vormen, vooral voor degenen die op zoek zijn naar meer dynamiek in het verhaal.

Heel blij dat ik deze film ben tegengekomen op Youtube, al heb ik wel enige spijt dat ik deze film niet heb kunnen ervaren op groot scherm!

4.5*