Opinions

Erg fijn en vooral stijlvol filmpje.

Arlen, het hoofdpersonage vertolkt door de aantrekkelijke Suki Waterhouse behoort tot 'The Bad Batch' en wordt daardoor verbannen naar een niemandsland midden in de woestijn dat me ergens deed denken aan een barbaarse versie van het Burning Man Festival. Al snel wordt ze gevangen genomen door een groep body-buildende kannibalen waarna de film pas echt van start gaat.

De film moet het vooral hebben van zijn eigenzinnige stijl. Zo zijn de vormgeving en cinematografie tot in de puntjes verzorgd en ook de soundtrack mag er wezen. Ace of Base, Die Antwoord en Culture Club volgen elkaar in rap tempo op, maar er wordt ook regelmatig gebruik gemaakt van "atmospheric wooshing" zoals ze dat in het geval van Twin Peaks noemen. Gelukkig neemt de film zichzelf ook totaal niet serieus wat ergens ook wel weer schuurt met het artsy-fartsy type film dat het pretendeert te zijn.

Zoals wel vaker bij dit soort films heeft het verhaal vrij weinig om het lijf en worden scènes lang uitgesponnen zonder dat er veel wordt gesproken. Ik vermoed dan ook dat dit niet de laatste keer zal zijn dat de term "style over substance" hier de revue zal passeren. Ik kan gelukkig prima genieten van dit soort films al kan ik mij toch niet aan de indruk onttrekken dat er meer uit te halen viel wat plot betreft. Zo blijven bepaalde zaken wel erg onderbelicht. Ik had bijvoorbeeld graag meer van het geweldige personage van Keanu Reeves willen zien. Ook had de film iets korter mogen zijn. Door het trage tempo is twee uur toch net iets aan de lange kant. Desondanks heb ik erg genoten, maar had toch net iets meer verwacht op basis van de trailer.

Burning is een Koreaanse thriller die nu al enkele dagen bij mij nazindert. De film kent een lang uitgesponnen aanloop die enig geduld van de kijker vereist, maar je merkt al snel dat je bij Chang-dong Lee in capabele handen bent. Hij weet dondersgoed waar hij mee bezig is. Achter elk shot schuilt een idee en elke gebeurtenis, hoe nietszeggend die ook lijkt, heeft een achterliggende betekenis. Twee en een half uur lang wordt er op vakkundige wijze een onderhuidse spanning opgebouwd die ten alle tijden voelbaar is. Vanaf begin af aan besluipt je een gevoel dat er iets niet pluis is.

Het begint allemaal met de introverte plattelandsjongen Jong-Soo die tijdens het rondbrengen van pakketjes toevallig zijn oud buurmeisje Hae-Mi tegen het lijf loopt. Hij herkent haar in eerste instantie niet eens meer, maar besluit toch om met haar af te spreken. Voor Hae-Mi komt dit alles mooi uit, aangezien ze iemand nodig heeft om op haar kat te passen voor wanneer zij op reis gaat naar Afrika om op zoek te gaan naar de zin van het leven. Jong-Soo vindt dit geen probleem en reist vervolgens elke dag af naar haar petieterige appartementje midden in Seoul om haar kat, die zich overigens nooit laat zien, te eten te geven. Een vreemd gevoel nestelt zich echter langzaam in je onderbuik; waarom vraag je iemand die je in geen tijden hebt gezien om op je kat te passen? Waarom kan Jong-Soo de kat nooit vinden terwijl het appartement nog geen 5 vierkante meter beslaat? Vreemd... Maar het duurt niet lang of het wordt nog vreemder.

Wanneer Jong-Soo Hae-Mi komt ophalen van het vliegveld blijkt dat ze iemand heeft meegenomen. Een charmante rijkeluisjongen genaamd Ben die ze op reis heeft leren kennen. Ben en Jong-Soo zijn min of meer elkaars tegenpolen. Ben is sociaal, hoogopgeleid, rijdt een Porsche, heeft een prachtig appartement midden in Seoul en lijkt het helemaal gemaakt te hebben, terwijl Jong-Soo een stille, eenzame binnenvetter is die een moeilijke jeugd heeft gekend. De vrijgevochten Hae-Mi zweeft er een beetje tussenin. Ze heeft de conservatieve boerengemeenschap achter zich gelaten voor het bruisende stadsleven. De drie figuren zijn kenmerkend voor de clash tussen klassen die in Zuid-Korea heerst. De jeugdige onderklasse ziet dat hun positie in de maatschappij steeds hopelozer wordt ten opzichte van de bevoorrechte elite. Een aantal recente onderzoeken hebben zelfs aangetoond dat Koreaanse jongeren gemiddeld gezien tot de ongelukkigste jongeren op de wereld behoren vanwege de vernietigende sociale en economische ongelijkheid. Dit onderliggende thema wordt nooit expliciet benoemd, maar de contextuele clues en de onderlinge relaties spreken boekdelen.

Ze trekken een tijdje met zijn drieën op, waardoor er een nogal pijnlijke driehoeksverhouding ontstaat. Jong-Soo heeft moeite om voor zichzelf op te komen en Ben maakt daar gretig gebruik van. De onderhuidse spanning blijft gestaag door sudderen, maar wanneer Ben Jong-Soo op de hoogte stelt van zijn geheime hobby is het kookpunt bereikt.

Wat volgt is een puzzel van metaforen en thematiek die enkele kijkbeurten vereist om volledig te kunnen doorgronden. Het mooie eraan is dat iedereen zijn eigen oplossing zal uitdokteren. Het is typisch zo’n film die je na afloop met je vrienden gaat bespreken om vervolgens scène voor scène te ontleden. Ondanks het prikkelende mysterie is dit geen typische “mindfuck” vol plotwendingen en verrassingen. Sterker nog, het plot is opmerkelijk rechtlijnig. Misschien niet zo gek wetende dat de film gebaseerd is op een kortverhaal van Murakami waar je in nog geen half uurtje doorheen bent. Chang-dong Lee heeft er een groot gedeelte zelf bij verzonnen en zijn eigen thematiek erin verwerkt. In eerste instantie was ik teleurgesteld geen groots opgezette finale voorgeschoteld te krijgen waaruit zou blijken dat niets was zoals het leek. Voor mijn gevoel was Lee dat de kijker haast verschuldigd na zo lang de spanning te hebben opgebouwd. Na een paar dagen met de film gezeten te hebben ben ik echter steeds enthousiaster geworden over Lee’s keuze. We worden zo vaak doodgegooid met gekke plottwists of zinderende spektakelstukken dat de koelbloedige slotscène waar Lee voor kiest zonder meer verfrissend is en niettemin kenmerkend voor de virtuoze soberheid die Burning uitstraalt.

Zo ook in de fenomenale cinematografie die zonder enige opsmuk op pure en authentieke wijze de realiteit weergeeft. Zoals De filosoof al aangaf: geen filters, hyperediting of CGI, maar wel meeslepende long-takes en technische hoogstandjes die de natuur in al haar schone rauwheid tot leven brengen. De pracht van die akkers gehuld in nevel is met geen woorden te bevatten! De beelden gaan gepaard met de net zo indrukwekkende score van Mowg vol diepe, aardse klanken waarvan een haast primitief gevoel van dreiging uit gaat. Het hoogtepunt voor mij was de onweerstaanbare scène waarin Hae-Mi bij zonsondergang halfnaakt op de zwoele tonen van Miles Davis begint te dansen. Zelden heb ik beeld en geluid zo mooi samen zien smelten. Deze scène kan wat mij betreft zo de geschiedenisboeken in.

Naast een slow-burn thriller is Burning ook een intrigerende karakterstudie. De drie hoofdpersonages zijn stuk voor stuk boeiend. Ik heb altijd een zwak gehad voor introverte eigenheimers en Jong-Soo past perfect in dat straatje. Ah-in Yoo die in het echte leven een eloquente spreker is ondergaat een ware metamorfose en vertolkt de rol met verve. Zijn blik, zijn houding, zijn manier van spreken, alles klopt eraan. Ook beginnend actrice Jong-seo Jeon is overtuigend als de innemende Hae-Mi die op zoek is naar bezieling. Ik mag hopen dat dit voor haar een springplank is naar een succesvolle carrière als actrice. Steven Yeun had ik de dag van tevoren toevallig nog gezien in de Amerikaanse film Sorry to Bother You. Ik was even bang dat hij als Amerikaanse Koreaan uit de toon zou vallen, maar dat is totaal niet het geval. Integendeel, zijn achtergrond geeft Ben net die mysterieuze uitstraling die het personage toebehoort.

Zoals al eerder gezegd staat de film bol van de metaforen. Een van de interessantste vind ik die van de kat, Boiler. In het kortverhaal van Murakami komt geen kat te pas en het lijkt me niet voor de hand liggend dat regisseur Lee dit voor niks in de film heeft gestopt.

De kat, Boiler, zou mogelijk symbool kunnen staan voor Schrödingers kat. Een gedachte-experiment bedoeld om een voorstelling te kunnen maken van de merkwaardigheid van kwantummechanica. Kwantummechanica stelt dat een deeltje niet noodzakelijk bestaat totdat het geobserveerd wordt. In het experiment wordt een kat in een gesloten doos opgesloten met een radioactief deeltje waardoor er een 50% kans bestaat dat de kat na een uur sterft. Omdat de doos is afgesloten kun je niet zien of de kat na een uur nog leeft of niet. Kwantumtheorie zou stellen dat de kat op dat moment (in superpositie) zowel levend als dood is. Later in de film zegt ben expliciet dat hij op meerdere plaatsen tegelijk kan zijn ofwel in superpositie, waardoor het erg aannemelijk wordt dat Lee inderdaad naar Schrödingers kat verwijst. We krijgen Boiler nooit te zien in het appartement. Omdat we hem niet waarnemen verkeerd de kat zich in superpositie. Hij bestaat wel en hij bestaat niet tegelijkertijd. Later in de film heeft Ben een kat die reageert op de naam Boiler, maar nog steeds kan er geen uitsluitsel gegeven worden over het feit of Boiler echt bestaat. Het mooie is dat dit idee later in de film toegepast kan worden op Hae-Mi zelf. Is ze dood of is ze levend? We nemen haar niet meer waar dus volgens kwantumtheorie zou ze zowel levend als dood zijn.

Een levensfilosofie die is ontstaan uit de kwantummechanica, de veel-werelden-interpretatie, houdt in dat de wereld zich opsplitst telkens wanneer er uitsluitsel gegeven moet worden, omdat iemand iets waarneemt. Dit betekent in het geval van Burning dat wanneer iemand de kat Boiler waarneemt, het universum wordt opgesplitst in twee versies. Een universum waarin Boiler inderdaad bestaat en een universum waarin hij niet bestaat. Zo kan er net zo goed zowel een universum zijn waarin Hae-Mi vermoord is als een universum waarin ze nog leeft. De universa kunnen wat dat betreft gezien worden als alle verschillende interpretaties die kijkers van de film hebben. Oftewel, ze zijn allemaal plausibel en er bestaat geen universele waarheid.

Fuck it, ik verhoog mijn score naar 4.5*. Een film van grote klasse!

Na World War Z gezien te hebben meteen Train to Busan maar even erachteraan geplakt. Wat een verademing zeg. Er wordt genoeg tijd genomen om de personages te introduceren. Niet op hele subtiele wijze, maar ze hebben in ieder geval een eigen smoel en zijn zeker niet perfect. Het tempo is fijn en op stilistisch vlak is het ook dik in orde. Dat kun je de Koreanen wel toevertrouwen. De momenten waarop de treinreizigers achterna worden gezeten door horden zombies zijn behoorlijk intens en goed in beeld gebracht. Het concept blijft door middel van onderlinge strijd tussen de passagiers de gehele speelduur boeiend. Wel wordt de suspension of disbelief een aantal keer op de proef gesteld. Vooral wanneer de drie passagiers zich zonder al teveel moeite door coupés vol met zombies weten te worstelen. Soms werd het iets te melodramatisch, maar gelukkig duurde het nooit lang voordat de actie er weer lekker inzat. Het einde deed me denken aan dat van de Telltale [R.I.P.] game The Walking Dead seizoen 1. Een einde wat destijds veel indruk op me maakte. Helaas haalt de film het daar niet bij, omdat het nogal aangedikt wordt.

Ondanks dat het niet bijster origineel is allemaal heb ik me prima weten te vermaken.