Opinions

Bij het zien van de screenshots van deze film was ik al meteen verkocht. Dit waren overigens niet de stills waar Bas I. een link van geeft. Gelukkig is hij te bekijken in betere kwaliteit, en dus ook zonder die blauwe verkleuring. Dit is mijn eerste Żuławski, zelfs mijn eerste Poolse film. Avalon dan niet meegeteld, waar deze film blijkbaar wel een inspiratie voor is geweest. Vandaar dat Oshii voor de Polen-cast heeft gekozen? Verder zie ik niet heel veel overeenkomsten tussen beide. Wel het filtergebruik en de setting uit het eerste hoofdstuk van deze film en de enigszins aparte humor, al kom je dat vooral tegen in andere Oshii’s, zoals The Red Spectacles en Talking Head. Misschien het filosofische aspect ook? Maar dat heb ik er zo snel niet uitgehaald in ieder geval.

Dan verder over deze film. Hij opent zoals verwacht sterk, en ik zag al een nieuwe 5-sterren film in de maak. Helaas wordt na de intro in het eerste hoofdstuk gebruik gemaakt van een soort van found footage perspectief, waarbij een van de crewleden alles vastlegt met een camera, en waardoor er ook regelmatig in de camera wordt gekeken en gepraat. Vond dit nogal afdoen van de surreële en beklemmende sfeer die geschapen werd. Naarmate dit eerste deel vorderde werd het visueel ook minder spannend en ging het allemaal minder boeien. Een overdreven echo op vage filosofische monologen helpt daarnaast ook bepaald niet mee (vaag is wel altijd positief trouwens). Toch komen er zeker wel mooie scènes en beelden langs, met als hoogtepunten denk ik zo de ontploffinkjesscène en een man in een boomstamkano (ofzo), al is dat laatste enkel twee maal een paar seconden te zien. En nog wel veel meer eigenlijk, leuke camerastandpunten en dynamisch camerawerk. Wel teleurstellend dus, doordat dit gedeeltelijk tenietgedaan wordt door het als eigen gemaakt beeldmateriaal te presenteren. Nou heeft dit wel een doel, want Mark, de aanstaande Messias, schijnt de artistieke beelden van de ‘Oude Man’ gezien te hebben en zodoende te besluiten naar de planeet af te reizen.

Het tweede en derde hoofdstuk doen daarentegen niks fout en zijn niet minder dan geniaal. Hier dus geen found footage toestanden. De groenige bleke filter maakt plaats voor een rijker kleurenpalet en het wordt allemaal nog een stuk vreemder (kan dat?). Het tweede hoofdstuk opent met een briljant gefilmde veldslag met muziek die er echt totaal niet bij past. Sprookjesmuziek wat niet zou misstaan bij Belle en het Beest, werkelijk hilarisch. En inderdaad de Messias arriveert, en wat voor eentje! Totaal krankzinnig, oftewel helemaal goed. Een (audio)visueel overdonderend deel en daarbij zo weird, grappig en smerig. Zoveel gave ideeën zitten hierin. Die acteurs (zo noemen ze zich) zijn bijvoorbeeld zo belachelijk en onzinnig dat het grappig en beangstigend tegelijk is. De vogelmensen pakken ook verrassend goed uit, best netjes gedaan. Vooral de ambient met eentonig insectengezoem(?) dat je erbij hoort is erg tof. Dit overtreft het eerste stuk met gemak.

Het derde hoofdstuk gaat op dezelfde toer verder als de vorige en mengt hierbij twee verhaallijnen. Wat minder sterk als het middenstuk, maar alsnog een van de mooiste stukjes cinema door mij gezien, denk wel top-10 materiaal. Żuławski weet ook hier weer een aparte soundtrack te gebruiken met opeens gitaarmuziek, hoewel het wel toepasselijk is voor de verhaallijn waarvoor het gebruikt wordt, vooral door de auto. Ga er verder ook weinig meer over zeggen, met name inhoudelijk, want dit is iets wat je gewoon moet zien (ja lekker makkelijk hèhè). Nog wel een speciale vermelding voor de hoge palenscène, gruwelijk vet.

Heb niet geprobeerd om de dialogen en de verhalen te volgen, en dat bleek uiteindelijk ook niet nodig, want het ontvouwt zicht uiteindelijk nog verrassend helder, al is ontvouwen niet helemaal de juiste term. De film schijnt trouwens voor een vijfde deel vernietigd te zijn, en die opnames gingen terug tot 1977. Dit vermeld de voice-over (zou Żuławski moeten zijn) tijdens de opening. Hierdoor worden bepaalde delen van het verhaal enkel vertelt door Żuławski, gepaard met beelden van het hedendaagse Polen (of een ander land, kan ook), meestal erg fraai en onorthodox op rijders gefilmd. De vernietiging van het filmmateriaal pakt dus juist goed uit wat mij betreft, vanwege de sterke invulling die eraan gegeven wordt. De film wordt er dynamischer en afwisselender door, en voegt dus echt iets toe. De aftitelingsmuziek (eighties synthesizer klanken) is tenslotte weer compleet maf, misplaatst en onverwacht. Toch deed Żuławski dit al eerder en is het dus zo vreemd eigenlijk niet. New age, tribal, klassieke muziek, ambient, rock, (synth)pop, het zit er allemaal in.

Vanwege het eerste deel voorlopig maar even vier sterren, maar nu na dit getypt te hebben merk ik dat ik ook dat deel beter ga vinden. Hadden instant 5* kunnen zijn, maar wie weet komt dat er ooit nog van. 4.5* zullen mezelf kennende in ieder geval spoedig volgen

Meh. Nishimura is door zijn ideeën heen lees ik hier, dat zou ik (nog) niet willen zeggen, maar deze is wel in alles minder dat zijn vorige films. Wat mij vooral tegenviel was de rommeligheid, het werd allemaal zo onoverzichtelijk in beeld gebracht, waardoor de punch voor mij helemaal verdween. De (CGI) bloedfonteinen zagen er echt lelijk uit, kon ik niet van genieten. Soundtrack was wel oké, lekker opstuwend, en de humor was bij momenten ook aardig. Ik denk trouwens dat jeroentjuhhhhh en Onderhond zich inderdaad geen zorgen hoeven te maken, die lusten dit wel, ik helaas niet..

Jammer dat de film richting het einde een paar keer uit de bocht vliegt, ook letterlijk trouwens. Onnodige hooi op de vork, want CGI en chroma key vloekt nogal bij het verder redelijk minimale schouwspel. Sterke mix van ruw drama met quirky droge toestanden en vooral erg fijn in beeld gebracht met een post-rock soundtrack dat zijn werk doet. Gelukkig weinig uitleggerig en veelal leunend op sfeerschepping, maar dan wordt er toch ergens in de film een achtergrond bij de man geschetst wat het drama ten goede komt, al haalt het wel de vaart en momentum wat uit de film. Zonder schoonheidsfoutjes had er zeker een nieuw obscuur favorietje ingezeten. Alsnog een aanrader, met name als je van Japan én van fietsen houdt.

Ik vond het een tegenvaller door de hoge verwachtingen die ik had. Eigenlijk heeft Barry Atsma in DWDD de film voor mij verpest. Verwachtte door hem namelijk een film met een zeer complexe narratieve structuur, maar dat bleek helemaal niet het geval te zijn. Ook cinematografisch is het niet zo sterk als verwacht (de aankleding is mooi, maar de shots zelf zijn vaak weinig bijzonder). Schommel steeds wat tussen 3.5* en 4*, omdat los van die verwachtingen de film verder wel prima is voor wat het is. En The Neon Demon vind ik nu eenmaal een meesterwerk (en geen oppervlakkige kritiek - hé, Spring Breakers all over again). Dat is inderdaad wel echt een ander soort film, maar een paar scènes vond ik wel 'Refniaans', zoals het gesprek van Susan en Alex (volgens IMDb), met die rode achtergrond.

Soort van verzameling van scènes die ik uit andere (Japanse) films ken. De hele film lijkt ook een opmaat te vormen naar iets wat niet komt. Nogal tegenvallend dus, maar het is technisch in orde en verder werkt het dramatisch vaak wel. Uiteindelijk moet je het meer als een schets beschouwen dan als een interessant narratief, en dan is het zo slecht nog niet.

Wel extreem lage stemmen hier voor een film die toch mooi in de Público's Top Portuguese Films to Show in Schools-lijst staat. Had ik maar op een Portugese school gezeten... Al zijn het ook wel zo'n beetje de drie grootste zuurpruimen op MM bij elkaar verzameld. grapje toch

Maar ik vind de stijl wel heel fijn, de plot is wankel (op zijn best), al zit het probleem m.i. vooral in de onrealistisch gedragende en platte (of ondoorgrondelijke) personages. Veel moeite had ik daar niet mee, maar hier had wel een favoriet ingezeten als het inhoudelijk wat meer had gebracht. Referenties die tijdens het kijken opkwamen vanwege voornamelijk stijl en/of locatie: Grandrieux (Malgré la nuit/La vie nouvelle), Pusher 2/3, Cassavetes (Chinese Bookie m.n.), Dyn Amo. Camerawerk is echt top, soort ver doorgevoerde gestileerde Dogme stijl, met heel veel groen en rood tegenstellingen en later ook meer rood en blauw, dat van de ene naar de andere personage gaat. En een geluidsband waarop regelmatig twee gesprekken tegelijk zijn te horen. Zowel elegant als beklemmend allemaal en laat Portugal in die tijd als zelfbenoemd afvoerputje van Europa zien.

Geweldige Sono weer en begin hem steeds beter te waarderen. De films die ik een paar jaar geleden van hem zag, staan allemaal op een aardig zuinige beoordeling, met Suicide Circle als minst favoriete. Nu is het de vraag of ik simpelweg zijn beste films nu pas zie, of dat het aan mijn ontwikkeling als filmliefhebber ligt. Mijn gevoel zegt het laatste, dus wellicht wat herzieningen doen in de toekomst. Maar eerst maar eens zijn oeuvre verder doorwerken. Moet vooral veel van zijn recente films nog zien.

Dan verder over deze film. Wat mij vooral opvalt is het meesterlijk gebruik van voice-overs (door de personages zelf). Vaak genoeg vind ik dat juist afbreuk doen aan een film, maar hier was het een grote meerwaarde. Mooi hoe de belangrijkste personages een eigen deel hebben en sterk worden uitgediept. Helemaal doordat dit niet chronologisch gebeurt, en het geheel steeds meer lading en betekenis krijgt. Sommige scènes krijgen bijvoorbeeld pas een uur later een vervolg en daarbij een nieuwe invalshoek. Dat gefragmenteerde karakter werkte voor mij juist bijzonder goed. Al is er overal wel gewoon een duidelijke structuur. Sono gebruikt ook constant verschillende camera's (althans verschillende looks), wat mooi aansluit bij dat gefragmenteerde karakter van de film. Verder deed het me vaak denken aan die nog langere epic Love Exposure. Bepaalde elementen en symbolen komen duidelijk in die film terug, alleen al die parkiet bijvoorbeeld.

Het einde had inderdaad wel wat beter kunnen worden uitgevoerd. Ging iets te lang door, met name doordat het camerawerk toen saaier werd met meer statische shots in een nogal kleurloos huisje. Het absolute einde was dan weer wel behoorlijk fraai. Toch knap hoe Sono de emotie altijd oprecht kan houden tussen alle waanzin door.

Zat het grootste gedeelte op een dikke 4.5*. Uiteindelijk nog net dat cijfer weten te behouden.

Helaas oninteressant gewichtigdoenerij. De regisseuse heeft volgens mij echt het idee zowel in vorm als inhoud (en vooral in het proces) een vernieuwende waarachtigheid te creëren. Mijn stemming wisselde tussen ergernis (over de pretenties van Pintilie, die verder overigens wel sympathiek en met goede bedoelingen overkomt) en totale onverschilligheid (ten aanzien van de acteurs).

Drie keer een half punt voor Einstürzende Neubauten, de steriele fijnmazige cinematografie en de BDSM samenscholingen (hoewel we dat ook al beter in beeld hebben gebracht zien worden). Ik vond Hanna (de transseksuele sekswerker) de enige interessante en enigszins authentieke figuur. En die Bulgaarse is een fijne verschijning, maar daar delen we geen punten voor uit (hooguit op een goede dag).

Een strenge beoordeling wellicht, maar het was voor het grootste gedeelte echt onplezierig, en niet op een manier waarbij de film haar doel bereikt door mij met mijzelf te confronteren. Dat gebeurde namelijk niet.

Overtuigende vroege Takashi Ishii, in glorieus HD te bewonderen. In de andere latere films die ik van hem zag liet de editing het nogal eens afweten, maar hier komt die pornomontage enkel beperkt terug. Ishii neemt hier meer tijd voor zijn shots en er zitten zelfs enkele mooie long takes in. Kijkers die vooral op zoek zijn naar sleaze zullen hier denk ik bedrogen uitkomen. Verder ontzettend sfeervol in neo-noir stijl geschoten met veel gevoel voor melancholie en tragiek. Middels doorsijpelende achtergrondmuziek en een dub die niet altijd synchroon loopt ontstaat een vreemd unheimlich sfeertje. Het verhaal en de sfeer doen me vooral denken aan Tsukamoto, maar dan zonder diens rushes en flitsende montage. Ijin-tachi to no Natsu (1988) die ik recent zag had zoiets gelijkaardigs en vooral het einde doet hier denken aan die film. Ook krijgen we een strak uitgevoerde Cronenbergiaanse droomsequentie voorgeschoteld, waarbij ik even niet weet of het een directe kopie van een scène is of louter een variatie erop. Kwam in ieder geval bekend voor. Vind de film eigenlijk net een tikkeltje aan de brave kant voor een nog hoger cijfer, maar een fijne kennismaking met het vroege oeuvre van Takashi Ishii. Van de vijf Ishii's heb ik alleen nog niks van Yûya gezien, van de andere vier nu minstens drie films per regisseur