Opinions

Sterke film die nog wel even zal nazinderen.

First Reformed is geschreven en geregisseerd door Paul Schrader uit wiens pen ook verhalen als Taxi Driver en Raging Bull verschenen zijn en dat is eraan af te zien. Net als in die twee films krijgen we een inkijkje in het leven van een getroebleerde man, in dit geval een dominee genaamd Ernst Toller die voortreffelijk wordt vertolkt door Ethan Hawke.

Toller zit behoorlijk met zichzelf in de knoop. Hij is getraumatiseerd, ziek en kan niet zonder zijn glaasje alcohol. Echter wanneer Mary, een zwangere kerkbezoekster bij hem aanklopt met de vraag of hij eens met haar doorgedraaide echtgenoot zou willen praten, verandert zijn leven pas echt. Tijdens het gesprek komt Toller erachter dat de echtgenoot een radicale milieuactivist is en ondanks zijn pogingen om hem op het rechte pad te helpen, begint hijzelf juist steeds meer te twijfelen aan zijn geloof en de wil van God. "Zal God ons vergeven voor het vernietigen van Zijn creatie?" is een vraag die hem 's nachts wakker houdt. Ook het feit dat de vervuilende multinationals grotendeels de koers van de kerk bepalen zit hem dwars. Zijn innerlijke demonen vreten aan hem en de neerwaartse spiraal is ingezet.

Personages zoals Ernst Toller zijn één van de redenen waarom ik films kijk. Deze prachtige karakterstudie geeft je de mogelijkheid om diep te graven in de psyche van een intelligente, maar fatalistische man die de grip op de realiteit begint te verliezen (of juist onder ogen begint te zien). De film begint traag door ruimte te bieden aan lange dialogen die inzicht in de zienswijzen van de personages en stof tot nadenken verschaffen. De cinematografie schetst een somber en kleurloos beeld. Misschien het beste afgebeeld in Tollers kale woning ontdaan van elke vorm van vermaak of comfort. Ook heb ik nog nooit zo'n troosteloze afscheidsceremonie gezien als in deze film. Dit wordt echter meer dan goed gemaakt in een magische scene waarin Mary en de dominee zich letterlijk even distantiëren van hun pijn in het hier en nu. Maar niet voor lang. Naarmate het einde in zicht komt wordt de intensiteit opgevoerd. De onheilspellende score benadrukt het gevoel alsof je stapvoets richting een onvermijdelijke afgrond rijdt. Het is dan ook een beetje jammer dat Tollers uiteindelijke opwellingen niet op mij overkwamen als een logisch gevolg van zijn denkwijze (zoals hierboven ook al aangekaart), waar dat bijvoorbeeld wel zo was bij een Travis Bickle. Sowieso vond ik het einde te snel afgeraffeld en daardoor niet bevredigend genoeg. Wel zal hij zeker nog enige tijd door mijn hoofd spoken.

4.0*